# Eindexamen Maatschappijwetenschappen VWO 2019 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/maatschappijleer/2019/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Goud

### Vraag 2 – Publieke omroep burgers

### Vraag 3 – Publieke omroep burgers

### Vraag 4 – Publieke omroep burgers

### Vraag 5 – Publieke omroep burgers

### Vraag 6 – Publieke omroep burgers

### Vraag 7 – Publieke omroep burgers

### Vraag 8 – Goud

### Vraag 9 – Publieke omroep burgers

### Vraag 10 – Publieke omroep burgers

### Vraag 11 – Opgave 2

### Vraag 12 – Publieke omroep burgers

### Vraag 13 – Publieke omroep burgers

### Vraag 14 – Goud

### Vraag 15 – Goud

### Vraag 16 – Goud

### Vraag 17 – Goud

### Vraag 18 – Buienradar voor boeven

### Vraag 19 – Opgave 2

### Vraag 20 – Opgave 2

### Vraag 21 – Opgave 2

### Vraag 22 – Opgave 2

### Vraag 23 – Overname Nederlandse media

### Vraag 24 – Overname Nederlandse media

### Vraag 25 – Overname Nederlandse media

### Vraag 26 – Overname Nederlandse media

### Vraag 27 – Overname Nederlandse media

### Vraag 28 – Publieke omroep burgers

### Vraag 29 – Publieke omroep burgers

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Opgave 1 De gewone burger

Bij deze opgave hoort tekst 1 uit het bronnenboekje.

Inleiding
De publieke omroep streeft ernaar om alle geluiden uit de samenleving te laten horen, aldus bestuursvoorzitter Shula Rijxman. Tijdens de verkiezingscampagne waren er volop programma's op tv waarbij 'gewone' burgers aan het woord kwamen. Jan Eikelboom van Nieuwsuur wist er echter op dat het beeld dat de media van bepaalde groepen schetsen, lang niet altijd overeenkomt met de werkelijkheid (tekst 1).

Lees de regels 1 tot en met 34 van tekst 1.
Media vervullen verschillende functies binnen een democratie, waaronder de informatiefunctie. Onder deze functie valt onder andere de agendafunctie.

2p 1 Leg uit welke andere twee politieke functies van de media, die vallen onder de informatiefunctie, te herkennen zijn in de regels 1 tot en met 34 van tekst 1.

Rijxman, bestuursvoorzitter van de NPO, streeft ernaar om in het aanbod van de publieke omroep alle geluiden uit de samenleving te laten horen.

3p 2 – Welk uitgangspunt van het mediabeleid is in dit streven te herkennen?
– Om dit uitgangspunt te realiseren, heeft de overheid wettelijke voorschriften voor de programmering van de publieke omroep vastgesteld.
– In welke wet zijn deze voorschriften te vinden?
– Welk orgaan ziet toe op de naleving van deze wet?

Stelling: Door toenemende commercialisering kan het streven van de NPO om alle geluiden uit de samenleving aan bod te laten komen, onder druk komen te staan.

1p 3 Leg de bovenstaande stelling uit met behulp van een omschrijving van het begrip commercialisering.

Lees de regels 35 tot en met 51 van tekst 1.
Volgens Eikelboom worden PVV'ers in de media weggezet als 'schreeuwende tokkies'. Dit is een voorbeeld van stereotypering. Een van de criteria om van stereotypering te kunnen spreken, is dat het een sterk generaliserend/vertekend/eenzijdig/vereenvoudigd beeld van de werkelijkheid betreft.

2p 4 Geef twee andere criteria voor stereotypering.

VW-1034-a-19-2-o 2/9 lees verder ►►►

### Pagina 2

Volledige objectiviteit bestaat niet: het beeld dat media schetsen zal nooit
volledig overeenstemmen met de werkelijkheid. Een redactie die meer
gemengd is, kan echter wel bijdragen aan een minder eenzijdig beeld van
de werkelijkheid, zo wordt gesteld in de regels 50-51 van tekst 1.
2p 5 Leg uit op welke wijze een meer gemengde redactie zou kunnen bijdragen
aan een minder eenzijdig beeld van de werkelijkheid. Betrek in je uitleg
een omschrijving van het begrip referentiekader.

