# Eindexamen Scheikunde VWO 2000 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/scheikunde/2000/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 1

### Vraag 3 – Opgave 1

### Vraag 4 – Opgave 1

### Vraag 5 – Opgave 1

### Vraag 6 – Opgave 1

### Vraag 7 – Opgave 1

### Vraag 8 – Opgave 1

### Vraag 9 – Opgave 1

### Vraag 10 – Opgave 1

### Vraag 11 – Opgave 1

### Vraag 12 – Opgave 1

### Vraag 13 – Opgave 1

### Vraag 14 – Opgave 1

### Vraag 15 – Opgave 1

### Vraag 16 – Opgave 1

### Vraag 17 – Opgave 1

### Vraag 18 – Opgave 1

### Vraag 19 – Opgave 1

### Vraag 20 – Opgave 1

### Vraag 21 – Opgave 1

### Vraag 22 – Opgave 1

### Vraag 23 – Opgave 1

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
Scheikunde
Voorbereidend
Wetenschappelijk
Onderwijs
20 00
Tijdvak 1
Vrijdag 26 mei
13.30-16.30 uur
Als bij een open vraag een verklaring, uitleg,
berekening of afleiding gevraagd wordt,
worden aan het antwoord meestal geen
punten toegekend als deze verklaring, uitleg,
berekening of afleiding ontbreekt.

Geef niet meer antwoorden (redenen,
voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld twee redener worden
gevraagd en je geeft er meer dan twee, worden
alleen de eerste twee in de
beoordeling meegeteld.

Dit examen bestaat uit 23 vragen.
Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel
punten met een goed antwoord kunnen
worden.

000007 17

Begin


### Pagina 2

Opgave 1
Aan veel wasmiddelen is een bleekmiddel toegevoegd. Men schrijft de blekende werking
toe aan de vorming van zuurstofatomen die vervolgens met moleculen van bijvoorbeeld
een gekleurde vlek in het wasgoed reageren. Een veel gebruikt bleekmiddel is
natriumperboraat-tetrahydraat ($\text{NaBO}_3 \cdot 4\text{H}_2\text{O}$).
Als een wasmiddel aan water wordt toegevoegd, lost het natriumperboraat-tetrahydraat
op, waarbij als ionen natriumionen en perboraationen ($\text{BO}_3^-$) ontstaan. Het ontstane
waswater is enigszins basisch.
Men neemt aan dat de vorming van zuurstofatomen uit perboraationen plaatsvindt via
drie achtereenvolgende reacties:

$\text{BO}_3^- + \text{H}_2\text{O} \rightleftharpoons \text{H}_2\text{O}_2 + \text{BO}_2^-$ (reactie 1)

$\text{H}_2\text{O}_2 + \text{OH}^- \rightleftharpoons \text{H}\text{O}\text{O}^- + \text{H}_2\text{O}$ (reactie 2)

$\text{HOO}^- \rightarrow \text{OH}^- + \text{O}$ (reactie 3)

Het $\text{HOO}^-$ ion heet het waterstofperoxide-ion.

4p 1 $\square$ Geef de elektronenformule van het waterstofperoxide-ion. Zet daarbij de lading bij het
juiste atoom.

De reacties 1 en 2 zijn evenwichtsreacties. Van alle drie reacties verloopt reactie 3 het
langzaamst. De snelheid van reactie 3 is pas bij ongeveer $60 \ ^\circ\text{C}$ groot genoeg om de
blikende werking van het waswater merkbaar te maken.

4p 2 $\square$ Leg mede aan de hand van de bovengenoemde reacties uit of naar verwachting de
blikende werking in waswater van $60 \ ^\circ\text{C}$ met een $\text{pH} = 9$ sterker is dan, of
gelijk is aan de blekende werking in waswater van $60 \ ^\circ\text{C}$ met een $\text{pH} = 8$.

