# Eindexamen Scheikunde VWO 2001 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/scheikunde/2001/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 2

### Vraag 2 – Opgave 1

### Vraag 3 – Opgave 1

### Vraag 4 – Opgave 2

### Vraag 5 – Opgave 2

### Vraag 6 – Opgave 1

### Vraag 7 – Opgave 1

### Vraag 8 – Opgave 2

### Vraag 9 – Opgave 1

### Vraag 10 – Opgave 1

### Vraag 11 – Opgave 2

### Vraag 12 – Opgave 1

### Vraag 13 – Opgave 1

### Vraag 14 – Opgave 1

### Vraag 15 – Opgave 1

### Vraag 16 – Opgave 1

### Vraag 17 – Opgave 1

### Vraag 18 – Opgave 1

### Vraag 19 – Opgave 2

### Vraag 20 – Opgave 1

### Vraag 21 – Opgave 1

### Vraag 22 – Opgave 2

### Vraag 23 – Opgave 2

### Vraag 24 – Opgave 2

### Vraag 25 – Opgave 2

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Voorbereidend
Wetenschappelijk
Onderwijs

20 01

Tijdvak 2
Woensdag 20 juni
13.30 - 16.30 uur

Voor dit examen zijn maximaal 68 punten te
behalen; het examen bestaat uit 25 vragen.
Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel
punten met een goed antwoord behaald kunnen
worden.

Als bij een vraag een verklaring, uitleg,
berekening of afleiding gevraagd wordt,
worden aan het antwoord meestal geen
punten toegekend als deze verklaring, uitleg,
berekening of afleiding ontbreekt.

Geef niet meer antwoorden (redenen,
voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld twee redenen worden
gevraagd en je geeft meer dan twee redenen,
dan worden alleen de eerste twee in de
beoordeling meegeteld.

100019 34



### Pagina 2

Dizuren

Hexaandizuur is een van de grondstoffen voor de bereiding van sommige soorten nylon.
De structuurformule van hexaandizuur is:

$$ \text{HO-} \overset{\text{O}}{\overset{||}{C}} \text{-CH}_2\text{-CH}_2\text{-CH}_2\text{-CH}_2\text{-} \overset{\text{O}}{\overset{||}{C}} \text{-OH} $$

In de industrie worden grote hoeveelheden hexaandizuur bereid door de oxidatie van cyclohexanol te
laten reageren met salpeterzuur. Hierbij ontstaan, behalve hexaandizuur, ook water en
stikstofoxiden. De volgende reactie treedt onder andere op:

$$ \text{C}_6\text{H}_{11}\text{OH} + 8 \text{NO}_3^{-} + 8 \text{H}^{+} \rightarrow \text{HO-} \overset{\text{O}}{\overset{||}{C}} \text{-CH}_2\text{-CH}_2\text{-CH}_2\text{-CH}_2\text{-} \overset{\text{O}}{\overset{||}{C}} \text{-OH} + 8 \text{NO}_2 + 5 \text{H}_2\text{O} $$

[FIGUUR: cyclische structuur van cyclohexanol reageert met stikstofdioxide en water tot hexaandizuur en stikstofoxide]

Deze bereidingswijze heeft bepaalde nadelen. Daarom wordt gezocht naar alternatieven.
Eén van de alternatieven die in ontwikkeling is, is de reactie van cyclohexeen in zuur
milieu met waterstofperoxide. Bij deze bereidingswijze ontstaat, behalve hexaandizuur,
uitsluitend water:

[FIGUUR: cyclische structuur van cyclohex een dubbele binding reageert met waterstofperoxide tot hexaandizuur en water]

2p 1 $\square$ Leg met behulp van bovenstaande gegevens uit wat het voordeel is van de
bereidingswijze met behulp van waterstofperoxide ten opzichte van de bereidingswijze
met behulp van salpeterzuur.

Waterstofperoxide is tijdens deze bereiding opgelost in water. Cyclohexeen lost vrijwel
niet op in water. Als tijdens de bereiding een stof met de algemene formule $\text{R}_3\text{CH}_3\text{NHSO}_4$
aanwezig is, kan men een hoog rendement verkrijgen. In $\text{R}_3\text{CH}_3\text{NHSO}_4$ is R een
alkylgroep met 6 tot 8 koolstofatomen.
Tijdens een experimentele uitvoering van dit proces heeft men uit 100 gram cyclohex een
161 gram zuiver hexaandizuur verkregen.

