# Eindexamen Grieks VWO 2009 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/grieks/2009/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

### Vraag 24 – Opgave 24

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
2009
tijd vak 1
dinsdag 26 mei
9.00 - 12.00 uur
Grieks
Bij dit examen hoort een bijlage.

Dit examen bestaat uit 24 vragen en een vertaalopdracht.
Voor dit examen zijn maximaal 72 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen
worden.
Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord
meestal geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt.
Geef niet meer antwoorden (tekstelementen, redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd.
Als er bijvoorbeeld één tekstelement wordt gevraagd en je antwoordt met meer dan één
tekstelement, dan wordt alleen het eerste tekstelement in de beoordeling meegeteld.

925-0041-a-VW-1-o

### Pagina 2

Tekst 1

Regel 311-313
In boek 3 vinden we een vergelijkbaar optreden van Aphrodite als ze Paris te
hulp komt.
1p 1 Leg uit dat Aphrodite in Tekst 1 een ander motief heeft voor haar hulp dan in
boek 3.

Regel 315
De genitivus $\pi \epsilon \pi \lambda o\iota o$ is een vorm uit het Myceens, de genitivus $\phi \alpha \epsilon\iota \nu o\hat{u}$ een
vorm uit het Ionische dialect.
2p 2 Leg uit hoe het komt dat deze vormen naast elkaar in Homerus' werk
voorkomen. Ga bij je antwoord in op de ontstaansgeschiedenis van het epos.

Regel 325 $\Delta \eta\pi\iota \nu \omega$
1p 3 Welke opdracht krijgt hij precies? Beantwoord de vraag in het Nederlands en
baseer je antwoord op het vervolg.

Regel 333 $\pi o\lambda\iota\theta o\rho\theta o\varsigma$
1p 4 Citeer uit het voorafgaande (vanaf regel 330 $o$ $\delta\epsilon$ $K\cup\pi\rho\iota\nu$) het Griekse woord
waarmee dit een tegenstelling vormt.

Regel 339-342 $\rho\epsilon\varsigma$ t/m $\kappa\alpha\lambda\epsilon\omicron\nu\tau\alpha\iota$
1p 5 In de beschrijving van de gebruiken van de goden komt een chiasme voor.
Noteer het chiasme door de desbetreffende Griekse tekstelementen te citeren.

Als Aphrodite terug is op de Olympus en haar wond wordt verzorgd, krijgt ze van
Zeus een advies dat lijkt op hetgeen Diomedes haar toeroept in Tekst 1, regel
348-351.
Zeus zegt tegen haar:
"Daden van oorlog te plegen, mijn kindje, is jou niet gegeven;
neuhoud jij je maar bij de verrukkelijke daad van de liefde.
Vechten en zo zal de stormende Ares wel art de Athene."
2p 6 Leg uit dat Diomedes op twee punten zich een stuk onvriendelijker uitlaat dan
Zeus. Ga bij je antwoord in op zowel de regels 348-351 als op het bovenstaande
citaat.

2p 7 a. Schrijf regel 353 over en scan eer deze regel.
b. Verdedig de stelling dat de metriek de inhoud van deze regel onderstreept.

Regel 355 $\theta o\hat{v}\rho o\nu$
1p 8 In de hier beschreven situatie is dit epitheton niet functioneel.
Leg dit uit en baseer je antwoord op de regels 352-358.

925-0041-a-VW-1-o

leens verder

### Pagina 3

Illustratie

2p 9 Op de illustratie zijn de hoofdpersonen uit Tekst 1 afgebeeld.
Noteer de namen van de figuren die op de illustratie met de letters A, B en C zijn
aangeduid. Beantwoord de vraag als volgt A = ..., B = ..., C = ....

Tekst 2

Regel 288 toen ik de kamphut verliet
1p 10 Leg uit hoe het kwam dat Briseïs de kamphut verliet. Baseer je antwoord op je
kennis van de inhoud van de Ilias.

Regel 306 μὴ πρίν
1p 11 Citeer het Griekse tekst element uit het vervolg (t/m regel 313) waarmee het
tijdstip dat door μὴ πρίν wordt aangekondigd, expliciet wordt gemaakt.

Homerus beeltd in regel 313 de meedogenloosheid van de oorlog uit met behulp
van twee stilistische middelen. Een hiervan is het epitheton ornans.
2p 12 Noteer de naam van het andere stilistische middel en licht je antwoord toe.