Lees de regels 52 tot en met 75 van tekst 1.
Lang niet alle bezorgde burgers hebben angst voor de islam of
vluchtelingen. Wel hebben deze burgers volgens Eijkelboom iets anders
met elkaar gemeen: ze zijn allemaal negatief over politici. Populisten
spelen hierop in.
1p 6 Welk kenmerk van populisme sluit goed aan bij deze opvatting van ‘de
bezorgde burger’ over politici?

Lees de regels 76 tot en met 84 van tekst 1.
Massamedia vervullen verschillende functies voor de samenleving, zoals
de socialiserende functie en de informatiefunctie.
2p 7 Leg uit welke andere maatschappelijke functie van de media te
herkennen is in de regels 76 tot en met 84 van tekst 1.

Opgave 2 Terug naar een meerderheidsstelsel

Bij deze opgave horen tekst 2 en de figuren 1 en 2 uit het bronnenboekje.

Inleiding
In 2017 was het precies 100 jaar geleden dat Nederland het
meerderheidsstelsel afschafte en het huidige kiesstelsel van evenredige
vertegenwoordiging invoerde. Maar hoe zou de Tweede Kamer er na de
verkiezingen van 2017 uitgezien hebben als alles bij het oude was
gebleven? De NOS zocht het uit (tekst 2, figuur 1 en figuur 2).

Lees de regels 1 tot en met 28 van tekst 2 en bekijk figuur 1.
Met het huidige kiesstelsel behaalde de PvdA bij de verkiezingen van
2017 negen zetels. Bij de overstap naar een meerderheidsstelsel zou
deze partij, op basis van hetzelfde aantal stemmen, geen zetels krijgen.
3p 8 Leg uit dat de PvdA bij hantering van het huidige kiesstelsel wél en bij
hantering van het meerderheidsstelsel géén zetels toebedeeld krijgt.
Betrek in je uitleg de werking van beide kiesstelsels en een gegeven uit
figuur 1.

VW-1034-a-19-2-o
3/9
lees verder

### Pagina 3

2p 9 Lees de regels 29 tot en met 45 van tekst 2 en gebruik figuur 2. Leg uit dat hantering van een meerderheidsstelsel negatieve invloed kan hebben op de mate van representativiteit van de besluiten van de Tweede Kamer. Betrek in je uitleg een gegeven uit figuur 2.
Zie de regels 40 tot en met 45 van tekst 2.
De verkiezingsuitslag is tegenwoordig minder voorspelbaar dan in de negentiende eeuw. Dit heeft naast de invoering van een ander kiesstelsel ook te maken met veranderingen in de politieke cultuur vanaf de jaren zestig van de vorige eeuw.
2p 10 Noem een verandering in de politieke cultuur en leg uit dat deze heeft bijgedragen aan het feit dat de verkiezingsuitslagen minder voorspelbaar zijn geworden.
2p 11 Lees de regels 46 tot en met 65 van tekst 2. Leg uit dat de werking van ons huidige kiesstelsel ertoe leidt dat er na de verkiezingen vrijwel nooit direct duidelijkheid bestaat over de samenstelling van het nieuwe kabinet.

Opgave 3 Politiek & klimaat

Bij deze opgave horen de teksten 3 en 4 en figuur 3 uit het bronnenboekje.

Inleiding
Op 12 december 2015 werd bij de internationale Klimaatconferentie van Parijs een belangrijk akkoord gesloten. Dit Verdrag van Parijs verplicht de bijna 200 deelnemende landen om nationale klimaatplannen op te stellen waarmee de opwarming van de aarde beperkt moet worden. Zo blijft het klimaat leefbaar, ook voor toekomstige generaties.
In juni 2017 nam president Trump het besluit om de Verenigde Staten terug te trekken uit het Verdrag van Parijs (tekst 3). Nederland nam in datzelfde jaar concrete afspraken op in het regeerakkoord om tegemoet te komen aan de doelstellingen van Parijs (tekst 4 en figuur 3).

