# Eindexamen Turks VWO 2002 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/turks-vwo/2002/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 1

### Vraag 3 – Opgave 1

### Vraag 4 – Opgave 1

### Vraag 5 – Opgave 1

### Vraag 6 – Opgave 1

### Vraag 7 – Opgave 1

### Vraag 8 – Opgave 1

### Vraag 9 – Opgave 1

### Vraag 10 – Opgave 1

### Vraag 11 – Opgave 1

### Vraag 12 – Opgave 1

### Vraag 13 – Opgave 1

### Vraag 14 – Opgave 1

### Vraag 15 – Opgave 1

### Vraag 16 – Opgave 1

### Vraag 17 – Opgave 1

### Vraag 18 – Opgave 1

### Vraag 19 – Opgave 1

### Vraag 20 – Opgave 1

### Vraag 21 – Opgave 1

### Vraag 22 – Opgave 1

### Vraag 23 – Opgave 1

### Vraag 24 – Opgave 1

### Vraag 25 – Opgave 1

### Vraag 26 – Opgave 1

### Vraag 27 – Opgave 1

### Vraag 28 – Opgave 1

### Vraag 29 – Opgave 1

### Vraag 30 – Opgave 1

### Vraag 31 – Opgave 1

### Vraag 32 – Opgave 1

### Vraag 33 – Opgave 1

### Vraag 34 – Opgave 1

### Vraag 35 – Opgave 1

### Vraag 36 – Opgave 1

### Vraag 37 – Opgave 1

### Vraag 38 – Opgave 1

### Vraag 39 – Opgave 1

### Vraag 40 – Opgave 1

### Vraag 41 – Opgave 1

### Vraag 42 – Opgave 1

### Vraag 43 – Opgave 1

### Vraag 44 – Opgave 1

### Vraag 45 – Opgave 1

### Vraag 46 – Opgave 1

### Vraag 47 – Opgave 1

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
Voorbereidend
Wetenschappelijk
Onderwijs
Turks (nieuwe stijl)
20 02
Tijdvak 1
Vrijdag 17 mei
9.00–11.30 uur
Vragenboekje
Voor dit examen zijn maximaal 55 punten te
behalen; het examen bestaat uit 47 vragen.
Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel
punten met een goed antwoord behaald kunnen
worden.
Geef niet meer antwoorden (zinnen,
redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld één zin wordt
gevraagd en je antwoordt met meer dan één
zin, dan wordt alleen de eerste zin in de
beoordeling meegeteld.
200018 13
Begin

### Pagina 2

Let op: beantwoord een vraag altijd in het Nederlands, behalve als het anders is aangegeven.
Als je in het Turks antwoordt, levert dat 0 punten op.

Tekst 1 Kıyılar ve yollar

1p 1 ■ İkinci ve üçüncü paragraf arasındaki ilişki nedir?
A 2. paragrafta ortaya konan tez 3. paragrafta çürütülüyor.
B 2. paragrafta yapılan planın ayrıntıları 3. paragrafta veriliyor.
C 2. paragraftaki sorunun çözümü 3. paragrafta veriliyor.
D 2. paragrafta yapılan tespit 3. paragrafta örnekl eniyor.

1p 2 ■ Beşinci paragrafın özeti hangisidir?
A Doğal değerler çıkar çevreleri tarafından vicdansızca ziyan ediliyor.
B Doğal değerler korunmadan gelişme mümkün değildir.
C Ülke düzeyindeki bütün inşaatlar aslında doğaya zararlıdır.
D Ülkede gelişmenin olması doğal değerlerin korunmasına engel değildir.

1p 3 □ De autoriteiten voeren een milieuvriendelijk argument aan bij het bouwen van een weg aan de kust.
Schrijf het citaat op dat dit argument bevat.

1p 4 □ Welk financieel argument wordt aangevoerd voor het alternatief van kustwegen over zee?

