# Eindexamen Fries VWO 2004 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/fries/2004/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 1

### Vraag 3 – Opgave 1

### Vraag 4 – Opgave 1

### Vraag 5 – Opgave 1

### Vraag 6 – Opgave 1

### Vraag 7 – Opgave 1

### Vraag 8 – Opgave 1

### Vraag 9 – Opgave 1

### Vraag 10 – Opgave 1

### Vraag 11 – Opgave 1

### Vraag 12 – Opgave 1

### Vraag 13 – Opgave 1

### Vraag 14 – Opgave 1

### Vraag 15 – Opgave 1

### Vraag 16 – Opgave 1

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
Voorbereidend
Wetenschappelijk
Onderwijs
Tijdvak 1
Dinsdag 18 mei
13.30 – 16.30 uur
Fries (nieuwe stijl) en Fries, leesvaardigheid (oude stijl)
Vragenboekje
Voor dit examen zijn maximaal 55 punten te
behalen; het examen bestaat uit 18 vragen en
een samenvattingsopdracht.
Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel
punten met een goed antwoord behaald kunnen
worden.
Geef niet meer antwoorden (zinnen, redenen,
voorbeelden, etc.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld één zin wordt gevraagd
en je antwoordt met meer dan één zin, dan
wordt alleen de eerste zin in de beoordeling
meegeteld.
400014-1-4o
Begin

### Pagina 2

Tekst 1 Bliuwt de Ljouwerter Krante bestean?
1p 1 De funksje fan de earste alinea kin it bêste omskreaun wurde as:
A fraachstelling.
B gearfetting yn it foaren.
C in priuwke fan de ynhâld.
D oankundiging fan it ûnderwerp.
1p 2 Wêrom is de lêshonger fan 'dûbeldlêzers' (r. 2) deun?
A Om't dy fan beide kranten mar ien betelje.
B Om't dy net it folle abonnemintsjild betelje wolle.
C Om't harren lêshonger net grut is.
D Om't harren lêshonger slimmer mar ber is.
2p 3 Jou oan hoe't de skriuwer komt oan it tal fan twahûndert en fyftjûtzen minken dy't de Ljouwerter Krante lêze.
2p 4 Is de konklúzje fan alinea 2 dat de Ljouwerter Krante de wichtichste ynformaasjeboarne is foar de 'lytse wrâld', goed ûnderbouwd? Jou in motivearre antwurd.
3p 5 Wat is neffens alinea 3 it gefolch fan de saneamde 'ontlezing' foar de oare deiblêden yn Nederlân? Lied it antwurd út of dyselde alinea.
2p 6 Binne de fragen yn alinea 4 lykskikkend, ûnderskikkend, of komme allebei de skikkingsfoarmen hjir foar? Jou in motivearre antwurd.
1p 7 Hokker wurden yn deselde alinea slute oan by 'ien oerkoepeljend format' (r. 29)?
1p 8 It stik dat bestiet út alinea 5 oant en mei 9 kin syn trije parten opdield wurde.
A byld - klisjee - ferskil.
B finster - sfear - missers.
C funksje – foarm – kwaliteit.
D tichteby – nivo – ferfjemd.
2p 9 Hokker artikels yn de Ljouwerter Krante binne minder fan kwaliteit as de oaren en hoe komt dat?
2p 10 Wat is de gefoelswearde fan alinea 10? Motivearje it antwurd mei trije foarbylden út de tekst.
3p 11 Yn de Ljouwerter Krante binne eins nea primeurs te finen (sjoch r. 58-59).
Neam fjnouwer persoanen,
ymstânsjes of omstannichheden dy't dêr de oarsaak fan binne. Jou by elk in koarte taljochting.
2p 12 Alinea 12 bestiet út in kettingriddenaasje. Dat hâldt yn dat it gefolch fan it iene, wer in oarsaak is fan it oare.
Hokker rottingridenmasje is dat yn alinea 12? Beneam de oanbelangjende eleminten as ‘oarsaak’ en/of ‘gefolch’.
1p 13 Hokker elemint út de gearfetting fan alinea 13 is net earder yn Jansma syn artikel neamd?
2p 14 Hokker ynhâldlike tsjinstelling falt op by de fergeliking fan alinea 2 en 14?
3p 15 Op trije pl.,ken wurdt de reden oanjûn wêrom't it ek foar de Ljouwerter Krante drreech is om in funksje yn nijsfoarsjenning en opiniearring foar in grut publyk fêst te hâlden. Sitearje dy trije plakken.
1p

### Pagina 3

Yn alinea 4 stelt Jansma de fraach: “Wat hat dy krante dat him sa sterk makket?” Hy
opperet in stikmannich mooglikheden.
1p17 ■ Wat is úteinlik Jansma syn oardiel oer de kwaliteit fan de Ljouwerter Krante?
A Hy fynt dat der neat op de kwaliteit oan te merken is.
B Hy fynt de kwaliteit eins net man.
C Hy fynt de kwaliteit net goed, mar ek net min.
D Hy fynt de kwaliteit oer it generaal goed, mar der binne in pear minpunten.
E Hy fynt de kwaliteit teloarstellend, al binne der wol in stikmannich pluspunten te neamen.
6p18 □ Jou in krityske reaksje op de lêste alinea. Brûk dêr op syn minst trije sitaten út de tekst by
en skriuw net minder as 50 wurden.
Tekst 2 Lân, molke, boeren en boargers
18p19 Meitsje in gearfetting fan tekst 2.
Soargje derfoar dat dy gearfetting foldocht oan de neikommende betingsten:
• de gearfetting
• de gearfetting hat deselde opbou as de oarspronklike tekst.
Yn de gearfetting moatte de neikommende ynformaasje-eleminten yn de folchoarder fan de
oarspronklike tekst foarkomme:
• de âlde wearden;
• de diminsjes fan de wearden;
• de fraachstelling;
• de nije wearden foar lânskip en iten;
• de oplossingen;
• de stânpunten fan beide partijen oer de nije wearden foar lânskip en iten.
Einde
400014-1-4o
3