# Eindexamen Nederlands VWO 2024 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/nederlands/2024/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 1

### Vraag 3 – Opgave 1

### Vraag 4 – Opgave 1

### Vraag 5 – Opgave 1

### Vraag 6 – Opgave 1

### Vraag 7 – Opgave 1

### Vraag 8 – Opgave 1

### Vraag 9 – Opgave 1

### Vraag 10 – Opgave 1

### Vraag 11 – Opgave 1

### Vraag 12 – Opgave 1

### Vraag 13 – Opgave 1

### Vraag 14 – Opgave 1

### Vraag 15 – Opgave 1

### Vraag 16 – Opgave 1

### Vraag 17 – Opgave 1

### Vraag 18 – Opgave 1

### Vraag 19 – Opgave 1

### Vraag 20 – Opgave 1

### Vraag 21 – Opgave 1

### Vraag 22 – Opgave 1

### Vraag 23 – Opgave 1

### Vraag 24 – Opgave 1

### Vraag 25 – Opgave 1

### Vraag 26 – Opgave 1

### Vraag 27 – Opgave 1

### Vraag 28 – Opgave 1

### Vraag 29 – Opgave 1

### Vraag 30 – Opgave 1

### Vraag 31 – Opgave 1

### Vraag 32 – Opgave 1

### Vraag 33 – Opgave 1

### Vraag 34 – Opgave 1

### Vraag 35 – Opgave 1

### Vraag 36 – Opgave 1

### Vraag 37 – Opgave 1

### Vraag 38 – Opgave 1

### Vraag 39 – Opgave 39

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
2024
tijdvak 2
woensdag 19 juni
13.30 - 16.30 uur
Nederlands
Bij dit examen hoort een bijlage.
Dit examen bestaat uit 39 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 68 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald
kunnen worden.
Beantwoord de vragen in correct Nederlands.
Geef niet meer antwoorden (zinnen, redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld één zin wordt gevraagd en je antwoordt met meer dan
één zin, wordt alleen de eerste zin in de beoordeling meegeteld.
VW-1001-a-24-2-0

### Pagina 2

Deel 1

Tekst 1 Hoe autonoom zijn we, wanneer we een deel van ons leven aan technologie 'uitbesteden'?

Tekst 1 kun je met onderstaande kopjes in vijf opeenvolgende delen onderverdelen:
– deel 1: De veranderende betekenis van autonomie
– deel 2: Huidige eenzijdige visies op menselijke autonomie
– deel 3: Verkenning van een genuanceerde visie op autonomie
– deel 4: Belang van geloof in eigen autonoom handelen
– deel 5: Aanbevelingen om de menselijke autonomie te kunnen behouden

1p 1 Bij welke alinea begint deel 3, 'Verkenning van een genuanceerde visie op autonomie'?
1p 2 Bij welke alinea begint deel 5, 'Aanbevelingen om de menselijke autonomie te kunnen behouden'?

"De betekenis van 'autonomie' verschuift langzamerhand van een bij uitstek menselijk vermogen naar een kenmerk van de nieuwste technologie. Dat is fascinerend en ook wel wat beangstigend." (regels 57-62)
Alinea 3 en alinea 4 geven elk een reden waarom deze ontwikkeling "wat beangstigend" is.

2p 3 Vat per alinea de redenen samen.
Geef antwoord in een of meer volledige zinnen en gebruik voor je antwoord in totaal niet meer dan 30 woorden.

4p 4 Vat alinea 6 tot en met 9 samen volgens onderstaande tabel. Neem de nummers uit de tabel over en zet daarachter je antwoord.
Geef antwoord in een of meer volledige zinnen en gebruik voor je antwoord in totaal niet meer dan 60 woorden.

samen­­­­vattingselement |
---|---
eerste visie op autonomie | 1
tweede visie op autonomie | 2
oordeel over deze visies | 3
conclusie | 4

In alinea 4 en alinea 12 worden de romans Het boek van alle angsten en Het Alles besproken. Gelet op de strekking van de tekst, is uit deze besprekingen overal één advies af te leiden over onze omgang met technologie.

1p 5 Wat is dit advies?

