# Eindexamen Scheikunde VWO 2008 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/scheikunde/2008/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 1

### Vraag 3 – Opgave 1

### Vraag 4 – Opgave 1

### Vraag 5 – Opgave 1

### Vraag 6 – Opgave 1

### Vraag 7 – Opgave 1

### Vraag 8 – Opgave 1

### Vraag 9 – Opgave 1

### Vraag 10 – Opgave 1

### Vraag 11 – Opgave 1

### Vraag 12 – Opgave 1

### Vraag 13 – Opgave 1

### Vraag 14 – Opgave 1

### Vraag 15 – Opgave 1

### Vraag 16 – Opgave 1

### Vraag 17 – Opgave 1

### Vraag 18 – Opgave 1

### Vraag 19 – Opgave 1

### Vraag 20 – Opgave 1

### Vraag 21 – Opgave 1

### Vraag 22 – Opgave 1

### Vraag 23 – Opgave 1

### Vraag 24 – Opgave 1

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
2008
tijdvak 1
vrijdag 23 mei
13.30 - 16.30 uur
scheikunde 1
Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Dit examen bestaat uit 24 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 70 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen
worden.
Als bij een vraag een verklaring, uitleg, berekening of afleiding gevraagd wordt, worden
aan het antwoord meestal geen punten toegekend als deze verklaring, uitleg, berekening
of afleiding ontbreekt.

Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd. Als er
bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer dan twee redenen, dan
worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld.

800025-1-024o

### Pagina 2

Vrije vetzuren in olijfolie

Olijfolie bestaat voornamelijk uit glyceryltri-esters. Dit zijn esters van glycerol en
vetzuren. De oudste manier om olie uit olijven te winnen, is via mechanische
weg. Het sap wordt door zware granieten maalstenen uit de vruchten geperst. Er
wordt dan een mengsel verkregen dat voornamelijk uit olie en water bestaat. Het
water wordt in een centrifuge vervolgens afgescheiden. De temperatuur tijdens
deze zogenoemde “koude persing” wordt vaak niet hoger dan 40 °C.
Tegenwoordig wordt olijfolie industrieel vaak via een ander proces gemaakt.
Ook dan worden de olijven geperst, maar nu in aanwezigheid van onder andere
stoom om zoveel mogelijk olie uit de olijven te halen. Bij dit proces is de
temperatuur veel hoger dan bij de koude persing. In het vervolg van deze
opgave wordt dit proces “warme persing” genoemd.
De olie die na de warme persing overblijft, heeft een mindere kwaliteit dan die
uit de koude persing, onder andere omdat het gehalte aan vrije vetzuren veel
hoger is. Een te hoog gehalte aan vrije vetzuren beïnvloedt de smaak nadelig.

1p 1 Geef de naam van het type reactie dat optreedt wanneer vrije vetzuren uit
glyceryltri-esters worden gevormd.
2p 2 Leg uit hoe het komt dat bij de warme persing relatief meer vrije vetzuren
ontstaan dan bij de koude persing. Noem in je uitleg twee oorzaken.

Er is een methode ontwikkeld om met behulp van een titratie het gehalte aan
vrije vetzuren in een vet of een olie te bepalen.
Bij deze methode wordt een bekende hoeveelheid olie gemengd met propanon
en een klein beetje chloroform (CHCl3). Het mengsel wordt vervolgens
getitreerd met een oplossing van kaliumhydroxide in 2-propanol. Direct nadat de
toegevoegde hydroxide-ionen hebben gereageerd met alle zure bestanddelen uit
de olie, zal een reactie tussen propanon en chloroform optreden. Deze reactie is
exotherm. De hierdoor veranderende temperatuur is te gebruiken als
eindpuntbepaling van de titratie.
De reactie die na het eindpunt van de titratie optreedt, verloopt in twee stappen.
Bij deze reactie treedt OH− als katalysator op.
In de eerste stap reageert chloroform als volgt met hydroxide:
$$ \text{CHCl}_3 + \text{OH}^- \rightarrow \text{CCl}_3^- + \text{H}_2\text{O} $$
In de tweede stap reageren de reactieproducten van stap 1 met propanon,
waarbij 1,1,1-trichloor-2-methyl-2-propanol als enig organisch reactieproduct
ontstaat.

