# Eindexamen Grieks VWO 2004 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/grieks/2004/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

### Vraag 24 – Opgave 24

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
Grieks (nieuwe stijl en oude stijl)
Voorbereidend
Wetenschappelijk
Onderwijs
Tijdvak 2
Woensdag 23 juni
9.00 – 12.00 uur
Vragenboekje
Als bij een vraag een verklaring of uitleg
gevraagd wordt, worden aan het antwoord
meestal geen punten toegekend als deze
verklaring of uitleg ontbreekt.
Geef niet meer antwoorden (tekstelementen,
redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld één
tekstelement wordt gevraagd en je antwoordt
met meer dan één tekstelement, dan wordt
alleen het eerste tekstelement in de
beoordeling meegeteld.
Voor dit examen zijn maximaal 86 punten te
behalen; het examen bestaat uit 24 vragen en
een vertaalopdracht.
Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel
punten met een goed antwoord behaald kunnen
worden.
400035-2-60
Begin

### Pagina 2

Tekst 1

1p 1 □ Regel 353 νικηφόρον
Leg op grond van dit betoog van Cassandra uit waarom zij zichzelf νικηφόρον noemt.
Beantwoord de vraag in het Nederlands.

1p 2 □ Regel 356 εἰ γὰρ ἔστι Λοξίας
Leg uit waarom deze voorwaarde belangrijk is.

1p 3 □ Welk motief noemt Cassandra in de regels 359-364 voor de moord op Agamemnon?
Citeer bij wijze van antwoord het desbetreffende Griekse tekstelement.

In de tragedie ‘Agamemnon’ van Aeschylus zegt Clytaemnestra tot het koor nadat het koor
haar de moord op Agamemnon heeft verweten:
“Ook dat hij een slavendood stierf
kunt u mij niet verwijten.
Heeft hij zijn gezin niet bedrieglijk
in het ongeluk gestort?
Nu de loot die van hem in mij groeide,
mijn veelbeweende Ifigeneia,
geen waarde had voor hem
is hij zelf naar waarde beloond.”

2p 4 □ a. Welk motief had Clytaemnestra blijkens de geciteerde tekst voor de moord op
Agamemnon?
b. Citeer het Griekse tekstelement uit de regels 361-373 dat hetzelfde motief uitdrukt.

2p 5 □ Regel 364 οἴκων τ᾽ Ἀτρέως ἀνάστασιν
Citeer het Griekse tekstelement uit het voorafgaande met dezelfde strekking.

Cassandra noemt in de regels 368-382 twee motieven om oorlog te voeren. Het ene motief
vindt ze gerechtvaardigd en niet gerechtvaardigd.

2p 6 □ Noteer beide motieven onder vermelding van gerechtvaardigd en niet gerechtvaardigd.
Beantwoord de vraag in het Nederlands.

2p 7 □ Vergelijk οὖς τ/μ ὕπo (regel 367-390) met οὖς τ/μ κεῖνται (regel 376-379).
a. Citeer uit οὖς τ/μ ὕπo (regel 367-390) het Griekse tekstelement dat overeenkomt met
οὖς (regel 376).
b. Citeer uit οὖς τ/μ ὕπo (regel 367-390) het Griekse tekstelement dat overeenkomt met
κεῖνται (regel 379).

2p 8 □ Regel 376 ἔχloι, regel 385 γένοιτο, regel 387 ἔλloι en regel 391 θάνοιοι
Van deze vier optativusvormen is er één om een andere reden gebruikt dan de andere drie.
Noteer deze optativus en licht de gebruikswijze van de gekozen vorm toe.

1p 9 □ Citeer uit de regels 386-402 een Grieks tekstelement dat door het Atheense publiek tijdens
de eerste opvoering van deze tragedie kon zijn opgevat als kritiek van Euripides op de
actuele politieke situatie in Athene.

2p 10 □ Regel 370 ἐχθίστων en regel 404 ἐχθίστους
a. Wie wordt / worden concreet met ἐχθίστων bedoeld? Beantwoord de vraag in het
Nederlands.
b. Wie wordt / worden concreet met ἐχθίστους bedoeld? Beantwoord de vraag in het
Nederlands.

400035-2-6o 2 Lees verder


### Pagina 3

De regels 408-410 luiden in de vertaling van Courteaux & Claes:
“Als Apollo je niet uitzinnig had gemaakt,
zou je dreigende taal tegen onze leiders,
juist nu ze op het punt staan af te varen,
je zuur opbreken.”

2p 11 ☐ a. Citeer het Griekse tekstelement waarvan ‘dreigende’ de weergave is.
b. Citeer het Griekse tekstelement waarvan ‘je zuur opbreken’ de weergave is.