VW-1034-a-19-2-0 4 / 9 lees verder ► ► ►

### Pagina 4

Maak gebruik van de inleiding en de regels 1 tot en met 18 van tekst 3.
Internationale samenwerking kan bemoeilijkt worden door het dilemma
van collectieve actie. De klimaatkwestie is een voorbeeld van een
onderwerp waarbij dit dilemma vaak een rol speelt.
12 Leg uit dat het dilemma van collectieve actie vaak een rol speelt bij (de
totstandkoming van) internationale klimaatakkoorden. Illustreer beide
kanten van het dilemma met een ander gegeven uit de inleiding en/of de
regels 1 tot en met 18 van tekst 3.
Lees tekst 3.
Bij het typeren van internationale verhoudingen wordt onderscheid
gemaakt tussen het klassieke en het postklassieke beeld van de
internationale orde.
13 Noem twee kenmerken van het postklassieke beeld van de internationale
orde die te herkennen zijn in tekst 3. Illustreer ieder kenmerk met een
ander voorbeeld uit tekst 3.
We onderscheiden twee soorten internationale samenwerking:
intergouvernementele samenwerking en supranationale samenwerking.
14
Van welk type samenwerking zijn internationale conferenties van
de VN, zoals de Klimaatconferentie van Parijs, een voorbeeld?
Geef aan wat kenmerkend is voor deze vorm van samenwerking.
Lees tekst 4.
Een van de partijen die voor invoering van een klimaatwet pleit, is
de ChristenUnie.
15
Geef aan tot welke politieke stroming de ChristenUnie behoort.
Leg uit welk uitgangspunt van deze stroming ten grondslag zou
kunnen liggen aan de betrokkenheid van deze partij bij de
klimaatdiscussie.
Zie de regels 19 tot en met 24 van tekst 4 en bekijk figuur 3.
Het opnemen van concrete maatregelen in het regeerakkoord leidt soms
tot kritiek. In figuur 3 is een voorbeeld van zo'n kritiekpunt te herkennen.
16
Welke kritiek met betrekking tot het opnemen van concrete
maatregelen in het regeerakkoord is te herkennen in figuur 3?
Leg uit of de situatie waarop deze kritiek betrekking heeft, past bij een
monistische of bij een dualistische verhouding tussen regering en
parlement.
VW-1034-a-19-2-o 5 / 9 lees verder ►►►

### Pagina 5

Maak gebruik van tekst 4.
Het proces van politieke besluitvorming over de Klimaatwet kan
geanalyseerd worden met behulp van het barrièremodeel van politieke
besluitvorming. In dit model worden vier barrières onderscheiden.
3p 17 - Wat is de laatste barrière die genomen is in het besluitvormingsproces
over de Klimaatwet op het moment dat tekst 4 geschreven werd?
Noem een gegeven uit tekst 4 waaruit dit blijkt.
- Omschrijf vervolgens de barrière die daarna genomen moet worden.
Opgave 4 Buitenradar voor boeven
Bij deze opgave horen de teksten 5 tot en met 7 uit het bronnenboekje.
Inleiding
In mei 2017 presenteerde de Nationale Politie de eerste resultaten van
experimenten met het zogenaamde Criminaliteits Anticipatie Systeem
(CAS). CAS berekent op basis van onder andere aangiften en statistieken
van het CBS waar en wanneer een verhoogde kans op bepaalde soorten
criminaliteit bestaat. Deze ‘buienradar voor boeven’ is een voorbeeld van
een nieuwe trend die *predictive policing* heet: het voorspellen van
misdaad op basis van grote hoeveelheden data (tekst 5).
Het inzetten van CAS zou de effectiviteit van het politiewerk kunnen
vergroten, maar leidt ook tot kritiek (tekst 6).
In de Amerikaanse staat Pennsylvania werd een jaar eerder al aan een
andere vorm van computergestuurde kansberekening gewerkt: een
systeem dat de kans voorspelt dat een veroordeelde crimineel in de
toekomst opnieuw in de fout gaat (tekst 7).
leest de regels 1 tot en met 26 van tekst 5.
Zowel de wijze waarop CAS criminaliteit voorspelt als de wijze waarop de
politie op deze resultaten inspeelt, sluit aan bij een van de theorieën ter
verklaring van criminaliteit.
4p 18 - Welke theorie wordt hier bedoeld?
- Omschrijf deze theorie aan de hand van de drie factoren die bepalend
zijn voor de mate van criminaliteit.
- Leg uit dat de wijze waarop CAS criminaliteit voorspelt, aansluit bij
een van de drie factoren van deze theorie.
- Leg uit dat de wijze waarop de politie op de resultaten van CAS
inspéélt, aansluit bij een van de drie factoren van deze theorie.
VW-1034-a-19-2-0
6 / 9
lees verder

### Pagina 6

3p 19 Maak gebruik van de regels 1 tot en met 26 van tekst 5.
Leg uit dat de oververtegenwoordiging van mensen met een lage
maatschappelijke positie in de geregistreerde criminaliteit door het
gebruik van CAS verder zou kunnen toenemen (self-fulfilling prophecy).
Betrek in je uitleg:
– een kenmerk van het type criminaliteit waarbij leden van deze groep
oververtegenwoordigd zijn;
– een gegeven uit de regels 1 tot en met 26 van tekst 5.

