# Eindexamen Grieks VWO 2002 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/grieks/2002/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 1

### Vraag 22 – Opgave 1

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
Voorbereidend
Wetenschappelijk
Onderwijs
Griekse (nieuwe stijl en oude stijl)
Tijdvak 2
Woensdag 19 juni
9.00-12.00 uur
Vragenboekje
Voor dit examen zijn maximaal 82 punten te
behalen; het examen bestaat uit 22 vragen en een
vertaalopdracht.
Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel
punten met een goed antwoord behaald kunnen
worden.
Als bij een vraag een verklaring of uitleg
gevraagd wordt, worden aan het antwoord
meestal geen punten toegekend als deze
verklaring of uitleg ontbreekt.
Geef niet meer antwoorden (zinnen,
redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld één zin wordt
gevraagd en je antwoordt met meer dan één
zin, dan wordt alleen de eerste zin in de
beoordeling meegedeeld.
200029 6
Begin

### Pagina 2

Tekst 1

2p 1 Regels 3–4 τῶν μελλόντων /τμ παῖδα
Waar in de regels 1–6 suggereert Herodotus dat Kroisos daarvoor zelf verantwoordelijk
was? Citeer als antwoord een Grieks tekstelement en licht het toe.

2p 2 Vergelijk de regels 13–19 met de regels 1–12.
Welke aanvullende informatie biedt Kroisos’ uitleg over de droom in de regels 13–19?
Citeer bij je antwoord het desbetreffende Griekse tekstelement.

Tekst 1 en tekst 2

1p 3 Welke bij Herodotus in de regels 1–12 genoemde maatregel ontbreekt bij Valerius Maximus
(tekst 2)?

Tekst 2 regel 5 “nu werd hij thuis gehouden”
1p 4
Citeer uit de regels 1–12 van tekst 1 het Griekse tekstelement met dezelfde strekking.

Tekst 1

Regel 28 νενικημένοσ ὑπὸ μεταγινώσκω
1p 5
In het directe vervolg blijkt dat Kroisos toch nog twijfels heeft.
Leg dat uit.

Regel 33 ὀφείλεις χρηστᾶι
2p 6
Aan welke twee zaken toont Adrastos in het bijzonder? Beantwoord de vraag in het
Nederlands.
ἀμείβεσθαι.
Regel 33 ὀφείλεις χρηστᾶι με ἀμείβεσθαι και de regels 41–42 ὀφείλω χρηστᾶισι σε
2p 7
Leg uit dat hier, gezien de afloop van het verhaal, sprake is van wrange woordkeus door
Herodotus.

Kroisos noemt in de regels 30–37 een aantal argumenten om Adrastos over te halen. Voor
een van deze argumenten toont Adrastos zich in de regels 38–43 niet gevoelig.
2p 8 a. Formuleer dit argument in het Nederlands.
b. Welk bezwaar voert Adrastos aan tegen het bij a. bedoelde argument van Kroisos?
Beantwoord de vraag in het Nederlands.

De regels 46–48 ἔνθα δὴ τ’ ἐμ παιδόσ vormen het hoogtepunt van het verhaal.
4p 9
Noem drie middelen die Herodotus gebruikt om dat te onderstrepen. Beantwoord de vraag
door citaten uit de Griekse tekst te geven en die toe te lichten.

Regels 60–61 τὴν προτέρην ἑαυτοῦ συμφορήν
2p 10
Citeer uit het vervolg het Griekse tekstelement waaruit blijkt wat dit inhoud.

In III, 43 schrijft Herodotus:
Toen Amasis de brief van Polykrates gelezen had, begreep hij dat het voor een mens
onmogelijk is een ander mens te behoeden voor wat hem is voorbeschikt (...)
2p 11 a. Citeer uit de regels 58–70 het Griekse tekstelement dat dezelfde strekking heeft als “wat
hem is voorbeschikt”.
b. Wat is de overeenkomst in houding tussen Amasis en Kroisos? Beantwoord de vraag in
het Nederlands.

