# Eindexamen Latijn VWO 2014 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/latijn/2014/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 1

### Vraag 23 – Opgave 1

### Vraag 24 – Opgave 1

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
2014
tijdvak 2
woensdag 18 juni
9.00 - 12.00 uur
Latijn
Bij dit examen hoort een bijlage.
Dit examen bestaat uit 24 vragen en een vertaalopdracht.
Voor dit examen zijn maximaal 76 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald
kunnen worden.
Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord
meestal geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt.
Geef niet meer antwoorden (tekstelementen, redenen, voorbeelden e.d.) dan er
worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld één tekstelement wordt gevraagd en je
antwoordt met meer dan één tekstelement, dan wordt alleen het eerste
tekstelement in de beoordeling meegeteld.
VW-1010-a-14-2-o

### Pagina 2

Tekst 1

Regel 332-333 unam ille colit nymphen
Twee factoren die hiervoor gezorgd kunnen hebben, worden vermeld in
het vervolg (t/m regel 340).
2p 1 Beschrijf in eigen woorden deze twee factoren.

Vergelijk omnibus in regel 332 met cunctis in regel 336.
De woorden omnibus en cunctis verwijzen in deze context inhoudelijk
naar verschillende personen.
2p 2 a. Beschrijf in eigen woorden naar welke personen omnibus verwijst.
b. Beschrijf in eigen woorden naar welke personen cunctis verwijst.

Regel 341
2p 3 a. Schrijf dit vers over en scandeer het.
b. Beargumenteer op basis van het metrum bij welk zelfstandig
naamwoord feminea een bepaling is.

Regel 347 utque
1p 4 Citeer de twee Latijnse werkwoordsvormen die door middel van -que met
elkaar verbonden worden.

Regel 347 herbas
Uit de regels 352-361 blijkt dat Circe niet alleen verstand had van kruiden,
maar ook over een ander magisch middel beschikte.
1p 5 Citeer het desbetreffende Latijnse woord uit de regels 352-361.

Regel 353
1p 6 Welk woord past het best op de plaats van de puntkomma tussen de
woorden fuit en ne?
A en
B maar
C of
D want

Regel 349-354 Quae t/m satelles
Een bekende uitspraak van de 18e-eeuwse filosoof David Hume luidt:
"De rede is de slaaf van de passies."

'de passies'
4p 7 a. Citeer uit de regels 349-354 de twee Latijnse zelfstandige
naamwoorden die Ovidius als metafoor gebruikt om een passie uit te
drukken.

'De rede'
b. Citeer uit de regels 349-354 het Latijnse zelfstandige naamwoord dat
Ovidius gebruikt om de rede uit te drukken.

VW-1010-a-14-2-o 2/5 lees verder ►►►


### Pagina 3

Met zijn uitspraken wil Hume duidelijk maken dat mensen wel hun verstand gebruiken, echter niet om meester te worden over hun hartstochten, maar juist om eraan toe te geven.
c. Leg uit dat het gedrag van Circe hiervan een goed voorbeeld is. Baseer je antwoord op de regels 355-357.

Regel 349-357
In deze regels worden twee belemmeringen voor de plannen van Circe genoemd.
2p 8
a. Beschrijf in eigen woorden deze twee belemmeringen. Baseer je antwoord op de regels 349-357.
b. Beschrijf in eigen woorden welke twee maatregelen Circe neemt om de onder a. bedoelde belemmeringen weg te nemen. Baseer je antwoord op het vervolg (regel 358 t/m 371).

Regel 364 spem vanam
Citeer de twee Latijnse zelfstandige naamwoorden uit het voorafgaande (vanaf regel 355) waarmee de verteller heeft aangegeven waarom de hoop ijdel genoemd kan worden.
34p 9

Regel 367-368
Deze regels worden door M. d'Hane-Scheltema als volgt vertaald: "waarmee zij ook het bleke maangezicht kon laten betrekken of van haar vaders zonnehoofd bedekken met een regenwolk".
Om de tekst voor de hedendaagse lezer duidelijker te maken, heeft de vertaalster iets toegevoegd.
1p 10
Wat heeft de vertaalster toegevoegd? Licht je antwoord toe.

Regel 380 socialia foedera
In de regels 332-340 vind je al een toespeling op deze foedera.
1p 11
Noteer het nummer van de desbetreffende regel.

