# Eindexamen Grieks VWO 2017 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/grieks/2017/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

### Vraag 24 – Opgave 1

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
2017
tijdvak 1
maandag 22 mei
9.00 - 12.00 uur
Griek s
tevens oud programma Grieks

Bij dit examen hoort een bijlage.

Dit examen bestaat uit 24 vragen en een vertaalopdracht.
Voor dit examen zijn maximaal 76 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden.

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord meestal geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt.

Geef niet meer antwoorden (tekstelementen, redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld één tekstelement wordt gevraagd en je antwoordt met meer dan één tekstelement, dan wordt alleen het eerste tekstelement in de beoordeling meegeteld.

VW-1011-a-17-1-o

### Pagina 2

Tekst 1

1p 1 Regel 298-299 Πρόσω γὰρ ἄστεως οὖσα τῶν πόλει καλὰ οὐκ οἶδα
Leg uit waarom de vrouwelijke vorm οὖσα gebruikt is, terwijl Χορός,
waarmee het sprekende personage aangeduid wordt, een mannelijk
woord is.

2p 2 Regel 300 Λέγοιμ' ἂν
Electra laat haar aarzeling om te spreken om een aantal redenen varen.
Beschrijf twee van deze redenen in eigen woorden. Baseer je antwoord
op het vervolg (t/m κακά regel 303).

2p 3 Regel 302-303 Ἐπεὶ t/m κακά
Leg uit dat er in deze regels sprake is van dramatische ironie.

1p 4 Regel 312 Κάστορ˙
Beschrijf de rol die Castor in het vervolg van deze tragedie speelt (niet in
dit examen afgedrukt). Gebruik bij voorkeur niet meer dan dertig woorden.

2p 5 Regel 313 ἐμνήσMen en regel 316 ἕπεροσ
Leg het verschil in aspectswaarde uit tussen ἐμνήσMen en ἕπεροσ. Ga in
je antwoord in op de context van beide werkwoordsvormen.

2p 6 Regel 314-318 Μήτηρ t/m πόρπαισιν
Een van de functies van deze regels is contrastwerking ten opzichte van
het voorafgaande (vanaf Λέγοιμ' regel 300).
Beschrijf in eigen woorden twee voorbeelden van contrastwerking tussen
de inhoud van de regels 314-318 (Μήτηρ t/m πόρπαισιν) en het
voorafgaande.

1p 7 Regel 318 στέγας
Citeer het Griekse woord uit de regels 304-310 (πρῶτον t/m τητωμένη) dat
inhoudelijk overeenkomt met στέγας.

2p 8 Regel 323 τύμβος
Citeer de twee Griekse zelfstandige naamwoorden uit de regels 326-329
(Μέθη t/m λέγειν) die inhoudelijk overeenkomen met τύμβος.

3p 9 Regel 323 ἥτυμασμένος
Zowel de betekenis ‘niet eren’ als de betekenis ‘ontren’ wordt in het
vervolg (t/m ὑβρίζεται regel 331) uitgewerkt.
a. Beschrijf in eigen woorden de drie uitwerkingen van de betekenis ‘niet
eren’ die Electra in de regels 324-331 (οὐπω t/m ὑβρίζεται) noemt.
b. Beschrijf in eigen woorden de twee uitwerkingen van de betekenis
‘ontren’ die Electra in de regels 324-331 (οὐπω t/m ὑβρίζεται) noemt.

VW-1011-a-17-1-0
2/5
lees verder ►►►

### Pagina 3

1p 10 Regel 336-337 Αἰσχρὸν t/m κτανεῖν
Electra gebruikt in deze regels een a-fortiori-redenering.
Beschrijf deze a-fortiori-redenering in eigen woorden.

Tekst 2

Regel 1015 τὸ πρᾶγμα
Met τὸ πρᾶγμα wijst Clytaemestra vooruit naar twee beschuldigingen aan
het adres van Agamemnon.

2p 11 a. Beschrijf in eigen woorden de beschuldiging die ze uitspreekt in de
regels 1018-1029 (Ἢμᾶς t/m διώλεσεν).
b. Beschrijf in eigen woorden de beschuldiging die ze uitspreekt in de
regels 1032-1038 (Ἆλλ' t/m φίλον).

Regel 1015-1017 t/m δεῖ στυγεῖν
Deze regels worden door G. Koolschijn als volgt vertaald:
"Wie de feiten heeft vernomen mag zijn afschuw tonen, als ik haat
verdien, maar waarom anders haten?"

