# Eindexamen Latijn VWO 2005 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/latijn/2005/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

### Vraag 24 – Opgave 24

### Vraag 25 – Opgave 25

### Vraag 26 – Opgave 26

### Vraag 27 – Opgave 27

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
Voorbereidend
Wetenschappelijk
Onderwijs
Latijn
Vragenboekje
20
05
Tijdvak 2
Woensdag 22 juni
9.00-12.00 uur
Voor dit examen zijn maximaal 84 punten te
behalen; het examen bestaat uit 27 vragen en
een vertaalopdracht.
Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel
punten met een goed antwoord behaald kunnen
worden.
Als bij een vraag een verklaring of uitleg
gevraagd wordt, worden aan het antwoord
meestal geen punten toegekend als deze
verklaring of uitleg ontbreekt.
Geef niet meer antwoorden (tekstelementen,
redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld één
tekstelement wordt gevraagd en je antwoordt
met meer dan één tekstelement, dan wordt
alleen het eerste tekstelement in de
beoordeling meegeteld.
500048-2-30
Begin

### Pagina 2

Tekst 1a en 1b
1p 1
Tekst 1a, regel 201-202 Schei uit dus met dit offer, snel, en doe die lauwkransen maar af!
Citeer uit tekst 1b, regel 267-276 het Latijnse tekstelement waarmee deze woorden worden
samengevat.

Tekst 1b
1p 2
Regel 268 matrem certam fecere
Leg uit dat de manier waarop de informatie haar bereikt een climax vertoont.
Baseer je antwoord op de regels 267-270.

Regel 267-272
1p 3
De reactie van Niobe op de dood van haar zonen is het best te beschrijven als
A verbazing en schuld­besef
B verbazing en veront­waardiging
C veront­waardiging en verdriet
D verslagenheid en verdriet

De regels 271-272 worden door H.J. Scheuer als volgt vertaald:
"Want ook de vader, Amphion, wiens borst door een pijl was doorboord, had
stervend het eind tegelijk van leven en jammer gevonden."
2p 4
a. Leg uit dat Scheuers interpretatie sterk afwijkt van de gangbare interpretatie.
b. Ga in op beide interpretaties.
Leg uit dat Scheuers interpretatie gezien de kern van het verhaal on­waarschijnlijk is.
Baseer je antwoord op je kennis van de voorafgaande gebeurtenissen.

Tekst 1b en 1a
2p 5
a. Citeer een woord uit tekst 1a, regel 165-169 dat inhoudelijk overeen­komt met *resupina* in
tekst 1b, regel 275.
b. Citeer het woord uit tekst 1a, regel 165-169 dat inhoudelijk overeen­komt met *suis* in
tekst 1b, regel 276.

Tekst 1b
2p 6
Citeer het Latijnse woord uit regel 279 waaruit blijkt dat Niobe naast de uit­drukke­lijk
genoemde handelingen nog een andere handeling heeft verricht. Licht je citaat kort toe.

Regel 288 vestibus en regel 289 crine
Deze Latijnse woorden hebben dezelfde naamval, maar om verschillende redenen.
2p 7
Verklaar het gebruik van de naamval van elk van beide woorden.

Regel 304-305 lumina maestis stant inmota genis
Deze woorden luiden in een vertaling van H. Verbrugge­n:
"de ogen staan droef en on­beweeg­lijk in hun kassen."
De vertaler heeft gemeend dat er in het Latijn sprake is van enallage.
2p 8
Leg dit uit.

500048-2-3o 2 Lees verder
Beschikbaar gesteld door Stichting Studie­begeleiding Leiden (SSL).

### Pagina 3

Tekst 1b en 1a

Tekst 1b, regel 303-309
Deze metamorfose bevat een aantal elementen die contrasteren met de beschrijving van
Niobe in tekst 1a, regel 165-169.
3p 9 □ a. Citeer het tekstement uit tekst 1a, regel 165-169 dat contrasteert met *nullos movet aura
capillos* (tekst 1b, regel 303).
b. Citeer het tekstement uit tekst 1a, regel 165-169 dat contrasteert met *lumina stant
inmota* (tekst 1b, regel 304-305).
c. Citeer het tekstement uit tekst 1a, regel 165-169 dat contrasteert met *lingua congelat*
(tekst 1b, regel 306-307).

Tekst 1b

1p 10 □ Citeer het Latijnse woord uit de regels 301-312 waarmee de metamorfose begint.