Lees de regels 27 tot en met 39 van tekst 5.
CAS wordt onder andere ‘gevoerd’ met cijfers uit politiestatistieken. Het
systeem wordt niet gebruikt om voorspellingen te doen over delicten zoals
moord.
In het geval van moord en doodslag zijn politiestatistieken waarschijnlijk
... (1) ..., als bron om uitspraken te doen over het aantal van deze delicten
in een bepaalde wijk in een bepaalde periode. Omdat deze delicten
relatief weinig voorkomen, kunnen de uitkomsten echter niet als ... (2) ...
worden beschouwd.
4p 20 – Leg uit welk begrip ingevuld moet worden bij (1): betrouwbaar of
generaliseerbaar. Betrek in je uitleg een omschrijving van dit begrip.
– Leg uit welk begrip ingevuld moet worden bij (2): betrouwbaar of
generaliseerbaar. Betrek in je uitleg een omschrijving van dit begrip.

Maak gebruik van tekst 5.
Bij criminaliteitsbestrijding door de overheid kunnen we onderscheid
maken tussen preventie en repressie.
2p 21 Leg uit met behulp van een gegeven uit tekst 5 dat in de inzet van CAS
beide begrippen te herkennen zijn.

Lees de regels 1 tot en met 40 van tekst 6.
Het voorbeeld van Rienks illustreert dat in de discussie over ‘predictive
policing’ een dilemma van de rechtsstaat een rol speelt.
4p 22 – Noem en omschrijf de twee belangen/begrippen die in dit dilemma
tegenover elkaar staan.
– Leg uit dat deze belangen/begrippen op gespannen voet kunnen staan
wanneer predictive policing wordt ingezet om drugs criminaliteit op te
sporen. Betrek in je uitleg per belang/begrip een (ander) gegeven uit
de regels 1 tot en met 40 van tekst 6.

VW-1034-a-19-2-o 7 / 9 lees verder ►►►

### Pagina 7

2p 23 Lees de regels 41 tot en met 62 van tekst 6.
In predictive policing herkent Marc Schuilenburg de bredere verschuiving
(binnen de opsporing) van daad naar intentie.
Beschrijf een andere ontwikkeling binnen de opsporing waarin deze
verschuiving ook zichtbaar is. Geef hiervan een voorbeeld.

Lees tekst 7.
In het denken over straf kunnen twee soorten theorieën onderscheiden
worden: de absolute theorieën en de relatieve theorieën.
3p 24 Beschrijf het verschil tussen beide soorten theorieën en leg vervolgens uit
bij welk van de twee theorieën het experiment uit tekst 7 meer aansluit.

Opgave 5 Overname Nederlandse media

Bij deze opgave horen tekst 8 en figuur 4 uit het bronnenboekje.

Inleiding
Steeds meer mediaorganisaties worden overgenomen door buitenlandse
bedrijven. In figuur 4 is te zien dat in september 2017 vier van de zes
grote mediaorganisaties in Nederland in buitenlandse handen zijn.
Volgens het Commissariaat voor de Media en de hoofdredacteur van NRC
Handelsblad vormt deze situatie echter geen bedreiging voor de diversiteit
en/of onafhankelijkheid van het media-aanbod (tekst 8).

Lees de regels 1 tot en met 21 van tekst 8 en bekijk figuur 4.
De overname van Nederlandse media door buitenlandse mediabedrijven
is een voorbeeld van persconcentratie. Bij persconcentratie kan er sprake
zijn van horizontale, verticale en/of diagonale concentratie.
2p 25 Over welke twee vormen van persconcentratie geeft figuur 4 informatie?
Leg elk antwoord uit met behulp van een gegeven uit figuur 4.

