# Eindexamen Biologie VWO 2018 tijdvak 1 > Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/biologie/2018/tijdvak-1 ## Vragen in dit examen ### Vraag 1 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 4 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 5 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 6 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 7 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 8 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 9 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 10 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 11 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 12 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 13 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 14 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 15 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 16 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 17 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 18 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 19 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 20 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 21 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 22 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 23 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 24 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 25 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 26 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 27 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 28 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 29 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 30 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 31 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 32 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 33 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 34 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 35 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 36 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 37 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ### Vraag 38 – Adempatroon en pco2/po2 regulatie bij ## Opgaven (tekst van het examen) ### Pagina 1 Examen VWO 2018 tijdvak 1 dinsdag 22 mei 13.30 - 16.30 uur biologie Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 38 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 74 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden. Als bij een open vraag een verklaring, uitleg of berekening vereist is, worden aan het antwoord meestal geen punten toegekend als deze verklaring, uitleg of berekening ontbreekt. Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld. VW-1018-a-18-1-o ### Pagina 2 Tenzij anders vermeld, is er sprake van normale situaties en gezonde organismen. Hoogteziekte Wandelen en klimmen hoog in de bergen is niet zonder risico's. Een daarvan is hoogteziekte. Zonder adequaat handelen kan hoogteziekte een dodelijke afloop hebben. Naarmate je hoger komt neemt de luchtdruk af. De ijle lucht bevat nog steeds 21 procent zuurstof, maar elke ademteug bevat als je hoger komt steeds minder zuurstofmoleculen. In afbeelding 1 is de relatieve hoeveelheid zuurstof ten opzichte van zeeniveau aangegeven op verschillende hoogten van de Mount Everest. Zo bevat een ademteug ter hoogte van het basiskamp nog maar 53 procent van het aantal zuurstofmoleculen in vergelijking met een ademteug op zeeniveau. afbeelding 1 [FIGUUR: Een berglandschap met de Mount Everest, waarbij verschillende kampen en de top zijn aangegeven met hoogte en het percentage zuurstof op die hoogte.] top Mt. Everest (8850 m) kamp 4 (8000 m) kamp 3 (7162 m) kamp 2 (6400 m) kamp 1 (5943 m) - top Mount Everest (33% $O_2$) - kamp 4 (37% $O_2$) - kamp 3 (42% $O_2$) - kamp 2 (46% $O_2$) - kamp 1 (49% $O_2$) basiskamp (5334 m) - basiskamp (53% $O_2$) Een laag zuurstofgehalte in het bloed kan hoogteziekte veroorzaken. Hoogteziekte merk je aan hoofdpijn met daarbij misselijkheid, slapeloosheid en/of vermoeidheid. De gevoeligheid voor hoogteziekte verschilt van persoon tot persoon en is niet gekoppeld aan leeftijd, geslacht, conditie of ervaring. Hoogteziekte kan, indien onbehandeld, uitmonden in hersenoedeem (vochtophoping in de hersenen) en longoedeem (vochtophoping in longweefsel) en is dan levensbedreigend. VW-1018-a-18-1-o 2 / 23 lees verder ►►► ### Pagina 3 Wanneer je overnacht op grote hoogte, kan het gebeuren dat je ademhaling tijdens de slaap een abnormaal patroon vertoont. Het ademen houdt zo nu en dan op; je ademhaling vertraagt eerst, stopt vervolgens 10 tot 15 seconden waarna je enige tijd versneld ademt. De ademhaling vertraagt dan weer en de cyclus herhaalt zich. Dit abnormale adempatroon is het gevolg van regulatie door het ademcentrum. Het ademcentrum reageert onder andere op de $pCO_2$ en de $pO_2$ in het bloed. 2p 1 Welke verandering in de $pO_2$ of de $pCO_2$ is mogelijk de oorzaak van het zo nu en dan stoppen van de ademhaling op grote hoogte? A een hoge $pCO_2$ van het bloed B een hoge $pO_2$ van het bloed C een lage $pCO_2$ van het bloed D een lage $pO_2$ van het bloed De gaswisseling verbetert na een verblijf van enige weken op grote hoogte: door de invloed van een bepaald hormoon neemt de zuurstofopname geleidelijk toe. In de uitwerkbijlage is een aanzet gegeven van de regelkring waarbij dit hormoon betrokken is. 3p 2 Maak de regelkring af zodat duidelijk wordt hoe deze leidt tot een betere zuurstofopname na een lang verblijf op grote hoogte. Doe het als volgt: – Vul de naam in van het hormoon, van een celtype, van een orgaan en van een specifiek onderdeel of weefsel in een orgaan. – Geef bij drie pijlen aan of het stimulering (+) of remming (-) betreft. VW-1018-a-18-1-o 3 / 23 lees verder ►►►