1p 5 ■ "Üstelik bu bedelin içinde, öyle 'şak' diye nakit parayla ödenemeyecek bir de ... değer
olduğunu."(bknz. 10. par.)
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki sözcüklerden hangisi uygundur?
A evrensel
B hukuki
C mesleki
D moral

1p 6 ■ Yazara göre Sarıkum Gölü için 'Çevre Etki Değerlendirmesi'nin yapılmama nedeni nedir?
A Bakanlığın eski tecrübelerine dayanarak, ÇED'in değerine artık inanmamaları.
B Bu alanların zaten fok balıkları için ayrılmış olması.
C Bu işi yapabilmek için yeterince uzman personelin olmaması.
D Daha önceden de bu konuda bir rapor hazırlanmış olması.

1p 7 □ Er zijn drie alinea's waarin de schrijver heel duidelijk de spot drijft met iets of iemand.
Schrijf de nummers van twee van deze alinea's op.

1p 8 □ De schrijver richt zich in dit artikel op één plaats direct tot de lezer om hem van iets te overtuigen.
Schrijf het nummer op van de betreffende alinea.

1p 9 ■ Bu makale ile ilgili, aşağıdaki tezlerden hangisi doğrudur?
A 3. paragrafta yazarın sorduğu soru, 8. paragrafta yine yazar tarafından yanıtlanıyor.
B 5. paragraftaki sorun, 6. ve 7. paragraflarda işleniyor.
C 9. paragrafta yapılan tesbitler 10. paragrafta yazar tarafından destekleniyor.
D Yazarın 1. paragrafta yaptığı saptama, son paragrafta tekrarlanıyor.

1p 10 ■ Aşağıdaki alıntılardan hangisi bu makalenin ana düşüncesini yansıtıyor?
A "Hele bir gelişelim, doğayı sonra elbirliği ile koruruz."(4. par.)
B "İtiraz, gelişme adına ülkenin doğal değerlerinin ortadan kaldırılmasına..." (4. par.)
C "Göller, akarsular, bozkırlar, köyler, toprak, su, kum, çakıl... Hepsi bedava." (10. par.)
D "Yenilikte hayır vardır"(13. par.)

200018 13 2 Lees verder


### Pagina 3

Tekst 2 Zamanın "gerçek" hikâyesi

3p 11 □ Geef van ieder van de onderstaande beweringen met betrekking tot de tekst aan of deze juist
of onjuist is.
1 De natuur speelt geen rol bij het bepalen van het dag- en nachtritme.
2 Het idee dat alle mensen zich in de toekomst door internet zullen laten opjagen is niet
juist. Er zullen genoeg uitzonderingen zijn.
3 Internet kan de natuurlijke tijd niet verdragen.
4 Internet zal de mensen geen keuze laten bij de indeling van hun tijd.
5 Politieke en religieuze overwegingen hebben een rol gespeeld bij de keuze van het soort
kalender.

Maak op je antwoordblad een kolom juist en een kolom onjuist en plaats hieronder het
betreffende cijfer. Doe het als volgt (voorbeeld):
Juist Onjuist
... ...

Tekst 3 Batı Sinemasında Türk imgesi

Kies bij iedere open plek in de tekst het juiste antwoord uit de gegeven mogelijkheden.

1p 12 ■
A düşünce
B ekonomi
C imaj
D sistem

1p 13 ■
A İtalyan oyuncu
B sinema tarihçisi
C ünlü antropolog

1p 14 ■
A Çünkü
B Halbuki
C Nedense
D Tabii ki

1p 15 ■
A gelişme gösteriyor
B merak ediliyor
C örnek alınıyor
D övülüyor

1p 16 ■
A biraz tuhaf geliyor
B çalışma hırsı veriyor
C çok zor görünüyor
D oldukça mantıklı geliyor

