# Eindexamen Scheikunde VWO 2025 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/scheikunde/2025/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 1

### Vraag 3 – Opgave 1

### Vraag 4 – Opgave 1

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 1

### Vraag 8 – Opgave 1

### Vraag 9 – Opgave 1

### Vraag 10 – Opgave 1

### Vraag 11 – Opgave 1

### Vraag 12 – Opgave 1

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 1

### Vraag 18 – Opgave 1

### Vraag 19 – Opgave 1

### Vraag 20 – Opgave 1

### Vraag 21 – Opgave 1

### Vraag 22 – Opgave 1

### Vraag 23 – Opgave 1

### Vraag 24 – Opgave 1

### Vraag 25 – Opgave 25

### Vraag 26 – Opgave 26

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
2025
tijdvak 2
dinsdag 17 juni
13.30 - 16.30 uur
scheikunde
Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.
Dit examen bestaat uit 26 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 66 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald
kunnen worden.
Als bij een vraag een verklaring, uitleg, berekening of afleiding
worden aan het antwoord meestal geen punten toegekend als deze verklaring,
uitleg, berekening of afleiding ontbreekt.
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer dan twee
redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld.
VW-1028-a-25-2-0

### Pagina 2

Tenzij anders vermeld, is er sprake van standaardomstandigheden:
$T = 298 \text{ K en } p = p_0$

DCDA

Dicyandiamide (DCDA, zie figuur 1) is een wit kristallijn poeder. Het is onder andere een bouwsteen in de synthese van medicijnen.

figuur 1
[FIGUUR: Chemische structuurformule van DCDA met de formule NH2-C(=NH)-C≡N]

In figuur 2 is het industriële productieproces van DCDA vereenvoudigd met een blokschema weergegeven. Calciumcyanamide ($\text{CaCN}_2$), water en koolstofdioxide worden reactor 1 (R1) ingeleid. Calciumcyanamide is een sterke base. In R1 reageren calciumcyanamide, koolstofdioxide en een overmaat water tot het zwakke zuur cyaanamide ($\text{H}_2\text{N-C} \equiv \text{N}$) en de vaste stof X. Stof X wordt in scheidingsruimte 1 (S1) verwijderd. Hierbij wordt het mengsel in S1 op kamertemperatuur gehouden.

figuur 2
[FIGUUR: Blokschema van een chemisch proces. Calciumcyanamide (CaCN2), water (H2O) en koolstofdioxide (CO2) gaan reactor R1 in. Uit R1 komen cyaanamide (H2N-C≡N) en stof X. Deze worden scheidingsruimte S1 ingevoerd. Uit S1 komt stof X naar boven en cyaanamide (H2N-C≡N) gaat naar reactor R2. In R2 wordt water (H2O) en calciumoxide (CaO) toegevoegd. Uit R2 komt water (H2O) en calciumhydroxide (Ca(OH)2) naar boven en cyaanamide (H2N-C≡N) en DCDA gaan naar scheidingsruimte S2. Uit S2 komt water (H2O) en calciumhydroxide (Ca(OH)2) naar boven en DCDA gaat eruit.]

2p 1 Geef de vergelijking van de reactie die optreedt in R1. Gebruik formules
voor alle stoffen en neem aan dat uitsluitend cyaanamide en de vaste
stof X ontstaan.

2p 2 Voer de volgende opdrachten uit:
- Geef aan welke scheidingsmethode geschikt is om stof X uit het
mengsel in S1 te verwijderen.
- Leg hierbij uit welk verschil in stofeigenschap van cyaanamide en
stof X deze scheiding mogelijk maakt.

VW-1028-a-25-2-0 2 / 13 lees verder

### Pagina 3

De waarde van de $K_z$ van cyaanarmide is $5,42 \cdot 10^{-11}$. De concentratie van de cyaanarmide-oplossing die R1 verlaat, is $250$ g L$^{-1}$.
4p 3 Bereken de pH van deze cyaanarmide-oplossing. Gebruik de $K_z$. Neem aan dat de pH van de cyaanarmide-oplossing uitsluitend wordt bepaald door cyaanarmide.

