# Eindexamen Filosofie VWO 2021 tijdvak 3

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/filosofie/2021/tijdvak-3

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 1

### Vraag 3 – Opgave 1

### Vraag 4 – Opgave 1

### Vraag 5 – Opgave 1

### Vraag 6 – Opgave 1

### Vraag 7 – Opgave 1

### Vraag 8 – Opgave 1

### Vraag 9 – Opgave 1

### Vraag 10 – Opgave 1

### Vraag 11 – Opgave 1

### Vraag 12 – Opgave 1

### Vraag 13 – Opgave 1

### Vraag 14 – Opgave 1

### Vraag 15 – Opgave 1

### Vraag 16 – Opgave 1

### Vraag 17 – Opgave 1

### Vraag 18 – Opgave 1

### Vraag 19 – Opgave 1

### Vraag 20 – Opgave 1

### Vraag 21 – Opgave 1

### Vraag 22 – Opgave 1

### Vraag 23 – Opgave 1

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
2021
tijdvak 3
donderdag 8 juli
13.30 - 16.30 uur
filosofie
Dit examen bestaat uit 23 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 45 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord kunnen worden.
Als bij een vraag een verklaring, uitleg of argumentatie gevraagd wordt, worden aan
het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring, uitleg of argumentatie
ontbreekt.
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft er meer dan twee
redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld.
VW-0311-a-21-3-0

### Pagina 2

Opgave 1 Hebzucht

Hebzucht is een omstreden begrip en de opvattingen over de waarde van hebzucht lopen sterk uiteen. Sommigen menen dat hebzucht hoort bij de menselijke natuur; anderen zien hebzucht als een ondermijning van het goede leven.
In Plato's ideale staat, bijvoorbeeld, is geen plaats voor hebzucht. Volgens Karl Popper leidt Plato's ideale staat echter tot een dystopie. Leg met het verband tussen de orde in de samenleving en de menselijke ziel uit dat er in Plato's ideale staat geen plaats is voor hebzucht. Geef vervolgens met Poppers kritiek op Plato een argument tegen de uitbanning van hebzucht uit de samenleving.

2p 1

Aristoteles onderscheidt verschillende soorten deugden. Geef Aristoteles' onderscheid tussen ethische en dianoëtische deugden weer. Leg vervolgens met hebzucht als voorbeeld uit dat volgens Aristoteles:
– ethische deugden dianoëtische deugden vooronderstellen, en
– dianoëtische deugden ethische deugden vooronderstellen.

3p 2

Door hedendaagse psychologen wordt onderzocht hoe hebzuchtig mensen zijn. Zij definiëren hebzucht als een onverzadigbaar verlangen naar meer. Om hebzucht vervolgens meetbaar te maken stelden zij een ‘hebzucht-schaal’ op. Die schaal bestaat uit zeven stellingen waarop gescoord kan worden van 1 (zeer mee oneens) tot 5 (zeer mee eens):

tekst 1

1 Ik wil altijd meer
2 Eigenlijk ben ik best wel hebzuchtig
3 Van geld kun je nooit genoeg hebben
4 Zodra ik iets bereikt heb, begin ik aan het volgende te denken dat ik graag wil
5 Hoeveel ik ook heb, ik ben nooit helemaal tevreden
6 Mijn levensmotto is: ‘meer is beter’
7 Ik kan mij niet voorstellen dat ik ooit te veel dingen zou hebben

bron: universonlline.nl, De psychologie van hebzucht, 2016

1p 3

Volgens Aristoteles heeft iemand die deugdzaam is ‘ware vriendschap met zichzelf’.
Leg met een voorbeeld uit tekst 1 uit dat iemand met een hoge score op de hebzucht-schaal volgens Aristoteles geen ‘ware vriendschap met zichzelf’ kan hebben.

