# Eindexamen Fries VWO 2015 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/fries/2015/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 1

### Vraag 3 – Opgave 1

### Vraag 4 – Opgave 1

### Vraag 5 – Opgave 1

### Vraag 6 – Opgave 1

### Vraag 7 – Opgave 1

### Vraag 8 – Opgave 1

### Vraag 9 – Opgave 1

### Vraag 10 – Opgave 1

### Vraag 11 – Opgave 1

### Vraag 12 – Opgave 1

### Vraag 13 – Opgave 1

### Vraag 14 – Opgave 1

### Vraag 15 – Opgave 1

### Vraag 16 – Opgave 1

### Vraag 17 – Opgave 1

### Vraag 18 – Opgave 1

### Vraag 19 – Opgave 1

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

### Vraag 24 – Opgave 24

### Vraag 25 – Opgave 25

### Vraag 26 – Opgave 26

### Vraag 27 – Opgave 27

### Vraag 28 – Opgave 28

### Vraag 29 – Opgave 29

### Vraag 30 – Opgave 30

### Vraag 31 – Opgave 31

### Vraag 32 – Opgave 32

### Vraag 33 – Opgave 33

### Vraag 34 – Opgave 34

### Vraag 35 – Opgave 35

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
2015
tijdvak 1
donderdag 28 mei
9.00 - 11.30 uur
Fries

Bij dit examen hoort een bijlage.

Dit examen bestaat uit 35 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 48 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald
kunnen worden.

Geef niet meer antwoorden (zinnen, redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd.
Als er bijvoorbeeld één zin wordt gevraagd en je antwoordt met meer dan één zin,
dan wordt alleen de eerste zin in de beoordeling meegeteld.

VW-1017-a-15-1-o

### Pagina 2

Tekst 1 Is elk wittenskiplik ûndersyk wol wittenskiplik?

1p 1 Wat is de funksje fan alinea 1?
AAlina 1
A beskriiuwt it sintrale probleem.
B yntrodusearret in saakkundige/ekspert.
C jout in anekdoate.

1p 2 Wêrom stiet ‘ûndersyk’ (r. 5) tusken oanhellingstekens?
Brûk net mear as 15 wurden.

De folgjende ynlieding hoart by de fragen 3 en 4.
“de kâlde dús fan krityk fan kollega’s” (r. 28-29)
Fan hokker bysûnder taalgebrûk is hjir sprake?
A It is in metafoar.
B It is in personifikaasje.
C It is in understatement.
D It is irony.

1p 4 Wat bedoelt de skriuwer mei de beskriuwing ‘de kâlde dús’?

Yn alinea 3 makket Piersma ûnderskied tusken ‘echte wittenskip’ en ‘net-echte wittenskip’, dy’t by in soad bedriuw as ûnderbouwing brûkt wurdt (r. 31-35).
3p 5 Neam trije skaaimerken fan it bedriuwen fan echte wittenskip dy’t yn de alinea’s 4 en 5 neamd wurde.

1p 6 Hoe sjocht Piersma it bedriuwen fan wittenskip yn alinea 4?
A as ambachtlik
B as ynspanning
C as riskant
D as ûnderdanich

1p 7 Wêrom soe Piersma – mei it each op syn eigen fyzje op wittenskip – eins bliid wêze moatte mei de hannelwize fan de media?

“Elke stap … oerein bliuwt.” (r. 106-112)
1p 8 Jou de sin út alinea 4 dy’t mei dit tekstpart oerienkomt.

“It proses fan it oanhâldend tsjin it ljocht hâlden fan ‘wierheden’ is fan grut belang yn it maatskiplik ferkear.” (r. 121-123)
1p 9 Wêrom stiet ‘wierheden’ hjir tusken oanhellingstekens?

VW-1017-a-15-1-o 2/5

### Pagina 3

De volgende inleiding hoort bij de vragen 10 en 11.
“It binne twa moaie foarbylden fan hoe't it yn de wittenskip om en ta giet.
It docht bliken, dat de oanfallen goed wurkje.” (r. 147-150)
2p 10 Hokker twa foarbylden wurdebedoeld?
2p 11 Jou foar elk foarbyld oan mei hokker krityk oanfallen wurdt.

“bewenners fan de ivoaren tuorren” (r. 176-177)
1p 12 Wa wurde dêr mei bedoeld?

1p 13 Wat is de funksje fan it oanheljen fan Piersma syn eigen fakgebiet yn de
alinea's 13 en 14?
It is in foarbyld fan hoe't
A it yn it ferline wolris ûntsettend misrúń is.
B it net sûnder pylike konklúzjes kin.
C lêstige kwestjes tefoaren kommen wurde kinne.

2p 14 Wat is it antwurd fan Piersma op de fraach dy't yn de titel steld is?
Antwurdizje mei ja of nee en ljochtsje it antwurd ta.
Brûk foar de taljochting net mear as 20 wurden.

Tekst 2 Wy binne net safolle fierder

“Tegearre mei Le deuxième Sexe (De Twadde Sekse) fan Simone de
Beauvoir joech dat boek de oanset ta de Twadde Feministyske Weach,
dy't duorre oant yn de jierren njoggentich.” (r. 10-15)
2p 15 Ferklearje de titel fan it boek fan Simone de Beauvoir oan 'e hân fan twa
aspekten dy't yn de alinea's 1 oant en mei 3 beskreaun wurde.

Ut alinea 2 kin opmakke wurde wat in wichtich idee fan de earste
Feministyske Weach wie dy't neitiid gjin stân hold.
1p 16 Neam it idee.