DCDA is een dimeer van cyaanarmide. In reactor 2 (R2) reageert cyaanarmide door een dimerisatie-reactie tot DCDA. Bij de dimerisatie van cyaanarmide treedt het stikstofatoom in de NH$_{2}$-groep van cyaanarmide op als nucleofiel deeltje. Cyaanarmide is een amfolyt. Dat betekent dat de stof ook als base kan reageren. Als de pH te laag is, neemt de NH$_{2}$-groep van cyaanarmide een H$^+$-ion op. De gevormde groep kan dan niet meer als nucleofiel deeltje reageren en daardoor kan geen dimerisatie van cyaanarmide tot DCDA meer plaatsvinden. Na de reactie laat men DCDA in scheidingsruimte 2 (S2) uitkristalliseren en wordt DCDA als vaste stof afgescheiden.

3p 4 Voer de volgende opdrachten uit:
- Geef de lewisstructuur van cyaanarmide en van het deeltje dat ontstaat als cyaanarmide een H$^+$-ion heeft opgenomen.
- Leg uit dat het stikstofatoom van de NH$_{2}$-groep niet meer nucleofiel is als deze groep een H$^+$-ion heeft opgenomen.

### Pagina 4

In oplossingen van DCDA treedt omkeerbare structuurisomerisatie op.
Dit evenwicht is weergegeven in figuur 3.

figuur 3
[FIGUUR: Moleculaire structuur van twee isomeren van DCDA in evenwicht. Het linker isomeer heeft een NH2 groep en een C=N dubbele binding. Het rechter isomeer heeft een NH groep met een dubbele binding aan C en een N met een H en een C=N groep.]

Het is onmogelijk om een van de twee structuurisomeren zuiver te
verkrijgen. In het massaspectrum van DCDA zijn daarom fragment-ionen
van beide isomeren herkenbaar. Behalve de piek van het molecuul-ion
(M+) zijn twee kenmerkende pieken aanwezig:
- Bij m/z = 43 bevindt zich een piek die maar van één structuuroisomeer
in figuur 3 afkomstig kan zijn.
- Bij m/z = 68 bevindt zich een piek die van beide structuurisomeren
afkomstig kan zijn.
De fragment-ionen worden gevormd doordat in het molecuul-ion slechts
één enkele binding wordt verbroken. Op de uitwerkbijlage is figuur 3 twee
keer weergegeven.

2p 5 Voer de volgende opdrachten uit op de uitwerkbijlage:
- Omcirkel bij a in de juiste isomeer het fragment dat de piek bij
m/z = 43 veroorzaakt.
- Omcirkel bij b in elke isomeer het fragment dat een piek bij m/z = 68
veroorzaakt.

DCDA dient onder andere als beginstof voor de synthese van metformin.
Zie figuur 4. Metformine wordt vooral voorgeschreven als medicijn bij de
behandeling van diabetes mellitus type 2 (suikerziekte). Metformine kan
met behulp van een bepaald reactietype in één stap worden gemaakt uit
DCDA en één andere beginstof. In deze reactie is metformine het enige
product.

figuur 4
[FIGUUR: Moleculaire structuur van metformine. De structuur bevat twee guanidinium groepen die verbonden zijn via een amine-brug en aan weerszijden een methylgroep hebben.]
metformine

2p 6 Voer de volgende opdrachten uit:
- Teken de structuurformule van deze andere beginstof.
- Geef de naam van het reactietype.

VW-1028-a-25-2-o
4 / 13
leef verder

### Pagina 5

Gaatjes

Veel mensen krijgen er vroeg of laat in hun leven mee te maken: een
gaatje in een kies of tand. Gaatjes worden veroorzaakt door bacteriën in
tandplak die suikers uit voeding omzetten tot zuren, waardoor de pH in de
tandplak daalt. Een voorbeeld van zo’n bacteriële omzetting is de reactie
van sacharose met één andere stof tot 2-hydroxypropanaanzuur. Hierbij is
2-hydroxypropanaanzuur het enige reactieproduct.

2p 7 Geef de vergelijking van deze omzetting.
— Gebruik molecuulformules.
— Gebruik Binas-tabel 67F2 of ScienceData-tabel 13.1.