De vorming van zuurstofatomen uit waterstofperoxide-ionen verloopt bij $40 \ ^\circ\text{C}$ zo
langzaam dat geen blikende werking merkbaar is. Om bij $40 \ ^\circ\text{C}$ toch voldoende blekende
werking te krijgen heeft men aan wasmiddel dat natriumperboraat-tetrahydraat bevat,
ook de stof TAED (tetraacetyl-ethyleendiamine, $\text{C}_{10}\text{H}_{16}\text{N}_2\text{O}_4$) toegevoegd. Moleculen van
deze stof reageren met waterstofperoxide-ionen.
Bij deze reactie ontstaan moleculen van de stof DAED (diacetyl-ethyleendiamine, $\text{C}_6\text{H}_{12}\text{N}_2\text{O}_2$)
en peracetaationen ($\text{CH}_3\text{COO}_2^-$):

$\text{C}_{10}\text{H}_{16}\text{N}_2\text{O}_4 + 2 \ \text{HOO}^- \rightarrow \text{C}_6\text{H}_{12}\text{N}_2\text{O}_2 + 2 \ \text{CH}_3-\underset{\parallel}{\overset{\text{O}}{\text{C}}}-\text{O}-\text{O}^-$
TAED DAED

(reactie 4)

Vervolgens ontleden bij $40 \ ^\circ\text{C}$ de peracetaationen snel in acetaationen en zuurstofatomen:

$\text{CH}_3-\underset{\parallel}{\overset{\text{O}}{\text{C}}}-\text{O}-\text{O}^- \rightarrow \text{CH}_3-\underset{\parallel}{\overset{\text{O}}{\text{C}}}-\text{O}^- + \text{O}$ (reactie 5)

000007 17 2 Lees verder

### Pagina 3

Men neemt aan dat zowel de enthalpieverandering van reactie 5 als de
enthalpieverandering van reactie 3 uitsluitend wordt bepaald door het verbreken van de
binding tussen twee zuurstofatomen in het desbetreffende ion. Toch verloopt reactie 5 bij
40 °C aanzienlijk sneller dan reactie 3.
Hieronder staan vier enthalpiediagrammen (diagrammen a, b, c, en d). In deze
diagrammen behoort het linker niveau bij de deeltjes die reageren en het rechter niveau
bij de deeltjes die ontstaan. Eén van de diagrammen geeft het verloop van reactie 3 weer
en één van de andere diagrammen geeft het verloop van reactie 5 weer.

[FIGUUR: diagrammen a, b, c, d. Elk diagram toont een grafiek van enthalpie (H) tegen reactievorderingsgraad. Diagram a: reactanten lager dan producten, met een activatie-energie piek. Diagram b: reactanten hoger dan producten, met een activatie-energie piek. Diagram c: reactanten lager dan producten, met een activatie-energie piek. Diagram d: reactanten hoger dan producten, met een activatie-energie piek.]

4p 3
Leg uitgaande van bovenstaande gegevens uit welk van de diagrammen het verloop van
reactie 3 weergeeft en welk van de diagrammen het verloop van reactie 5.

Een bepaald wasmiddel bevat 3,0 massaprocent TAED en bevat zoveel
natriumperboraat-tetrahydraat dat al het TAED door het natriumperboraat-tetrahydraat
kan worden omgezet.

4p 4
Bereken hoeveel massaprocent natriumperboraat-tetrahydraat het wasmiddel minstens
zal bevatten. De massa van een mol TAED is 228 gram.

000007 17
3
Lees verder

### Pagina 4

Opgave 2

Cubaans is een koolwaterstof met de formule C\(_8\)H\(_8\). De acht koolstofatomen zitten op de hoekpunten van een denkbeeldige kubus. De bindingen vormen de ribben van de kubus:
[FIGUUR: Molecuulstructuur van cubaan]

Voor de bindingsenthalpie van de C – H bindingen in cubaan geldt de waarde die in Binas tabel 58 voor C – H (overige) is vermeld. Voor de bindingsenthalpie van de C – C bindingen in cubaan geldt een andere waarde dan de waarde die in tabel 58 voor C – C is vermeld. Dit komt doordat de C – C bindingen in een cubaanmolecuul ongebruikelijke hoeken (90°) met elkaar maken.

6p 5 □ Bereken de bindingsenthalpie in J mol\(^{-1}\) (298 K) van C – C in cubaan. Maak bij de berekening onder andere gebruik van de volgende gegevens:
• de enthalpieverandering van de vorming van gasvormig cubaan volgens
$8 \text{ C(s)} + 4 \text{ H}_2\text{(g)} \rightarrow \text{C}_8\text{H}_8\text{(g)}$ (gerekend naar 298 K en \(p = p_0\)) gelijk aan $+6,2 \cdot 10^5 \text{ J mol}^{-1}$ ;
• de sublimatie-enthalpie van koolstof (grafiet) is gelijk aan $+7,15 \cdot 10^5 \text{ J mol}^{-1}$ (298 K en \(p = p_0\)).

