# Eindexamen Grieks VWO 2005 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/grieks/2005/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

### Vraag 24 – Opgave 24

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Griekse
Voorbereidend
Wetenschappelijk
Onderwijs
Tijdvak 1
Donderdag 2 juni
9.00 – 12.00 uur
20 05
Vragenboekje
Voor dit examen zijn maximaal 78 punten te
behalen; het examen bestaat uit 24 vragen en
een vertaalopdracht.
Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel
punten met een goed antwoord behaald kunnen
worden.
Als bij een vraag een verklaring of uitleg
gevraagd wordt, worden aan het antwoord
meestal geen punten toegekend als deze
verklaring of uitleg ontbreekt.
Geef niet meer antwoorden (tekstelementen,
redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd.
Als er bijvoorbeeld één tekstelement wordt
gevraagd en je antwoordt met meer dan één
tekstelement, dan wordt alleen het eerste
tekstelement in de beoordeling meegeteld.
500018-1-4o
Begin

### Pagina 2

Tekst 1 Alexander op bezoek in Athene

1p 1 ■ Regel 8 de Perzische tragedie op zee
Hiermee wordt gedoeld op de gebeurtenissen bij:
A het Athos-gebergte
B Marathon
C Plataeae
D Salamis

2p 2 ■ In de regels 10-18 gebruikt Herodotus epanalepsis.
Laat door het citeren van het desbetreffende tekstsegment uit de regels 10-14 en het
desbetreffende Griekse tekstsegment uit de regels 15-18 zien dat Herodotus epanalepsis
gebruikt.

1p 3 ■ Regel 24-25 Οὔτε γὰρ ἂν ὑπερβάλλοισθε
Citeer het Griekse tekstsegment uit het vervolg (t/m regel 32) waarin dezelfde verwachting
wordt uitgesproken.

2p 4 ■ Regel 26 τῆς ξερξέω στρατηγίης τὸ πλῆθος
Citeer uit de regels 33-43 het Griekse tekstsegment waarin Alexander dit eveneens ter
sprake brengt.

2p 5 ■ Regel 25-26 Εἴδετε τ/m τὰ ἔργα
Noteer twee van deze ἔργα die men kan opmaken uit de regels 19-22. Beantwoord de vraag
in het Nederlands.

Regel 28-29 Μὴ ὢν βούλεσθε t/m περὶ ὑμέων αὐτῶν
Deze woorden worden door H. L. van Dolen als volgt vertaald:
"Zet het toch uit uw hoofd om de krachten te meten met onze Koning. Dat leidt alleen maar tot
verlies van uw land en tot een niet aflatende strijd om het bestaan."
Herodotus gebruikt een metafoor die niet in deze vertaling is terug te vinden.
1p 6 ■ Om welke metafoor gaat het? Beantwoord de vraag in het Nederlands.

1p 7 ■ Citeer uit de regels 24-32 (Νῦν t/m ἀπάτης) het Griekse tekstsegment waarmee Mard o nios
terugkomt op Xerxes' woorden ἐόντες αὐτόνομοι (regel 21).

Bij onderhandelingen is het gebruikelijk dat iemand de zaken anders voorstelt dan hij ze
zelf beoordeelt.
2p 8 ■ In welk opzicht verschilt de voorstelling van zaken die Mard o nios in de regels 24-32 (Nῦv
t/m ἀπάτης) geeft van zijn beoordeling in de regels 6-14? Ga bij je antwoord in op beide
passages.

Regel 34 εὐνοίης τῆς πρὸς ὑμέας ἐξ ἐμέο
Herodotus heeft de lezer hiervan al op de hoogte gebracht.
2p 9 ■ Citeer uit de regels 1-14 het desbetreffende tekstsegment.

Regel 39 ἐθέλουσι
In regel 27 worden de Perzen aangeduid met ἡμέας, maar in regel 39 met de 3e persoon
meervoud ἐθέλουσι.
2p 10 ■ Verklaar dit verschil.

Alexander gebruikt in de regels 33-43 een toezegging uit de boodschap van Xerxes (regel
1p 11 ■ 19-22) die Mard o nios in de regels 23-32 niet noemt.
Om welke toezegging gaat het? Beantwoord de vraag in het Nederlands.

Alexander maakt in de regels 33-43 duidelijk dat de Atheners een voorkeursbehandeling in
het vooruitzicht wordt gesteld.
1p 12 ■ Citeer het Griekse woord waaruit dat blijkt.