VW-0311-a-21-3-o 2 / 11 lees verder


### Pagina 3

Uit het onderzoek blijkt dat er tussen verschillende beroepsgroepen een
verschil is in de mate van hebzucht. Een van de onderzoekers, Marcel
Zeelenberg, licht de resultaten toe:

tekst 2

De allerhebberigsten onder ons werken in de olie-industrie. De makelaardij
staat op nummer twee, bankiers en verzekeraars op drie, de handel op vier.
Niet verwonderlijk, vindt Zeelenberg: “Als je veel materiële begeerten hebt,
word je geen kleuterjuf. Dan doe je liever werk op provisie-basis of je zoekt
een sector waar je bonussen kunt binnenslepen.”
Ook in de overheid en de zorg werken mensen die relatief laag scoren op de
hebzuchtschaal. Hebzucht gaat vaak gepaard met min of meer omstreden
gedrag. “In spelsituaties zie je dat hebzuchtige mensen scherper
onderhandelen en als ze moeten delen, houden ze meer voor zichzelf dan
gemiddeld”, aldus Zeelenberg. “Ze hebben vaker schulden. En inhalige
mensen hebben minder moeite met immoreel gedrag, met het aannemen van
steekpenningen bijvoorbeeld, dan niet-inhalige mensen.”
Ook zijn hebzuchtige mensen vaker jaloers en materialistisch.

bron: De Volkskrant, De langzame normalisering van de hebzucht, 2018

De onderzoekers spreken zich niet expliciet uit over de gevolgen van
hebzucht voor de samenleving als geheel. Toch kan je uit tekst 2 met de
neo-klassieke (economische) opvatting argumenten halen voor de stelling
‘hebzucht heeft een positief effect op de samenleving’.
Geef een argument voor deze stelling met tekst 2 en de neo-klassieke
(economische) opvatting.

1p 4

Volgens Alisdair MacIntyre wordt onze tijd gekenmerkt door een morele
leegte en is een actualisering van het deugdbegrip nodig om die leegte
tegen te gaan.

1p 5 Beargumenteer met tekst 2 of jij het eens bent met MacIntyre dat een
actualisering van het deugdbegrip nodig is.

Volgens tekst 2 wordt de beroepskeuze van mensen mede bepaald door
hun mate van hebzucht.
Volgens Jeremy Bentham wordt het handelen van mensen altijd bepaald
door het nutsprincipe, ook als iemand zich niet laat leiden door hebzucht.
Immanuel Kant heeft kritiek op de utilitaristische opvatting van moraal.
Leg uit dat ook mensen die zich bij hun beroepskeuze niet laten leiden
door hebzucht, volgens Bentham wel geleid worden door het nutsprincipe.
Leg vervolgens Kants kritiek op het nutsprincipe uit, met:
– zijn opvatting van de goede wil, en
– een voorbeeld uit tekst 2.

3p 6

VW-0311-a-21-3-o

3 / 11


### Pagina 4

Filosoof Jeroen Linssen heeft bestudeerd hoe de waardering van
hebzucht in de loop van de geschiedenis is veranderd. Volgens hem is
een belangrijke omslag in het denken over hebzucht gekomen met Adam
Smith. Linssen zegt over Smith:

tekst 3

Hij praatte op een sublieme manier de hebzucht – het eigenbelang – van de
enkeling goed. Opeens was hebzucht niet meer destructief, maar de motor
van de welvaart. Als iedereen pakt wat hij pakken kan, worden we daar
allemaal beter van.

bron: De Volkskrant, De langzame normalisering van de hebzucht, 2018

1p 7 Linssen vat in tekst 3 hebzucht of eigenbelang bij Smith op als ‘pakken
wat je pakken kan’.
Leg met Smiths opvatting van de markt uit welke kritiek kan worden
gegeven op Linssens uitleg van eigenbelang bij Smith.

Sommige mensen keren zich af van het idee dat het goede leven
onlosmakelijk verbonden zou zijn met geld verdienen en consumeren. De
stroming van het minimalisme bijvoorbeeld, krijgt steeds meer aanhang.
Minimalisten stellen dat een betekenisvol leven niet te vinden is in nog
meer spullen:

