# Eindexamen Bedrijfseconomie VWO 2025 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2025/tijdvak-1

## Vraag 1 – Maatschappelijke behoeften en financiële overzichten (2 punten)

Noem twee verschillende maatschappelijke behoeften waarin Ahold Delhaize voorziet. Motiveer beide antwoorden met een verwijzing naar het bovenstaande financiële overzicht.

Wat kun je verwachten: De vraag vereist het identificeren van twee maatschappelijke behoeften waarin een bedrijf voorziet en deze te motiveren met specifieke posten uit een financieel overzicht.

Wat moet je kennen: Definitie van maatschappelijke behoeften (bijvoorbeeld werkgelegenheid, inkomen, producten, belastinginkomsten).
De relatie tussen financiële posten (zoals omzet, loonkosten, resultaat voor vennootschapsbelasting) en maatschappelijke behoeften.

Wat moet je kunnen: Financiële posten aflezen uit een winst- en verliesrekening.
Maatschappelijke behoeften benoemen die voortvloeien uit de bedrijfsvoering.
Een verband leggen tussen een financiële post en een maatschappelijke behoefte.
Twee verschillende maatschappelijke behoeften identificeren en motiveren.

Waar op letten: Koppel elke maatschappelijke behoefte aan een specifieke, relevante post uit het financiële overzicht.
Noem alleen behoeften die direct af te leiden zijn uit de gegeven financiële data.
Geef twee verschillende antwoorden, elk met een eigen motivatie.

Vaardigheden: Bedrijfskundig inzicht, Financiële overzichten interpreteren, Maatschappelijk bewustzijn, Redeneren en motiveren

Kernbegrippen: maatschappelijke behoeften, stakeholders, winst- en verliesrekening, kostensoorten

Veelgemaakte fouten:
- De maatschappelijke behoefte niet koppelen aan een specifieke post uit het financiële overzicht.
- Een behoefte noemen die niet uit het overzicht af te leiden is, zoals 'duurzaamheid'.
- Slechts één antwoord geven in plaats van de gevraagde twee.
- Maatschappelijke behoeften noemen die niet direct door Ahold Delhaize worden vervuld.
- Geen verwijzing naar het financiële overzicht of een verkeerde interpretatie.
- Slechts één behoefte noemen of onvoldoende motiveren.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2025/tijdvak-1/vraag/1

## Vraag 2 – Analyse graaiflatie met resultaatmarge (1 punt)

Toon met een berekening van de resultaatmarage aan of er in 2022 sprake is geweest van graaiflatie.

Wat kun je verwachten: De vraag vereist het berekenen van de resultaatmarge voor een specifiek jaar en het vergelijken van dit kengetal met een gegeven waarde uit een ander jaar om een conclusie te trekken over graaiflatie.

Wat moet je kennen: De formule voor de resultaatmarge: (resultaat / omzet) * 100%. Het begrip graaiflatie en de relatie met de ontwikkeling van de resultaatmarge.

Wat moet je kunnen: Financiële gegevens (omzet, resultaat) aflezen uit een tabel. De resultaatmarge berekenen. De berekende resultaatmarge vergelijken met een gegeven referentiewaarde. Een conclusie trekken over graaiflatie op basis van de vergelijking.

Waar op letten: Zorg ervoor dat omzet en resultaat correct in de formule worden geplaatst. Vergeet niet een duidelijke conclusie te trekken op basis van de berekening. Voorkom rekenfouten die tot een verkeerde conclusie kunnen leiden.

Vaardigheden: Formules toepassen, Gegevens interpreteren, Economische begrippen koppelen, Conclusies trekken

Kernbegrippen: resultaatmarge, graaiflatie, financiële kengetallen

Veelgemaakte fouten:
- Omzet en resultaat omdraaien in de formule.
- Vergeten een conclusie te trekken op basis van de berekening.
- Een rekenfout maken en daardoor de verkeerde conclusie trekken.
- Verkeerde formule gebruiken
- Cijfers uit verkeerde jaren gebruiken
- Geen duidelijke conclusie trekken

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2025/tijdvak-1/vraag/2

## Vraag 3 – Berekening stijging resultaat per aandeel door inkoop eigen aandelen (2 punten)

Ahold Delhaize heeft op 1 januari 2022 een deel van haar eigen aandelen ingekocht op de effectenbeurs. Bij het inkopen van de eigen aandelen treedt er een balansmutatie op, waarbij het geplaatste aandelenkapitaal daalt en de liquide middelen afnemen. Door de daling van het geplaatste aandelenkapitaal stijgt het resultaat per aandeel. Na de inkoop van eigen aandelen zijn er geen verdere mutaties geweest op het geplaatste aandelenkapitaal in 2022.