1p 17 ■
A Film
B Kitap
C Senaryo

200018 13 3 Lees verder


### Pagina 4

1p 18
A araştırmalarla ispatlanmış
B önceden belirlenmiş
C sonradan uydurulmuş
D yeni çıkarılmış
1p 19
A korunmaya alıyor
B öne çıkarıyor
C ortadan kaldırıyor
1p 20
A Batı sinemasının
B Türk sinemasının
C yabancı yönetmenlerin
1p 21
A Bazı yönetmenler
B Bir çok yayımcı
C Böyle bir çalışma
D Çekilmiş bir film
Tekst 4 Sarayburnu
3p 22 Geef van ieder van de onderstaande beweringen met betrekking tot ‘Sarayburnu’ aan of deze juist of onjuist is.
1 Sarayburnu is in het moderne İstanbul altijd een uitgaansplek gebleven.
2 De openstelling van Sarayburnu voor het publiek vond ten tijde van Fatih Sultan Mehmet plaats.
3 Het belang van Sarayburnu komt ook tot uiting in een bekend spreekwoord.
4 Sarayburnu staat bekend om z'n uiterst lawaaierig en druk verkeer.
5 Sarayburnu biedt aangename afkoeling voor mensen die last hebben van de warmte.

Maak op je antwoordblad een kolom juist en een kolom onjuist en plaats hieronder het betreffende cijfer. Doe het als volgt (voorbeeld):
Juist Onjuist
... ...

Tekst 5 Havagazı
1p 23 Havagazı olayı makalede birkaç oyuna benzetilmiş. Bunun nedeni şunlardan hangisidir?
A Birtakım ülkelerin bu olayı oyun gibi uzaktan seyretmeleri.
B Bu olaydan kazançlı çıkmak için bazı ülkelerin çaba göstermeleri.
C Oyuncularda gibi ülkelerin de oyun kurallarından kaçınmak istemeleri.
D Oyunlarda da kuralların çoğunlukla açıkça belirtilmemesi.
1p 24 Yazar havagazı olayının olumsuz sonuçlanmasında kimi, neden suçluyor?
A Batı ülkelerini - Türkiye'yi dışladıkları için
B Bütün tarafları - birbirleriyle uzlaşamadıkları için
C Doğu ülkelerini - fazla kuralcı davrandıkları için
D Türk makamlarını - sorunu zamanında tahmin etmedikleri için
200018 13 4 Lees verder

### Pagina 5

De auteur onderscheidt twee manieren van handelen inzake de aardgaskwestie. Deze
worden in drie opeenvolgende alinea’s behandeld.
1p 25 ☐ Noteer het nummer van de eerst van deze drie alinea’s.

De schrijver geeft in dit artikel uiting aan zijn teleurstelling door middel van een zegswijze.
1p 26 ☐ Citeer de zin waarin deze zegswijze voorkomt.

1p 27 ■ Yazarin havagazı olayındaki tutumunu aşağıdaki terimlerden hangisi en iyi şekilde
yansıtıyor?
A bilimsel
B endişesiz
C iğneleyici
D kararsız
E teselli edici

1p 28 ■ Paragraflardan birinde havagazı ile ilgili bir benzetme yapılırken bir başka paragrafta aynı
şey bir örnekle yineleniyor. Bu paragrafları belirt.
A 1. ve 15. paragraflar
B 2. ve 14. paragraflar
C 4. ve 12. paragraflar
D 6. ve 11. paragraflar

Tekst 6 Türkçem hakkında

1p 29 ■ Yazarın, bu makaleyi yazmasının amacı nedir?
A Daha geniş bir kitleye seslenmek.
B Eleştirilere cevap vermek.
C Neden öz-Türkçe kullandığını açıklayabilmek.
D Yeni sözcüklerin kullanılmasını yaymak.

1p 30 ☐ Wat is het meest bepalend volgens de schrijver voor de ontwikkeling van een taal?
Het antwoord mag naar keuze in het Turks of het Nederlands.