4p 3 Geef de reactievergelijking van de tweede stap. Gebruik daarin
structuurformules voor propanon en 1,1,1-trichloor-2-methyl-2-propanol.

800025-1-024o 2 lees verder ► ► ►

### Pagina 3

Eerste kwaliteit olijfolie wordt aangeduid met de kwalificatie “extra vergiene”. Eén
van de eisen die aan olie worden gesteld om aan deze kwalificatie te voldoen, is
dat het gehalte aan vrije vetzuren, berekend als oliezuur, maximaal 1,00 gram
per 100 gram olie bedraagt.
Van een bepaalde soort olijfolie wordt op de hiervoor beschreven manier het
gehalte aan vrije vetzuren bepaald. Daartoe wordt 5,542 g olijfolie gemengd met
25 mL propanon en 2 mL chloroform. Het ontstane mengsel wordt getitreerd met
een 0,102 M oplossing van KOH in 2-propanol.
Omdat bij deze titratie olijfolie niet de enige vloeistof is waar stoffen in zitten die
met $OH^-$ reageren, moet eerst een zogenoemde blanco bepaling worden
uitgevoerd.

2p 4 Beschrijf hoe deze blanco bepaling moet worden uitgevoerd.
Bij de uiteindelijke bepaling bleek dat 2,572 mL 0,102 M KOH oplossing nodig
was om te reageren met de vrije vetzuren in de olijfolie.

3p 5 Ga na of het gehalte aan vrije vetzuren in de onderzochte olijfolie voldoet aan de
genoemde kwaliteitseis voor “extra vergine”. De massa van een mol oliezuur is
282,5 gram.

800025-1-024o 3 lees verder ►►►

### Pagina 4

Anammox

In deze opgave staat een bacteriële omzetting van ammoniumionen met
nitrietionen centraal, de zogenoemde anammox-reactie.
Bij deze opgave hoort tekstfragment 1 dat is afgedrukt in de bijlage die bij dit
examen hoort. Lees dit tekstfragment.

De vergelijking van de anammox-reactie is:

$NH_{4}^{+} + NO_{2}^{-} \rightarrow N_{2} + 2 H_{2}O$ (anamox-reactie)

In de regels 9 t/m 14 worden de hoofdlijnen van de
stikstofkringloop, zoals die rond 1900 bekend was,
beschreven. De beschrijving is een vereenvoudiging
van de werkelijke stikstofkringloop. In veel artikelen
over de anammox-reactie wordt de stikstofkringloop
weergegeven met behulp van het schema dat
hiernaast staat.

[FIGUUR: Cirkeldiagram met pijlen die de transformatie van $N_{2}$ naar $NH_{4}^{+}$, naar $NO_{2}^{-}$, naar $NO_{3}^{-}$ en weer naar $N_{2}$ weergeeft.]

Ook deze weergave is een vereenvoudiging.
Bovendien is dit schema een onvolledige weergave
van de beschrijving die in de regels 9 t/m 14 van
tekstfragment 1 wordt gegeven.
Op de uitwerkbijlage doe bij dit examen hoort, is dit schema nogmaals
weergegeven, zonder de gebogen pijlen erin.

4p 6 Maak op de uitwerkbijlage de schematische stikstofkringloop zo af, dat die in
overeenstemming is met de beschrijving in de regels 9 t/m 14 van
tekstfragment 1. Zet in het schema de namen van de omzettingen die in het
tekstfragment worden genoemd op de juiste plaats.
2p 7 Geef op de uitwerkbijlage ook aan waar de anammox-reactie, waarover dit
artikel gaat, moet worden ingetekend. Gebruik daarvoor (een) onderbroken
pijl(en): -->

In de regels 20 t/m 24 wordt een methode beschreven om het optreden van de
anammox-reactie aan te tonen; het nitriet dat daarbij wordt gebruikt, bevat
stikstofatomen zoals die in de natuur voorkomen. De daar beschreven conclusie
is gebaseerd op het feit dat het ontstane stikstofgas voornamelijk bestaat uit
moleculen met massa 29 u. In het ontstane stikstofgas komen geen moleculen
voor met massa 28 u; moleculen met massa 30 u komen er wel in voor, maar
slechts heel weinig.

