# Eindexamen Grieks VWO 2010 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/grieks/2010/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
2010
tijdvak 1
dinsdag 1 juni
9.00 - 12.00 uur
Griekse
Griekse
tevens oud programma
Bij dit examen hoort een bijlage.

Dit examen bestaat uit 20 vragen en een vertaalopdracht.
Voor dit examen zijn maximaal 76 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden.

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord meestal geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt.

Geef niet meer antwoorden (tekstelementen, redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld één tekstelement wordt gevraagd en je antwoordt met meer dan één tekstelement, dan wordt alleen het eerste tekstelement in de beoordeling meegeteld.

VW-1011-a-10-1-o

### Pagina 2

Tekst 1
In de handschriften van antieke tragedies staan nooit regieaanwijzingen. Toch
zijn er soms regieaanwijzingen op te maken uit de tekst.
2p 1 a. Beschrijf in eigen woorden welke regieaanwijzing een regisseur tussen de
regels 436 en 437 zou geven.
b. Leg uit waarop deze regieaanwijzing is gebaseerd.
Regel 437 τίς δέ μ᾽ ἐκφύει βροτῶν;
Deze vraag heeft Oedipus zich al eerder gesteld.
2p 2 Beschrijf in eigen woorden naar aanleiding van welke gebeurtenis hij zich deze
vraag voor het eerst stelde. Vermeld in je antwoord ook de naam van de plaats
waar dit gebeurde. Baseer je antwoord op je kennis van de tragedie Oedipus
Tyrannus.
Regel 438
Beschrijf in eigen woorden wat Teiresias met deze uitspraak bedoelt. Betrek in
je antwoord zowel φύσει als διαφθερεῖ.
2p 3
Regel 442 αὐτὴ ἤ τύχη
a. Leg uit wat Teiresias concreet met αὐτὴ ἤ τύχη bedoelt.
b. Leg uit waarom Teiresias kan zeggen dat αὐτὴ ἤ τύχη de ondergang van
Oedipus bewerkstelligd heeft.
2p 4
Regel 443 οὐ μοι μέλει
Beschrijf in eigen woorden het onderwerp van οὐ μοι μέλει.
1p 5
Behalve Oedipus en Teiresias staat er nog een andere persoon op het toneel.
Citeer een Grieks tekstelement uit de regels 437-446 waaruit dat blijkt.
1p 6
Regel 445-446
Een van de stilistische middelen waarmee Oedipus zijn ergernis onderstreept in
de regels 445-446 is de antithese.
Citeer de desbetreffende Griekse tekstelementen.
1p 7
In de passage die voorafgaat aan Tekst 1, is de ruzie tussen Oedipus en
Teiresias hoog opgelopen.
a. Formuleer in eigen woorden waarvan Oedipus Teiresias verdenkt. Baseer je
antwoord op je kennis van de tragedie Oedipus Tyrannus.
3p 8
De woedende Oedipus wil Teiresias naar huis sturen. Maar plotseling wil hij
weer naar Teiresias luisteren.
b. Leg uit waardoor deze ommekeer wordt veroorzaakt. Baseer je antwoord op
de regels 429-439.
Hoewel Oedipus nu wél bereid is te luisteren, laat zijn woede opnieuw op.
c. Leg uit waardoor dit wordt veroorzaakt. Baseer je antwoord op de regels
438-446.
VW-1011-a-10-1-o 2 lees verder

### Pagina 3

Regel 452-456
In deze regels stelt Teiresias de situatie zoals die nu bestaat tegenover een
situatie die zal komen.
2p 9 Neem onderstaand schema over en schrijf hierin drie tegenstellingen op die
Teiresias schetst.
huidige situatie toekomstige situatie
1 1
2 2
3 3
Vergelijk de regels 449-460 (τὸν t/m φονεὺς) met de regels 415-425.
Teiresias is in de regels 449-460 qua formulering minder direct dan in de regels
415-425.
2p 10 Leg dit verschil uit. Ga bij je antwoord in op beide passages en betrek de
woorden οὗτός ἐστιν ἐνθάδε (regel 451) in je antwoord.
Regel 414 met wie u leeft
2p 11 Op wie doelt Teiresias hiermee? Beantwoord de vraag door uit de regels
449-462 de twee desbetreffende Griekse zelfstandige naamwoorden te citeren.