Tandglazuur bestaat voor 95% uit calciumhydroxyapatiet (HA) en kan
worden weergegeven met de formule $Ca_5(PO_4)_3OH$. In de mond staat het
oppervlak van het tandglazuur continu in contact met tandplak en
speeksel, waarbij ionen worden uitgewisseld. In figuur 1 is deze
uitwisseling weergegeven als een evenwicht.

figuur 1
[FIGUUR: Een chemische reactievergelijking met pijlen die de omkeerbare reactie tussen calciumhydroxyapatiet en calcium-, fosfaat- en hydroxide-ionen in speeksel weergeeft.]
$Ca_5(PO_4)_3OH$ $\rightleftharpoons$ $5 \text{ Ca}^{2+} + 3 \text{ PO}_4^{3-} + \text{ OH}^{-}$
tandglazuur reminealisatie demineralisatie in speeksel

Als de pH in tandplak door de zuurproductie van bacteriën daalt tot 5,5 of
lager, lost tandglazuur deels op, waardoor een gaatje kan ontstaan. Dit
oplossen heet demineralisatie. Speeksel kan ervoor zorgen dat de pH
weer hoger wordt dan 5,5, waardoor remineralisatie optreedt. Hierdoor
kan een beginnend gaatje worden hersteld. Remineralisatie gebeurt ook
als bacteriën in de tandplak niet meer voldoende suikers kunnen
omzetten.

2p 8 Leg uit, aan de hand van het evenwicht in figuur 1, hoe gaatjes kunnen
ontstaan door de aanwezigheid van zuren.

Door goed te poetsen en te flossen wordt tandplak verwijderd en kunnen
gaatjes worden tegengegaan. Tandpasta met fluoride beschermt het
glazuur nog beter tegen tandbederf. Fluoride-ionen in de tandpasta
worden namelijk uitgewisseld met hydroxide-ionen in HA. HA wordt zo
omgezet tot calciumfluor-apatiet (FA): $Ca_5(PO_4)_3F$.

VW-1028-a-25-2-o 5 / 13 lees verder

### Pagina 6

De demineralisatie van HA is vergelijkbaar met die van HA (figuur 1). De
pH-waarde waarbij demineralisatie optreedt bij FA is 4,5 of lager. Bij
kinderen wordt soms een fluoridebehandeling toegepast. Hierbij komt het
tandglazuur enige tijd in aanraking met een hoge concentratie
fluoride-ionen en wordt HA omgezet tot FA.

2p 9 Leg uit in welk pH-gebied de toepassing van de fluoridebehandeling het
meest effectief is:
- in gebied 1: $3,5 < pH \le 4,5$ of
- in gebied 2: $4,5 < pH \le 5,5$ of
- in gebied 3: $5,5 < pH < 6,5$.

Bij het vullen van gaatjes wordt als vulmateriaal steeds vaker gekozen
voor tandkleurige composieten. In deze composieten zijn onder andere
additiepolymeren verwerkt. De polymeren zijn zo gekozen dat tijdens het
uitharden van het vulmateriaal in de mond een driedimensionaal
polymeernetwerk ontstaat. Een veelgebruikt monomeer voor dergelijke
polymeren is BisGMA. In figuur 2 is de structuurformule van BisGMA
vereenvoudigd weergegeven. De letter R stelt hier een atoomgroep voor
die niet aan de polymerisatiereactie kan deelnemen.

figuur 2

[FIGUUR: De structuurformule van BisGMA weergegeven met R = C₂₁H₂₆O₄]

4p 10 Voer de volgende opdrachten uit:
- Teken de structuurformule van een fragment uit het midden van één
BisGMA-poly-
1 merketen:
Laat hierbij twee BisGMA-eenheden met elkaar koppelen.
2 Gebruik in de BisGMA-eenheden de letter R.
- Leg uit hoe tijdens de polymerisatie van BisGMA een netwerk kan
ontstaan.

VW-1028-a-25-2-o 6 / 13 lees verder ► ► ►

### Pagina 7

Als een diep gaatje gevuld moet worden, dan moet het composietmengsel
laag voor laag worden aangebracht. In het composietmengsel zit ook een
initiator. Een veelgebruikte initiator is kamferquinon (figuur 3). Een aantal
C-atomen in kamferquinon zijn genummerd.

figuur 3
[FIGUUR: Chemische structuur van kamferquinon met genummerde atomen.]
kamferquinon

2p 11 Leg uit of er van kamferquinon spiegelbeeldisomeren bestaan. Gebruik
figuur 3.

Bij het opvullen van een gaatje wordt elke aangebrachte laag beschenen
met een lampje. Daarna pas start de polymerisatie van deze laag en hardt
de laag uit.

