# Eindexamen Latijn VWO 2002 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/latijn/2002/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

### Vraag 24 – Opgave 24

### Vraag 25 – Opgave 25

### Vraag 26 – Opgave 26

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
Voorbereidend
Wetenschappelijk
Onderwijs

Latijn (nieuwe stijl en oude stijl)

Vragenboekje

200029 5

Tijdvak 2
Woensdag 19 juni
9.00-12.00 uur

Als bij een vraag een verklaring of uitleg
gevraagd wordt, worden aan het antwoord
meestal geen punten toegekend als deze
verklaring of uitleg ontbreekt.

Voor dit examen zijn maximaal 88 punten te
behalen; het examen bestaat uit 25 vragen en een
vertaalopdracht.
Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel
punten met een goed antwoord behaald kunnen

Geef niet meer antwoorden (zinnen,
redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld één zin wordt
gevraagd en je antwoordt met meer dan één
zin, dan wordt alleen de eerste zin in de
beoordeling meegeteld.

Begin


### Pagina 2

Tekst 1
Een commentator merkt op: Deze eerste mythologische gedaanteverwisseling in de Metamorfosen van Ovidius staat in het teken van Amor.
Voor een lezer die het werk van Ovidius kent, is dit niet verrassend.
1p 1 ☐ Leg uit dat dit niet verrassend is en betrek daarbij titel en inhoud van een Ovidius' jeugdwerken.

Regels 456-462
1p 2 ☐ Citeer uit het voorafgaande het Latijnse woord waarmee de toon en de inhoud van deze regels zijn voorbereid.

Regel 460 stravimus Pythona
1p 3 ☐ Citeer het Latijnse tekstelement uit het voorafgaande waarmee dezelfde gebeurtenis wordt aangeduid.

Regels 461-462
2p 4 ☐ a. Door welk stijl­middel krijgt *tua* nadruk? Beantwoord de vraag door het noemen van de technische term.
b. Welke tegenstelling wil Ovidius op deze wijze benadrukken? Beantwoord de vraag in het Nederlands.

Regels 469-471 fugat hoc t/m plumbum
2p 5 ☐ Wijs in deze regels twee chiasmen aan door per chiasme vier Latijnse woorden te citeren.

Regel 480 conubia
1p 6 ☐ Citeer uit het vervolg van de tekst (t/m regel 487) het Latijnse tekstelement waarmee hetzelfde wordt aangeduid.

Regels 488-489
In deze regels is sprake van apostrofe en prospectie.
3p 7 ☐ a. Leg uit dat in deze regels sprake is van apostrofe.
b. Leg uit wat onder prospectie verstaan wordt.
c. Leg uit dat in deze regels sprake is van prospectie.

Regel 495 deus
2p 8 ☐ Citeer uit de regels 492-494 de twee Latijnse zelfstandige naamwoorden die corresponderen met *deus*.

Regels 493-496
Leg uit dat *forte* niet van toepassing is op dat gedeelte van de vergelijking dat begint met *sic*.
1p 9 ☐

Tekst 2
Regel 146 wordt door H. J. Scheuer als volgt vertaald:
Hatend zijn schatten hij bleef zijn bossen en velden bewonen;
2p 10 ☐ a. Verklaar de toevoeging "bleef" op grond van het Latijn.
b. Leg uit dat de voor het Nederlands ongewone woordvolgorde het gevolg is van de vorm waarin Scheuer zijn vertaling heeft gegoten.

Regel 148 ut ante
1p 11 ☐ Leg uit waarop met deze woorden gedoeld wordt.

In regel 156 en volgende   reedt Tmolus op in een dubbelrol.
2p 12 ☐ Leg dat uit aan de hand van regels 163–164 (*post t/m secuta est*).

200029 5 2 Lees verder

### Pagina 3

In De laatste wereld van Chr. Ransmayr is een moderne versie van het Midas-verhaal
opgenomen, die als volgt eindigt:
Midas werd uiteindelijk verlost van zijn vervloeking en de honger in ruil voor een ander, zij
het milder lot: zijn oren werden behaard en lang en zijn stem gebroken en klaaglijk als die
van een ezel.
2p 13 Citeer uit de regels 174-179 een Latijns tekstelement waarvan Ransmayr in het
bovenstaande citaat op een essentieel punt afwijkt.

Regel 179 indluiturque aures lente gradientis aselli.
2p 14 a. Scanleer deze regel.
b. Leg een verband tussen de metrische vorm en de inhoud van deze regel.

Regel 192 agricolam
2p 15 a. Wie wordt hiermee bedoeld?
b. Waarom wordt hij hier een agricola genoemd?

De regels 190-193 luiden in de bewerking van Vondel als volgt:
Hier groeide een rietbos uit. De landman binnen 't jaar
Hoort dit geheim, en brengt den klank in 't openbaar.
2p 16 Leg uit dat de rol van de landman bij Vondel een andere is dan bij Ovidius. Ga in op de
beide teksten.

[FIGUUR: Zwart vierkant] Tekst 3 en tekst 2

Regel 6 "Jouw muziek eerst."
1p 17 Citeer uit tekst 2, de regels 157–163 t/m delenit, het Latijnse tekstelement waarop Hughes
deze vertaling baseert.

3p 18 a. Welk element uit de beschrijving van Apollo in de regels 165-166 wordt door Hughes op
Tmolus overgebracht? Beantwoord de vraag in het Nederlands.
b. Leg uit dat de rol van Tmolus voor Hughes aanleiding kan zijn geweest op dit detail op
Tmolus toe te passen.
c. Leg uit dat Hughes' interpretatie van de regels 158-159 (quercu t/m cingitur) eveneens
past bij de rol van Tmolus.

[FIGUUR: Zwart vierkant] Tekst 4

Regels 436-438
Door het gebruik van de anafora en het enjambement wordt de inhoud van deze regels
onderstreept.
2p 19 Leg dat uit; ga daarbij in op de beide termen.

Regels 440-442
1p 20 Citeer het Latijnse tekstelement waarmee binnen de vergelijking locus ille correspondeert.

Regel 446 ontbreekt in sommige handschriften en wordt daarom in sommige tekstuitgaven
weggelaten.
1p 21 Leg uit dat deze regel inhoudelijk goed past, gezien het vervolg van de tekst.

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

200029 5 3 Lees verder

### Pagina 4

2p 22□ Regel 449 sacro corpore Citeer uit de regels 450–456 de twee Latijnse tekstelementen waarmee verwezen wordt naar het met sacro corpore aangeduide personage.
M. d’Hane-Scheltema vertaalt de regels 457–460 als volgt:
Tityus voelt vogels aan zijn lever pikken,
zijn lichaam twee hectaren uitgerekt, en Tantalus
drinkt nooit van 't water en de tak vlak boven hem ontwijkt hem;
Sisyphus duwt en haalt de steen die aldoor weer omlaag rolt.
3p 23□ Noteer de Latijnse woorden waarvan de volgende vertalingen de weergave vormen:
a. voelt pikken
b. vlak boven hem
c. die aldoor weer omlaag rolt
2p 24□ Welke gebeurtenis is linksboven afgebeeld? Beantwoord de vraag op basis van je kennis van het pensum.
2p 25□ Breng twee beeldelementen in verband met twee figuren die in tekst 4 genoemd worden. Beantwoord de vraag door het noemen van de beide namen en de desbetreffende regelnummers.
Tekst 5
44p □ Bestudeer tekst 5 met de inleiding en de aantekeningen.
Vertaal de regels 274–292.
Einde
200029 5 4