1p 31 ■ Metinde “Divan ve Servet-i Fünun Edebiyatı” neye örnek olarak veriliyor?
A Edebiyatçıların yazı dilindeki eksikliklerini nasıl karşıladıklarını göstermeye.
B Osmanlıcanın aslında ne kadar homojen bir dil olduğunu göstermeye.
C Osmanlıcayı bir halk dili haline getirme çalışmalarına.
D ‘saf dil’ diye bir dilin olamayacağını bilimsel olarak açıklamaya

1p 32 ■ Yazar, dil konusundaki düşüncelerinde kiminle hemfikirdir?
A Azra Erhat
B H. Ali Yücel
C Nurullah Ataç

1p 33 ■ Bu makalede ‘öz-Türkçecilik’ neyle eş anlamlı olarak görülüyor?
A Atatürk’ün ‘dil devrimi’ düşüncesini savunmakla.
B Türkçe’nin gelişerek bir uygarlık dili olmasıyla.
C Türkçe’nin gelişmesini engelleyici bir yaklaşımla.

1p 34 ☐ Welke vier essentiële functies van een taal noemt de schrijver?
Het antwoord mag naar keuze in het Turks of het Nederlands.

1p 35 ☐ Wanneer is er volgens de schrijver sprake van ‘dilin fakirleştirilmesi’?
Het antwoord mag naar keuze in het Turks of het Nederlands.

200018 13 5 Lees verder

### Pagina 6

1p 36
Aşağıdakilerden hangisi yazarın yazılarındaki sözcük seçiminde belirleyici etkendir?
A Sözcüklerin kaynağından (çok, halkın düşünsel malı olup-olmadığı).
B Sözcüklerin yabancı dil kökenli olup-olmadığı.
C Yazarın azınlık ve yabancı dillere karşı duyduğu aşırı ilgi.
D Yazarın sadece elit tabakaya hitabeden yazılar yazma isteği.

[FIGUUR: Zwart blok]

Tekst 7 Telefon Kartı

3p 37
Tekst 7 bestaat uit twee telefoonkaarten. Elk van deze telefoonkaarten bevat een aantal punten van informatie. Geef voor ieder van onderstaande punten aan welke in ‘Ox Kart’ en welke in ‘Fix Kart’ te vinden is.
1 Als het beltegoed op is kan de gebruiker niet opbellen maar wel gebeld worden.
2 Als je beltegoed op is mag je met deze kaart toch bellen voor spoedeisende gevallen.
3 Het beltegoed op deze kaart moet je binnen 5 maanden gebruikt hebben anders kan het niet meer gebruikt worden.
4 Na elk eerste gesprek op een dag krijgt de gebruiker een bericht over zijn resterende saldo.

Noteer op je antwoordblad de namen van de telefoonkaarten met daar achter de nummers van de betreffende punten van informatie.
Let op: het kan voorkomen dat een punt in beide kaarten voorkomt.
Doe het als volgt (voorbeeld):
Nummers
Ox Kart ...
Fix Kart ...

Tekst 8 Internet Sites

3p 38
Welke uitspraken met betrekking tot de tekst “Sivil İletişim Ağı” zijn juist en welke zijn onjuist? / Bij de bijeenkomsten die in de artikelen 2 en 5 genoemd worden, zijn de Verenigde Naties betrokken.
2 De bijeenkomsten genoemd in de artikelen 4 en 7 zijn alleen voor specialisten of leden toegankelijk.
3 De bijeenkomsten genoemd in de artikelen 6 en 10 spelen zich af in respectievelijk Duitsland en Engeland.
4 De thema’s genoemd in de artikelen 3 en 9 hebben allebei te maken met energie.
5 In zowel artikel 1 als 8 wordt informatie gegeven over een conferentie.

Noteer op je antwoordblad achter juist en onjuist de nummers van de betreffende uitspraken.
Doe het als volgt (voorbeeld):
Juist Onjuist
... ...

Tekst 9 Para ve şöhret ...

1p 39
Er is maar één manier waarop het stuk “Ayrılış” succesvol gespeeld kan worden.
Citeer de uitspraak die één van de spelers hierover doet.

200018 13 6 Lees verder


### Pagina 7

1p 40 ■ Bilginer'e göre, Türk Tiyatrosu'nun durumu neden ‘hiç olmadığı kadar kötü’?
A Halk artık tiyatroya ilgi göstermediği için.
B Konservatuarlar genç oyuncuları bugünkü koşullara göre yetiştirmedikleri için.
C Oyuncular hep zengin ve ünlü olmak istedikleri için.
D Tiyatrolar kendi özlerine fazla önem verdikleri için.