VW-1001-a-24-2-o 2 / 13 lees verder ►►►

### Pagina 3

2p 6 In alinea 13 wordt Paul Nederveen als informatiebron opgevoerd. Gelet op de andere informatiebronnen in tekst 1 zou een kritische lezer het gebruik van Nederveen als overtuigende bron kunnen afwijzen. Om welke twee van onderstaande redenen zou een kritische lezer Nederveen als informatiebron vooral kunnen afwijzen? Noteer de nummers van de twee juiste redenen.
1 De gebeurtenis naar aanleiding waarvan Nederveen zijn uitspraken deed, is onduidelijk, terwijl deze bij de andere bronnen wel min of meer is aangegeven.
2 De vindplaats van de uitspraken van Nederveen is onduidelijk, terwijl deze bij de andere bronnen wel min of meer duidelijk is.
3 Nederveen heeft aantoonbaar belangen bij dit onderwerp, terwijl de andere bronnen die niet hebben.
4 Nederveen is dj, terwijl de andere bronnen literatoren of filosofen zijn.
5 Nederveen laat zich duidelijk negatief uit over het onderwerp, terwijl de andere bronnen een meer genuanceerde positie tegenover het onderwerp innemen.

2p 7 "wij nihilisten' [hebben] het laten gebeuren dat de techbedrijven onze levens overnemen" (regels 127-129) In alinea 13 en alinea 14 wordt in een oorzaak-gevolgketen beschreven welke nadelige gevolgen deze ontwikkeling voor de mens kan hebben. Vat per alinea het belangrijkste nadelige gevolg samen. Geef antwoord in een of meer volledige zinnen en gebruik voor je antwoord in totaal niet meer dan 30 woorden.

1p 8 In alinea 6 tot en met 8 worden verschillende visies op autonomie besproken. In alinea 18 wordt een mogelijke definitie van autonomie genoemd: het kantiaanse autonomiebegrip. Bij wiens visie past deze definitie het best, gelet op alinea 6 tot en met 8? Bij de visie van de
A auteur
B 'believers'
C machthebbers
D naïeven
E nihilisten
F techbedrijven

VW-1001-a-24-2-o 3 / 13 lees verder ►►►

### Pagina 4

9 2p “Er zijn uit de roman drie belangrijke lessen te trekken over de
ondermijning van de menselijke autonomie door technologie.”
(regels 181-185)
Deze drie lessen worden uitgewerkt in alinea 16 tot en met 18.
Hieronder volgen vier mogelijke situaties. Geef per situatie aan welke van
de drie lessen er het meest op van toepassing is. Neem de nummers van
de situaties over en zet daarachter je antwoord. Je antwoord is dus een
cijfer of een combinatie van cijfers.

1 Een callcentermedewerker leest een standaardreactie van het
beeldscherm voor aan een ontevreden klant, die zojuist boos een
klacht heeft ingediend.
2 Een computergebruiker merkt dat haar e-mailadres ineens voor allerlei
spam wordt gebruikt, nadat ze eerder een gratis tekstverwerkings-
programma heeft geinstalleerd en daarbij de bijzondere privacy-
voorwaarden niet heeft gelezen.
3 Een meisje wil alleen nog via een datingapp met nieuwe mensen in
contact komen, omdat ze denkt dat die mensen beter aan haar
voorkeuren voldoen.
4 Een student stelt vast dat hij op zijn kamer vereenzaamt door colleges
enkel digitaal bij te wonen en hij besluit daarom voortaan bij zijn
medestudenten in de collegebanken aan te sluiten.

In alinea 1 en alinea 19 wordt een dom-slimme Tesla als voorbeeld
aangehaald. Het gedrag van deze Tesla kan vanuit de visie op autonomie
in tekst 1 niet als autonoom worden beschouwd.
10 2p Leg dit uit door onderstaande zin aan te vullen. Neem de nummers uit
onderstaande zin over en zet daarachter je antwoord.
Deze Tesla is weliswaar slim, want ...(1)... , maar handelt toch niet
autonoom, want ...(2)... .

11 1p “autonomie [vraagt] om inhoudelijk gewicht” (regels 241-242)
Voor dit inhoudelijk gewicht dient vooral aan één basisvoorwaarde te
worden voldaan, gelet op alinea 21 tot en met 23.
Citeer uit deze alinea’s de zin die deze basisvoorwaarde het best
samenvat.

In alinea 21 staat "inperking" van de menselijke autonomie centraal en in
alinea 22 staat juist "beperking" van de menselijke autonomie centraal.
Deze twee verschijnselen kunnen een verschillende positieve uitwerking
op de mens hebben.
12 2p Vat per alinea deze positieve uitwerking samen.
Geef antwoord in een of meer volledige zinnen en gebruik voor je
antwoord in totaal niet meer dan 30 woorden.