2p 12 a. Citeer het Griekse woord dat is weergegeven met 'mag'.
b. Citeer het Griekse tekstelement dat is weergegeven met 'anders'.

Regel 1020-1022 Κεῖνος t/m Αὔλιv
Deze regels worden door G. Koolschijn als volgt vertaald:
"Maar hij heeft mijn dochter, onder het mom dat ze zou trouwen met
Achilles, van huis naar Aulis meegenomen, waar de vloet vastzat."

1p 13 Citeer het Griekse woord waarop de vertaling 'onder het mom' is
gebaseerd.

1p 14 Regel 1026 μίαν
Leg uit dat μίαν door de plaatsing in de zin nadruk krijgt.

Regel 1024-1026 Κεῖ t/m ἦν
Clytaemestra's verbeelding werkt in deze regels als een camera die
steeds meer inzoomt op de situatie.

2p 15 Leg dit uit en onderscheid hierbij drie stadia. Ga in je antwoord in op de
inhoud van de regels 1024-1026 (Κεῖ t/m ἦν).

1p 16 Regel 1035 Μῶρον μὲν οὖν γυναῖκες
Citeer uit de regels 1035-1038 (Μῶρον t/m φίλον) het Griekse
tekstelement dat naar Μῶρον μὲν οὖν γυναῖκες verwijst.

VW-1011-a-17-1-o 3/5 lees verder

### Pagina 4

17 2p a. Beschrijf het verschil tussen de in deze regels in algemene termen
beschreven gang van zaken en de gang van zaken bij Clytaemnestra
zoals Electra die in het vervolg (niet in dit examen afgedrukt) beschrijft.
b. Met welk grammaticaal middel wordt duidelijk gemaakt dat de uitspraak
in de regels 1036-1038 (ὅταν t/m φίλον) algemene geldigheid heeft?

18 1p Regel 1040 κλύουσ᾽ ἄνδρες κακῶς.
Citeer uit de regels 1035-1040 (Μῶρον t/m κακῶς) het Griekse woord dat
inhoudelijk vergelijkbaar is met κλύουσ᾽ κακῶς.

19 1p Regel 1044 ταῦτ᾽.
Beschrijf in eigen woorden wat Clytaemnestra bedoelt met ταῦτ᾽. Baseer je
antwoord op het voorafgaande (vanaf Κἄπειτ᾽ regel 1039).

20 1p Regel 1044 τὸν?
A Ὀρέστην (regel 1042)
B πόσιν (regel 1042)
C Μενέλαον (regel 1043)
D πατὴρ (regel 1043)

21 2p Regel 1036-1045 ὅταν t/m παθεῖν.
In deze regels verdedigt Clytaemnestra zich tegen twee verwijten.
a. Beschrijf in eigen woorden het verwijt waartegen Clytaemnestra zich in
de regels 1036-1040 (ὅταν t/m κακῶς) verdedigt.
b. Beschrijf in eigen woorden het verwijt waartegen Clytaemnestra zich in
de regels 1041-1045 (Εἰ t/m παθεῖν) verdedigt.

22 2p Regel 1049-1050 Λέγ᾽ t/m ἐνδίκως.
Een opmerking als deze is kenmerkend voor het tekstonderdeel binnen
een tragedie waarvan deze regels deel uitmaken.
Noteer de term voor dit tekstonderdeel. Licht je antwoord toe en betrek
daarbij de inhoud van de regels 1049-1050 (Λέγ᾽ t/m ἐνδίκως).

23 1p Regel 1046-1054 Ἕκτειν᾽ t/m λόγων.
In deze regels komt een γνώμη voor.
Geef deze γνώμη in eigen woorden weer.

### Pagina 5

Algemeen

Euripides besteedt in zijn tragedies veel aandacht aan vrouwen. Dat is
ook het geval in de tragedie Electra.
24 Leg uit dat de mannelijke personages Aegisthus en Orestes als veel
minder krachtig voorgesteld worden dan de vrouwelijke personages
Clytaemestra en Electra.
Ga in je antwoord op elk van deze vier personages zoals die
voorkomen in de Electra van Euripides. Gebruik bij voorkeur niet meer
dan 50 woorden.

Tekst 3

38p Bestudeer de inleiding en de aantekeningen van Tekst 3.
Vertaal de regels 864 t/m 882 in het Nederlands.

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
VW-1011-a-17-1-o einde