tekst 4

Minimalisme kan je helpen om vrijheid te vinden. Dat betekent niet dat er iets
fundamenteel mis is met het bezit van materiële spullen. Het huidige
probleem zit hem in de betekenis die we toekennen aan die spullen. We
hebben de neiging om te veel betekenis te geven aan onze spullen en daarbij
andere zaken te verwaarlozen: onze gezondheid, onze relaties, passies, onze
persoonlijke groei en ons verlangen om bij te dragen aan iets wat groter is
dan onszelf.
Het omzeilen van consumentisme betekent niet dat minimalisten uit de
economie stappen. In plaats daarvan richt minimalisme zich op intentionaliteit,
dat wil zeggen, we besteden ons geld bewuster.
Minimalisten investeren in ervaringen boven bezit. Reizen, onafhankelijke
concerten, vakantie, buurttheater, enzovoort. We kunnen allemaal ons geld
uitgeven zonder nieuwe spullen te kopen.

naar: theminimalists.com, What is minimalism?

VW-0311-a-21-3-o 4/11 lees verder ►►►

### Pagina 5

De huidige samenleving kan getypeerd worden als een prestatiemaatschappij. Volgens sommigen leiden de problemen van de prestatiemaatschappij tot de paradox van de verwerkelijking van de vrijheid.
2p 8 Geef weer wat de paradox van de verwerkelijking van de vrijheid inhoudt. Beargumenteer vervolgens met tekst 4 of het minimalisme volgens jou een oplossing kan bieden voor deze paradox in de prestatiemaatschappij.
De minimalisten gaan ervan uit dat het ‘bewuster besteden’ van je geld bijdraagt aan het goede leven. Volgens hen kan deze invulling van het goede leven via de vrije markt gerealiseerd worden.
2p 9 Beargumenteer of jij het eens bent met deze invulling van het goede leven van de minimalisten, met:
een opvatting over de samenhang tussen hebzucht en de vrije markt,
en
de dimensie ‘zin’ van het goede leven.
VW-0311-a-21-3-o 5 / 11 lees verder ►►►

### Pagina 6

Opgave 2 De correcties
Met zijn roman De correcties brak de Amerikaanse schrijver Jonathan
Franzen internationaal door. Hij beschrijft in deze roman een gezin van
vijf mensen. Zij proberen allemaal om een goed leven te leiden. In de
Amerikaanse samenleving, die gedomineerd wordt door de vrije markt, is
alles voor hen te koop, kan alles altijd beter, nieuwer en succesvoller.
Elke oneffenheid in werk, persoonlijk geluk en lichaam is te corrigeren.
De vader van het gezin, Alfred, lijdt aan de ziekte van Parkinson en is
dementerend. Hij heeft zijn hele leven gewerkt bij een
spoorwegmaatschappij die de leeglopende en economisch noodlijdende
stadjes in Kansas en Missouri bediende. Alfred vindt de maatschappelijke
functie van de spoorwegmaatschappij belangrijk.

tekst 5

Hoewel de spoorwegmaatschappij in de eerste plaats verantwoording
schuldig was aan de aandeelhouders, hadden de functionarissen uit Kansas
en Missouri de raad van bestuur ervan overtuigd dat een spoorweg, omdat
die in veel plaatsen in het achterland een zuiver monopolie was, het aan de
samenleving verplicht was om de exploitatie van de aftakkingen en zijlijnen in
stand te houden. Alfred geloofde in het spoor en hij wist uit eigen ervaring wat
een regelmatige dienstregeling betekende voor de burger troots van een stad.

naar: Jonathan Franzen, De correcties, 2012

2p 10 Filosofisch wordt een onderscheid gemaakt tussen een ‘dunne moraal’ en
een ‘dikke moraal’.
Geef weer wat dit onderscheid inhoudt met betrekking tot het goede
leven.
Leg vervolgens met dit onderscheid uit of Alfred eerder aansluit bij de
opvatting over het goede leven van het communitarisme of die van het
liberalisme.

Alfred heeft met zijn werk voor de spoorwegmaatschappij altijd zijn gezin
kunnen onderhouden.
Volgens Georg Hegel voorzien individuen in een burgerlijke maatschappij
niet direct, maar indirect in hun eigen behoeften. De twee grondprincipes
van de burgerlijke maatschappij, algemeenheid en bijzonderheid,
manifesteren zich in arbeid.