1p 12 Leg uit waarom de polymerisatie pas start na het beschijnen van het
composietmengsel met het lampje.

VW-1028-a-25-2-o 7 / 13 lees verder ► ► ►

### Pagina 8

3x productie van aniline

Aniline (figuur 1) behoort tot de meest geproduceerde stoffen in de chemische industrie. Het wordt gebruikt als grondstof voor veel synthetische kleurstoffen en kunststoffen. Ruim 100 jaar geleden werd aniline industrieel geproduceerd met het Béchamp-proces: in enkele stappen reageert nitrobenzeen ($C_6H_5NO_2$) met ijzer en water tot aniline en $Fe_3O_4$.

[FIGUUR: Structuurformule van aniline]
aniline

2p 13 Geef de systematische naam van aniline.

3p 14 Geef de vergelijking van het Béchamp-proces in molecuulformules.

Het Béchamp-proces wordt niet meer ingezet voor de productie van aniline, maar wel voor de productie van $Fe_3O_4$, dat als zwart pigment wordt gebruikt. $Fe_3O_4$ is een dubbelzout. In $Fe_3O_4$ komen zowel $Fe^{2+}$-ionen als $Fe^{3+}$-ionen voor.

2p 15 Leid de molverhouding tussen $Fe^{2+}$-ionen en $Fe^{3+}$-ionen in dit dubbelzout af.

Tegenwoordig wordt vrijwel alle aniline geproduceerd met een van de volgende processen:
— het nitrobenzeen-proces, gebaseerd op de reactie van nitrobenzeen met waterstof.
— het fenol-proces, gebaseerd op de reactie tussen fenol en ammoniak. Beide processen worden commercieel uitgevoerd in de gasfase en in de vloeibare fase.

nitrobenzeen-proces
Op de uitwerkbijlage bij vraag 16 is het blokschema van het nitrobenzeen-proces onvolledig weergegeven. In reactor 1 (R1) verloopt reactie 1.

$C_6H_5NO_2 (g) + 3 H_2 (g) \rightleftharpoons C_6H_5NH_2 (g) + 2 H_2O (g)$ (reactie 1)

In scheidingsruimte 1 (S1) wordt de temperatuur zo ingesteld dat een van de stoffen S1 verlaat in de gasfase. De andere stoffen verlaten S1 als vloeibaar mengsel. In de scheidingsruimtes (S2 en S3) wordt het overgebleven mengsel gedestilleerd. De temperaturen in S2 en S3 zijn steeds zo gekozen dat slechts één stof de ruimte in de gasfase kan verlaten.

VW-1028-a-25-2-o 8 / 13 lees verder ►►►

### Pagina 9

3p 16 Maak op de uitwerkbijlage het blokskschema van het nitrobenzeen-proces compleet. Selecteer hiervoor de juiste informatie uit de tabellen op de uitwerkbijlage en je informatieboek.
– Noteer in iedere scheidingsruimte de maximale temperatuur.
– Noteer de namen van de stoffen bij de pijlen. Waar een * staat, hoef je niets in te vullen. Laat gasvormige stoffen de scheidingsruimtes aan de bovenkant verlaten.
– Houd rekening met hergebruik van stoffen.

Voor een constante productkwaliteit moet de temperatuur in R1 gelijk blijven tijdens het proces. Dit doet men door te koelen. Er komt namelijk warmte vrij tijdens reactie 1.

3p 17 Bereken de reactiewarmte per mol aniline van het nitrobenzeen-proces (reactie 1). Ga uit van een proces waarbij alle stoffen reageren in de gasfase. Selecteer hierbij de juiste informatie uit de tabellen op de uitwerkbijlage en je informatieboek.

Door de temperatuur in de reactor te variëren, wordt het nitrobenzeen-proces geoptimaliseerd. Hierbij wordt gestreefd naar een hoge opbrengst van aniline in een zo kort mogelijke tijd. Bij verhoging van de temperatuur verschuift het evenwicht in R1 naar links. Dit verschuiven hoeft niet nadelig te zijn voor de opbrengst.