VW-1001-a-24-2-o 4 / 13 lees verder ►►►

### Pagina 5

In alinea 23 staat de vraag centraal wat het betekent als mensen hun
leven *volledig* uitbesteden aan technologie.
1p 13 Welke uitspraak geeft het gevaar in deze situatie het best weer?
A Dan raken we in een gevaarlijke wereld opgesloten, willoos en
hulpeloos.
B Dan verliezen ze zelfonderzoek, verinnerlijking en dialoog hun
bestaansreden.
C Dan verspelen we onze vrede, welvaart en gezondheid.
D Dan zullen onze weldenkendheid en voorspoed volledig verdwijnen.
2p 14 Welke bewering doet het meest recht aan de algemene opbouw van
tekst 1?
A Eerst worden uitgebreid de huidige opvattingen over menselijke
autonomie geanalyseerd, waarna uiteindelijk een nieuwe definitie van
dit begrip wordt vastgesteld.
B Eerst worden uitgebreid voorbeelden van menselijke en
niet-menselijke autonomie besproken, waarna uiteindelijk wordt
vastgesteld hoe het er nu met de menselijke autonomie voor staat.
C Eerst worden verschillende standpunten over menselijke autonomie
belicht, waarna uitgebreid het belang van het behoud ervan wordt
beargumenteerd.
D Eerst wordt de betekenis van menselijke autonomie verkend, waarna
uiteindelijk een concrete oplossing wordt besproken om autonome
mensen te kunnen blijven.
2p 15 Welke bewering doet het meest recht aan de hoofdgedachte van tekst 1?
A Nu de menselijke autonomie minder belangrijk wordt, moeten we de
regie over de moderne technologie durven terugpakken, vanuit een
krachtige, weloverwogen maatschappijvisie.
B Nu technologie nog niet volledig onze wereld beheerst, kunnen we
onze autonomie behouden door ons te bezinnen op een betekenisvolle
relatie tussen onszelf en onze omgeving.
C Nu we onze menselijke autonomie dreigen te verliezen, moeten we
onze onafhankelijkheid van technologie durven loslaten en ons
fundamenteel durven terugwerpen op onze menselijkheid.
D Nu we onze vaardigheden deels aan technologie hebben uitbesteed,
dreigen we aan autonomie een strikt technologische betekenis toe te
kennen, met onvoldoende oog voor onze menselijke waardigheid.
VW-1001-a-24-2-o 5 / 13 lees verder ►►►

### Pagina 6

afbeelding 1
[FIGUUR: Een cartoon met twee personen in een huiselijke omgeving. Een man staat bij de deur en kijkt naar een andere man die aan de keukentafel zit. Op tafel staat een soort kooktoestel met een pan. De man aan tafel heeft een belletje boven zijn hoofd met de tekst "ik DACHT DAT jij NAAR WERK MOEST ?". De man bij de deur kijkt verbaasd en heeft een belletje met de tekst "JA... MAAR HIJ HEEFT "GEEN ZIN" ZEGT IE". Buiten de deur staat een auto met de tekst "AUTONOME AUTO HE".]
naar: Hein de Kort, ComicHouse.nl
uit: Het Financieele Dagblad, 18 januari 2019

Stel, een redacteur wil afbeelding 1 gebruiken om de gedachtegang in tekst 1 op komische wijze samen te vatten.
1p 16 Bij welke alinea's van tekst 1 past afbeelding 1 het best?
A alinea 8 en 9
B alinea 10 en 11
C alinea 12 en 13
D alinea 14 en 15

De man uit afbeelding 1 lijkt één advies te zijn vergeten, waardoor hij nu niet meer op zijn werk belandt.
1p 17 Welk advies is dat, gelet op alinea 21 tot en met 23 van tekst 1?
Geef antwoord in een of meer volledige zinnen.
VW-1001-a-24-2-o 6 / 13 lees verder ►►►

### Pagina 7

tekstfragment 1

Op het sociale medium Twitter ontstaat een discussie tussen een bank en
een klant over betalen met je smartphone in plaats van met een bankpas.

Tweet 1, bank: Overal makkelijk en snel betalen zonder portemonnee op
zak? Dat biedt onze nieuwe app One click. In plaats van je betaalpas
gebruik je je smartphone! Appeltje-eitje dus.