2p 11 Leg met het voorbeeld van Alfred uit dat volgens Hegel het algemeen
belang gediend wordt door:
- de inwerking van het bijzondere op het algemene, en
- de inwerking van het algemene op het bijzondere.

VW-0311-a-21-3-o 6 / 11 lees verder ►►►

### Pagina 7

Alfred heeft in zijn jonge jaren als amateurscheikundige een ontdekking
gedaan waarop hij een octrooi heeft. Een groot farmaceutisch bedrijf wil
dit octrooi nu van hem kopen omdat deze ontdekking nodig is voor de
ontwikkeling van een nieuw medicijn ‘CorrectAll’.
Gary, Alfreds oudste zoon, dringt er bij zijn vader op aan een heel hoog
afkoopbedrag te vragen voor dit octrooi. Maar tot woede van Gary is
Alfred niet geïnteresseerd in geld en laat hij zich met een schijntje
afschepen, terwijl zijn vader juist nu door dementie en parkinson meer
zorg nodig heeft en hij de uitgebreide zorgverzekering niet meer kan
betalen.
Gary zelf handelt in aandelen bij een grote bank en omarmt de neoliberale
marktlogica. Hij beschouwt zichzelf om die reden als de gecorrigeerde
versie van zijn vader.
Volgens Karl Marx staat de vrije markt op gespannen voet met het goede
leven.
4p 12 Leg deze opvatting van Marx uit, met:
– de rol die kapitaal volgens Marx speelt, en
– Marx’ opvatting over privébezit van productiemiddelen.
Beargumenteer vervolgens of jij het eens bent met Marx’ opvatting dat de
vrije markt op gespannen voet staat met het goede leven, met:
– het voorbeeld van Gary en zijn vader, en
– jouw standpunt over het begrenzen van de neoliberale marktlogica.
Behalve Gary zijn er nog twee kinderen in het gezin: Chip en Denise.
Zoon Chip heeft het minst geslaagde leven. Hij is ontslagen als docent
aan de universiteit, hij is verlaten door zijn vriendin, hij blijft maar
correcties aanbrengen in een nooit afkomend, slecht filmscenario en hij zit
tot over zijn oren in de schulden bij zijn zus Denise. In zijn zoektocht naar
een goed leven, laat hij zich in met een kerel die vanuit Litouwen
Amerikaanse investeerders oplicht. Tussen de gangsters in Litouwen
denkt Chip na over de Amerikaanse vrije markt:

tekst 6
Chip vond de globale overeenkomsten tussen de zwarte markt van Litouwen
en de vrije markt van Amerika frappant. In beide landen was de rijkdom in
handen van weinigen; iedere scheiding tussen de particuliere en publieke
sector was verdwenen, en de economie werd voornamelijk aangedreven door
de onverzadigbare vraag naar de luxe van de elite. Het grootste verschil
tussen Amerika en Litouwen was, voor zover Chip kon zien, dat in Amerika de
weinige rijken de talloze merklonken eronder hielden door middel van
geestdodend, zielloos amusement en dito hebbedingetjes en farmaceutische
middelen, terwijl in Litouwen de paar machtigen de machteloze massa
eronder hielden door te dreigen met geweld.
naar: Jonathan Franzen, De correcties, 2012