2p 8 Leg uit waarom stikstofmoleculen met massa 28 u niet in het ontstane
stikstofgas zullen voorkomen en stikstofmoleculen met massa 30 u wel. Noteer
je antwoord als volgt:
Er komen geen moleculen met massa 28 u voor, omdat ...
Er komen wel moleculen met massa 30 u voor, omdat ...

800025-1-024o 4 lees verder

### Pagina 5

Ammonium uit afvalwater

Bij methodes om met behulp van bacteriën ammonium uit afvalwater te verwijderen, spelen reacties uit de stikstofkringloop een belangrijke rol. In de zogenoemde klassieke methode wordt ammonium eerst met behulp van zuurstof omgezet tot nitraat. Dit nitraat wordt vervolgens omgezet tot stikstof. In een ander proces, het SHARON-proces, wordt het ammonium eerst omgezet tot nitriet, dat vervolgens wordt omgezet tot stikstof.
Bij de omzetting van nitraat tot stikstof en van nitriet tot stikstof treden het nitraat en het nitriet als oxidator op. Voor deze reacties is een reductor (koolstofbron) nodig; vaak wordt daar methanol voor gebruikt.
Op de website van het Energie en Milieu Informatiesysteem voor het Vlaamse Gewest wordt de klassieke methode voor de verwijdering van ammonium uit afvalwater vergeleken met het SHARON-proces.
Een gedeelte van de tekst van deze website is als tekstfragment 2 in de bijlage bij dit examen opgenomen. Lees dit tekstfragment.

9 Bereken hoeveel dm$^3$ zuurstof (298 K, $p=p_0$) per liter afvalwater in het SHARON-proces nodig is om de genoemde vermindering van het stikstofgehalte te bewerkstelligen. Ga ervan uit dat ammoniumionen de enige stikstofbevattende deeltjes in het afvalwater zijn.

Zowel de nitrificatiereacties als de denitrificatiereacties zijn redoxreacties. In de nitrificatiereacties treedt het NH$_4^+$ als reductor op.

10 Geef de vergelijking van de halfreactie van NH$_4^+$ in de nitrificatie die bij het SHARON-proces optreedt. In deze vergelijking komen onder andere ook H$_2$O en H$^+$ voor.

De gegeven reactievergelijkingen voor de denitrificaties bevatten meerdere fouten. Zo staat er bijvoorbeeld ten onrechte dat er water ontstaat. Dit moet niet, want bij deze reacties ontstaat er wel terecht.
De genoemde besparing van 40% op de koolstofbron die met het SHARON-proces kan worden verkregen, is wel juist.
In tekstfragment 2 had voor de denitrificatie in het SHARON-proces het volgende moeten staan:

$$6\ \text{NO}_2^- + 3\ \text{CH}_3\text{OH} + 3\ \text{H}^+ \rightarrow 3\ \text{N}_2 + 3\ \text{HCO}_3^- + 6\ \text{H}_2\text{O}$$

11 Geef de reactievergelijking van de denitrificatie die in het klassieke proces plaatsvindt. In deze reactievergelijking komt ook H$^+$ voor.

12 Ga na of in het SHARON-proces het verzurende effect van de nitrificatie volledig is gecorrigeerd na afloop van de denitrificatie. Gebruik daarbij onder andere de reactievergelijking voor de nitrificatie van het SHARON-proces en bovenstaande reactievergelijking voor de denitrificatie. Betrek in je uitleg ook de HCO$_3^-$ die in de vergelijking van de denitrificatie staat.

800025-1-024o

Voor alle eindexamens, zie www.allexamens.nl. Voor de perfecte voorbereiding op je eindexamen, zie ook www.sslleden.nl.


### Pagina 6

Bescherming

Wanneer men melkzuur en glycolzuur met elkaar laat reageren, wordt onder
andere een ester (stof A) gevormd. Hieronder staan de structuurformules van
melkzuur, glycolzuur en stof A.