Tweet 2, klant: O wat fijn! Ik vond betalen altijd zo ingewikkeld... Eindelijk
kunnen we nu ook hersenloos geld uitgeven in de fysieke wereld.

Tweet 3, bank: Sarcasm(e)

[FIGUUR: Scherm met de tekst 'SARCASM' en een wijzer die op het maximum staat.]

Tweet 4, klant: Deels sarcasme. Deels een inzicht. Betaalgemak is
namelijk zelden in het voordeel van de consument. One click vergroot het
aantal impulsaankopen. Een beetje moeite om te betalen laat je nog eens
erover nadenken of je het artikel echt nodig hebt.

Tweet 5, bank: Wij gaan uit van autonomie en zelfbeschikking van onze
klanten. Wij zorgen voor een soepele en veilige techniek die zorgt voor
gemak en dat is ook wat gewenst is.

naar: twitter.com (tegenwoordig ‘X’ geheten)

2p 18 De klant in tekstfragment 1 en de auteur van tekst 1 zouden waarschijnlijk
aan consumenten hetzelfde advies meegeven voor een verstandige
omgang met technologie.
Welk tweeledig advies zouden beiden waarschijnlijk aan consumenten
geven? Baseer je antwoord op alinea 20 tot en met 23 van tekst 1 en op
de tweets van de klant in tekstfragment 1.

1p 19 De inhoud van tweet 4 in tekstfragment 1 komt qua strekking sterk
overeen met de inhoud van één alinea van tekst 1.
Welke alinea is dat?
A alinea 20
B alinea 21
C alinea 22
D alinea 23

VW-1001-a-24-2-o 7 / 13 lees verder ► ► ►


### Pagina 8

Deel 2

Roddelen is een goede zaak!

Je docent Nederlands organiseert een debat over de stelling: 'Roddelen is een goede zaak!', waarin je voorstander van deze stelling bent. Omdat je je standpunt met overtuigende argumenten wilt verdedigen, heb je vier bronnen over roddelen geselecteerd.
Als eerste stap in je voorbereiding verdiep je je in de gedachtegang van bron 1. Vervolgens neem je de andere drie bronnen door: je bepaalt de bruikbaarheid van de bronnen, en brengt overeenkomsten en verschillen in argumentatie tussen de bronnen in kaart.

Lees bron 1.

2p 20 Je signaleert dat in alinea 5 van bron 1 roddelen wordt vergeleken met het vlooien van apen.
Noem drie kenmerken van roddelen die in alinea 5 met deze vergelijking worden benadrukt.

"Kritiek geven en ontvangen zijn dingen die Feddes leerzaam vindt aan roddelen." (regels 34-35, bron 1)
1p 21 Welke uitspraak van Feddes' opvatting over de leerzaamheid van roddelen het best samen gelet op alinea 7 van bron 1?
Door kritiek te geven en te ontvangen leer je vooral
A kritiek van anderen effectief te pareren.
B meer op eigen intuïtieve gevoelens te vertrouwen.
C open te staan voor de inzichten van anderen.
D scherper te kijken naar je eigen opvattingen.

Je wilt in het debat een gevarieerde woordkeuze gebruiken en zoekt in
bron 1 naar synoniemen voor 'positief roddelen'.
Citeer twee woordgroepen uit bron 1 die als een synoniem hiervoor
kunnen worden beschouwd.
1p 22

Je stelt vast dat in bron 1 drie voordelen van roddelen centraal staan.
Noem deze drie voordelen. Nummer de voordelen.
3p 23

