# Eindexamen Latijn VWO 2001 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/latijn/2001/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

### Vraag 24 – Opgave 24

### Vraag 25 – Opgave 25

### Vraag 26 – Opgave 26

### Vraag 27 – Opgave 27

### Vraag 28 – Opgave 28

### Vraag 29 – Opgave 29

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
Voorbereidend
Wetenschappelijk
Onderwijs
Latijn (nieuwe stijl)
Tijdvak 2
Woensdag 20 juni
9.00 - 12.00 uur
Vragenboekje
Voor dit examen zijn maximaal 86 punten te
behalen; het examen bestaat uit 29 vragen en
een vertaalopdracht.
Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel
punten met een goed antwoord behaald kunnen
worden.
Als bij een vraag een verklaring of uitleg
gevraagd wordt, worden aan het antwoord
geen punten toegekend als deze verklaring of
uitleg ontbreekt.
Geef niet meer antwoorden (zinnen, redenen,
voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld één zin wordt gevraagd
en je antwoordt met meer dan één zin, dan
wordt alleen de eerste zin in de beoordeling
meegeteld.
100019 6
Begin

### Pagina 2

Tekst 1

1a (1p) Regel 1 Caesar pacatam Galliam existimaret
Citeer uit regel 15–23 het Latijnse tekstelement waarmee de Galliërs zélf de situatie
betitelden die Caesar afhandelt met *pacata Gallia*.

1b (2p) Regel 1–2 cum t/m Seduni.
Tegen welke kritiek probeert Caesar zich hier mogelijk te verdedigen?

1c (1p) Regel 3 quod t/m volebat.
Welke reden had Caesar om uitgerekend *eas regiones* te willen leren kennen? Baseer je
antwoord op je kennis van de historische achtergronden.

1d (1p) Regel 5 Eius belli haec fuit causa.
Citeer uit regel 10–23 het Latijnse tekstelement waaruit blijkt dat Caesar de schuld voor
het uitbreken van de oorlog bij de Veneti legt.

1e (2p) Regel 6–7 *praefectos tribunosque militum*.
Caesar duidt hen in regel 29 aan met de term *legati*.
Met welke bedoeling duidt Caesar hen zo aan?

1f (2p) Regel 10 *Huius est civitatis longa amplissima auctoritas*.
Op welke drie feiten steunen blijkens de tekst deze *auctoritas*? Beantwoord de vraag in
het Nederlands.

1g (1p) Regel 17 *eandem causam*.
Om welke reden gaat het? Beantwoord de vraag in het Nederlands.

1h (1p) Regel 15–23 over de Gallische volksraad? Beantwoord
de vraag in het Nederlands.

1i (2p) Regel 22–23 *si velint suos recuperare, obsides sibi remittat*.
Formuleer deze zin in het Nederlands in de directe rede. Betrek daarbij alle woorden uit
de Latijnse zin.

1j (2p) Regel 35 *ac iam ut omnia contra opinionem acciderent*.
Wat hield *omnia contra opinionem accidere* in dit geval concreet in? Beantwoord de vraag
in het Nederlands.

1k (1p) Regel 44 *ostendimus; regel 50 putavit*.
Leg uit waarom in het ene geval de eerste persoon en in het andere geval de derde
persoon wordt gebruikt.

1l (1p) Regel 44 *multa*.
Welke in de tekst genoemde overweging woog voor Caesar het zwaarst? Beantwoord de
vraag in het Nederlands.

1m (1p) Regel 48–49 *omnes autem homines t/m odysse*.
Deze opmerking is
A een beëindiging van de inhoud van de woorden *omnes fere Gallos t/m excitari*
(regel 47–48).
B een extra rechtvaardiging voor Caesars vrees.
C een miskenning van de gevoelens van de Galliërs.
D een ontkenning van de beweegredenen van de Galliërs om oorlog te voeren.

100019 6 2 Lees verder

### Pagina 3

Tekst 2

1p 14 Wat wilde Caesar met zijn tocht naar Britannia voorkomen? Beantwoord de vraag in het
Nederlands en baseer je daarbij op informatie uit regel 1-11.