3p 2 $\square$ Bereken het rendement van dit proces.

Tijdens de omzetting van cyclohex een tot hexaandizuur ontstaan verschillende
tussenproducten. Eén van die tussenproducten kan als volgt worden weergegeven:

[FIGUUR: cyclische structuur met een dubbele binding tussen twee koolstofatomen, waarbij een van de koolstofatomen ook een -OH groep heeft gebonden.]

3p 3 $\square$ Geef de systematische naam van dit tussenproduct.

100019 34 2 Lees verder

### Pagina 3

In het reactiemengsel is $R_3CH_3NHSO_4$ gesplitst in $R_3CH_3N^+$ ionen en $HSO_4^-$ ionen. Het
zwakke zuur $HSO_4^-$ zorgt voor het zure milieu. De $R_3CH_3N^+$ ionen zorgen voor het hoge
rendement van het proces.
In de stof $R_3CH_3NHSO_4$ die tijdens het onderzoek naar de bereiding van hexaandizuur
uit cyclohexeen en waterstofperoxide werd gebruikt, was het aantal koolstofatomen in de
alkylgroepen R gelijk aan 8.
De ruimtelijke bouw van een $R_3CH_3N^+$ ion, met 8 koolstofatomen in elke groep R, kan
als volgt worden weergegeven:
[FIGUUR: Chemische structuur van een R3CH3N+ ion met een CH3 groep gebonden aan stikstof. De rest van de R-groep is een lange alkylketen, weergegeven als een zigzaglijn.]
De zigzaglijntjes in bovenstaande weergave van een $R_3CH_3N^+$ ion stellen de
$C_8H_{17}$ groepen voor.
Omdat cyclohexeen en de waterstofperoxide oplossing niet mengen, moet tijdens de
reactie heftig geroerd worden. Door de aanwezigheid van de $R_3CH_3N^+$ ionen wordt de
menging van het cyclohexeen en de waterige fase sterk verbeterd.

3p 4 $\Box$ Leg aan de hand van de bouw van de $R_3CH_3N^+$ ionen uit hoe het komt dat door de
aanwezigheid van deze ionen de menging van het cyclohexeen en de waterige fase sterk
wordt verbeterd.

Gesubstitueerde cyclohexenen reageren in zuur milieu op dezelfde wijze met
waterstofperoxide als cyclohexeen. Zo kan bijvoorbeeld ook 1,2,3,4-butaantetracarbonzuur
worden bereid.

[FIGUUR: Chemische structuur van 1,2,3,4-butaantetracarbonzuur.]
O
HO- C - CH2 - CH - CH2 - C - OH
||
O=C
|
OH
O=C
|
OH
1,2,3,4-butaantetracarbonzuur

2p 5 $\Box$ Geef de structuurformule van een gesubstitueerd cyclohexeen dat als beginstof voor de
bereiding van 1,2,3,4-butaantetracarbonzuur kan worden gebruikt. Je hoeft bij het
beantwoorden van deze vraag geen rekening te houden met stereo-isomerie.
100019 34 3 Lees verder