Zie figuur 4 met de toelichting.
Bij de NPO wordt gesproken over budget, terwijl bij de andere
mediabedrijven over jaaromzet gesproken wordt.
2p 26 Leg uit waarom er voor het geld van de NPO een andere term gebruikt
wordt dan voor het geld van de andere mediabedrijven.

Lees de regels 22 tot en met 31 van tekst 8.
De persconcentratie in tekst 8 betreft aanbiedersconcentratie.
3p 27 Leg uit dat deze vorm van concentratie waarschijnlijk geen directe
gevolgen heeft voor de interne en externe pluriformiteit op de
dagbladenmarkt. Betrek in je uitleg een omschrijving van de begrippen
aanbiedersconcentratie, interne pluriformiteit en externe pluriformiteit.

VW-1034-a-19-2-o 8/9 lees verder ►►►


### Pagina 8

28 Lees de regels 32 tot en met 40 van tekst 8.
2p
– Naar welk begrip verwijzen de puntjes bij (a) in regel 35 van tekst 8?
– Naar welke actor binnen de organisatie van een dagblad verwijst
"NRC" in regel 36? En naar welke actor verwijst “Mediahuis” in
regel 37?

De overname door buitenlandse bedrijven betreft niet alleen kranten,
maar ook televisieproducenten. In NRC Handelsblad van 8 september
2017 gaf een media-econoom aan hierin geen reden tot zorg te zien:
"Zolang er vraag naar is, maken producenten Nederlandse programma's,
of ze nu in buitenlandse of Nederlandse handen zijn."
29 Bij welke politieke stroming en bijbehorend uitgangspunt van deze
stroming sluit het standpunt van de media-econoom goed aan?

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.

VW-1034-a-19-2-0 einde ■


### Pagina 9

Bijlage VWO
2019
tijdvak 2
[FIGUUR: Zwarte balk met tekst.]
maatschappijwetenschappen
Bronnenboekje
VW-1034-a-19-2-b

### Pagina 10

Opgave 1 De gewone burger

tekst 1

Meer gewone burgers op tv; niet alleen de boze

Bij de Tweede Kamerverkiezingen
stemde een op de drie
Nederlanders op basis van de
informatie die ze kregen van de
5 publieke omroep. Dat zei Gijs van
Beuzekom, netmanager van NPO 2,
gisteren in Hilversum bij het
omroepdebat.

Het debat van dinsdag had als
10 centrale vraag of de publieke omroep
wel alle geluiden in de samenleving
laat horen. In november zei bestuurs-
voorzitter Shula Rijxman dat de NPO
beter zijn best ging doen om alle
15 soorten Nederlanders aan het woord
te laten. Tijdens de verkiezings-
campagne kwam vervolgens een
stroom van programma's op gang
met kiezers uit het land.
20 EénVandaag, Pauw & Jinek,
Brandpunt, Nieuwsuur, het herrezen
Lagerhuis; allemaal haalden ze
gewone burgers binnen. Is de
omroep geslaagd in de opzet?

Rijxman vindt van wel, net als andere
sprekers dinsdag. Zij zei dinsdag dat
het tonen van alle lagen van de
bevolking een belangrijke taak is van
de omroep, opdat de kijker via de tv
30 ook kennismaakt met de ander. ‘Een
voorwaarde voor een goed functio-
nerende democratie is dat er een
minimaal gedeeld beeld van de
werkelijkheid bestaat.’

35 Beeld komt niet overeen met
werkelijkheid
Jan Eikelboom van Nieuwsuur zet
daar echter vraagtekens bij. “Het
beeld in de media komt niet overeen
40 met de werkelijkheid. Dat geldt voor
Antillianen, moslims, maar ook voor
bijvoorbeeld PVV’ers, die worden
weggezet als schreeuwende
tokkies ¹).”

45 Bert Huisjes van omroep WNL: “De
meeste redacteuren wonen in
Amsterdam en vinden het probleem
met bakfietsen veel urgenter dan
mensen uit Apeldoorn.”
50 Een van de oplossingen zou zijn om
de redacties gemengder te maken.

Eikelboom maakt voor Nieuwsuur
binnenlandse reportages. In de serie
‘Buiten het Binnenhof’ portretteerde
55 hij een breed palet aan gewone
burgers. “Er komen op tv best veel
burgers aan het woord”, zei hij voor
aanvang van het debat in Hilversum.
“Dat is volgens Eikelboom niet louter
60 een reactie op de opkomst van het
populisme. “Het heeft ongetwijfeld
met Trump en Wilders te maken.
Maar het gaat om bezorgde burgers
in brede zin. Er zijn ook veel burgers
65 die geen angst voor de
islam of vluchtelingen hebben.”