VW-0311-a-21-3-o 7 / 11 lees verder ► ► ►

### Pagina 8

1p 13 Leg uit in welke situatie uit tekst 6 Marx’ kritiek op instituties te herkennen is: in die van Amerika of in die van Litouwen.
Het begrip ‘instituties’ kan op verschillende manieren gedefinieerd worden, afhankelijk van de vooronderstellingen waar je van uitgaat. 3p 14 Beargumenteer of instituties volgens jou de persoonlijke vrijheid inperken of juist mogelijk maken, met:
– een definitie van het begrip ‘harde institutie’ of een definitie van het begrip ‘zachte institutie’,
– een vooronderstelling waarop die definitie is gebaseerd, en
– een passend voorbeeld.
De moeder van het gezin, Enid, is verbitterd over haar eigen leven en vooral over de levens van haar man en kinderen. In elk gesprek dat ze met haar man en kinderen heeft, probeert ze hun gedrag te corrigeren. Haar verongelijkte gevoel is op een dieptepunt als ze van een arts een pilletje voorgeschreven krijgt met de naam Aslan. Het pilletje blijkt een illegale, verslavende, xtc-achtige drug te zijn die Enid liefdevol stemt. Ze wordt er-vergevend en medelevend van ten aanzien van haar man, haar kinderen en het leven.
3p 15 Leg uit:
– wat de christelijke liefde (agapè) als hoogste theologische deugd inhoudt, en
– in welk opzicht Camus aansluit bij de christelijke agapè en in welk opzicht hij deze bekritiseert.
Leg vervolgens uit dat het Aslan-pilletje binnen het christendom geen werkelijke zin kan geven.
Aan het eind van de roman beseft Enid, als ze is losgekomen van haar verslaving aan het Aslan-pilletje, dat ze ook gelukkig kan zijn zonder dat haar kinderen en zijzelf perfect in het succesvolle plaatje passen dat ze altijd voor ogen heeft gehad.
De titel van de roman *De correcties* verwijst naar hoe de vijf personages proberen om hun leven te leiden. Bij tegenslag en mislukkingen proberen ze onmiddellijk zichzelf en anderen te verbeteren en bij te sturen. Het doel van de personages is een maatschappelijk succesvol, financieel onafhankelijk en persoonlijk geslaagd leven.
2p 16 Martha Nussbaum onderscheidt twee strategieën om met onze menselijke kwetsbaarheid om te gaan. Leg uit bij welke van deze twee strategieën de ‘correcties’ in Franzens roman het best aansluiten.
Beargumenteer vervolgens met Enids besef en een afweging van deze twee strategieën of de ‘correcties’ volgens jou noodzakelijk zijn voor het goede leven.
VW-0311-a-21-3-o 8 / 11 lees verder ►►►

### Pagina 9

Opgave 3 De meeste mensen deugen

In zijn boek *De meeste mensen deugen* bespreekt Rutger Bregman de
vraag of mensen van nature goed of slecht zijn.
De heersende gedachte is dat mensen eigenlijk egoïstisch en agressief
zijn. Een dun laagje beschaving houdt deze ware aard van mensen
verborgen, maar in noodsituaties komt hij naar boven. Dit wordt ook wel
de ‘vernistheorie’ genoemd, waarin ‘vernis’ slaat op een dun laagje lak om
iets te beschermen.
Het mensbeeld van Sigmund Freud lijkt op deze vernistheorie.
1p 17 Geef een overeenkomst tussen het mensbeeld van Freud en het
mensbeeld in de vernistheorie.

Om te ontdekken of de vernistheorie klopt, onderzoekt Bregman in zijn
boek de situatie op Paaseiland. Dit is een klein eiland in de Stille Oceaan
dat ooit vol stond met ‘moai’, massieve stenen beelden van gigantische
hoofden. De geschiedenis van Paaseiland staat bekend als een voorbeeld
van een samenleving in verval.
Volgens sommige onderzoekers leefden op Paaseiland ooit 15.000
mensen. De productie van de moai zou echter steeds verder zijn
opgevoerd door een machtig stamhoofd. Dit vereiste zo veel hout voor het
vervoer dat de grond erodeerde, de landbouw stagneerde en de
eilandbewoners honger leden. Hierop brak er een burgeroorlog uit.
Volgens John Lockes opvatting over het doel van staten schoot de staat
van het stamhoofd op Paaseiland tekort. Bij de oprotting van een staat
doen mensen volgens Locke afstand van twee vermogens.
2p 18 Geef deze twee vermogens weer.
Leg vervolgens uit welk opgegeven vermogen maakt dat het stamhoofd
op Paaseiland volgens de opvatting van Locke tekort is geschoten.

Onderzoekers beschrijven de burgeroorlog op Paaseiland als een oorlog
van allen tegen allen. Volgens sommige filosofen zou dit ook het kenmerk
zijn van een natuurtoestand.
De natuurtoestand is volgens Locke geen situatie van totale
bandeloosheid.
2p 19 Leg met Lockes idee van de natuurwet uit dat volgens Locke de
natuurtoestand geen situatie van totale bandeloosheid is.
Beargumenteer vervolgens of jij het met Locke eens bent dat een
natuurtoestand niet noodzakelijk vervalt in een oorlog van allen tegen
allen.