Regel 378-381
In deze regels wordt zowel het stilistisch middel metonymia als het stilistisch middel chiasme gebruikt.
2p 12
a. Citeer het Latijnse tekstelement waar sprake is van metonymia.
b. Citeer het chiasme. Neem het volgende schema over en vul op de plaats van de puntjes de vier desbetreffende Latijnse woorden in:
... (a) ... (b) ... (b) ... (a).

VW-1010-a-14-2-o 3 / 5 lees verder ►►►

### Pagina 4

Tekst 2

13 (4p) Regel 589-590 *sola est iniuria facti cognita*.
a. Van wie vernam Ceres de *iniuria facti*? Baseer je antwoord op het
voorafgaande (niet afgedrukt in dit examen).
b. Leg uit wat de *iniuria facti* concreet inhoudt. Baseer je antwoord op
het voorafgaande (niet afgedrukt in dit examen).
c. Citeer twee Latijnse zelfstandige naamwoorden uit de regels 590-596
(*commissi* t/m *novis*) die verwijzen naar deze *iniuria facti*.

14 (1p) Regel 598 *Nec gener est nobilis ille pudendus*.
Beschrijf in eigen woorden welk argument Jupiter voor dit standpunt geeft.
Baseer je antwoord op het vervolg (t/m regel 600).

15 (1p) Regel 605 *Tartara iussus adit Caducifer*.
Beschrijf in eigen woorden wat Mercurius in de onderwereld moest doen.

16 (1p) Regel 607 *Raptus solvit ieiunia granis*.
Jupiter heeft eerder de consequentie hiervan duidelijk gemaakt.
Citeer het Latijnse tekstelement uit het voorafgaande (vanaf regel 601)
dat deze consequentie aanduidt.

17 (2p) In de regel die voorafgaat aan Tekst 2 staat:
'Getrouwd met Jupiter, broer bestuurt zij nu het koninkrijk'.
Citeer uit de regels 597-608 de twee Latijnse zelfstandige naamwoorden
die dit derde koninkrijk aanduiden.

18 (1p) Regel 613-614 *pactus* t/m *foret*.
Beschrijf in eigen woorden door welk dreigement Jupiter hiertoe wordt
gebracht.

19 (2p) Leg uit welk verband er bestaat tussen de regels 619-620 en het
voorafgaande (regel 585-618).

Tekst 2 en Tekst 3

20 (1p) Tekst 3, regel 518 pas na lang zoeken.
Citeer het Latijnse tekstelement uit Tekst 2, regel 585-596 dat hiermee
inhoudelijk vergelijkbaar is.

21 (1p) Tekst 3, regel 520-521 *Ik wil de roof nog wel vergeven*.
Citeer het Latijnse tekstelement uit Tekst 2, regel 585-596 dat hiermee
inhoudelijk vergelijkbaar is.

VW-1010-a-14-2-o 4 / 5 lees verder ► ► ►

### Pagina 5

1p 22 Tekst 3, regel 521-522 Nee, jouw dochter hoeft toch geen dief te trouwen
Noteer het nummer van de regel uit Tekst 2, regel 585-596 waarin een
inhoudelijk vergelijkbare opvatting is te vinden.

1p 23 Tekst 3, regel 567 bij haar moeder
Citeer het Latijnse woord uit Tekst 2, regel 609-618 dat hiermee
inhoudelijk vergelijkbaar is.

Metriekopdracht

'Hic' ait 'in silva, virgo Tegeaea, lavemur'
Quid facis? Invito est pectore passa lovem

In de Fasti gebruikt Ovidius zowel pentameters als hexameters.
Bovenstaande regels zijn twee niet opeenvolgende verzen uit het verhaal
van Callisto uit de Fasti.
1p 24 Wat is de conclusie na het scanderen van deze verzen?
A Beide verzen zijn hexameters.
B Beide verzen zijn pentameters.
C Het eerste vers is een hexameter, het tweede vers een pentameter.
D Het eerste vers is een pentameter, het tweede vers een hexameter.

Tekst 4

38p Bestudeer Tekst 4 met de inleiding en de aantekeningen.
Vertaal de regels 839 t/m 853 in het Nederlands.

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.

VW-1010-a-14-2-o
5/5
einde