2000029 6 2 Lees verder


### Pagina 3

Regel 68 $\phi\omega\nu \epsilon \hat{v}\varsigma$ $\delta\epsilon$ $\tau\hat{0}\hat{v}$ $\kappa\alpha\theta \eta \rho\alpha\nu\tau\omicron\varsigma$ wordt door Damsté als volgt vertaald:
(...) en daarna de zoon van de man, die hem gereinigd had, gedood had (...)
1p 12 $\Box$ In welk opzicht wijkt deze vertaling af van het Grieks?

Tekst 1 en tekst 3

13 $\Box$ a. Citeer uit tekst 3 een zin die van toepassing is op Kroisos zoals hij door Hererodotus in de Adrastos-episode wordt opgevoerd. Licht het citaat kort toe.
b. Citeer uit tekst 3 een zin die niet van toepassing is op Kroisos. Licht het citaat kort toe.

Tekst 4

14 $\Box$ In de regels 1-5 (Zo sprak t/m volbrengen.) bekritiseert Xerxes Artabanos.
Met welk bijvoeglijk naamwoord typeert Xerxes in de regels 27-35 achteraf deze kritiek?

15 $\Box$ Laat zien dat Xerxes in de regels 12-18 niet helemaal consequent is in zijn beoordeling van het Griekse gevaar.

16 $\Box$ Regel 25 $\omicron\hat{v}\tau\epsilon$ $\delta$ $\sigma\upsilon\gamma\gamma\nu\omega\sigma\kappa\omicron\mu\epsilon\nu\omicron\varsigma$ $\tau\omicron\iota$ $\pi\alpha\rho\alpha$
Welke reactie van de Perzische hovelingen is hiermee in tegenspraak? Citeer als antwoord een Grieks tekstelement uit het vervolg (t/m regel 41)

Tekst 4 en tekst 5

17 $\Box$ Geef bij de volgende citaten uit tekst 5 telkens het overeenkomstige Griekse tekstelement uit tekst 4 de regels 27-35.
- Regel 6 jeugdige overmoed
- Regels 15-16 omgang met kwaadwillende mensen

Regels 19-35
Couperus heeft zich door deze regels laten inspireren voor de volgende passage uit zijn historische roman Xerxes:
Was de Droom, die Xerxes naderde, door Zeus gezonden ... of door Ahriman? De Historie vermeldt het niet. Zij vermeldt alleen, dat de Droom zich voor Xerxes vertoonde als een grote, schitterende, gevleugelde strijder, die sprak tot de Koning:
18 $\Box$ Citeer uit de regels 19-35 het Griekse woord waarop "gevleugeld" is gebaseerd.

19 $\Box$ a. Hoe had hij op de eerdere verschijning van de droom gereageerd? Citeer het betreffende Griekse tekstelement.
b. Hoe is het verschil in reactie op de laatste droom te verklaren? Beantwoord de vraag in het Nederlands en betrek in je antwoord de woorden van de droom in de Griekse tekstelement.

20 $\Box$ Wijs in de regels 44-52 een voorbeeld van epanalepsis aan.

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

200029 6 3 Lees verder


### Pagina 4

Tekst 4 en tekst 6

1p 21 $\Box$ Welk tekstelement uit tekst 6, regels 4-16 komt inhoudelijk overeen met tekst 4, regels 45-46 $\phi\epsilon\rho\epsilon\iota\nu$ t/m $\alpha\nu\theta\rho\omega\pi o\upsilon\varsigma$?

2p 22 $\Box$ Bij Herodotus verklaren de magiërs maar een deel van de droom.
a. Welk deel verklaren ze niet? Beantwoord de vraag door het citeren van het
desbetreffende Griekse tekstelement uit tekst 4.
b. Hoe maakt Couperus duidelijk dat de magiërs tegenover Xerxes welbewust een deel van
de droom onbesproken laten?

Tekst 7

41p $\Box$ Bestudeer tekst 7 met de inleiding en de aantekeningen.
Vertaal de regels 2-12.

Einde

200029 6 4