VW-1034-a-19-2-b

2 / 13

lees verder ►►►


### Pagina 11

Eikelboom zegt dat hij geschrok-
ken van de kloof tussen burgers en
politiek. “Of burgers zich nu zorgen
70 maken over moslims, populisme of
armoede; ze zijn allemaal negatief
over politici. Politiek is te negatief, er
is een gebrek aan fatsoen, en
iedereen begint over die duizend
75 euro die premier Rutte had beloofd.”

Waarom laat de omroep zoveel
gewone mensen aan het woord?
“Deze samenleving bestaat uit
eilandjes en men weet niet meer wat
80 er op andermans eiland gebeurt. De
kloven ontstaan door onwetendheid.
De publieke omroep kan, door ver-
breding te zoeken, bruggen slaan
tussen die eilanden.”

naar: nos.nl, 24 maart 2017

noot 1 De term tokkie wordt gebruikt als een scheldwoord voor een persoon of groep mensen
met een asociale mentaliteit/asociaal gedrag.

VW-1034-a-19-2-b 3 / 13 lees verder ► ► ►

### Pagina 12

Deze pagina behoort tot een examenopgave en bevat 'tekst 2' van Opgave 2, getiteld 'Terug naar een meerderheidsstelsel?'. Specifiek beantwoordt het de vraag over hoe de Tweede Kamer eruit zou zien onder een meerderheidsstelsel, met een vergelijking tussen de situatie van honderd jaar geleden en nu. Er zijn geen visuele elementen op deze specifieke pagina, maar de tekst verwijst naar 'figuur 1' en 'figuur 2' die de gevolgen van de terugkeer naar een meerderheidsstelsel visualiseren (niet aanwezig op deze pagina). De pagina behandelt politieke en maatschappelijke concepten zoals kiesstelsels (meerderheidsstelsel, districtenstelsel, relatieve meerderheid), zetelverdeling, bevolkingsconcentraties, regionale identiteiten, ondervertegenwoordiging van kleinere partijen, en de invloed hiervan op kabinetsformatie en representatie in bijvoorbeeld het Britse Lagerhuis. Van de student wordt verwacht dat hij/zij de gepresenteerde tekst analyseert en de argumenten voor en nadelen van een meerderheidsstelsel begrijpt. De tekst is gebaseerd op een artikel van nos.nl van 24 maart 2017.

### Pagina 13

figuur 1
Verkiezingsuitslag in het meerderheidsstelsel

[FIGUUR: Kaart van Nederland met verkiezinguitslagen per regio, aangeduid met kleurcodes en patronen. Steden zoals Groningen, Zwolle, Amsterdam, Utrecht, Den Haag, Rotterdam, Arnhem, Nijmegen, Tilburg, Eindhoven en Maastricht zijn aangegeven. Een legenda toont de partijen die bij de kleuren en patronen horen.]

Legenda:
SP
GroenLinks
D66
CDA
Denk
VVD
PVV

= districten die samen een grote stad vormen

naar: nos.nl, 24 maart 2017

VW-1034-a-19-2-b
5 / 13
lees verder ►►►

### Pagina 14

figuur 2

Vergelijking zetelverdeling bij verschillende kiesstelsels

Zetelverdeling in
huidige kiesstelsel
Uitslag Tweede
Kamerverkiezingen 2017

Zetelverdeling in
meerderheidsstelsel
Fictieve uitslag

| partij | aantal zetels | partij | aantal zetels |
|---|---|---|---|
| VVD | 33 | VVD | 110 |
| PVV | 20 | PVV | 15 |
| CDA | 19 | CDA | 7 |
| D66 | 19 | D66 | 7 |
| GL | 14 | GL | 7 |
| SP | 14 | SP | 3 |
| PvdA | 9 | Denk | 1 |
| CU | 5 | | |
| PvdD | 5 | | |
| 50PLUS | 4 | | |
| SGP | 3 | | |
| Denk | 3 | | |
| FvD | 2 | | |

naar: nos.nl, 24 maart 2017

VW-1034-a-19-2-b 6 / 13 lees verder