VW-1001-a-24-2-o 8 / 13 lees verder

### Pagina 9

Lees bron 2.
Bij nadere beschouwing vind je de reacties in bron 2 onvoldoende
betrouwbaar en relevant om in je debatvoorbereiding mee te nemen.
2p 24 Geef drie redenen waarom je over de betrouwbaarheid van reactie 2 in
bron 2 kunt twijfelen. Laat hierbij de stijl en de vindplaats van bron 2
buiten beschouwing.
Geef antwoord in een of meer volledige zinnen.
1p 25 Geef aan waarom je over de inhoudelijke relevantie van beide reacties in
bron 2 voor je debatbijdrage kunt twijfelen. Laat hierbij overwegingen
vanuit de betrouwbaarheid van bron 2 buiten beschouwing.
Geef antwoord in een of meer volledige zinnen.
Lees bron 3 en 4.
In bron 3 staan achtereenvolgens drie voordelen van roddelen centraal
die ook worden genoemd in bron 1 of bron 4.
3p 26 Citeer per voordeel een zinsgedeelte uit bron 3 en een zinsgedeelte uit
bron 1 of bron 4 waaruit deze overeenkomst blijkt. Neem de nummers uit
onderstaande tabel over en zet daarachter je antwoord. Ga daarbij uit van
de volgorde van de voordelen zoals genoemd in bron 3.
voordeel in bron 3
overeenkomstig voordeel in
bron 1 of bron 4
1a (zinsgedeelte uit bron 3)
1b (zinsgedeelte uit bron 1)
2a "versterkt roddelen de band
tussen gesprekspartners"
(regel 5, bron 3)
2b (zinsgedeelte uit bron 4)
3a (zinsgedeelte uit bron 3)
3b (zinsgedeelte uit bron 4)
Bron 3 bevat een voordeel van roddelen dat helemaal niet aan de orde is
geweest in bron 1.
1p 27 Citeer de zin uit bron 3 die dit nieuwe voordeel bevat.
Je leest in alinea 2 van bron 4 over een onderzoek van Robb Willer. Door
de manier waarop de resultaten van dit onderzoek in deze alinea worden
besproken, vind je dat er sprake is van een drogreden.
1p 28 Welke drogreden is dat?
A een cirkelredenering
B een onjuist beroep op autoriteit
C een onjuist beroep op een oorzaak-gevolgschema
D een onjuist beroep op een vergelijkingsschema
E een ontduiking van de bewijslast
VW-1001-a-24-2-o
9/13
lees verder

### Pagina 10

Als laatste stap in je debatvoorbereiding besluit je de argumentatie die je
afleidt uit bron 1 tot en met 4, onder te brengen in vijf thema’s:
a fysieke gezondheid
b ontspanning
c masscommunicatie
d sociologie
e zelfreflectie
29 Geef voor elke bron aan welk thema of welke thema’s in de argumentatie
van de bron centraal staan. Neem de nummers van (de reacties in) de
bronnen uit de tabel over en zet daarachter de letter(s) van het juiste
thema.
[FIGUUR: Tabel met twee kolommen. De eerste kolom heet 'bron(nen)' en bevat de rijen 'bron 1', 'bron 2, reactie 1', 'bron 2, reactie 2', 'bron 3', 'bron 4'. De tweede kolom heet 'thema('s)' en bevat de rijen 'thema's ... en ...', 'thema ...', 'thema ...', 'thema's ... en ... en ...', 'thema's ... en ...'.]
Je vergelijkt de argumentatie in bron 1 tot en met 4 met de argumentatie
van een klasgenoot die ook als voorstander voor roddelen in het debat
optreedt, om te bekijken of je belangrijke argumenten over het hoofd hebt
gezien.
30 Hieronder volgen zes argumenten van je klasgenoot. Geef voor elk
argument aan of het wel of niet wordt genoemd in bron 1 tot en met 4.
Neem de nummers van de argumenten over en zet daarachter wel of niet.
1 Door te roddelen bouw je meer zelfrespect op.
2 Door te roddelen kun je je persoonlijke ongenoegens over iets uiten.
3 Door te roddelen kun je onderling kritisch elkaars meningen toetsen.
4 Door te roddelen kun je vaste machtsverhoudingen doorbreken.
5 Door te roddelen leer je effectief te reageren op onverwachte
gebeurtenissen.
6 Door te roddelen word je minder egoïstisch.
VW-1001-a-24-2-o 10 / 13 lees verder ►►►

### Pagina 11

Deel 3

Tekst 2 Het mag wel wat strenger

In alinea 1 wordt de tolerante houding van taalkundigen "tegenover vrijwel
elke nieuwlichterij" (regel 13) licht karikaturaal met voorbeelden getekend.
Citeer drie verschillende woordgroepen of woorden uit alinea 1 waaruit
het karikaturale karakter van deze voorbeelden duidelijk blijkt.

2p 31

In alinea 1 worden voorbeelden gegeven van drie algemene argumenten
waarom taalkundigen tolerant staan "tegenover vrijwel elke nieuwlichterij"
(regel 13).

2p 32 Vat deze drie algemene argumenten samen.
Geef antwoord in een of meer volledige zinnen en gebruik voor je
antwoord in totaal niet meer dan 30 woorden.

"Taalkundigen vinden alles maar goed." (regels 1-2)
Over deze tolerantie van taalkundigen staan in alinea 1 tot en met 3 twee
standpunten centraal.