Cubaans kan niet direct uit koolstof en waterstof gemaakt worden. Er zijn echter verschillende andere bereidingswijzen bekend. Bij één van de bereidingswijzen van cubaan worden drie achtereenvolgende reacties toegepast. Bij de eerste reactie maakt men de verbinding met de volgende structuurformule:
[FIGUUR: Structuurformule van een verbinding met broom en dubbele bindingen aan koolstofatomen]

Voor het maken van deze verbinding laat men uitsluitend één stof reageren: een verbinding met de molecuulformule C\(_5\)H\(_3\)BrO. Deze reactie is op te vatten als een additiereactie (zonder dat daarbij binnen C\(_5\)H\(_3\)BrO atomen worden verplaatst). De verbinding C\(_5\)H\(_3\)BrO is een zogenoemd meervoudig onverzadigd cyclisch keton. Aan de hand van bovenstaande gegevens kan de structuurformule van C\(_5\)H\(_3\)BrO afgeleid worden.

4p 6 □ Geef de structuurformule van deze verbinding C\(_5\)H\(_3\)BrO.

000007 17 4 Lees verder

### Pagina 5

Bij de tweede van de drie reacties ter bereiding van cubaan wordt het reactieproduct van
de eerste reactie omgezet in een verbinding met de volgende structuurformule:
[FIGUUR: Structuurformule van een verbinding met een cubaan skelet met een COOH groep aan C1 en een O aan de andere kant van de ring.]
In de formule van het laatstgenoemde reactieproduct worden de koolstofatomen als volgt
genummerd:
[FIGUUR: Een kubus met de hoekpunten genummerd. Puntskelet met C en H atomen, met aan hoekpunt 1 een HOOC groep.]
De systematische naam van de verbinding met deze structuurformule is 1,4-cubaan-
dicarbonzuur.
Ook de andere cubaandicarbonzuren C\textsub{8}H\textsub{6}(COOH)\textsub{2} waarvan men het bestaan mag
verwachten, zijn bekend.
4p 7 $\Box$ Geef de systematische namen van die andere cubaandicarbonzuren.
Cubaam is een vaste stof met een smeltpunt van 130 °C. Benzine bestaat uitsluitend uit
verbindingen die in de buitenlucht gemakkelijk verdampen.
Men liet een oplossing van cubaan in benzine (met 30 massaprocent cubaan) gebruikt
als brandstof voor race-auto's die aan wedstrijden meededen. De verbrandingswarmte
van een liter van deze oplossing is groter dan de verbrandingswarmte van een liter
benzine zonder cubaan. Om de kansen voor de raceauto's niet afhankelijk te laten
zijn van de soort brandstof werd bij een aantal wedstrijden het gebruik van een oplossing
van cubaan in benzine verboden.
Met een eenvoudig proefje waarbij een druppel van de brandstof op (een vlak gedeelte
van) de warme motorkap van een auto gelegd wordt, kan nagegaan worden of een
wedstrijdrijder zich aan het verbod gehouden heeft.
4p 8 $\Box$ Geef de waarneming waarbij dit proefje blijkt dat een wedstrijdrijder geen cubaan in
de benzine had.
Een raceauto die op benzine zonder cubaan rijdt, heeft een verbruik van 1 op 2,8. Dit
betekent dat de auto 1 liter benzine (273 K) verbruikt op 2,8 gereden kilometers.
De raceauto kan zuiniger rijden door de benzine te vervangen door een oplossing van
cabaan in benzine met 30 massaprocent cubaan.
6p 9 $\Box$ Bereken hoeveel kilometer de raceauto kan rijden op 1,0 liter van de oplossing van
cabaan in benzine (273 K). Gebruik bij de berekening de volgende gegevens:
• de dichtheid van de oplossing van 30 massaprocent cubaan in benzine is
$8,0 \cdot 10\text{^2} \text{ g L}\text{^-1}$ (273 K);
• bij verbranding van 1,0 mol cubaan in de auto komt 4,8 · 10\text{^6} J vrij;
• bij verbranding van 1,0 liter benzine (7,5 · 10\text{^2} g) in de auto komt 3,3 · 10\text{^7} J vrij.
Aangenomen mag worden dat het aantal te rijden kilometers per liter brandstof
evenredig is met het aantal joules dat bij verbranding van een liter brandstof vrijkomt.
000007 17
5
Lees verder

### Pagina 6

Opgave 3

In bloed wordt vaak het gehalte aan glucose bepaald.
De structuurformule van glucose kan als volgt worden weergegeven:
CH₂ - CH - CH - CH - CH - C = O
    |   |   |   |   |
    OH  OH  OH  OH  H

Men maakt bij de bepaling van het glucosegehalte in bloed gebruik van een zogenoemde
glucosemeter en een strookje waarop twee elektroden zijn aangebracht. Op één van die
elektroden is een laagje zilverchloride aangebracht. Op de andere elektrode is een laagje
aangebracht met daarin het enzym glucose-oxidase.
Men steekt dit strookje met het uiteinde A (zie onderstaande figuur) in de glucosemeter.
Daardoor wordt tussen de beide elektroden een gelijkspanning aangelegd, waarbij de
elektrode met het enzym is aangesloten op de positieve pool van de gelijkspanningsbron.