  O
  //
HO - C - CH - OH
      |
      CH$_3$

melkzuur

  O
  //
HO - C - CH$_2$ - OH

glycolzuur

  O
  //
HO - C - CH - O - C - CH$_3$
          |         //
          CH$_3$     O

stof A

Stof A dient als beginstof bij de bereiding van een polyester waarvan de
moleculen een bepaalde, gewenste opbouw hebben. Dit is van belang voor de
eigenschappen en toepassingen van deze polyester.
Ook wanneer men in een mengsel van melkzuur en glycolzuur, waarin deze
stoffen in de molverhouding 1 : 1 voorkomen, polymerisatiereacties laat
optreden, treedt polyester vorming op. De polymeermoleculen die bij deze
polymerisatie ontstaan, verschillen echter op een kenmerkende manier van de
polyestermлеculen die ontstaan bij de polymerisatie van stof A.

2p 13 Geef een verschil tussen de polymeermoleculen die ontstaan bij de
polymerisatie van stof A en de polymeermoleculen die ontstaan bij de
polymerisatie van een mengsel van melkzuur en glycolzuur in de molverhouding
1 : 1.

Stof A wordt niet bereid door melkzuur met glycolzuur te laten reageren omdat
bij zo'n reactie ook andere stoffen dan stof A ontstaan. Bij de bereiding van
stof A vermijdt men de vorming van dit soort bijproducten. Dit realiseert men
door in de reeks van reacties die tot de synthese van stof A leidt, onder andere
gebruik te maken van de zogenoemde benzylester van melkzuur:

  O
 / \
|   | - CH$_2$ - O - C - OH
|   |         //
 \ /         O

benzylester van melkzuur

Men gebruikt, in plaats van melkzuur, de benzylester van melkzuur om te
voorkomen dat de OH groep van de carbonzuurgroep van het melkzuurmolecuul
aan een ongewenste reactie deelneemt. In de organische chemie zegt men dat
de desbetreffende OH groep is beschermd tegen een ongewenste reactie. De
groep die daarvoor zorgt, duidt men aan met de term beschermende groep. In
een latere reactie wordt de beschermende groep verwijderd.
De andere OH groep van het melkzuurmolecuul is niet beschermd.
De gehele synthesesroute die, uitgaande van glycolzuur, leidt tot de vorming van
stof A is schematisch weergegeven in de bijlage die bij dit examen hoort. De
benzylester van melkzuur reageert in reactie 3. In deze reactie vindt de feitelijke
koppeling plaats zodat uiteindelijk een molecuul van stof A kan worden
gevormd.

800025-1-024o
6
lees verder

### Pagina 7

Deze syntheseroute staat in het teken van de bescherming van functionele groepen en van het verwijderen van de beschermende groepen later in de syntheseroute.
3p 14 In welke van de reacties 1, 2, 4 en 5 is sprake van het aanbrengen van een beschermende groep en in welke van de reacties 1, 2, 4 en 5 is sprake van het verwijderen van een beschermende groep? Noteer je antwoord als volgt:
aanbrengen van beschermende groep: ...
verwijderen van beschermende groep: ...

In deze syntheseroute komen verschillende reacties voor die selectief verlopen. Een reactie verloopt selectief wanneer een bepaald structuuronderdeel in de beginstof is betrokken bij een reactie en een ander, vergelijkbaar structuuronderdeel niet.
3p 15 Leg voor de reacties 1 en 5 uit of ze selectief zijn of niet. Noem in je uitleg het structuuronderdeel waar het in de desbetreffende reactie om gaat. Noteer je antwoord als volgt:
Reactie 1 is wel/niet selectief, want ...
Reactie 5 is wel/niet selectief, want ...

De stof die in reactie 1 met glycolzuur reageert, wordt aangeduid met de afkorting TBSCl. Dit TBSCl wordt in overmaat toegevoegd.
Bij reactie 1 ontstaat behalve het weergegeven product uitsluitend waterstofchloride. Om dit waterstofchloride te binden, wordt de reactie uitgevoerd in aanwezigheid van imidozol. Imidazol is een base met de volgende structuurformule:
[FIGUUR: Een vijfhoek met twee stikstofatomen op hoekpunten tegenover elkaar, waartussen twee dubbele bindingen zijn getekend. Het stikstofatoom aan de rechterbovenkant heeft geen waterstofatoom. Het stikstofatoom aan de rechteronderkant heeft een waterstofatoom gebonden.]