In de regels 303-314 is sprake van verschillende emoties bij Achilles.
2p 13 a. Welke emotie is het duidelijkst aanwezig in de regels 303-308? Maak je keuze
uit: verdriet, wanhoop, wraakzucht of wrok. Ondersteun je antwoord door een
Griekse woorden te citeren.
In de regels 309-314 is de emotie wraakzucht duidelijk aanwezig.
b. Citeer het Griekse tekstelement waaruit dat blijkt.

Regel 319 Νῦν δὲ σὺ μὲν
2p 14 a. Citeer het Griekse woord uit het voorafgaande (vanaf regel 315)
waarmee nūv een tegenstelling vormt.
b. Citeer het Griekse tekstelement uit het vervolg (t/m regel 321 σὺ ποθῆ)
waarmee oü een tegenstelling vormt.

Regel 323-324 t/m υἷος
Deze regels worden door H.J. de Roy van Zuydewijn als volgt vertaald:
"die nu in Fthia misschien, omfloerst door een nevel van tranen,
bitter zijn zoon mist"
De grammaticale structuur van deze vertaling verschilt van die van het Griekse
origineel.
2p 15 Noteer twee verschillen in grammaticale structuur tussen het Griekse origineel
en de vertaling. Ga bij je antwoord in op zowel het Grieks als de vertaling.

Regel 324-325 ὃ δ' t/m πολεμίζω
De 3e persoon enkelvoud ὃ δ' wordt gevolgd door de 1e persoon enkelvoud
1p 16 πολεμίζω. Het gebruik van de 3e persoon is in het voorafgaande voorbereid.
Leg dit uit en ondersteun je antwoord door een Grieks tekstelement uit het
voorafgaande te citeren.

925-0041-a-VW-1-o 3 lees verder >>>


### Pagina 4

Regel 325 $\rho\iota\gamma\epsilon\delta\alpha\nu\eta\varsigma$.
Dit is de enige keer in de Ilias dat een Griek zich op deze manier uitlaat over
Helena.
1p 17 Leg uit dat het verklaarbaar is dat dit in de hier beschreven situatie gebeurt.
Regel 326 $\eta\delta\epsilon \tau\hat{o}\nu$.
1p 18 Bij dit Griekse tekstelement is sprake van een ellips.
Vul de verzwegen gedachte in het Nederlands aan.
Achilles laat zich in zijn verdriet meeslepen door zijn eigen emoties.
In de regels 328-333 is er naast het verdriet om Patroclus sprake van een
andere emotie die op een andere persoon gericht is.
2p 19 Noteer in het Nederlands welke emotie dit betreft en op welke persoon de
emotie gericht is.
Volgens een commentator is de inhoud van de regels 334-335 strijdig met die
van de regels 323-324 (t/m $\nu\iota\omicron\varsigma$).
2p 20 a. Noteer in eigen woorden een argument voor de opvatting van de
commentator.
b. Beargumenteer dat het in de in deze tekst geschetste situatie begrijpelijk is
dat Achilles tegenstrijdige uitlatingen doet.
Zowel in regel 333 als in regel 336 staat het woord $\epsilon\mu\eta\nu$. Dit woord is in regel
333 echter anders gebruikt dan in regel 336.
1p 21 Leg uit. Ga in op beide gevallen.
Vergelijk de jammerklacht van Briseïs in de regels 287-300 met die van Achilles
in de regels 315-337.
Briseïs en Achilles noemen ieder, naast de dood van Patroclus, andere
oorzaken van verdriet.
2p 22 a. Leg uit wat de overeenkomst is tussen de andere oorzaken van verdriet die
Briseïs noemt en die Achilles noemt.
b. Leg uit wat het fundamentele verschil is tussen de andere oorzaken van verdriet
die Briseïs noemt en die Achilles noemt.
Vergelijk de jammerklacht van Briseïs in de regels 287-300 met die van Achilles
in de regels 315-337.
Briseïs en Achilles vermelden ieder een verwachting over activiteiten van
Patroclus na de Trojaanse oorlog.
2p 23 Beschrijf beide verwachtingen.
De jammerklacht van Briseïs in de regels 287-300 en die van Achilles in de
regels 315-337 worden in de regels 301-302 en 338-339 vergelijkbaar
afgesloten.
1p 24 Citeer het Griekse tekstelement uit de regels 338-339 dat inhoudelijk
vergelijkbaar is met "elk om haar eigen ellende" (regel 302).
925-0041-a-VW-1-o 4 lees verder

### Pagina 5

Tekst 3
36p Bestudeer Tekst 3 met de inleiding en de aantekeningen.
Vertaal de regels 359 t/m 375.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
925-0041-a-VW-1-o*
einde