[FIGUUR: Een schematische weergave van een glucosemeterstrookje met twee elektroden, A en B. Elektrode A is positief geladen en elektrode B is negatief geladen.]

Vervolgens wordt bij B op het strookje een druppeltje van 5,0 $\mu$L (5,0 microliter) bloed in
contact gebracht met beide elektroden. Er treedt dan elektrolyse op.
Aan de negatieve elektrode treedt daarbij een halfreactie op waarbij zilverchloride wordt
omgezet in zilver(metaal) en Cl$^{-}$. Aan de positieve elektrode vindt uitsluitend een
halfreactie plaats waarbij alle glucose ($C_6H_{12}O_6$) uit het druppeltje bloed in korte tijd
wordt omgezet in gluconzuur ($C_6H_{12}O_7$). Per mol glucose worden daarbij twee mol
elektronen afgegeven.

3a (4p) Geef de vergelijking van de halfreactie die optreedt aan de positieve elektrode. Vermeld
daarin de glucose en gluconzuur in molecuulformules.
3b (2p) Geef de structuurformule van gluconzuur.

Tijdens de korte tijd dat alle glucose uit de 5,0 $\mu$L bloed aan de positieve elektrode
reageert, wordt het aantal coulomb gemeten dat door de glucosemeter stroomt. Het
bijbehorende glucosegehalte van het bloed kan op de meter worden afgelezen in mmol L$^{-1}$.

3c (5p) Bereken het aantal coulomb dat tijdens de meting door de glucosemeter is gestroomd als
op de meter een glucosegehalte van 6,2 mmol L$^{-1}$ wordt afgelezen. Maak bij de
berekening onder andere gebruik van Binas tabel 7.

Bij deze bepaling werkt glucose als reductor. Bloed bevat ook andere reductoren, maar
deze reageren tijdens de korte tijd die de bepaling in beslag neemt, niet merkbaar. Bij het
ontwerpen van de beschreven glucosemeter is ervoor gezorgd dat de snelheid waarmee
glucose als reductor reageert, veel groter is dan de snelheid waarmee andere reductoren
reageren.

3d (3p) Leg aan de hand van een gegeven in deze opgave uit waaraan dat verschil in snelheid
moet worden toegeschreven.

De beschreven glucosemeter is geschikt voor het bepalen van het glucosegehalte in bijvoorbeeld
bloed en zou ook gebruikt kunnen worden voor een glucose-bepaling in bijvoorbeeld
urine. De beschreven glucosemeter is echter niet zonder meer geschikt voor een
gehaltebepaling van een oplossing die uitsluitend glucose als opgeloste stof bevat. Dit
komt doordat oplossingen als bloed en urine een bepaald soort deeltjes bevatten die
vrijwel ontbreken in een oplossing van uitsluitend glucose.

3e (3p) Welke soort deeltjes is dat?

000007 17 6 Lees verder


### Pagina 7

Van glucose bestaan drie soorten moleculen: het niet-cyclische glucose, waarvan de
structuurformule in het begin van deze opgave is gegeven, èn twee soorten ($\alpha$-glucose en
$\beta$-glucose) waarvan de moleculen een cyclische structuur hebben. In een glucose-
oplossing zijn niet-cyclisch glucose, $\alpha$-glucose en $\beta$-glucose met elkaar in evenwicht:

$\alpha$-glucose $\rightleftharpoons$ niet-cyclisch glucose $\rightleftharpoons$ $\beta$-glucose

Men neemt aan dat van de drie soorten glucose alleen het niet-cyclische glucose in de
genoemde oplossingen als reductor reageert. Toch wordt met deze meting de concentratie
van alle drie de soorten glucosemoleculen *samen* bepaald.

4p 15 $\square$ Leg uit hoe dit laatste verklaard moet worden.