### Pagina 4

Cyanidevergiftiging
Hemoglobine zorgt in het lichaam voor het transport van zuurstof. Zuurs tof wordt in de
cellen van weefsels gebruikt voor de verbranding van koolhydraten, vetten en eiwitten.
6p 6 Geef de reactievergelijking voor de volledige verbranding van glucose.
Hemoglobine is een eiwit waarin Fe2+ ionen zijn gebonden. Dit kan met de formule
HbFe2+ worden weergegeven. In de longen bindt hemoglobine zuurstof en vormt zo
oxyhemoglobine. Oxyhemoglobine kan met de formule O2HbFe2+ worden weergegeven.
In weefsels geeft oxyhemoglobine de gebonden zuurstof af, waarbij weer hemoglobine
ontstaat.
Bij een acute vergiftiging met een cyanide belemmeren de cyanide-ionen (CN-) de afgifte
van zuurstof door het oxyhemoglobine. De gevolgen kunnen ernstig zijn. Daarom is
directe medische behandeling noodzakelijk. Eén van de behandelingsmethoden is het
toedienen van een oplossing van natriumnitriet (NaNO2), gevolgd door het toedienen van
een oplossing van natriumthiosulfaat (Na2S2O3).
Het toegediende nitriet zet het Fe2+, dat gebonden is in het oxyhemoglobine, gedeeltelijk
om tot Fe3+. Er ontstaat dan nitraat en hemoglobine waarin Fe3+ gebonden is.
Hemoglobine waarin Fe3+ gebonden is, wordt methemoglobine genoemd en kan met de
formule HbFe3+ worden weergegeven. Methemoglobine kan geen zuurstof binden.
De omzetting van oxyhemoglobine en nitriet, tot methemoglobine en nitraat, is
onderzocht.
Resultaten van dit onderzoek zijn:
– als 1,0 mol oxyhemoglobine wordt omgezet tot methemoglobine, wordt tegelijkertijd
1,5 mol nitriet omgezet tot 1,5 mol nitraat;
– als 1,0 mol oxyhemoglobine wordt omgezet tot methemoglobine, wordt tegelijkertijd
1,0 mol hydroxide gevormd;
– als oxyhemoglobine wordt omgezet tot methemoglobine, wordt ook water verbruikt;
– alle zuurstof die in het oxyhemoglobine gebonden is, wordt tijdens de reactie
verbruikt.
7p 7 Geef de reactievergelijking voor de omzetting van oxyhemoglobine en nitriet tot onder
andere methemoglobine en nitraat. Gebruik voor oxyhemoglobine en methemoglobine de
hierboven gegeven formules.
Het gevormde methemoglobine reageert met cyanide tot cyanomethemoglobine:
HbFe3+ + CN− ⇌ HbFeCN2+ (reactie 1)
Methemoglobine blijkt het cyanide efficiënt uit de weefsels te verwijderen. In de lever
reageert het cyanomethemoglobine met het toegediende thiosulfaat. Er ontstaan
thiocyanaat (SCN−), sulfiet en methemoglobine:
HbFeCN2+ + S2O32− → SCN− + SO32− + HbFe3+ (reactie 2)
Bij de behandeling van iemand met een acute cyanidevergiftiging mag van de totale in het
bloed aanwezige hoeveelheid hemoglobine (plus oxyhemoglobine) maximaal 20%
worden omgezet tot methemoglobine. Het totale aantal gram hemoglobine (plus
oxyhemoglobine) dat in het bloed van een volwassen man aanwezig is, kan met behulp
van onderstaande vergelijking berekend worden:
aantal gram hemoglobine (plus oxyhemoglobine) = gewicht (in kg) × F
Hierin is F een omrekeningsfactor.
100019 34 4 Lees verder

### Pagina 5

Voor volwassen mannen gelden de volgende gegevens:
- bij volwassen mannen is $7,5$ massaprocent van het lichaamsgewicht bloed;
- de dichtheid van het bloed is $1,05 \text{ kg L}^{-1}$;
- er is per $100 \text{ mL}$ bloed $16 \text{ g}$ hemoglobine (plus oxyhemoglobine) aanwezig.
Met behulp van bovenstaande gegevens is te berekenen dat de in bovenstaande vergelijking genoemde factor $F$ gelijk is aan $11 (\text{g kg}^{-1})$.

3p 8 $\Box$ Geef die berekening.

5p 9 $\Box$ Bereken hoeveel $\text{mL}$ nitrietoplossing een volwassen mannelijke patiënt van $80 \text{ kg}$
maximaal mag worden toegediend, na een acute cyanidevergiftiging, om tot
het bloed aanwezige hemoglobine (plus oxyhemoglobine) om te zetten tot
methemoglobine. Gebruik daarbij de volgende gegevens:
- de molecuul massa van hemoglobine (en ook van oxyhemoglobine) is $6,8 \cdot 10^4 \text{ u}$;
- per $1,0 \text{ mol}$ oxyhemoglobine reageert $1,5 \text{ mol}$ nitriet;
- de reactie tussen oxyhemoglobine en nitriet is aflopend;
- de toegediende nitrietoplossing bevat $30 \text{ g}$ natriumnitriet per liter.