3p 18 Voer de volgende opdrachten uit:
– Leg uit dat het evenwicht naar links verschuift bij verhoging van de temperatuur in R1.
– Leg uit hoe het verhogen van de temperatuur in R1 toch voordelig kan zijn voor de opbrengst. Gebruik het botsende-deeltjesmodel.

fenol-proces
Bij het fenol-proces wordt een overmaat ammoniak gemengd met fenol. In dit proces verloopt reactie 2.

$$C_6H_5OH + NH_3 \rightleftharpoons C_6H_5NH_2 + H_2O$$ (reactie 2)

Omdat een deel van het gebruikte fenol reageert tot nevenproducten, is het rendement lager dan 100%.

3p 19 Bereken het rendement van het fenol-proces. Selecteer hiervoor de juiste informatie uit de tabellen op de uitwerkbijlage.

VW-1028-a-25-2-o 9 / 13 lees verder ► ► ►

### Pagina 10

De geur van kater-urine

Urine van katers (kater-urine) heeft een penetrante en onprettige geur.
Dat komt door de afbraakproducten van het aminozuur feline (figuur 1).
Katers ouder dan drie maanden hebben in hun urine een hoog gehalte
van het aminozuur feline. Bij poezen is dat gehalte een stuk lager. Een
volwassen kater plast gemiddeld drie keer per dag, en per keer gemiddeld
30 mL urine. Per dag scheidt een volwassen kater gemiddeld 122 µmol
feline per kilogram lichaamsgewicht uit.

figuur 1
[FIGUUR: Chemische structuurformule van feline.]

3p 20 Bereken het gemiddelde gehalte feline in g L$^{-1}$ urine voor een
volwassen kater van 4,6 kg.

De meeste gezonde zoogdieren scheiden weinig eiwitten en aminozuren
uit via de urine, om zo kostbare bouwstoffen te behouden. Katten zijn
hierop een uitzondering. Katten-urine bevat behalve feline ook een
relatief hoog gehalte aan het enzym cauxine. Cauxine is een zogeheten
carboxyl-esterase. De meeste zoogdieren hebben andere carboxyl-
esterases, die niet via de urine worden uitgescheiden. Dit type enzym
wordt hieronder 'normale' carboxyl-esterase genoemd.

Het fragment van het uiteinde van de aminozuurketen in 'normale'
carboxyl-esterase kan worden weergegeven door ~DEL. In deze codering
is elk aminozuur weergegeven met het 1-lettersymbool.
Cauxine is een relatief klein carboxyl-esterase en heeft andere
aminozuren aan het uiteinde dan 'normale' carboxyl-esterase. Het stukje
van de coderende streng van het DNA dat codeert voor de laatste drie
aminozuren van cauxine, is:

~ ATT GTC CCC

3p 21 Voer de volgende opdrachten uit:
- Geef de 1-lettersymbolen van de drie laatste aminozuureenheden van
cauxine.
- Teken de structuurformule van het fragment van cauxine met de drie
laatste aminozuureenheden.

2p 22 Leg uit of het fragment van de laatste drie aminozuureenheden in cauxine
meer of minder hydrofiel is dan het fragment van de laatste drie
aminozuureenheden in 'normale' carboxyl-esterase.

VW-1028-a-25-2-o 10 / 13 lees verder ► ► ►

### Pagina 11

Felinine wordt in het lichaam van katten door hydrolyse gevormd uit MBG.
In figuur 2 zijn de betrokken omzettingen vereenvoudigd weergegeven.

figuur 2

stap 1
[FIGUUR: Schematische weergave van de reactie waarbij MBG en andere stoffen reageren tot MBG + glutaminezuur.]
$$
\ce{MBG + \text{andere stoffen} -> MBG + glutaminezuur}
$$

stap 2 MBCG + ...
[FIGUUR: Schematische weergave van de reactie waarbij MBG reageert met andere stoffen tot een molecuul met een aminegroep, een hydroxylgroep en een carboxylgroep, en glycine.]
$$
\ce{MBG + \text{andere stoffen} -> \text{molecuul met amine en hydroxyl} + glycine}
$$

Op de uitwerkbijlage is de reactievergelijking van stap 1 nogmaals
weergegeven.

3p 23 Maak op de uitwerkbijlage de reactievergelijking van stap 1 compleet.
- Gebruik (eventueel schematische) structuurformules.
- Gebruik voor de formule van glutaminezuur Binas-tabel 67H1 of
ScienceData-tabel 13.7c.