3p 12 ☐ a. Citeer de twee Griekse tekstelementen waarmee Talthybios in de regels 413-420 het
betoog van Cassandra samenvat.
b. Citeer het Griekse tekstelement waaruit blijkt welke waarde Talthybios hecht aan het
betoog van Cassandra.

Regel 420 καλὸν νύμφευμα τῷ στρατηλάτη
1p 13 ☐ Leg op grond van het voorafgaande uit dat Talthybios καλὸν spotten d gebruikt.

Tekst 2

Hoewel het debat zal gaan tussen Helena en Hekabe, richt Helena zich in de regels 914-922
niet tot Hekabe maar tot Menelaus.
3p 14 ☐ Citeer uit de regels 914-922 drie Griekse woorden waaruit blijkt dat zij niet tot Hekabe
spreekt.

De Romeinse schrijver Cicero merkt in een van zijn werken op dat Hekabe niet de oorzaak
van de ondergang is geweest voor de Trojanen, alleen maar omdat ze Alexander heeft
gebaard.
1p 15 ☐ Citeer uit de regels 914-922 het Griekse tekstelement waaruit blijkt dat Helena dit wel als
oorzaak ziet.

De regels 916-918 luiden in een vertaling van G. Koolschijn:
“Daarom zal ik op de vervallen die je mij stellig in een discussie zult maken antwoorden
door mijn beschuldigingen, die niet ongegrond zijn, hier tegenover die van jou te stellen.”
2p 16 ☐ a. Citeer het Griekse tekstelement waarvan ‘stelling’ de weergave is.
b. Citeer het tekstelement uit de vertaling dat in het Grieks in het geheel niet terug te vinden
is.

Regel 924 ἔκρινε
1p 17 ☐ Op basis van welk criterium moest Paris kiezen? Citeer bij wijze van antwoord het
desbetreffende Griekse tekstelement uit de regels 924-934.

1p 18 ☐ Citeer het Griekse tekstelement uit de regels 914-928, waarin Helena zichzelf omschrijft als
slachtoffer.

Regel 929-930 Κύπρις δὲ τούμὸν εἶδος ἐκπαγλουμένη δώσειν ὑπέσχετ᾽
3p 19 ☐ Noteer uit de regels 932-937 drie werkwoordsvormen waarmee Helena aangeeft
wat dit persoonlijk voor haar consequenties had.

De gangbare versie van het Parisoordeel luidt:
De godinnen proberen Paris alle drie te beïnvloeden: Hera belooft hem macht, Athene roem
in de oorlog en Aphrodite de mooiste vrouw.
In de regels 925-928 gaat Helena uitgebreid in op de beloftes van Athene en Hera.
2p 20 ☐ a. Waaruit bestaat de uitbreiding ten opzichte van de gangbare versie? Beantwoord de vraag
in het Nederlands.
b. Leg uit waarom Helena deze uitbreiding nodig heeft voor de conclusie die zij trekt in de
regels 932-937.

### Pagina 4

2p 21 a. Citeer het Griekse tekstelement uit de regels 945-960 dat vergelijkbaar is met ‘ook hij kan immers niet tegen de liefde en de vrouwen op’.
b. Citeer het Griekse tekstelement uit de regels 945-960 dat vergelijkbaar is met ‘Hoe zou jij nu als sterveling meer kunnen dan een god?’.

In regel 938 heeft Helena het volgende punt van bespreking aangekondigd met de woorden
2p 22 πλῆσθαι μὲ φήσεισ αὐτὰ τἀν λεγειν.
Citeer uit de regels 940-960 twee Griekse tekstelementen waarmee zij aangeeft weer een nieuw punt aan de orde te stellen.

In de passage (niet in tekstboekje afgedrukt) die volgt op tekst 2 zegt Hekabe tot Helena:
1p 23 Κύπριν δ᾽ ἔλεξασ ἐν παῖδι (regel 983-984).
Heer uit de regels 929-941 het Griekse tekstelement waarin Helena dit heeft gezegd.

[FIGUUR: Een zwarte rechthoek links van de kop Afbeelding]
Afbeelding

Op de afbeelding worden twee gebeurtenissen die zich afspelen aan het eind van de Trojaanse oorlog uitgebeeld die ook in ‘Trojaanse vrouwen’ worden vermeld.
3p 24 a. Noem de naam van de in het midden afgebeelde persoon.
b. Met welk doel vindt de op de voorgrond afgebeelde handeling plaats?
c. Beschrijf de gebeurtenis die op de achtergrond linksboven is afgebeeld.

Tekst 3

Bestudeer tekst 3 met de inleiding en de aantekeningen.
43p [FIGUUR: Een vierkantje]
Vertaal de regels 492 t/m 496 en 499 t/m 512.

Einde

400035-2-6o 4