“Mar ûnder de oerflakte wynt it har wat yn it liif om.” (r. 38-40)
1p 17 Wat wurdt mei dy sin bedoeld?

“’In honger dy’t iten net sûdzje kin’”. (r. 40-41)
1p 18 Wat bedoelt Betty Friedan mei ‘honger’?

1p 19 Yn hokker opsicht komme it doelt fan de Earste en it doelt fan de Twadde
Feministyske Weach oerien?
Brûk net mear as 20 wurden.

VW-1017-a-15-1-o 3 / 5 lees verder ►►►

### Pagina 4

3p 20 Set fjouwer ferskillen tusken 1963 (alinea 2) en no (alinea 3) foarinoar oer:

| 1963 | no |
|---|---|
| | |
| | |
| Berop húsfrou | Minder frouljy dy't ynkeld húsfrou binne |

1p 21 Wat is it ferbân tusken it tekstpart “Yntiíd binne ... oer hat.” (r. 42-44) en de rest fan alinea 3 (r. 45-66)?
A It is in konkludearjend ferbân.
B It is in opsomjend ferbân.
C It is in redensjaand ferbân.
D It is in tsjinstellend ferbân.

1p 22 Wat is it ferbân tusken it tekstpart “Sifers fan ... yn 1963.” (r. 51-66) en alinea 4?
A It is in konkludearjend ferbân.
B It is in opsomjend ferbân.
C It is in redensjaand ferbân.
D It is in tsjinstellend ferbân.

2p 23 "Is Friedan har dream dat frouljú út eigen yntellektûele fearren fleane soenen en harrensels en harren geastlike fermogens ûnbehindere ûntwikkelje soenen, wol útkommen?" (r. 69-74)
Beäntwurdet de skriuwster fan dizze tekst, ôfgeande op de ynhâld fan alinea 4, de fraach befêstigjend of ûntkennend? Ljochtsje it antwurd ta.

1p 24 Wat is it ferbân tusken alinea 5 en alinea 6?
A It is in konkludearjend ferbân.
B It is in opsomjend ferbân.
C It is in tsjinstellend ferbân.
D It is in útlizzend ferbân.

[FIGUUR: Deze inleiding hoort bij de vragen 25 en 26.]
Yn de alinea's 5 oant en mei 7 leit de skriuwster út dat frouljú noch hieltyd net foar fol yn it arbeidsproses meidwaan kinne.

3p 25 Neam út dit tekstpart trije foarbylden dy't neffens de skriuwster dizze stelling yllustrearje.

1p 26 Jou de term d'r't de skriuwster twa fan dy foarbylden mei omskriuwt.

VW-1017-a-15-1-o 4 / 5 lees verder ►►►

### Pagina 5

Deze inleiding hoart by de fragen 27 en 28.
De skriuwster giet yn op de eftergrûn fan it hearskjende idee oer
froulikheid troch ferklearringen fan Freud (alinea 8) en Swaab (alinea 9) te
beskriiuwen.
1p 27 Yn hokker opsicht komme de ferklearringen fan Freud en Swaab oer de
sekseferskillen oerien?
2p 28 Wat is it (belangrykste) ferskil tusken de ferklearringen fan Freud en
Swaab?
1p 29 Sitearje de sin dy't de haadgedachte fan de alinea's 10 en 11 ferwurdet.
2p 30 "Sa'n ferhaal sil men hjoed-de-dei net gau mear opheine." (r. 243-244)
Lis út op hokker ûnderskied tusken eartiids en no de skriuwster hjir doelt.
Deze inleiding hoart by de fragen 31 tot en met 33.
De kearn fan de tekst, tusken ynlieding en slotalinea, kin mei
ûndersteande kopkes yn trije opienfolgjende parten opdield wurde:
diel 1: Ferliking mei tsjintwurdich
diel 2: Mooglike ferklearringen
diel 3: Fyzjes op de frou
1p 31 By hokker alinea begjint diel 1?
1p 32 By hokker alinea begjint diel 2?
1p 33 By hokker alinea begjint diel 3?
1p 34 Wat foar tekstsoarte is 'Wy binne net safolle fierder'?
A It is in redenearring.
B It is in skôging.
C It is in útsetting.
1p 35 Hokker fan de ûndersteande sinnen jout de haadgedachte fan de tekst it
bêste wer?
A Alhoewol't it tinken oer de frou gâns feroare is, binne de
arbeidspartisipaasje fan froulju en harren tagong ta it ûnderwiis yn
ferliking mei<bos> y fjerlyn ampor tanommon.
B De arbeidspartisipaasje fan froulju en harren tagong ta it ûnderwiis
binne yn ferliking mei fjerlyn ampor tanommon, mar it tinken oer de
frou is yn essinsje ampor feroare, dat froulju kinne har tsjintwurdich
noch hieltyd net foldwaande ûntjaan.
C De arbeidspartisipaasje fan froulju en harren tagong ta it ûnderwiis
binne yn ferliking mei fjerlyn ier ferlyn tanommon, trochdat it tinken
oer de frou gâns feroare is.
D Froulju út de 21ste ieu kinne har folslein ûntplooie, sa't bliken docht út
harren hegere arbeidspartisipaasje en bettere tagong ta it ûnderwiis
yn ferliking mei fyftich jier ferlyn.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
VW-1017-a-15-1-0
5/5
Beschikbaar gesteld door Stichting Studiebegele