Het methemoglobine dat volgens reactie 2 in de lever wordt gevormd, kan opnieuw
cyanide uit de weefsels verwijderen (reactie 1). Het gevormde cyanomethemoglobine
wordt daarna in de lever opnieuw omgezet tot methemoglobine, enzovoorts. Op deze
manier is het mogelijk om met minder dan $20%$ methemoglobine alle cyanide uit de
weefsels te verwijderen. Het zou bijvoorbeeld ook al gaan met slechts $5%$ gevormd
methemoglobine. Dit kan worden bereikt door minder nitrietoplossing toe te dienen dan
bij vraag 9 berekend is. Toch is de hoeveelheid nitrietoplossing die bij een acute
cyanidevergiftiging wordt toegediend zodanig dat ongeveer $20%$ van de in bloed
aanwezige hemoglobine (plus oxyhemoglobine) wordt omgezet tot methemoglobine.

2p 10 $\Box$ Leg uit waarom men er toch voor kiest om bij personen met een acute cyanidevergiftiging
ongeveer $20%$ van de hemoglobine (plus oxyhemoglobine) om te zetten tot
methemoglobine.

Een onderzoeker merkte over de in dit vraagstuk beschreven behandeling van een
cyanidevergiftiging op dat dit „een uitstekend voorbeeld is van een bestrijding van het
kwade met het kwade”.
Kennelijk is nitriet ook slecht voor de gezondheid.

2p 11 $\Box$ Verklaar met behulp van gegevens uit deze opgave dat nitriet slecht voor de gezondheid
is.

100019 34 5 Lees verder

### Pagina 6

Milde bromeringen
Deze opgave gaat over het artikel 'Milde oxidatieve bromeringen' (zie pagina 7 hiernaast).
Lees dit artikel en maak vervolgens de vragen van deze opgave.

Op een aantal plaatsen in het artikel wordt ,,In de voetsporen van de natuur" uit de titel
verduidelijkt.

1p 12 Geef één zin aan waarin zo'n verduidelijking voorkomt. Noem de eerste twee en de
laatste twee woorden van deze zin.

In alinea 6 wordt de vorming van HOBr uit onder andere $H_2O_2$ en $Br^-$ met $WO_4^{2-}$ als
katalysator beschreven en in de figuur wordt deze schematisch weergegeven. Deze
reactie is een redoxreactie.

4p 13 Leid met behulp van vergelijkingen van halfreacties de vergelijking af voor deze vorming
van HOBr.

Een gelaagd dubbelhydroxide kan bestaan uit onder andere magnesium- en
aluminiumionen. Per mol van deze gelaagd dubbelhydroxide zijn er twee mol chloride-ionen
en voor de rest zitten er chloride-ionen in. Het LDH waaruit de
synthetische katalysator is gemaakt, kan worden weergegeven met de verhoudingsformule
$Mg_{1,00-x}Al_x(OH)_{2,00}Cl_{0,30}$. In de katalysator die gebruikt is, is 10% van de chloride-ionen
vervangen door wolframaat-ionen. De katalysator kan worden weergegeven met de
formule $Mg_{1,00-x}Al_x(OH)_{2,00}Cl_y(WO_4)_z$.

3p 14 Leid de waarde van x in de formule $Mg_{1,00-x}Al_x(OH)_{2,00}Cl_{0,30}$ af.
2p 15 Leid de waarden van y en z in de formule $Mg_{1,00-x}Al_x(OH)_{2,00}Cl_y(WO_4)_z$ van de
gebruikte katalysator af.

In alinea 10 worden 'positief geladen aminozuren' genoemd. Hiermee worden positief
geladen aminozuren bedoeld die deel uitmaken van een eiwitketen. Een positief
geladen lysine-eenheid in een eiwitketen kan schematisch worden weergegeven met $Lys^+$.
In een eiwitketen komt het fragment ~Gly-Lys+~ voor.

4p 16 Geef het fragment ~Gly-Lys+~ weer in een structuurformule. Geef in deze
structuurformule ook aan waar de positieve lading zit.

De testreactie die in alinea 7 wordt genoemd en in de figuur is weergegeven, is een
bromeringsreactie.

2p 17 Leg uit of deze bromeringsreactie als een substitutiereactie mag worden gebruikt.

Fenolrood en broomfenolblauw kunnen als indicator worden gebruikt.
Gegevens:
Fenolrood
Broomfenolblauw
geel
geel
omslagtraject in pH
bij 298 K
3,0 - 4,6
6,6-8,0
kleur bij hogere
pH-waarden
blauw
rood

2p 18 Uit deze gegevens kan worden afgeleid tussen welke pH-grenzen de genoemde testreactie
(alinea 7) dient te worden uitgevoerd.

