# Eindexamen Grieks VWO 1999 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/grieks/1999/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

### Vraag 24 – Opgave 24

### Vraag 25 – Opgave 25

### Vraag 26 – Opgave 26

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
Griek s
Voorbereidend
Wetenschappelijk
Onderwijs
1999
Tijdvak 1
Donderdag 27 mei
9.00-12.00 uur
Vragenboekje
Dit examen bestaat uit 26 vragen en een
vertaalopdracht.
Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel
punten met een goed antwoord behaald kunnen
worden.
Als bij een vraag een verklaring of uitleg
gevraagd wordt, worden aan het antwoord
geen punten toegekend als deze verklaring
of uitleg ontbreekt.
Geef niet meer antwoorden (redenen,
voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld twee redenen worden
gevraagd en je geeft meer dan twee
redenen, worden alleen de eerste twee in de
beoordeling meegeteld.
900006 11A
Begin

### Pagina 2

Tekst 1

1p 1 □ In een dialoog van Plato beweert een van de sprekers dat volgens Homeros Achilles eerlijk en recht door zee is.
Citeer het Griekse woord uit regel 308-314 dat overeenkomt met “eerlijk en recht door zee”.

2p 2 □ In dezelfde Plato-dialoog beweert een andere spreker dat Achilles iemand is die niet doet wat hij zegt.
Op welke uitspraak van Achilles doelt deze spreker? Beantwoord deze vraag op basis van je kennis van de passage die volgt op tekst 1.

2p 3 □ In regel 318-320 doet Achilles tot driemaal toe een bewering die bestaat uit de volgende drie elementen:
a. het maakt niet uit
b. of iemand zich in de strijd inspant
c. of niet inspant
Citeer uit elk van de drie regels telkens het Griekse tekstelement waarmee Achilles respectievelijk a, b en c formuleert. Doe dat volgens het onderstaande schema:

a. het maakt niet uit ................................................ b. of iemand zich inspant ................................................
regel 318 ................................................ ................................................
regel 319 ................................................ ................................................
regel 320 ................................................ ................................................
c. of niet inspant ................................................

2p 4 □ Bespreek naar aanleiding van dit schema de verhouding tussen $τιμή$ en $αρετή$ binnen het stelsel van normen en waarden van de Homerische held. Ga daarbij ook in op de situatie zoals die door Achilles wordt beschreven in regel 316-320.
Gebruik bij voorkeur niet meer dan 50 woorden.

Regel 323-324 $ὡς δ᾽ ὄνυμιν νεοσσόισι τοκεῦσι πωμ...\tau\alpha\kappa '$

1p 5 □ Citeer uit het vervolg van de tekst (t/m regel 339) het Griekse tekstelement dat correspondeert met $νεοσσοῖσι$.

2p 6 □ In de regels 330-333 tref je drie werkwoordsvormen aan die een vormelement gemeenschappelijk hebben.
Noteer dit vormelement en leg uit wat Achilles door het gebruik ervan wil onderstrepen.

2p 7 □ Met verschillende stilistiche middelen brengt Homeros Achilles’ woede tot uitdrukking in de woorden die hij hem laat spreken in regel 335-341 t/m $Ἀτρεῖδαι$.
Noem er drie. Je hoeft daarbij niet de technische termen te gebruiken.

2p 8 □ In een krantenartikel (Trouw, november 1994) stond dat Achilles zich aan de strijd heeft onttrokken “omdat hem een speeltje is ontnomen”.
Leg uit dat de strekking van de aangehaalde woorden in twee opzichten niet overeenkomt met de voorstelling van zaken die Achilles zelf geeft. Ga daarbij in op de inhoud van regel 340-343 en op de inhoud van regel 344-345.

2p 9 □ Regel 345 vormt de afsluiting van een ringcompositie.
Waar begint deze ringcompositie? Beantwoord de vraag door het noemen van het regelnummer.

900006 11A 2 Lees verder

### Pagina 3

Tekst 2

1p 10 Citeer uit regel 7-10 de twee Griekse tekstelementen waarin het tertium comparationis besloten ligt.
1p 11 Aan welk mogelijke bericht voor zichzelf denkt Achilles, blijkens het vervolg? Verwerk in je antwoord de relevante eigenaam.
Regel 19 ἐξαύδα, μὴ κενέοισα
Op twee andere plaatsen in de Ilias is het Thetis die deze woorden tot Achilles spreekt. Een commentator merkt op dat ze kenmerkend zijn voor gesprekken tussen ouder en kind.
2p 12 Leg uit dat deze opmerking ook van toepassing is op de hier beschreven situatie. Betrek in je antwoord informatie uit het voorafgaande (regel 7 en volgende).
Regel 22 μὴ νεμέσα
Timmerman en Schwartz hebben deze woorden verschillend vertaald:
2p 13 Timmerman vertaalt: verwijt het hun niet.
2p 14 Geef een omschrijving van de inhoud van “het” in de vertaling van Timmerman.
Schwartz vertaalt: verwijt het mij niet.
Geef een omschrijving van de inhoud van “het” in de vertaling van Schwartz.
1p 15 Regel 31 ὀψιγόνος περ
Welk streven acht Patroklos blijkens deze toevoeging bij Achilles aanwezig? Beantwoord de vraag in het Nederlands.
Regel 33 νηλεές
Met dit woord uit Patroklos kritiek op Achilles.
2p 16 Citeer uit regel 21-45 nog drie afzonderlijke Griekse woorden die een negatieve kwalificatie van Achilles inhouden.
1p 17 Regel 36 θεοσπότην
Om welke voorspelling aangaande Achilles gaat het hier?
1p 18 Bespreek regel 46-47 vanuit verteltechnisch standpunt en gebruik daarbij twee relevante begrippen.
2p 19 Scan de regel 7-8 en leg uit dat in regel 8 de inhoud door het metrum wordt onderstreept.

Tekst 3
2p 20 In de wetenschappelijke literatuur over Homeros wordt met de term rapsoden meestal een andere groep aangeduid dan in de tekst van Claes.
Leg uit dat in de tekst van Claes de term rapsode onjuist gebruikt wordt; ga daarbij in op de werkwijze en de chronologische plaats van de rapsoden in de epische traditie. Gebruik bij voorkeur niet meer dan 35 woorden.
1p 21 Met welke Griekse technische term worden Homeros en zijn voorgangers in de wetenschappelijke literatuur meestal aangeduid?
900006 11A 3 Lees verder

### Pagina 4

Tekst 4
2p 22 Welke overeenkomst bestaat er tussen de inhoud van deze tekst en de opvatting van
Xenophanes in deze?
2p 23 Welke conclusie trekt Plato in zijn Politeia met betrekking tot "de treurige verhalen van
zangers" (regel 6).

Tekst 5
In grote lijnen wordt in de tekst van De Crescenzo hetzelfde verhaal verteld als in boek 1
van de Ilias, maar er is sprake van een ander soort vertellerscommentaar.
2p 24 Leg dat uit onder verwijzing naar tekst 5.
Regel 9-12
2p 25 Welke verandering heeft De Crescenzo in de verhaallijn aangebracht in vergelijking met
de Homerische versie?

Afbeelding
2p 26 Welke scène uit de Ilias is hier afgebeeld? Verwerk in je antwoord de namen van drie van
de hier afgebeelde personen.

Tekst 6
45p Bestudeer tekst 6 met de inleiding en de aantekeningen.
Einde Vertaal regel 1 t/m 18.

900006 11A 4