# Eindexamen Grieks VWO 2018 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/grieks/2018/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 1

### Vraag 3 – Opgave 1

### Vraag 4 – Opgave 1

### Vraag 5 – Opgave 1

### Vraag 6 – Opgave 1

### Vraag 7 – Opgave 1

### Vraag 8 – Opgave 1

### Vraag 9 – Opgave 1

### Vraag 10 – Opgave 1

### Vraag 11 – Opgave 1

### Vraag 12 – Opgave 1

### Vraag 13 – Opgave 1

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

### Vraag 24 – Opgave 24

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
2018
tijdvak 1
woensdag 23 mei
9.00 - 12.00 uur
Griek
Bij dit examen hoort een bijlage.
Dit examen bestaat uit 24 vragen en een vertaalopdracht.
Voor dit examen zijn maximaal 76 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden.
Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord meestal geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt.
Geef niet meer antwoorden (tekstelementen, redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld één tekstelement wordt gevraagd en je antwoordt met meer dan één tekstelement, dan wordt alleen het eerste tekstelement in de beoordeling meegeteld.
VW-1111-a-18-1-o

### Pagina 2

Tekst 1
2p 1 Noteer de naam van de laatste persoon die Odysseus te land gezien heeft voordat hij aanspoelde op het eiland van de Phaeaken. Ga ook in op de rol die deze persoon met betrekking tot Odysseus gespeeld heeft. Baseer je antwoord op de teksten die je voor dit examen hebt gelezen.

Regel 142 ἦ γούνων λύσσοιο λαβὼν ἐνώπιδα κούρην
Deze woorden worden door B. Bjinsdorp als volgt vertaald:
"of hij smekend het mooie meisje bij de knieën zou vatten”.
In de vertaling is de grammaticale structuur van het Grieks niet geheel overgenomen.
1p 2 Leg dit uit met betrekking tot λύσσοιτο. Ga in je antwoord in op zowel het Grieks als de vertaling.

Regel 158-159 Κεῖνος t/m ἀγάγηται
Zonder het te weten verwijst Odysseus met deze woorden naar een gebeurtenis uit het voorafgaande (niet in dit examen afgedrukt).
1p 3 Beschrijf deze gebeurtenis in eigen woorden en geef aan in welk opzicht de woorden van Odysseus hiernaar verwijzen. Baseer je antwoord op de teksten die je voor dit examen hebt gelezen.

Regel 164 πολὺς δέ μοι ἔσπετο λαὸς
Hoe laat de boodschap die Odysseus met deze woorden aan Nausicaa wil overbrengen zich het best omschrijven?
1p 4 A Ik ben een vornaam iemand.
B Ik heb veel ellende meegemaakt.
C Ik heb veel mensen bij me.
D Ik werd door veel mensen achtervolgd.

Regel 165 κήδε΄
Citeer uit het vervolg (t/m πάροιθεν regel 174) de twee niet direct opeenvolgende Griekse woorden waarmee diegenen worden aangeduid die volgens Odysseus verantwoordelijk zijn voor zijn ellende.
2p 5

Regel 168 ἀγαμαί τε τέθηπιά τε δειδιά τ᾽
Citeer uit het voorafgaande (vanaf Κεῖνος regel 158) het Griekse woord dat een element van de betekenis van alle drie de werkwoorden ἀγαμαί, τέθηπιά en δειδιά in zich verenigt.
1p 6

Regel 149-185 Γουννοῦμαι t/m αὐτοί
Deze toespraak is in zijn geheel in vier delen in te delen. In het eerste deel (Γουννοῦμαί t/m ἱκάνει regel 149-169) probeert Odysseus Nausicaa gunstig te stemmen.
3p 7 Vat elk van de daarop volgende drie delen in eigen woorden samen.

VW-1111-a-18-1-0 2 / 6 lees verder
Voor alle eindexamens, zie ook www.ssllexamens.nl. Voor de perfecte voorbereiding op je eindexamen, zie ook www.ssl.nl. Pagina: 470

### Pagina 3

Regel 187 ξειν', ἐπεὶ οὔτε κακῶ οὔτ᾽ ἄφρονι φωτὶ ἔοικας.
De manier waarop Nausicaa Odysseus benadert in regel 187 komt
overeen met de manier waarop Odysseus Nausicaa benadert in de regels
149-161 (Γουνοῦμαι τ/μ εἰσορώωντα).
8 Leg dat uit.
Aristoteles merkt over de homerische gedichten op dat Homerus in de
Odyssee het karakter van de personages centraal stelt.
9 Noteer in het Nederlands zowel van Nausicaa als van Odysseus een
kenmerkende karaktertrek zoals die in Tekst 1 voorkomt.

Tekst 2

10 Regel 1 Na enig rondwalken
Leg uit dat Tekst 1 op dit punt preciezer is. Baseer je antwoord op een
gegeven uit Tekst 1, regel 166-174 (Ὥς τ/μ πάροθεν).

11 Regel 13 Bij de Phaiakes
Odysseus' ontmoeting met de Phaeaken speelt in twee opzichten een
belangrijke rol in de Odyssee van Homerus.
Leg dit uit. Baseer je antwoord op de teksten die je voor dit examen hebt
gelezen. Gebruik bij voorkeur niet meer dan 40 woorden.

12 Regel 16 Dus neemt ze hem mee.
Dit is niet helemaal in overeenstemming met het verhaal in de Odyssee
van Homerus.
Noteer de reden die Nausicaa in de Odyssee van Homerus geeft om
Odysseus niet persoonlijk naar het paleis te brengen. Baseer je antwoord
op de teksten die je voor dit examen gelezen hebt.

