# Eindexamen Grieks VWO 2012 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/grieks/2012/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
2012
tijdvak 1
dinsdag 22 mei
9.00 - 12.00 uur
Greeks
Bij dit examen hoort een bijlage.

Dit examen bestaat uit 21 vragen en een vertaalopdracht.
Voor dit examen zijn maximaal 76 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen
worden.
Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord
meestal geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt.

Geef niet meer antwoorden (tekstelementen, redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd.
Als er bijvoorbeeld één tekstelement wordt gevraagd en je antwoordt met meer dan één
tekstelement, dan wordt alleen het eerste tekstelement in de beoordeling meegeteld.

VW-1011-a-12-1-o


### Pagina 2

Tekst 1

Regel 99-100
De regels 99-100 worden door E. de Laet als volgt vertaald:
“Nadath de dienaressen en het meisje zich te goed hadden gedaan aan de
picknick, gooiden ze hun hoofd­doek weg en gingen met de bal spelen.”
De vertaling van $\pi \alpha \tilde{\imath} \zeta \omicron \nu$ is niet geheel correct.
2p 1 a. Leg dit uit.
In de vertaling is de grammaticale structuur van het Grieks niet overgenomen.
b. Leg dit uit met betrekking tot $\beta \alpha \lambda o \tilde{u} \sigma \alpha \iota$.

Regel 106-107 $\gamma \epsilon \nu \eta \theta \epsilon \ t/\mu \ \mu \epsilon \tau \omega \pi \alpha$
Deze regels worden door I. Dros als volgt vertaald:
“Leto kijkt ernaar met innige vreugde: haar dochter
steekt boven iedereen uit met hoofd en gelaat.”
De gemiddelde hedendaagse lezer heeft minder kennis van de mythologie dan
de toe­hoorder/lezer in de Oudheid had. In de vertaling is daar rekening mee
gehouden.
1p 2 Leg dit uit.

Regel 101-109
In deze regels zijn twee kenmerken te vinden op grond waarvan vrouwen bij
Homerus als mooi beschouwd werden.
2p 3 Beschrijf deze kenmerken in eigen woorden.

Regel 113
a. Schrijf regel 113 over en scandeer de regel.
De spelling van de naam Odysseus in regel 113 verschilt van die in regel 117.
b. Leg uit dat de in regel 117 gebruikte spelling van de naam Odysseus metrisch
niet past in regel 113. Baseer je antwoord op informatie die je hebt
verkregen door regel 113 te scanderen.

Regel 110-118
Op grond van deze regels merkt een commentator op dat er bij Homerus geen
toeval bestaat.
1p 5 Leg uit op welk gegeven in deze regels de commentator deze opmerking
baseert. Beantwoord de vraag in het Nederlands.

Regel 120 $\dot{u} \beta \rho \iota \sigma \tau \alpha \iota$
Na zijn verblijf bij de Phaeaken zal Odysseus te maken krijgen met een groep
mensen die bij uitstek $\dot{u} \beta \rho \iota \sigma \tau \alpha \iota$ zijn.
2p 6 a. Wie zijn dat? Beantwoord de vraag in het Nederlands en baseer je antwoord
op de teksten die je voor dit examen gelezen hebt.
b. Beschrijf in eigen woorden op grond waarvan deze mensen $\dot{u} \beta \rho \iota \sigma \tau \alpha \iota$ kunnen
worden genoemd.

VW-1011-a-12-1-o
2
lees verder

### Pagina 3

In de regels 130-136 komt een vergelijking met een leeuw voor.
In de Ilias en Odyssee staan veel leeuwvergelijkingen. De bepalingen in
regel 131 (ὣς μὲν καὶ ἀήμevos) komen echter nergens anders in die
vergelijkingen voor.
2p 7 a. Leg uit dat deze bepalingen precies passen bij de gebeurtenissen die
Odysseus nog maar kort geleden heeft meegemaakt.
b. Citeer het Griekse tekstelement uit de regels 130-134 dat met
(regel 136) correspondeert.
Tekst 2
Hoewel de schrijver van dit blijspel zich op de Odyssee gebaseerd heeft, bevat
Tekst 2 toch enkele opmerkingen waarover een kenner van de Odyssee zich
zou verbazen.
2p 8 a. Leg dit uit met betrekking tot de opmerking 'een hele serie nieuwe schepen'
(regel 2-3).
b. Leg dit uit met betrekking tot de opmerking 'Zo kun je leren wat er met
Odysseus gebeurde vóór de oorlog' (regel 11-12).
Regel 5-6 'Ik vermoed dat Telemachos hem op zijn reis ook een bezoek had
moeten brengen'
Telemachus heeft op zijn reis aan twee vorsten een bezoek gebracht. Eén van
hen was Nestor.
2p 9 a. Noteer de naam van de andere vorst aan wie Telemachus een bezoek
heeft gebracht. Baseer je antwoord op de teksten die je voor dit examen hebt
gelezen.
Tijdens het bij a. bedoelde bezoek krijgt Telemachus een aantal opmerkelijke
prestaties van zijn vader te horen die deze tijdens de Trojaanse oorlog verricht
heeft.
b. Beschrijf in eigen woorden één van deze prestaties van Odysseus.
Tekst 3
Regel 467-472
In deze regels worden aan Achilles bepaalde eigenschappen toegekend.
2p 10 Welke twee eigenschappen worden aan Achilles toegekend? Citeer bij wijze van
antwoord de twee desbetreffende Griekse epitheta ornantia.
Regel 474
1p 11 Welke emotie spreekt uit deze woorden?
A angst
B verbazing
C verdriet
D woede
VW-1011-a-12-1-o
3
lees verder