Tekst 2

De regels 804-805 (κἀξ t/m ἠλαυνέτην) worden door A.M. van Erp Taalman Kip
als volgt vertaald:
"De dienaar die vooropliep en de oude man zelf wilden me met geweld van de
weg drijven."
2p 12 a. Citeer het Griekse tekstelement waarvan 'de dienaar die vooropliep' de
vertaling is.
b. Leg uit welk grammaticaal gegeven heeft geleid tot de vertaling 'wilden
drijven'.
De volgende passage is afkomstig uit de tragedie Oedipus van de Romeinse
schrijver Seneca:
"Oedipus
Flankeerde een groot gezelschap de koning?
locasta
De meesten deed een wegsplitsing de verkeerde kant uit gaan. Slechts een paar
toegewijden hielden de wagens bij.
Oedipus
Deelde iemand het lot van de koning?
locasta
Moed en trouw maakten één van hen zijn lotgenoot."

Deze passage wijkt op een aantal punten af van de versie van Sophocles
(Tekst 2, regel 800-813 τριπλῆς t/m ξύμπαντας).
2p 13 Noteer twee van deze punten en ga bij je antwoord in op zowel de versie van
Sophocles als die van Seneca.

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

VW-1011-a-10-1-o 3 lees verder ►►►

Beschikbaar gesteld door Stichting Stud iebegeleiding Leiden (SSL).

### Pagina 4

Uit de beschrijving in de regels 800-813 van de gebeurtenissen op de
driesprong blijkt dat Oedipus deels wel schuld treft en deels niet.
2p 14 a. Leg uit in hoeverre Oedipus geen schuld treft.
b. Leg uit in hoeverre Oedipus wél schuld treft.

Regel 813 κτεῖνω δὲ τοὺς ξύμπαντας
1p 15 Beschrijf in eigen woorden met welke eerdere mededeling van Iocaste deze
woorden strijdig zijn. Baseer je antwoord op je kennis van de tragedie Oedipus
Tyrannus.

Regel 821-822
Oedipus komt in de tragedie Oedipus Tyrannus op twee punten tot inzicht.
2p 16 a. Beschrijf in eigen woorden tot welk inzicht hij in de regels 821-822 (t/m ὣλeτ')
begint te komen.
b. Beschrijf in eigen woorden tot welk inzicht hij pas later komt.

In Tekst 2 worden twee emoties bij het publiek opgeroepen.
3p 17 a. Noteer de namen van deze twee emoties door de desbetreffende termen van
Aristoteles te gebruiken.
b. Leg uit hoe deze emoties in deze tekst worden opgeroepen.

Tekst 3

1p 18 Leg uit dat er in de regels 28-31 sprake is van pathos.

Regel 39-45
De rol van Laius in de regels 39-45 is anders dan in de beschrijving van deze
situatie bij Sophocles (Tekst 2, regel 800-809).
2p 19 Beschrijf in eigen woorden het verschil. Ga bij je antwoord op beide teksten.

Tekst 4

Regel 3 hooggestemde verwachtingen
Regel 3-4 Het vertrouwen in het menselijk vernuft
Regel 4-5 grootheid slaat om in ellende
3p 20 Leg uit dat er in de tragedie Oedipus Tyrannus sprake is van:
1 hooggestemde verwachtingen
2 vertrouwen in menselijk vernuft
3 grootheid die omslaat in ellende

Tekst 5

Bestudeer Tekst 5 met de inleiding en de aantekeningen.
38p Vertaal de regels 798 t/m 816 in het Nederlands.

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.

VW-1011-a-10-1-0* einde