Tekst 2 Eryisichthon

Regel 814 Dicta
2p 11 □ Citeer uit het vervolg (t/m regel 822) twee Latijnse woorden die overeenkomen met de
inhoud van *dicta*.

Regel 815 illius
1p 12 ■ Dit woord verwijst naar
A Dicta (regel 814)
B Fames (regel 814)
C Ceres (regel 814)
D operi (regel 815)

Regel 817 sacrilegi
2p 13 □ a. Leg uit waarom hij zo genoemd kan worden. Baseer je antwoord op je kennis van de
passage voorafgaand aan tekst 2.
b. Noteer een Latijns woord uit de regels 830-842 dat inhoudelijk overeenkomt met
*sacrilegi*.

Regel 819-820 (t/m adflat) wordt door M. d'Hane-Scheltema als volgt vertaald:
“Ze dringt zich aan hem op, ademt hem in zijn mond en keelgat”
1p 14 □ Leg uit dat de vertaling ‘Ze dringt zich aan hem op’ minder beeldend is dan Ovudius'
formulering.

2p 15 □ a. Omschrijf in eigen woorden welke tegenstelling in de regels 821-822 wordt
geformuleerd.
Deze tegenstelling wordt versterkt door een stilistisch middel.
b. Noteer de naam van dit stilistische middel.

500048-2-3o 3 Lees verder


### Pagina 4

Regel 823-824 wordt door H.J. Scheuer als volgt vertaald:
“Zacht was de slaap, die met vreedzame wiek dusver Eryxichthon
uitrusten deed. Maar opeens verlangt in zijn droom hij te eten.”
De vertaling ‘Maar’ is gebaseerd op een stilistisch middel in de Latijnse tekst.
2p 16 a. Noteer de naam van dit stilistische middel en leg het verband met de vertaling uit.

De vertaling ‘opeens’ is gebaseerd op een grammaticaal gegeven in de Latijnse tekst.
b. Noteer dit grammaticale gegeven en licht dit toe.

Regel 839
2p 17 a. Schrijf regel 839 over en scandeer deze regel.
b. Waarmee congruent *ipsa*? Beantwoord de vraag door het citeren van het desbetreffende
Latijnse woord.

Regel 843-844 patrias opes
1p 18 Citeer het Latijnse woord uit het directe vervolg dat hetzelfde aanduidt.

Regel 853-854 formamque t/m aptos
1p 19 Hoe blijkt uit regel 855 dat de metamorfose geslaagd is? Baseer je antwoord op een
grammaticaal gegeven.

Regel 863 gaudens
1p 20 Waarover? Beantwoord de vraag in het Nederlands.

Regel 867-868 ut t/m ulla
Deze bijzin bevat een ware uitspraak en een leugen.
1p 21 Formuleer in eigen woorden de leugen.

De in dit verhaal voorkomende metamorfosen wijken af van de andere metamorfosen in de
verhalen die je voor dit examen hebt gelezen.
1p 22 Leg dit uit met betrekking tot de dochter van Eryxichthon.

Tekst 3 en tekst 2

Tekst 3, regel 3-4 Meteen vertelde ze het aan haar vader
1p 23 Hoe gaat dit in zijn werk in de versie van Ovidius?

Vergelijk tekst 3, regel 5-15 met tekst 2, 871-874
2p 24 Leg uit in welk opzicht Hughes de handeling anders laat verlopen dan Ovidius. Ga bij je
antwoord in op beide teksten.

Tekst 3, regel 15 bedriegen
1p 25 Citeer uit tekst 2, regel 871-878 het Latijnse tekstelement waaruit een overeenkomstig
waarde-oordeel spreekt.

Tekst 4

Regel 3-4 Het moest bij Augustus in de smaak vallen
Waarom denkt men dat het werk de Metamorphosen bij Augustus minder in de smaak viel
2p 26 dan de Aeneïs van Vergilius? Ga bij je antwoord in op beide werken.

Regel 4-5 Het moest hem dat erotische werk doen vergeten
2p 27 a. Noteer de naam van dit werk.
b. Welke rol speelt dit werk in het verdere verloop van het leven van Ovidius?

500048-2-3o 4 Lees verder


### Pagina 5

Tekst 5
Bestudeer tekst 5 met de inleiding en de aantekeningen.
42p $\Box$ Vertaal de regels 88 t/m 104.
Einde
500048-2-3o
5