### Pagina 4

2p 12 Regel 473 en regel 478
Vergelijk deze regels met elkaar. De manier waarop Achilles en Odysseus
elkaar aanspreken, is op drie punten vergelijkbaar.
Beschrijf deze drie punten in eigen woorden.

2p 13 Regel 483 μακάρτατος
Beschrijf in eigen woorden welke twee omstandigheden Achilles volgens
Odysseus tot de gelukkigste van alle mensen maken. Baseer je antwoord op het
vervolg (t/m regel 486).

1p 14 Regel 486 ἐνθάδ' ἐών
Citeer het Griekse woord uit het voorafgaande (vanaf regel 481) dat hiermee
inhoudelijk een tegenstelling vormt.

2p 15 Regel 490
Leg uit dat de toevoeging van deze regel een versterkend effect heeft op de
opmerking die Achilles in regel 489 heeft gemaakt. Verwerk in je antwoord zowel
de inhoud van regel 489 als die van regel 490.

Naar aanleiding van regel 491 schrijft een geleerde dat Achilles hier een
uitdrukking gebruikt die in logisch opzicht pleonastisch is, maar precies zijn
emotie weergeeft.
2p 16 a. Leg uit waaruit het pleonasme bestaat.
b. Beschrijf in eigen woorden welke emotie ermee wordt weergegeven.

2p 17 Regel 489-491
In deze regels zijn twee antitheses te vinden.
Beschrijf deze twee antitheses in eigen woorden.

2p 18 Regel 489-491
ἐπάρουρος is een Myceens woord; κ' (= κε) en de infinitivusuitgang -έμεν (in
θητευέμεν) zijn Aeolische vormen; de infinitivusuitgang -ειν (in ἀνάσεειν)
daarentegen is een Ionische vorm.
Leg uit hoe het komt dat deze vormen naast elkaar in Homerus' werk
voorkomen. Ga bij je antwoord in op de ontstaansgeschiedenis van het epos.

2p 19 Regel 496 μιν ἀτιμάζουσιν
In het vervolg (t/m regel 500) geeft Achilles twee mogelijke verklaringen
hiervoor.
Beschrijf deze twee verklaringen in eigen woorden.

VW-1011-a-12-1-o 4 lees verder ►►►

### Pagina 5

Regel 494-503
In een gesprek met Patroclus in de Ilias zegt Achilles het volgende:
“Want ik vermoed wel dat Peleus inmiddels hetzij is gestorven,
óí niet veel leven meer rest en, in bittere droefheid gedompeld,
in zijn rampzalige ouderdom neerzit.”
In bovenstaand citaat komt een gedachte voor die ontbreekt in de woorden van
Achilles tot Odysseus in de regels 494-503.
2p 20 a. Welke gedachte? Beantwoord de vraag in het Nederlands. Laat het
tekstelement ‘in bittere droefheid gedompeld’ buiten beschouwing.
b. Leg uit dat het, gezien de situatie in Tekst 3, verklaarbaar is dat deze
gedachte ontbreekt in de regels 494-503.

Algemeen

De thuiskomst van Agamemnon is in verscheidene opzichten het tegendeel van
Odysseus’ thuiskomst.
2p 21 Beschrijf in eigen woorden drie verschillen. Baseer je antwoord op de teksten
die je voor dit examen gelezen hebt.

Tekst 4

38p Bestudeer Tekst 4 met de inleiding en de aantekeningen.
Vertaal de regels 1 t/m 18 in het Nederlands.

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
VW-1011-a-12-1-0 5 einde