Het percentage niet-cyclisch glucose in een glucose-oplossing en in bloed is zeer klein. De
bovengenoemde evenwichtssituatie kan worden voorgesteld als:

$\alpha$-glucose $\rightleftharpoons$ $\beta$-glucose

De waarde van de evenwichtsconstante $K$ van dit evenwicht is bij $298$ K gelijk aan $1,78$.

4p 16 $\square$ Bereken welk percentage van alle glucose in een glucose-oplossing van $298$ K als $\alpha$-glucose
voorkomt.

000007 17 Lees verder


### Pagina 8

Opgave 4
Natriumtrifosfaat is een zout dat onder andere wordt toegepast bij de verwerking van
kaas en vlees.
De formule van natriumtrifosfaat kan worden voorgesteld als $Na_xP_3O_y$.
Natriumtrifosfaat wordt bereid uit een oplossing waarin de stoffen $Na_2HPO_4$ en
$NaH_2PO_4$ in de molverhouding 2,0 : 1,0 in opgeloste vorm voorkomen. Als men zo'n
oplossing verhit, treedt een reactie op tussen uitsluitend $HPO_4^{2-}$ ionen en $H_2PO_4^{-}$ ionen,
waarbij steeds twee $HPO_4^{2-}$ ionen en één $H_2PO_4^{-}$ ion worden omgezet. Bij deze reactie
ontstaan uitsluitend trifosfaationen en $H_2O$ moleculen. Door indampen van de oplossing
ontstaat natriumtrifosfaat in vaste vorm.

4p 17 $\square$ Leid uit bovenstaande gegevens de (verhoudings)formule van natriumtrifosfaat af.
De oplossing waarin de stoffen $H_3PO_4$ en $Na_2HPO_4$ in de molverhouding 2,0 : 1,0 in
opgeloste vorm voorkomen, wordt in de industrie bereid in een continu proces. Hierbij
worden opgelost fosforzuur ($H_3PO_4$) en een overmaat opgelost $Na_2HPO_4$ in een reactor
geleid. In de reactor reageert het $H_3PO_4$ met een deel van het $HPO_4^{2-}$:
$H_3PO_4 + HPO_4^{2-} \rightarrow 2 H_2PO_4^{-}$
Andere reacties treden in de reactor niet op.
Hieronder is dit continue proces in een blokschema weergegeven.

[FIGUUR: Blokschema van een continu proces met een reactor. Links boven de reactor staat "oplossing van $H_3PO_4$" met een pijl naar beneden richting de reactor. De reactor is een vierkant met "reactor" erin. Rechts van de reactor staat "oplossing van $Na_2HPO_4$ en $NaH_2PO_4$" met een pijl naar rechts vanuit de reactor.]

4p 18 $\square$ Bereken hoeveel mol opgelost $H_3PO_4$ men per seconde in de reactor moet
   oplossing met de gewenste molverhouding $HPO_4^{2-} : H_2PO_4^{-} = 2,0 : 1,0$ te bereiden.
Om te controleren of in de oplossing die de reactor verlaat de molverhouding
$HPO_4^{2-} : H_2PO_4^{-}$ inderdaad 2,0 : 1,0 is, kan men de pH van die oplossing
meten.

4p 19 $\square$ Bereken de pH van de oplossing die de reactor verlaat als in die oplossing bij 298 K de
   molverhouding $HPO_4^{2-} : H_2PO_4^{-}$ inderdaad 2,0 : 1,0 is.