In de alinea's 7 en 8 worden resultaten genoemd van onderzoek naar de zogenoemde
bromeringsactiviteit van verschillende katalysatoren. Voor het uitvoeren van dit
onderzoek dient eerst een onderzoeksvraag geformuleerd te zijn.

1p 19 Formuleer een onderzoeksvraag voor een dergelijk onderzoek.
4p 20 Beschrijf hoe je het onderzoek ter beantwoording van de bij de vorige
geformuleerde onderzoeksvraag uitvoert.

100019 34 6 Lees verder

### Pagina 7

Milde oxidatieve bromeringen: in de voetsporen van de natuur

1 Bromering van koolstofverbindingen leidt tot de
vervaardiging van interessante stoffen, waaronder
vlamvertragers en ontsmettingsmiddelen.
2 Bij de hedendaagse fabricage van die stoffen maakt
men vaak gebruik van elementair broom ($\text{Br}_2$), een
zeer toxisch en moeilijk hanteerbaar reagens. Aan
het Centrum voor Oppervlakte Chemie en Katalyse
(COK) in Leuven wordt daarom gewerkt aan de
ontwikkeling van milieuvriendelijke en veilige
bromeringen.
3 Enzymen of biokatalysatoren, met name vanadiumbroomperoxidasen (VPO's) bleken de
inspiratiebron bij uitstek. VPO's die uit schimmels
gewonnen kunnen worden, zijn namelijk in staat
selectieve bromeringen uit te voeren. Bovendien
maken zij gebruik van eenvoudige reagentia,
namelijk bromide ($\text{Br}^-$) en waterstofperoxide
($\text{H}_2\text{O}_2$).
4 Opgeloste enzymen zijn voor industriële
toepassingen niet zo interessant. Men gebruikt liever
enzymen die verbonden zijn aan vaste stoffen, zodat
men worden. De
gemobiliseerde enzymen
activiteit van van dergelijke geïmmobi-
is echter minstens honderd keer zo klein als die van
opgeloste enzymen.
5 Er is nu een synthetische katalysator gemaakt die de
werking van het enzym naboots. Deze vaste,
onoplosbare stof bestaat uit wolframaat eenheden
($\text{WO}_4^{2-}$) die ionisch uitgewisseld
naar: Chemisch Weekblad en Nature
anorganische dragerstructuur. Deze anorganische
dragerstructuur is een zogenoemd gelaagd
dubbelhydroxide (layered double hydroxide,
afgekort LDH).
6 De bromering verloopt als volgt: eerst zet $\text{H}_2\text{O}_2$ met
behulp van $\text{WO}_4^{2-}$ als katalysator het $\text{Br}^-$ om tot
$\text{HOBr}$.
Het $\text{HOBr}$ reageert vervolgens met een organische
verbinding (zie figuur 1).
7 De traditionele test voor bromeringsactiviteit
is de omzetting van het gele fenolrood tot het blauwe
broomfenolblauw. Dergelijke omkleuringsreacties
toonden aan dat de enzymnabootser actiever is dan
de geïmmobiliseerde broomperoxidasen.
8 De dragerstructuur blijkt essentieel voor de
bromeringsactiviteit. Want opgelost $\text{WO}_4^{2-}$ vertoont
onder dezelfde omstandigheden een veel lagere
activiteit dan $\text{WO}_4^{2-}$ dat gebonden is op de
enzymnabootser.
9 Logischerwijze kan worden gesteld dat de reactie
tussen de gelaagde reactiepartners (het
positieve wolframaat) wordt ver-
sterotatische afstoting. De aanwezig-
heid van positieve ladingen in de anorganische LDH-
drager maakt dat deze afstoting minder wordt.
10 Een vergelijkbaar scenario bestaat voor de echte
enzymen. Hier is het actieve vanadiumcentrum
omgeven door positief geladen aminozuren, zoals
[FIGUUR: Schematische weergave van een chemische reactie waarbij fenolrood door bromering verandert in broomfenolblauw met behulp van HOBR en wolframaat.]
Schematische voorstelling van de katalysator in werking.
Het actieve wolframaat is gebonden op de positief
geladen drager (niet afgebeeld).
Hier helpt het met het oxideren van $\text{Br}^-$ onder vorming
van $\text{HOBr}$. Dit $\text{HOBr}$ zorgt voor de bromering van
koolstofverbindingen, zoals fenolrood.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

100019 34 7 Lees verder

### Pagina 8

Biogas reinigen

Biologisch afvalmateriaal bestaat hoofdzakelijk uit eiwitten, koolhydraten en vetten.
Door vergisting van biologisch afvalmateriaal ontstaat zogenoemd biogas. Biogas wordt
gezien als een duurzame energiebron. Bij vergisting van biologisch afvalmateriaal ontstaat
echter ook waterstofsulfide.