VW-1028-a-25-2-o 11 / 13 lees verder

### Pagina 12

Met behulp van dunneblaag-chromatografie is onderzocht of het enzym cauxine een rol speelt bij de omzettingen in figuur 2. Hiertoe zijn de volgende zes oplossingen bereid:
a en b: MBG zonder en met cauxine
c en d: MBCG zonder en met cauxine
e: glycine
f: feline
Na een reactietijd van 10 uur bij 38 °C (voor oplossingen a tot en met d) werd van alle oplossingen een chromatogram gemaakt. De resultaten van de experimenten zijn in figuur 3 weergegeven. Cauxine is op deze chromatogrammen niet zichtbaar.

figuur 3
[FIGUUR: Chromatogrammen van zes oplossingen: a (MBG zonder cauxine), b (MBG met cauxine), c (MBCG zonder cauxine), d (MBCG met cauxine), e (glycine), f (felinine). Elke chromatogram toont een startlijn en vlekken die de gescheiden stoffen representeren. De pijl en tekst "zonder/met cauxine" geven aan dat de aanwezigheid of afwezigheid van cauxine de scheiding beïnvloedt.]

De onderzochte hypothesen zijn:
Hypothese 1: Cauxine is betrokken bij de omzetting van MBG tot MBCG (stap 1).
Hypothese 2: Cauxine is betrokken bij de omzetting van MBCG tot feline (stap 2).

2p 24 Leg uit voor elke hypothese of die wordt ondersteund door de resultaten in figuur 3.

Feline heeft van zichzelf weinig geur. Nadat feline via de urine in de bodem terecht is gekomen, wordt dit onder andere door micro-organismen omgezet tot een reeks verschillende stoffen die wel een geur hebben, zoals de stoffen X en Y. Zie figuur 4.

figuur 4
[FIGUUR: Chemische structuren van stof X en stof Y. Stof X is 2-mercaptoethanol (HS-CH2-CH2-OH). Stof Y is waarschijnlijk een thioester of een ander afgeleide van 2-mercaptoethanol.]
stof X
stof Y

VW-1028-a-25-2-o
12 / 13
lees verder ►►►

### Pagina 13

Uit onderzoek met bodemmonsters met katten-urine blijkt dat de stoffen X
en Y ook in de bodem voorkomen als gecastreerde kters (GK), poezen
(P) en jonge katers (JK) hebben geürineerd. Er zijn ook bodemmonsters
onderzocht met urine van niet-gecastreerde katers (NGK). De geur van
deze bodemmonsters is veel intenser dan die van de monsters van GK, P
en JK. Om te bepalen welke stof met name verantwoordelijk is voor de
geur, zijn gaschromatogrammen gemaakt van alle monsters. De
hoeveelheid urine is in elk monster gelijk. Van de stoffen X en Y zijn
vervolgens de piekoppervlaktes bepaald. Zie figuur 5.

figuur 5

[FIGUUR: Twee staafdiagrammen. Het linker diagram toont de piekoppervlakte van stof X voor verschillende monsters (NGK, GK, P, JK) op de x-as en de piekoppervlakte in eenheden van 10^5 op de y-as. Het rechter diagram toont hetzelfde voor stof Y.]

Van stof X is bekend dat deze stof bij een tien maal zo lage concentratie,
een hogere geurintensiteit geeft dan stof Y. Uit figuur 5 kan worden
afgeleid dat stof X meer van invloed is op de intensiteit van de geur van
kater-urine dan stof Y.

2p 25 Voer de volgende opdrachten uit:
- Licht toe waarvoor de piekoppervlaktes in deze gaschromatogrammen
worden gebruikt.
- Geef een argument waaruit blijkt dat stof X een grotere invloed heeft
op de intensiteit van de geur van de urine van niet-gecastreerde
katers (NGK) dan stof Y. Gebruik hiervoor figuur 5. Neem aan dat de
gevoeligheid van de detector voor de stoffen X en Y gelijk is.

In een vervolgexperiment is de snelheid van de hydrolyse van MBCG
onderzocht in een oplossing met 7,4 g L-1 MBCG. Na een reactietijd van
5,0 minuten bleek MBCG voor 1,20 . 10-2 % te zijn omgezet.

4p 26 Bereken de gemiddelde reactiesnelheid van de omzetting van MBCG in
nmol L-1 s-1 gedurende deze 5,0 minuten.
- De molaire massa van MBCG is 264 g mol-1.
- Geef de uitkomst in het juiste aantal significante cijfers.

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift.
VW-1028-a-25-2-0

13 / 13