VW-0311-a-21-3-o 9 / 11 lees verder lees verder

### Pagina 10

Volgens de onderzoekers leefden de Paaseilanders in eerste instantie in
een vruchtbaar paradijs, waar alles in overvloed aanwezig was. Het ging
pas mis toen het staatshoofd de productie van de moai opvoerde en als
zijn eigen prestige project ging zien.
Bregman is het niet met de onderzoekers eens en denkt dat het verslepen
van de moai als een 'collective work event' moet worden gezien, een
gezamenlijk ritueel om mensen bij elkaar te brengen. Tweehonderd jaar
lang werd er elk jaar een moai geplaatst.
Menselijke verlangens kunnen op verschillende manieren een rol spelen
in een samenleving. Plato en Aristoteles onderscheiden in dit verband
'thymos' (emotionele bezieling) en 'epithumia' (lustvol verlangen).
2p 20 Leg het begrip 'epithumia' uit met het voorbeeld van de Paaseilanders in
het vruchtbare paradijs.
Leg vervolgens het begrip 'thymos' uit met het voorbeeld van het
'collective work event'.

Volgens Bregman kun je de uitputting van de natuur op Paaseiland lezen
als een verhaal over de situatie in onze moderne maatschappij.
Bruno Latour denkt dat de aarde aan een dergelijke uitputting kan
ontsnappen door een ecologische transitie. Volgens Latour moeten we
daarvoor wel afstappen van het subject-objectschema.
3p 21 Leg met het begrip 'netwerk' uit wat er volgens Latour mis is met het
subject-objectschema.
Leg vervolgens met een voorbeeld uit wat een ecologische transitie
inhoudt.

Beargumenteer tot slot met dit voorbeeld en het begrip 'netwerk' of we
volgens jou moeten afstappen van het subject-objectschema, zoals Latour
stelt, om een ecologische transitie te kunnen bereiken.

Na onderzoek concludeert Bregman dat het verval van Paaseiland niet te
wijten is aan een oorlog en dat de ontbossing het gevolg is van een
rattenplaag.
Toch is het verhaal van de egoïstische eilandbewoners die hun eigen
beschaving vernietigden eindeloos vaak herhaald. En dit negatieve
mensbeeld heeft volgens Bregman een heel schadelijk gevolg, het
nocebo-effect.
VW-0311-a-21-3-o 10 / 11 lees verder ► ► ►

### Pagina 11

tekst 7

Neem het placebo-effect. Slik een neppil waarvan de dokter zegt dat hij werkt
en je zou je zomaar beter kunnen voelen. Maar het werkt ook andersom.
Slik een neppil waarvan je denkt ziek te worden, en de kans is groot dat je het
wordt. WaarschuW je patiënten voor ernstige bijwerkingen, en ze zouden er
zomaar last van kunnen krijgen.

bron: Rutger Bregman, De meeste mensen deugen, 2019

1p 22 Leg met het verhaal over het verval van Paaseiland uit dat een nocebo-
effect kan optreden omdat de mens zich tot zichzelf-in-de-wereld
verhoudt.

Bregman stelt dat we de dominante diersoort op aarde zijn geworden door
onze vriendelijkheid. Door natuurlijke selectie is die eigenschap steeds
verder geëvolueerd en is sociaal gedrag genetisch verankerd. Mensen
hebben een buitengewoon vermogen om van elkaar te leren en
vergeleken met onze verre voorouders hebben we zachte, jeugdige
gelaatstrekken gekregen. Homo sapiens is volgens Bregman 'homo
puppy' geworden, een vriendelijk huisdier.
Als het mensbeeld 'homo puppy' juist is, dan heeft dit wellicht gevolgen
voor hoe we de zin van het leven beschouwen. Het humanisme en het
anti-humanisme zijn voorbeelden van levensbeschouwingen.

1p 23 Beargumenteer met het idee van de 'homo puppy' of jij het eerder eens
bent met het humanisme of met het anti-humanisme.

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.

VW-0311-a-21-3-0
11 / 11
einde