In een experiment werd reactie 1 als volgt uitgevoerd. Glycolzuur (5,0 g) werd opgelost in het oplosmiddel DMF. Daaraan werden achtereenvolgens imidazol (13,5 g) en TBSCl (21,5 g) toegevoegd. Het mengsel liet men enige tijd reageren bij kamertemperatuur. Na een aantal bewerkingen verkreeg men uiteindelijk 20,0 gram van een witte stof, het product van reactie 1.

3p 16 Bereken het rendement, in procenten, van reactie 1 in dit experiment. De massa van een mol glycolzuur is 76,05 g, de massa van een mol TBSCl is 150,7 g en de massa van een mol van het reactieproduct is 304,6 g.
4p 17 Laat met een berekening zien dat de hoeveelheid imidazol voldoende is om de hoeveelheid waterstofchloride te binden die bij reactie 1 ontstaat.

800025-1-024o 7 lees verder ►►►

### Pagina 8

Mossellijm

Aan de TU Delft wordt onderzoek gedaan naar het ontwikkelen van een
synthetische lijm die kan worden gebruikt wanneer mensen na een operatie of
een ongeluk inwendig moeten worden gehecht. Bij dit onderzoek richt men zich
op een lijm die vergelijkbaar is met de lijm, waarmee de blauwe zeemossel zich
aan bijvoorbeeld een meerpaal hecht. De lijm die de mossel produceert, bestaat
uit draden van eiwit.
Het onderzoek aan de TU Delft heeft zich toegespitst op het zogenoemde
Mefp-1 eiwit. Dit eiwit is voornamelijk opgebouwd uit zich herhalende reeksen
van tien aminozureenheden. Zo’n reeks kan in lettersymbolen als volgt worden
weergegeven:
~ Ala - Lys - Pro - Ser - Tyr - Hyp - diHyp - Thr - Dopa - Lys ~

Bij de natuurlijke eiwitsynthese worden twintig aminozuren gebruikt. In de
hierboven weergegeven reeks komen drie aminozureenheden voor die niet tot
die twintig behoren: Hyp, diHyp en Dopa. Deze aminozureenheden zijn
ontstaan doordat na de synthese van het eiwit de zijketens van enkele
aminozureenheden worden voorzien van extra OH groepen. Dit proces heet
hydroxylering.
Hyp en diHyp zijn ontstaan door de zijketen van het aminozuur proline te
voorzien van één respectievelijk twee OH groepen. In Hyp is de OH groep
gebonden aan het vierde C atoom (waarbij het C atoom van de carbonzuurgroep
nummer 1 heeft) en in diHyp zijn de OH groepen gebonden aan het vierde en
het vijfde C atoom.

4p 18 Geef van het fragment ~ Hyp – diHyp – Thr ~ de structuurformule. Gebruik daarbij
informatie uit deze opgave en Binas-tabel 67C1.

De zijketen van het aminozuur Dopa heeft de volgende structuurformule.

[FIGUUR: Structuurformule van Dopa met een benzeenring met twee OH groepen en een CH2 groep.]

Van twee aminozuren die bij de natuurlijke eiwitsynthese zijn betrokken, kan de
zijketen door hydroxylering worden omgezet tot de zijketen van Dopa. Eén van
die aminozuren is tyrosine, het tweede aminozuur wordt in deze opgave verder
aangeduid als Az-2.

1p 19 Geef het 3-lettersymbool van Az-2.

800025-1-024o 8 lees verder ► ► ►

### Pagina 9

Uit het DNA van de mossel kan worden afgeleid welk van de twee aminozuren,
tyrosine of Az-2, in eerste instantie is ingebouwd in het eiwit waaruit het Mefp-1
eiwit ontstaat. In het gen dat codeert voor de vorming van dat eiwit zit een
andere code wanneer tyrosine wordt ingebouwd dan wanneer Az-2 wordt
ingebouwd.
Een DNA molecuul is opgebouwd uit twee ketens (strengen): de coderende
streng en de matrij sstreng. Aan de matrij sstreng wordt bij de eiwitsynthese het
messenger-RNA (mRNA) gevormd.