1p 41 ■ Olcay’ın 6. paragrafta anlattıkları konusunda aşağıdakilerden hangisi geçerli?
A abartma
B iltifat
C mizah
D zıtlık

1p 42 ■ Paragraf 7’de verilen deyim “...çuvaldızı kendimize batırmamız gerekiyor”, aşağıda verilen
alıntıların hangisi ile ilgilidir?
A “Çabuk tüketmeye alışkanlık yeni gençler.” (satır 50–51)
B “Para ve şöhret hırsı batırıyor” (makalenin başlığı)
C “...tiyatronun, heyecanını ayakta tutması lazım.” (satır 51)
D “Tiyatroya gönül veren oyuncu sayısı da çok azaldı.” (satır 34)

1p 43 ■ Aşağıda bazı paragrafların özeti veriliyor. Bu özetlerin hangisi doğru?
A 1. paragrafta Işıl Kasapoğlu, yeni oyun ile oyuncuları hakkında genel bilgi veriyor.
B 2. paragrafta bir oyuncu “Oyun Atölyesi” hakkında ayrıntılı bir şekilde bilgi veriyor.
C 4. paragrafta, oyuncular, yeni tiyatro grubu için ne gibi oyunları tercih ettiklerini
anlatıyorlar.
D 4. paragrafta, oyuncular, yeni oyunun nasıl canlandırılması gerektiği konusunda görüşlerini
belirtiyorlar.

1p 44 ■ Bu makale ile ilgili olarak aşağıda verilen tezlerden hangisi doğru?
A “Ayrılış” oyunu hakkındaki ayrıntılar geniş geniş anlatılıyor.
B Oyuncular, seyircilerin oyuna ilgisi olan tepkilerini anlatıyorlar.
C Oyuncular, tiyatroya ilginin kendi düşüncelerini anlatıyorlar.
D Yazar, oyuncuları birkaç iğneleyici soru ile yüzyüze bırakıyor.

Lees bij de volgende vragen steeds eerst de opgave voordat je de bijbehorende tekst raadpleegt.

[FIGUUR: Een zwart blok gevolgd door de tekst "Tekst 10 Alfasid".]

Tekst 10 Alfasid

1p 45 ■ Je hebt een middenoorsontsteking en je hebt een paar weken achtereen Alfasid gebruikt.
Vandaag voel je je helemaal beter en wil je geen Alfasid meer innemen.
Mag je stoppen?
Zo ja, noteer op je antwoordblad ‘ja’.
Zo nee, noteer op je antwoordblad ‘nee’ en het citaat dat je antwoord ondersteunt.
Indien je in je antwoord een citaat opneemt, noteer dan de eerste drie woorden en de laatste
drie woorden van dat citaat.

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

200018 13 7 Lees verder


### Pagina 8

Tekst 11 Beyin
1p 46 □ Je hebt gehoord dat thee een stimulerende werking heeft op de hersenen.
Geeft dit artikel hier informatie over?
Zo ja, noteer op je antwoordblad 'ja' en het citaat dat je antwoord ondersteunt.
Zo nee, noteer op je antwoordblad 'nee'.
Indien je in je antwoord een citaat opneemt, noteer dan de eerste drie woorden en de laatste
drie woorden van dat citaat.
Tekst 12 1 Büyük Türkçe İngilizce Sözlük
2 Büyük Türkçe Fransızca Sözlük
1p 47 □ Je wilt een hedendaags Turks gedicht in het Engels en het Frans vertalen. Het probleem is
dat in het gedicht diverse Arabische en Perzische leenwoorden staan. Daarom zoek je een
speciaal woordenboek. De bijgaande teksten beschrijven ieder één woordenboek. Slechts
één woordenboek is geschikt voor dit vertaalwerk.
Schrijf het nummer op van dit woordenboek.
Noteer op je antwoordblad ook de eerste drie woorden en de laatste drie woorden van het
citaat dat de geschiktheid van het woordenboek aangeeft.
Einde
200018 13 8