000007 17 8 Lees verder

### Pagina 9

In de praktijk blijkt het meten van de pH van de oplossing niet voldoende nauwkeurig te
zijn om vast te stellen of in de oplossing die de reactor verlaat sprake is van de gewenste
molverhouding.
Er wordt een andere manier gebruikt om de molverhouding $HPO_4^{2-} : H_2PO_4^{-}$ nauwkeurig
te bepalen.
Die andere manier is de bepaling van het zogenoemde NaP getal. Het NaP getal van een
oplossing is de verhouding tussen het aantal natriumionen in die oplossing en het aantal
fosforatomen (gebonden in de negatieve ionen) in die oplossing. Ter verduidelijking een
voorbeeld: het NaP getal van een oplossing van natriumfosfaat ($Na_3PO_4$) is dus $3 : 1 = 3$.
Om vast te stellen of de oplossing van $Na_2HPO_4$ en $NaH_2PO_4$ die de reactor verlaat, de
juiste samenstelling heeft, kan men twee achtereenvolgende titraties uitvoeren. De
eindpunten van beide titraties worden bepaald met behulp van een pH-meter.
Eerst wordt de oplossing van $Na_2HPO_4$ en $NaH_2PO_4$ getitreerd met zoutzuur. Daarbij
treedt uitsluitend de volgende reactie op:
$$HPO_4^{2-} + H_3O^+ \rightarrow H_2PO_4^- + H_2O$$
De oplossing die bij het eindpunt van deze titratie is ontstaan, wordt vervolgens getitreerd
met natronloog. Daarbij treedt uitsluitend de volgende reactie op:
$$H_2PO_4^- + OH^- \rightarrow HPO_4^{2-} + H_2O$$
Bij zo'n bepaling bleek voor de eerste titratie 0,90 mmol $H_3O^{+}$ en voor de tweede titratie
1,50 mmol $OH^{-}$ nodig te zijn. Uit deze titratiegegevens kan het NaP getal van de
onderzochte oplossing berekend worden. Uit die berekening volgt dat de molverhouding
$HPO_4^{2-} : H_2PO_4^{-}$ in de onderzochte oplossing niet gelijk is aan 2,0 : 1,0.
3p 20 Leíd van een oplossing waarin de molverhouding $HPO_4^{2-} : H_2PO_4^{-}$ wel gelijk is aan
2,0 : 1,0, het NaP getal, het NaP getal, in twee significante cijfers, af.
3p 21 Leíd, met behulp van de gegevens die bij de titraties zijn verkregen, het NaP getal van de
onderzochte oplossing, in twee significante cijfers, af.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
000007 17
9
Lees verder

### Pagina 10

Opgave 5
De industriële bereiding van het wasmiddelbestanddeel TAED
(tetraethyleendiamine) vindt plaats in een fabriek via de bereiding
tussenproduct DAED (diacetylethylendiamine). DAED heeft de volgende
structuurformule:
[FIGUUR: Structuurformule van DAED]
$$
\begin{array}{c}
\text{O} \\
\text{||} \\
\text{CH}_3 - \text{C} - \text{O} - \text{CH}_2 - \text{CH}_2 - \text{O} - \text{C} - \text{CH}_3 \\
\text{H} \quad \quad \quad \quad \quad \quad \text{H}
\end{array}
$$
DAED wordt bij het industriële proces gevormd in een reactor waarbij een stof X met
azijnzuur reageert in de molverhouding 1 : 2. Bij die reactie wordt behalve DAED
uitsluitend water gevormd.
3p 22 $\square$ Geef de structuurformule van stof X.
Men verwijdert het water en laat het gevormde DAED in een andere reactor in dezelfde
fabriek reageren met azijnzuuranhydride. Azijnzuuranhydride heeft de volgende
structuurformule:
[FIGUUR: Structuurformule azijnzuuranhydride]
$$
\begin{array}{cc}
\text{O} & \text{O} \\
\text{||} & \text{||} \\
\text{CH}_3 - \text{C} - \text{O} - \text{C} - \text{CH}_3
\end{array}
$$
DAED en azijnzuuranhydride reageren in de molverhouding 1 : 2; daarbij ontstaan
uitsluitend TAED en azijnzuur. De structuurformule van TAED is:
[FIGUUR: Structuurformule van TAED]
$$
\begin{array}{cc}
\text{O} & \text{O} \\
\text{||} & \text{||} \\
\text{CH}_3 - \text{C} - \text{O} - \text{CH}_2 - \text{CH}_2 - \text{O} - \text{C} - \text{CH}_3 \\
\text{CH}_3 - \text{C} - \text{O} - \quad \quad \quad \quad \quad \quad \text{O} - \text{C} - \text{CH}_3 \\
\text{O} \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \text{O}
\end{array}
$$
In een fabriek waarin TAED via een continu proces volgens bovengenoemde reacties
gemaakt wordt, worden de stoffen zo efficiënt mogelijk gebruikt.
Eén van de onderstaande schema's geeft de in de continu werkende fabriek de aan- en
afvoer van stoffen weer.
[FIGUUR: Schema 1]
azijnzuur
H2O
X
TAED
azijnzuuranhydride
schema 1
[FIGUUR: Schema 2]
azijnzuur
H2O
X
TAED
azijnzuuranhydride
schema 2
[FIGUUR: Schema 3]
azijnzuur
H2O
X
TAED
azijnzuuranhydride
schema 3
5p 23 $\square$ Leg uitgaande van de gegeven molverhoudingen uit welk van deze schema's de aan- en
afvoer van stoffen in de fabriek juist weergeeft.
Einde
000007 17