3 Bereken met hoeveel eurocent het resultaat voor vennootschapsbelasting per aandeel in 2022 is gestegen ten opzichte van 2021 als gevolg van het inkopen van eigen aandelen.

Wat kun je verwachten: Een vraag over de impact van het inkopen van eigen aandelen op het resultaat per aandeel, waarbij een berekening van de stijging in eurocenten wordt gevraagd.

Wat moet je kennen: Definitie en berekening van resultaat per aandeel (winst / aantal uitstaande aandelen).
Het effect van inkoop eigen aandelen op het geplaatste aandelenkapitaal en het aantal uitstaande aandelen.
Het effect van een daling van het aantal uitstaande aandelen op het resultaat per aandeel, ceteris paribus.

Wat moet je kunnen: Het aantal uitstaande aandelen in een specifiek jaar berekenen op basis van gegeven financiële gegevens (bijvoorbeeld geplaatst aandelenkapitaal en nominale waarde per aandeel).
Het resultaat per aandeel berekenen voor verschillende scenario's (met en zonder inkoop eigen aandelen).
Het verschil in resultaat per aandeel toerekenen aan de inkoop van eigen aandelen.
Berekeningen uitvoeren met miljoenen en eurocenten en correct afronden.

Waar op letten: Maak een onderscheid tussen de totale winst en de winst per aandeel.
Houd rekening met de wijziging in het aantal uitstaande aandelen als gevolg van de inkoop van eigen aandelen.
Bereken het resultaat per aandeel alsof de inkoop van eigen aandelen niet heeft plaatsgevonden om het effect van de inkoop te isoleren.
Voorkom het simpelweg aftrekken van het resultaat per aandeel van twee verschillende jaren zonder rekening te houden met de oorzaak van de stijging.

Vaardigheden: Financiële berekeningen uitvoeren, Ratio's toepassen, Verschillen berekenen

Kernbegrippen: resultaat per aandeel, inkoop eigen aandelen, aantal uitstaande aandelen, resultaat voor vennootschapsbelasting, balansmutatie

Veelgemaakte fouten:
- Simpelweg het verschil tussen het resultaat per aandeel van 2022 en 2021 berekenen (€ 3,25 - € 2,75), wat geen rekening houdt met de oorzaak van de stijging.
- Het effect van de winststijging niet scheiden van het effect van de daling van het aantal aandelen.
- Een rekenfout maken bij het bepalen van het aantal aandelen in 2021.
- Verkeerde jaren vergelijken
- Aantal aandelen niet aanpassen
- Fout in de eenheid (eurocent)

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2025/tijdvak-1/vraag/3

## Vraag 4 – Aandeleninkoop en beleggersrendement (2 punten)

Leg op twee manieren uit hoe de aandeleninkoop van Ahold Delhaize gunstig kan zijn voor het beleggersrendement van aandeelhouders van Ahold Delhaize.

Wat kun je verwachten: Een vraag over de effecten van aandeleninkoop op het rendement voor aandeelhouders, waarbij twee verschillende mechanismen uitgelegd moeten worden.

Wat moet je kennen: Definitie van aandeleninkoop.
Componenten van beleggersrendement: dividendrendement en koersresultaat.
Relatie tussen aandeleninkoop en dividend per aandeel (minder uitstaande aandelen, gelijkblijvend of stijgend totaal dividend, dus hoger dividend per aandeel).
Relatie tussen aandeleninkoop en beurskoers (verminderd aanbod van aandelen, verhoogde vraag naar aandelen, wat leidt tot een hogere koers).
Basisprincipes van vraag en aanbod op de aandelenmarkt.

