# Eindexamen Latijn VWO 2012 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/latijn/2012/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
2012
tijdvak 2
woensdag 20 juni
9.00 - 12.00 uur
Latijn
Bij dit examen hoort een bijlage.

Dit examen bestaat uit 22 vragen en een vertaalopdracht.
Voor dit examen zijn maximaal 74 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden.

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord meestal geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt.

Geef niet meer antwoorden (tekstelementen, redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld één tekstelement wordt gevraagd en je antwoordt met meer dan één tekstelement, dan wordt alleen het eerste tekstelement in de beoordeling meegeteld.

VW-1010-a-12-2-o

### Pagina 2

Tekst 1

1p 1 Regel 7 origin Romanase et deos ad fuisse
Leg uit waarop deze woorden een toespe ling zijn. Baseer je antwoord op de
teksten die je voor dit examen hebt gelezen.

1p 2 Regel 12 Aegre id Romana pubes passa
Uit het vervolg blijkt dat dit ook voor Romulus gold.
Citeer het Latijnse tekstelement uit het vervolg (t/m vocat regel 15) waaruit dat
blijkt.

2p 3 Regel 19-23 Invitati t/m discurrit
De actie van de Romeinen vond niet spontaan plaats, maar was gepland.
Citeer de twee Latijnse tekstelementen uit de regels 21-23 (Ubi t/m discurrit)
die duidelijk maken dat er sprake was van planning.

1p 4 Regel 22-23 ad r apien das virgi nes
In sommige manuscripten van Livius staat niet r apien das maar capiendas.
Leg uit dat de lezing r apien das meer bijdraagt tot enargeia.

2p 5 Regel 23 r ap tae
Uit grammaticaal oogpunt zou je hier eerder de vorm r ap ta verwachten.
a. Leg dit uit.
b. Verklaar het gebruik van r aptae in plaats van r ap ta.

2p 6 In de regels 23-28 (M agn a t/m facta m) komt een climax voor.
Citeer van elk van de drie onderdelen van deze climax steeds het eerste
Latijnse woord.

2p 7 Regel 24 patrum en regel 32 patrum
Hiermee worden niet dezelfde patres bedoeld.
a. Beschrijf in eigen woorden wie met patrum in regel 24 worden bedoeld.
b. Beschrijf in eigen woorden wie met patrum in regel 32 worden bedoeld.

1p 8 Regel 34 quo t/m sit
Waarop heeft de opvatting quo t/m sit betrekking?
A bezittingen
B bondgenootschap
C huwelijk
D kinderen

2p 9 Regel 32-38 Sed t/m desiderium
a. Citeer het Latijnse woord uit de regels 32-38 (Sed t/m desiderium)
waaruit blijkt dat Romulus erkende dat de roof van de meisjes een
onbehoorlijke daad was.
b. Leg uit dat Romulus de verantwoordelijkheid voor de roof ook bij anderen
legde. Baseer je antwoord op de regels 32-38 (Sed t/m desiderium).

VW-1010-a-12-2-o 2 lees verder ►►►

### Pagina 3

Regel 32-40 Sed t/m sunt
Romulus gaf de meisjes een tweeledig advies.
2p 10 Beschrijf dit tweeledige advies in eigen woorden. Baseer je antwoord op de
regels 32-40 (Sed t/m sunt).

Regel 31 est en regel 40 sunt
Deze twee werkwoordsvormen staan in dezelfde tijd. Toch is er verschil in het
gebruik van de tijd.
2p 11 Leg dit uit. Ga bij je antwoord in op beide werkwoordsvormen.

Tekst 2 en Tekst 1

De door Plutarchus genoemde Fabius (Tekst 2, regel 1) behoort tot de
Romeinse geschiedschrijvers die vóór Livius leefden.
2p 12 a. Noteer de naam van deze groep geschiedschrijvers.
Tekst 2, regel 9-10 ‘van wie er maar enkelen vrouwen bezaten’
b. Citeer het Latijnse tekstelement uit Tekst 1, regel 1-8 (lam t/m miscere) dat
hiermee inhoudelijk vergelijkbaar is.

Tekst 3

Regel 6 eam indignitatem
Om twee verschillende redenen werd de belegering door Mucius als een
belediging ervaren.
2p 13 Beschrijf deze twee redenen in eigen woorden. Baseer je antwoord op de
regels 1-7 (Obsidio t/m constituit).

Regel 6-7 primo sua sponte penetrare in hostium castra constituit
Later veranderde Mucius van gedachten.
2p 14 a. Beschrijf in eigen woorden in welk opzicht hij van gedachten veranderde.
Baseer je antwoord op het vervolg (t/m facinus regel 12).
b. Beschrijf in eigen woorden op grond van welke overweging hij van gedachten
veranderde. Baseer je antwoord op het vervolg (t/m facinus regel 12).

Uit een aantal gegevens in de regels 12-17 (Adprobant t/m obtruncat) valt af te
leiden dat Mucius van plan was Porsenna te doden.
2p 15 Beschrijf in eigen woorden twee gegevens waaruit je dit kunt afleiden.

Regel 13 in confestimissima turba
Beschrijf in eigen woorden door welke omstandigheid er zo’n grote menigte op
1p 16 de been was. Baseer je antwoord op de regels 12-17 (Ubi t/m obtruncat).

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

VW-1010-a-12-2-o 3 lees verder ►►►

### Pagina 4

Regel 20-21 Romanus sum civis; C. Mucium vocant
De bereidheid waarmee Mucius dit hier zegt, vormt een contrast met de
terughoudendheid die hij toonde in regel 15-16 (ne semet ipse aperiret quis
es set).
2p 17 Leg uit dat zijn houding in beide gevallen door de situatie werd bepaald. Ga in
op beide situaties.
Regel 22 facere eti forti a
2p 18 a. Beschrijf in eigen woorden wat facere fortia in deze context concreet inhoudt.
b. Beschrijf in eigen woorden wat pati fortia in deze context concreet inhoudt.
Regel 26 Nullam aciem, nullum proelium timueris
Op het eerste gezicht lijken deze woorden een geruststelling.
2p 19 a. Leg dit uit.
Uit het vervolg blijkt dat het slechts om een schijnbare geruststelling gaat.
b. Leg dit uit.
Regel 32 miraculo
1p 20 Beschrijf in eigen woorden wat de koning een miraculum vond.
Regel 36 meritum
1p 21 Beschrijf in eigen woorden wat meritum inhield. Baseer je antwoord op het
voorafgaande (vanaf Quam regel 31).
Regel 37 quod minis nequisti
quod
2p 22 a. Beschrijf in eigen woorden waarop quod betrekking heeft. Baseer je antwoord
op de regels 27-30 (Cum t/m vident).
minis
b. Waaruit bestond deze dreiging? Citeer als antwoord het desbetreffende
Latijnse tekstelement uit het voorafgaande (vanaf Hoc regel 25).
Tekst 4
37p Bestudeer Tekst 4 met de inleiding en de aantekeningen.
Vertaal de regels 1 t/m 11 in het Nederlands.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
VW-1010-a-12-2-0
einde