2p 15 Regel 3 omnibus fere bellis Gallicis
a. Op welk deel van Gallië hebben deze woorden in feite betrekking?
b. Leg uit dat hier sprake kan zijn van bewuste beïnvloeding van de lezer.

2p 16 Regel 6–7 Neque enim temere praeter mercatores illo adiit quisquam
Als u deze zin letterlijk vertaalt, lijkt de inhoud ervan onlogisch.
Geef in je eigen woorden weer wat Caesar hier wil zeggen.

2p 17 De informatie waar Caesar blijkens tekst 2 op uit is, laat zich in twee categorieën
verdelen.
a. Welke twee categorieën zijn dat blijkens regel 1–16? Beantwoord de vraag in het
Nederlands.
b. Met wat voor een soort informatie komt Volusenus terug blijkens regel 25–27?
Beantwoord de vraag in het Nederlands.

2p 18 Regel 19–20 ea sententia
a. Citeer het Latijnse tekst telement uit het voorafgaande waarnaar deze woordgroep
verwijst.
b. Citeer uit het vervolg van de tekst (t/m regel 27) het Latijnse tekst telement waarmee
hetzelfde wordt uitgedrukt.

2p 19 Regel 25–27 Volusenus t/m renuntiat.
Deze woorden worden door commentatoren verschillend geïnterpreteerd.
Volgens Rambaud verdedigt Caesar Volusenus tegen eventuele kritiek dat niet al het
mogelijke is gedaan.
Volgens Meusel moeten deze woorden opgevat worden als een verwijt dat Volusenus zijn
taak niet naar behoren heeft uitgevoerd.
a. Citeer het Latijnse tekst telement waarop Rambaud zich kan hebben gebaseerd.
b. Citeer het Latijnse tekst telement waarop Meusel zich kan hebben gebaseerd.

1p 20 Regel 28–29 ex magna parte Morinorurn ad eum legati venerunt
Waaruit blijkt in het vervolg van de tekst (t/m regel 43) dat de Morini niet centraal
georganiseerd zijn? Beantwoord de vraag in het Nederlands.

1p 21 Regel 31 ea, quae imperasset
Citeer uit het vervolg van de tekst t/m regel 43 het Latijnse tekst telement waarmee dit
geconcretiseerd wordt.

1p 22 Regel 34–35 Quibus adductis eos in fidem recipit.
quibus en eos
A verhouden zich tot elkaar als deel tot geheel
B verhouden zich tot elkaar als geheel tot deel
C zijn identiek aan elkaar
D zijn volledig onafhankelijk van elkaar

1p 23 Regel 40 has equitibus tribuit
Leg uit dat dit een voor de hand liggende beslissing was.

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

100019 6 3 Lees verder

### Pagina 4

Tekst 3

1p 24 Op welke locatie speelt deze episode zich af? Beantwoord de vraag door het noteren van
de desbetreffende eigenaam.

1p 25 Regel 7 Hij zette hem zijn plannen uiteen.
Wat was Caesars strijdplan blijkens het vervolg van de tekst?

Caesar blijkt een verteller te zijn die de kunst verstaat zijn politieke en militaire optreden
in Gallië vanuit zijn eigen perspectief aan zijn lezers over te brengen en hen daardoor
voor zich te winnen.
2p 26 Leg uit dat de zin “die gold t/m Crassus” (regel 9–10) opgevat kan worden als een poging
van Caesar zijn lezers voor zich te winnen.

Tekst 4 en tekst 1 en 2

2p 27 In tekst 1, regel 1–9, komt een woordgroep voor die verband houdt met deze opdracht
aan het Romeinse volk.
Citeer uit tekst 1 de desbetreffende Latijnse woordgroep.

2p 28 Ook in tekst 2, regel 25–35, komt een woordgroep voor die verband houdt met deze
opdracht aan het Romeinse volk.
Citeer uit tekst 2 de desbetreffende Latijnse woordgroep.

Tekst 5 en tekst 2

2p 29 Leg uit dat tekst 2, regel 1–16, als illustratie kan dienen van de inhoud van tekst 5.

Tekst 6

Bestudeer tekst 6 met de inleiding en de aantekeningen.
43p Vert aal regel 1–11.

Einde

100019 6 4