3p 20 Geef de basenparen in het DNA van een code voor tyrosine. Noteer je antwoord
als volgt:
basen op de coderende streng: ...
basen op de matrij sstreng: ...
Maak hierbij gebruik van Binas-tabel 70.

Wanneer een mossel zich hecht aan een meerpaal worden verschillende
soorten bindingen gevormd. Eén van die soorten bindingen hangt samen met de
aanwezigheid van lysine-eenheden in moleculen van het eiwit Mefp-1. De
zijgroep van een lysine-eenheid bevat een aminogroep die als base kan
reageren. In zeewater met een pH van 8,15 is 98,0% van de $\text{NH}_2$ groepen in
zijgroepen van lysine omgezet tot $\text{NH}_3^+$ groepen. Deze positief geladen
zijgroepen spelen een rol in de hechting van het eiwit aan de meerpaal.
Met behulp van bovengenoemde gegevens is de baseconstante $K_b$ van de
aminogroep in de zijgroep van lysine te berekenen.

4p 21 Geef die berekening aan dat de temperatuur 298 K is

Andere soorten bindingen die bij de hechting aan een meerpaal een rol spelen,
hangen samen met de hoge molecuulmassa van de lijm en met de aard van de
zijketens van andere aminozureenheden dan lysine. Het feit dat een meerpaal
van hout is, speelt ook een rol; hout bestaat hoofdzakelijk uit cellulose.

3p 22 Leg uit welke soorten bindingen een rol spelen bij de hechting van een mossel
aan een meerpaal. Geef in je uitleg aan welke soort binding samenhangt met de
hoge molecuulmassa en welke soort binding samenhangt met de aard van de
zijketens van andere aminozureenheden dan lysine.

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

800025-1-024o 9 lees verder ► ► ►


### Pagina 10

Wanneer de eerste eiwitlaag aan het oppervlak van de meerpaal is gebonden,
worden bindingen gevormd tussen de moleculen uit die laag en eiwitmoleculen
die daar bovenop komen. Men vermoedt dat dwarsverbindingen tussen
verschillende eiwitketens worden gevormd of dat een keten door
dwarsverbinding aan een deel van zichzelf wordt gekoppeld.
Het reactiemechanisme voor het ontstaan van de dwarsverbindingen bestaat uit
twee stappen.
Stap 1: Een Dopa-zijgroep wordt omgezet tot een zogenaamd chinon. Hiervoor
is een oxidator nodig. De niet volledige vergelijking van de halfreactie
voor de omzetting van de Dopa-zijgroep, kan als volgt worden
weergegeven:
[FIGUUR: Een molecuul met een benzeenring met aan een kant een OH-groep en aan de andere kant een CH2-groep die verbonden is met een peptidenketen, reageert via een pijl naar een molecuul met een benzeenring met aan twee kanten een dubbele binding met zuurstof en een CH2-groep die verbonden is met een peptidenketen.]
Stap 2: Een chinon-zijgroep vormt een koppeling met een Dopa-zijgroep. De
reactievergelijking van deze stap kan als volgt worden weergegeven:
[FIGUUR: Een molecuul met een benzeenring met aan een kant een OH-groep en aan de andere kant een CH2-groep die verbonden is met een peptidenketen, reageert via een pijl met een molecuul met een benzeenring met aan twee kanten een dubbele binding met zuurstof en een CH2-groep, om via een pijl te reageren tot een molecuul met een benzeenring met aan twee tegenoverliggende kanten OH-groepen en aan een CH2-groep die verbonden is met een peptidenketen, en een ander deel van de keten is verbonden aan het koolstofatoom tussen de twee CH-groepen.]
3p 23 Geef de volledige vergelijking van de halfreactie voor de Dopa-zijgroep volgens
stap 1. In deze vergelijking komen ook waterstofionen en elektronen voor.
Gebruik structuurformules zoals hierboven in de beschrijving van stap 1 zijn
gebruikt.
3p 24 Bereken hoeveel mol dwarsverbindingen maximaal kan ontstaan wanneer
overmaat Mefp-1, waarin nog geen dwarsverbindingen zijn gevormd, wordt
gemengd met 5,0 dm3 zuurstof, bij $T = 298$ K en $p = p_0$. Maak onder andere
gebruik van Binas-tabel 7.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
800025-1-0240*
10
einde ■