2p 33 Vat deze twee standpunten en hoofdartsumenten samen door
onderstaande zinnen aan te vullen. Neem de nummers uit de zinnen over
en zet daarachter je antwoord.

In algemene zin zijn taalkundigen (1a) (kies uit: terecht/onterecht)
tolerant, want ...(1b)... .
Echter, in specifieke zin zijn taalkundigen (2a) (kies uit: terecht/onrechterd)
tolerant, want ...(2b)... .

In alinea 6 wordt een onderzoek van Astrid Wijnands besproken.
Welke voorwaarde voor goed grammaticaonderwijs illustreert dit
onderzoek vooral, gelet op de strekking van alinea 5 tot en met 7?
De gebruikte bronnen moeten
A duidelijk met elkaar in tegenspraak zijn.
B inhoudelijk genoeg van elkaar verschillen.
C ouderwetse taalopvattingen hanteren.
D zich afzetten tegen soepele taalopvattingen.

1p 34

1p 35 Welk kenmerk van goed grammaticaonderwijs illustreert het onderzoek
van Wijnands vooral, gelet op de strekking van alinea 5 en 6?
Bij goed grammaticaonderwijs
A gaan leerlingen met elkaar in gesprek over het belang van taalregels.
B kunnen leerlingen samen met autoriteiten oordelen over taalregels.
C leren leerlingen zelf na te denken over de kwaliteit van taalregels.
D weten leerlingen hoe ze zelfstandig taalregels op kunnen stellen.

VW-1001-a-24-2-o 11 / 13 lees verder

### Pagina 12

2p 36 In alinea 6 en alinea 7 wordt uitgelegd hoe men de reflectieve ontwikkeling van leerlingen bij grammaticaonderwijs kan bevorderen. Vat deze uitleg samen. Geef antwoord in een of meer volledige zinnen en gebruik voor je antwoord in totaal niet meer dan 30 woorden.

2p 37 “van tolerantie leer je niets” (regels 41-42) Welke twee van onderstaande partijen uit tekst 2 zijn het waarschijnlijk duidelijk eens met deze uitspraak, gelet op de tekst? Noteer de nummers van de twee juiste partijen.
1 Astrid Wijnands
2 de gemiddelde taalkundige
3 de schrijver van tekst 2
4 leerlingen in de grammaticales
5 moderne taaladviseurs
6 taalgebruikers die verouderde normen handhaven

2p 38 De titel van tekst 2 luidt ‘Het mag wel wat strenger’. Welke bekerking geeft de betekenis van deze titel het best weer? Taal-kundigen en taaladviseurs moeten in hun taaladviezen
A consequenter zijn, want anders verwerven leerlingen te weinig kennis over taalregels.
B scherper zijn, want anders verloedert de taalbeheersing van leerlingen te zeer.
C stelliger zijn, want anders wordt het taalbewustzijn van leerlingen niet uitgedaagd.
D strikter zijn, want anders zullen leerlingen te veel taalfouten blijven maken.

VW-1001-a-24-2-o 12 / 13 lees verder

### Pagina 13

Volgens tekst 2 zou het stimuleren van de reflectieve ontwikkeling van leerlingen een belangrijk doel van taalonderwijs moeten zijn.
Hieronder volgen vier situaties.
2p 39 Geef voor elke situatie aan of deze wel of niet de reflectieve ontwikkeling van leerlingen duidelijk zal stimuleren, gelet op de strekking van tekst 2.
Neem de nummers van de uitspraken over en zet daarachter wel of niet.
1 Leerlingen krijgen een toets over zinsontleding; daarna corrigeren ze hun toets zelfstandig met een gedetailleerd nakijkformulier en controleren ze kort in tweetallen elkaars correcties.
2 Leerlingen lezen drie varianten van een zin: één met archaïsche woorden, één met moderne, gangbare synoniemen daarvan en één met straattaalsynoniemen; ze moeten daarna aangeven welke van de drie varianten juist is.
3 Leerlingen lezen twee inhoudelijk identieke, correct geschreven teksten die enkel in woordkeuze en zinsbouw nogal afwijken; ze bepalen daarna wat van beide teksten het beste Nederlands bevat.
4 Leerlingen onderden schematisch Nederlandse leenwoorden uit het Duits, het Spaans en het Russisch; ze bepalen daarna uit welke taal het Nederlands de meeste leenwoorden heeft.

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift.
VW-1001-a-24-2-o einde ■
13 / 13