# Eindexamen Latijn VWO 2010 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/latijn/2010/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
2010
tijdvak 1
dinsdag 18 mei
9.00 - 12.00 uur
tevens oud programma
Latijn
Latijn
Bij dit examen hoort een bijlage.
Dit examen bestaat uit 23 vragen en een vertaalopdracht.
Voor dit examen zijn maximaal 74 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen
worden.
Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord
meestal geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt.
Geef niet meer antwoorden (tekstelementen, redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld één tekstelement wordt gevraagd en je antwoordt met meer
dan één tekstelement, dan wordt alleen het eerste tekstelement in de beoordeling
meegeteld.
VW-1010-a-10-1-o

### Pagina 2

Tekst 1
Regel 2 Si illo austers more ac modo
Deze bijzin is niet volledig.
1p 1 Noteer wat je moet toevoegen om deze bijzin compleet te maken. Beantwoord
de vraag in het Nederlands.
Regel 5 ne mihi ista forte suscensent
Op welke manier zou Cicero volgens eigen zeggen kunnen voorkomen dat
1p 2 Clodia boos op hem wordt? Beantwoord de vraag in het Nederlands.
Regel 8-9 Mulier t/m alieno
Wat dreef Clodia er volgens Appius Claudius Caecus toe om met Caelius om te
2p 3 gaan?
Citeer bij wijze van antwoord de twee desbetreffende Latijnse zelfstandige
naamwoorden uit het vervolg.
Regel 10-12 Non t/m fuisse
Leg uit welk verwijt in deze zin besloten ligt.
1p 4
Regel 16 Cognatus, adfinis, viri tui familiaris
Citeer uit het voorafgaande (vanaf regel 8 Qui) het Latijnse woord dat hiermee
1p 5 inhoudelijk een tegenstelling vormt.
Tekst 2
Een verdedigingsredevoering bestaat doorgaans uit vijf onderdelen.
Uit welk deel van de redevoering is Tekst 2 afkomstig? Noteer de
1p 6 desbetreffende Latijnse vakterm.
Regel 2 Datum esse
Door wie? Noteer de letter van het juiste antwoord.
1p 7
A Caelus
B Clodia
C Licinius
D slaven
Regel 2 pudcnti adulescenti et bono
Leg uit wat Cicero met deze typering wil bereiken.
1p 8
Regel 3 ut venirent ad balneas Senias
In de regels 11-16 (t/m com~re.nderent) maakt Cicero duidelijk op initiatief van
wie dit gebeurd zou zijn.
2p 9
a. Noteer de naam van de desbetreffende persoon.
b. Met welk doel zou de onder a. bedoelde persoon voor deze plaats gekozen
hebben? Beantwoord de vraag in het Nederlands. Baseer je antwoord op de
regels 11 t/m 16 (t/m com~re.nderent).
VW-1010-a-10-1-0
lees verder

### Pagina 3

10 Regel 7-8 quid t/m visus esset?
Formuleer in eigen woorden een passend antwoord op deze retorische vraag.
Baseer je antwoord op de context en licht je antwoord toe.
2p
11 Regel 9 discidium exstiterat
a. Welk gegeven uit het voorafgaande wijst er volgens Cicero op dat dit een feit
was? Beantwoord de vraag in het Nederlands.
b. Leg uit dat het voor Cicero belangrijk was dit (discidium exstiterat) als een
feit te presenteren.
2p
12 De regels 11-12 (cum t/m pollrecerentur) worden door H.W.A. van Rooijen-
Dijkman als volgt vertaald:
"De slaven brachten de hele boze opzet van Caelius aan hun meesteres over,
waarop die listige vrouw hun opdracht gaf Caelius alles te beloven."
In de vertaling is de grammaticale structuur van het Latijn niet overgenomen.
a. Leg dit uit.
2p
'de hele boze opzet'
b. Citeer het Latijnse tekst element waarvan dit de vertaling is.

13 Regel 19-21 sin t/m balneatori
Deze zin past goed in een oratio invectiva.
a. Leg uit wat bedoeld wordt met een oratio invectiva.
b. Leg uit waarom deze zin goed in een oratio invectiva past. Ga bij je
antwoord in op de inhoud van deze zin.
3p
Cicero maakt zijn formulering extra scherp door twee woorden die een contrast
vormen, direct naast elkaar te plaatsen.
c. Citeer de twee desbetreffende Latijnse woorden.

14 Regel 22 exspectabam
Cicero gebruikt hier de verleden tijd.
Beschrijf het moment in het verleden waarop Cicero doelt.
1p

15 Regel 23 nulli enim sunt adhuc nominati
a. Citeer het Latijnse tekstelement uit de regels 27-33 (Sed t/m coniecis sse)
waarmee Cicero dit nogmaals benadrukt.
b. Leg uit met welke bedoeling Cicero nulli enim sunt adhuc nominati
nogmaals benadrukt.
2p

16 Regel 25 eam provinciam
Met het woord provincia wordt doorgaans een officiële overheidsfunctie
aangegeven.
Leg uit dat Cicero door het woord provincia te gebruiken de getuigen
belachelijk wilde maken. Ga bij je antwoord in op de context.
1p

VW-1010-a-10-1-0
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
leees verder ►►►

### Pagina 4

2p 17 Regel 28 *cognoscite* en regel 29 *fingitis*
a. Noteer in eigen woorden het onderwerp van *cognoscite*.
b. Noteer in eigen woorden het onderwerp van *fingitis*.

2p 18 Regel 29 *Homines temperantes*!
Leg uit waarom deze reactie wel ironisch bedoeld moet zijn na de woorden *Dein temere prosiierunt* (regel 28-29). Ga bij je antwoord in op zowel *Homines temperantes* als op *Dein temere prosiierunt*.

Tekst 3

1p 19 Wie wordt of worden bedoeld met *nobis* (regel 5) en met *tibi* (regel 8)?

3p 20 Regel 9 *illa non vult*
a. Citeer het Latijnse tekstelement uit het voorafgaande waarmee *illa non vult* een tegenstelling vormt.
b. Citeer de twee Latijnse tekstelementen uit het vervolg waarmee *illa non vult* inhoudelijk vergelijkbaar is.

Een commentator merkt op dat Catullus zich binnen zijn relatie met Lesbia erg afhankelijk opstelde.

1p 21 Citeer het Latijnse tekstelement uit de regels 1-8 waaruit deze afhankelijkheid blijkt.

Catullus behoorde tot de groep van de *poetae novi*.

1p 22 Leg uit dat dit gedicht kenmerkend is voor die groep dichters.

Tekst 4

3p 23 In Tekst 4 geeft Cicero een aantal keren een positieve draai aan het feit dat hij een *homo novus* is.
a. Leg uit wat een *homo novus* is.
b. Formuleer in eigen woorden twee voorbeelden uit Tekst 4 van een dergelijke positieve draai.

Tekst 5

37p Bestudeer Tekst 5 met de inleiding en de aantekeningen.
Vertaal de regels 1 t/m 12 in het Nederlands.

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.

VW-1010-a-10-1-o*

einde