21 (2p) Uit welke van de drie genoemde stoffen (eiwitten, koolhydraten en vetten) kan het
waterstofsulfide gevormd zijn? Geef een verklaring voor je antwoord; betrek hierin van
alledrie de genoemde stoffen de samenstelling.

Waterstofsulfide is een giftig, stinkend gas. Dat zijn redenen waarom men zoveel mogelijk
waterstofsulfide uit het biogas verwijdert.

22 (2p) Leg uit om welke andere reden men het waterstofsulfide uit het biogas verwijdert.

Men heeft een nieuwe methode ontwikkeld om biogas te reinigen. Daarbij wordt het
waterstofsulfide omgezet tot zwavel. In dit proces wordt het biogas in een zogenoemde
scrubber door een licht basische vloeistof geleid. Hier wordt het waterstofsulfide als volgt
omgezet:

$H_2S + OH^- \rightarrow HS^- + H_2O$ (reactie 1)

De pH van de oplossing waarin men het biogas leidt, is 8,0. Bij deze pH wordt het $H_2S$
omgezet tot vrijwel uitsluitend $HS^-$. De hoeveelheid $S^{2-}$ die gevormd wordt, is te
verwaarlozen. Dit volgt uit de verhouding $\frac{[HS^-]}{[S^{2-}]}$ bij deze pH.

23 (3p) Bereken de verhouding $\frac{[HS^-]}{[S^{2-}]}$ in een oplossing met pH = 8,0 $(T = 298 \text{ K})$.

De $HS^-$ bevattende vloeistof die de scrubber verlaat, wordt vervolgens in een ruimte
geleid waar het $HS^-$ door bacteriën, met zuurstof uit de lucht, wordt omgezet tot zwavel.
In deze bioreactor treedt de volgende reactie op:

$2 HS^- + O_2 \rightarrow 2 S + 2 H_2O$ (reactie 2)

De suspensie met daarin de gevormde zwavel wordt uit de bioreactor naar een filter
gevoerd, terwijl de bacteriën in de bioreactor achterblijven. Het filter scheidt de zwavel
van de vloeistofstroom. Omdat bij het totale proces geen $OH^-$ verbruikt wordt en ook
niet gevormd, kan de basische vloeistof die na filtratie overblijft, opnieuw worden
gebruikt.

24 (2p) Leg uit dat bij het hierboven beschreven proces uiteindelijk geen $OH^-$ wordt verbruikt en
ook niet gevormd.

Men controleert regelmatig of de waterstofsulfideconcentratie voldoende omlaag is
gebracht. Dit kan onder andere gebeuren door middel van een titratie:
• een bekende hoeveelheid gereinigd biogas wordt geleid in een oplossing, die een
bekende hoeveelheid jood bevat; de volgende reactie treedt dan op:
$H_2S + I_2 \rightarrow S + 2 H^+ + 2 I^-$
• vervolgens wordt door middel van een titratie met een oplossing van
natriumthiosulfaat ($Na_2S_2O_3$) van bekende molariteit bepaald hoeveel jood er
na de reactie met $H_2S$ is overgebleven; daarbij treedt de volgende reactie op:
$2 S_2O_3^{2-} + I_2 \rightarrow S_4O_6^{2-} + 2 I^-$
Als bij zo'n bepaling 10,0 dm³ $(p = p_0; T = 298 \text{ K})$ gereinigd biogas wordt geleid door een
oplossing die 0,250 mmol jood bevat, blijkt voor de titratie 7,72 mL 0,500 M
natriumthiosulfaatoplossing nodig te zijn.

25 (5p) Bereken het volumepercentage $H_2S$ in het gereinigde biogas.

Einde

100019 34