500018-1-4o

### Pagina 3

13 1p ■ Regel 51-52 'Επίτηδες ὧν ἔποίουν.
Deze woorden hebben betrekking op:
A κάρτα ἔδεισαν (regel 47)
B ἐπανέμειναν διατρίβοντες (regel 49)
C ἔμελλον πεύσεσθαι (regel 50)
D πέμπειν κατὰ τάχος ἀγγέλους (regel 51)

Tekst 2 en tekst 1

Vergelijk de reactie van de Meliërs in tekst 2 op het voorstel van de Atheners met de reactie
van de Atheners in tekst 1, regel 54-63 op het aanbod van Alexander namens de Perzen.
In tekst 2 gebruiken de Meliërs twee argumenten die de Atheners in tekst 1, regel 54-63 ook
gebruiken om het aan hen gedane voorstel af te wijzen.
14 4p ■ a. Omschrijf deze twee argumenten in eigen woorden.
b. Wat is het verschil tussen de reactie van de Meliërs in tekst 2 en de reactie van de
Atheners in tekst 1, regel 54-63 op het gedane voorstel? Beantwoord de vraag in het
Nederlands en ga bij je antwoord in op beide passages.

Tekst 3 en tekst 1

15 2p ■ Tekst 3, regel 5-6 dat hij in de toekomst beter andere aanbevelingen kon doen aan de
Atheners.
Citeer het Griekse tekstelement uit tekst 1, regel 53-63 dat een vergelijkbare gedachte
uitdrukt.

Tekst 4

Regel 2-5 θύσας τ/m ἐς τὸ μέσον
Vergelijk deze passage met de volgende bewerking van Aubrey De Sélincourt:
“Kleisthenes liet honderd runderen slachten en gaf een banket waaraan niet alleen de vrijers
waren uitgenodigd, maar iedere man van enig aanzien in Sicyon. Toen het banket ten einde
was werden de rivalen voor de laatste maal aan de tand gevoeld: ze moesten voor het
voltallige gezelschap een redevoering houden.”
Deze versie wijkt op een aantal punten af van de tekst van Herodotus. Zo ontbreekt het
onderdeel μουσική geheel.
16 2p ■ Noteer nog twee punten van verschil tussen de versie van De Sélincourt en het verhaal van
Herodotus. Beantwoord de vraag in het Nederlands en ga in op beide teksten.

17 2p ■ Regel 7 ἀρχήσατο en ἀρχέτο
Leg het verschil in gebruikswijze tussen deze twee werkwoordsvormen uit. Betrek de
context in je antwoord.

18 2p ■ a. Citeer het Griekse tekstelement uit de regels 1-11 (t/m ἐχεροπόμῃσε) dat duidelijk maakt
hoe Hippokleides over zijn eigen optreden oordeelt.
b. Citeer het Griekse zelfstandige naamwoord uit de regels 8-16 (Μετὰ δὲ τ/μ Ἱπποκλείδῃ)
waaruit het oordeel van Kleisthenes over het optreden van Hippokleides blijkt.

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

500018-1-4o 3 Lees verder


### Pagina 4

1p 19 ☐ Regel 17 ὀνομάζεται
Leg uit dat deze vorm geen praesens historicum kan zijn. Betrek de context in je
antwoord.

1p 20 ☐ Regel 23 ἑκάστῳ δωρεὴν δίδωμι
Kleisthenes geeft hiervoor twee redenen.
Noteer deze twee redenen. Beantwoord de vraag in het Nederlands en baseer je antwoord op
de regels 18-25.

Tekst 5 en tekst 4

1p 21 ☐ Tekst 5, regel 1-3 Hij sprong t/m van verontwaardiging
Citeer het Griekse woord uit tekst 4, regel 5-16 (Προτοόσης t/m Ἱπποκλείδῃ) dat de
verontwaardiging van Kleisthenes over dezelfde gebeurtenis weergeeft.

1p 22 ☐ Tekst 4, regel 14 οὐκέτι κατέχειν δυνάμενος
Citeer het tekstelement uit tekst 5 dat hiermee inhoudelijk overeenkomt.

1p 23 ☐ Tekst 4, regel 16 Οὐ φροντίς Ἱπποκλείδῃ
Omschrijf in eigen woorden welke reden er in tekst 5 voor dit antwoord wordt gegeven.

De verhouding tussen vader en dochter in verband met de keuze van de huwelijkspartner is
in het verhaal van Herodotus heel anders dan in tekst 5.
2p 24 ☐ Beschrijf in eigen woorden het verschil en gebruik bij voorkeur niet meer dan 50 woorden.

Tekst 6

39p ☐ Bestudeer tekst 6 met de inleiding en de aantekeningen.
Vertaal de regels 1 t/m 12.

Einde

500018-1-4o 4