13 Regel 19-20 Zonder t/m dood
Met de woorden 'beheksing of dood' (regel 20)  zinspeelt Drs. P op een
aantal personages die wél een rol spelen in beheksing of dood.
Noteer de naam van een personage uit de Odyssee dat een rol speelt in
'beheksing' en de naam van een personage uit de Odyssee dat een rol
speelt in 'dood'. Baseer je antwoord op de teksten die je voor dit examen
gelezen hebt.

VW-1111-a-18-1-0 3/6 lees verder ►►►

### Pagina 4

Tekst 3

Regel 159-162 "ὣς t/m ὦμοις"
In de homerische vergelijking in deze regels heeft een van de genoemde
personages een rol in zowel het beeld als in het afgebeelde.
2p 14 Noteer de naam van het desbetreffende personage en beschrijf zowel de
rol in het beeld als de rol in het afgebeelde in eigen woorden.

Regel 162 χάριν
1p 15 Citeer uit de regels 153-158 (Λύδαρ t/m ὁμοίας) het Griekse zelfstandig
naamwoord dat inhoudelijk vergelijkbaar is met χάριν.

Regel 165 πρὸς
De manier waarop πρὸς gebruikt is, is kenmerkend voor het homerisch
1p 16 taalgebruik.
Leg dat uit.

Regel 167 κῆρ ἄτέαμνον
1p 17 Citeer uit de regels 166-172 (Δαιμονίη t/m ἦτορ) het Griekse woord dat
inhoudelijk overeenkomt met ἀτέαμνον. Laat τετλήanti (regel 168) buiten
beschouwing.

Regel 163-167 'Εκ t/m ἔχοντες
Bestudeer de volgende weergave van deze regels:
Hij kwam uit ’t badvertrek, mooi als een god,
En zette zich weer in de lege zetel
En sprak als volgt tegen Penelope:
“Wat ben je toch een raadselachtig wezen;
De goden gaven je een hart van steen!”
2p 18 a. Citeer het Griekse tekstelement uit de regels 163-167 ('Εκ t/m ἔχοντες)
dat is weergegeven met 'lege'.
b. Citeer het Griekse tekstelement uit de regels 163-167 ('Εκ t/m ἔχοντες)
dat is weergegeven met 'goden'.

Regel 169 οἵ
1p 19 Citeer uit het voorafgaande (vanaf Δαιμονίη regel 166) het Griekse
tekstelement waarnaar οἵ verwijst.

Regel 173-186 Τόν t/m χῶρη
1p 20 Verdedig de stelling dat het veelzeggend is dat in regel 173 het bijvoeglijk
naamwoord πέρρων bij Penelope is gebruikt, terwijl in regel 181 bij
Odysseus niet een bijvoeglijk naamwoord met een vergelijkbare betekenis
is gebruikt. Ga in je antwoord in op zowel Penelope als Odysseus.

VW-1111-a-18-1-o
4/6

### Pagina 5

21a (2p) Regel 177 Ευρυκλεία
a. Citeer de twee Griekse werkwoordsvormen uit het vervolg (t/m regel 180 σιγαλοέντα) waaruit blijkt dat Penelope niet meer alleen tegen Eurycleia spreekt.
b. Beschrijf de gebeurtenis waarbij Eurycleia Odysseus herkend heeft na zijn terugkeer uit Troje. Baseer je antwoord op de teksten die je voor dit examen gelezen hebt.

22a (2p) Regel 182 ὀχθήσας ἄλοχον προσєφώνєє κεδνὰ ἰδιάν
a. Schrijf regel 182 over en scandeer de regel.
προσєίπε (regel 173) betekent hetzelfde als προσєφώνєє in regel 182.
b. Zou de vorm προσєίπε metrisch passen op de plaats van προσєφώνєє in regel 182? Licht je antwoord toe.

Tekst 4

23a (3p) Regel 7 Odysseus kan zijn vreugde nauwelijks onderdrukken
a. Citeer uit Tekst 3, regel 181-186 (Ὦς τ/μ χώρη) de twee niet direct opeenvolgende Griekse woorden die hiermee strijdig zijn.

Regel 8 Het zou je niet gelukken.
Deze weergave is stelliger dan het Griekse origineel.
b. Leg dat uit en baseer je antwoord op Tekst 3, regel 181-186 (Ὦς τ/μ χώρη).

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

VW-1111-a-18-1-c 5 / 6 lees verder ► ► ►

### Pagina 6

Algemeen
Goethe heeft het volgende geschreven over Homerus:
"In de poëzie is de vernietigende kritiek niet zo schadelijk. Wolf
heeft Homerus vernietigd, maar het gedicht heeft hij geen
kwaad kunnen doen, want dit gedicht heeft een wonderkracht
als de helden van het Walhalla die elkaar 's ochtends in stukken
hakken en 's middags weer met ongeschonden ledematen aan
tafel zitten."

3p 24 a. Noteer de benaming van de wetenschappelijke controverse waaraan
hier gerefereerd wordt. Baseer je antwoord op de achtergronden van
de teksten die je voor dit examen gelezen hebt.
b. Noteer de namen van de stromingen die in de onder a. bedoelde
controverse tegenover elkaar stonden en beschrijf hun standpunten.
Baseer je antwoord op de achtergronden van de teksten die je voor dit
examen gelezen hebt. Gebruik bij voorkeur niet meer dan 50 woorden.

Tekst 5
38p
Bestudeer de inleiding en de aantekeningen bij Tekst 5.
Vertaal de regels 20 t/m 35 in het Nederlands.

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.

VW-1111-a-18-1-o
6/6
einde ■