Wat moet je kunnen: Uitleggen hoe aandeleninkoop het dividend per aandeel kan beïnvloeden.
Uitleggen hoe aandeleninkoop de beurskoers kan beïnvloeden via vraag- en aanbodmechanismen.
Twee verschillende manieren benoemen en toelichten waarop aandeleninkoop gunstig is voor het beleggersrendement.

Waar op letten: Zorg ervoor dat de twee manieren van uitleg distinct zijn en niet slechts variaties op hetzelfde argument.
Leg de oorzaak-gevolgrelatie duidelijk uit (bijvoorbeeld: waarom stijgt het dividend per aandeel, of waarom stijgt de beurskoers).
Maak onderscheid tussen totaal dividend en dividend per aandeel.
Verklaar de koersstijging door vraag- en aanbodmechanismen.

Vaardigheden: Economische concepten uitleggen, Gevolgen analyseren, Redeneren, Kennis toepassen

Kernbegrippen: aandeleninkoop, beleggersrendement, dividend per aandeel, beurskoers, vraag en aanbod

Veelgemaakte fouten:
- Verwarren van totaal dividend met dividend per aandeel.
- Onvoldoende uitleggen van het vraag- en aanbodmechanisme dat de koersstijging veroorzaakt.
- Niet benoemen van de twee componenten van beleggersrendement: dividend en koersresultaat.
- Slechts één manier noemen
- Onjuiste uitleg
- Verwarring met dividenduitkering

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2025/tijdvak-1/vraag/4

## Vraag 5 – Rechtsvorm Camping Vogelhof (1 punt)

Noem de rechtsvorm van Camping Vogelhof.

Wat kun je verwachten: Een vraag over het identificeren van de rechtsvorm van een onderneming op basis van gegeven informatie.

Wat moet je kennen: Definitie en kenmerken van verschillende rechtsvormen, waaronder eenmanszaak, vof, bv, nv, stichting en vereniging.
Specifieke kenmerken van een vennootschap onder firma (vof), zoals hoofdelijke aansprakelijkheid en het ontbreken van rechtspersoonlijkheid.
Het concept rechtspersoonlijkheid en de implicaties daarvan voor aansprakelijkheid en continuïteit.

Wat moet je kunnen: De relevante informatie over de onderneming uit de casus-tekst filteren.
De kenmerken van de onderneming matchen met de kenmerken van bekende rechtsvormen.
De correcte rechtsvorm benoemen.

Waar op letten: Let op specifieke aanwijzingen in de casus-tekst die duiden op het aantal eigenaren, de aansprakelijkheid en de aanwezigheid van rechtspersoonlijkheid.
Vermijd verwarring tussen rechtsvormen die op elkaar lijken, zoals een eenmanszaak en een vof, of een vof en een bv.
Controleer of de gekozen rechtsvorm past bij alle gegeven kenmerken van de onderneming.

Vaardigheden: Rechtsvormen herkennen, Kennis reproduceren

Kernbegrippen: rechtsvormen, vennootschap onder firma (vof), rechtspersoonlijkheid, aansprakelijkheid

Veelgemaakte fouten:
- Verwarring met andere rechtsvormen zoals een eenmanszaak of BV.
- Het negeren van de cruciale aanwijzing 'zonder rechtspersoonlijkheid' in de casus-tekst.
- Verkeerde rechtsvorm noemen
- Meerdere rechtsvormen noemen
- Geen rechtsvorm noemen

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2025/tijdvak-1/vraag/5

## Vraag 6 – Omzetberekening standplaatsen Camping Vogelhof 2024 (4 punten)

Bereken voor Camping Vogelhof de omzet in 2024 uit de verhuur van standplaatsen.
Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag in.

Wat kun je verwachten: Een vraag over het berekenen van de totale omzet uit verhuur van standplaatsen, rekening houdend met verschillende seizoenen, boekingssoorten (week/dag), tarieven en kortingen.

Wat moet je kennen: Formule omzet: aantal eenheden x prijs per eenheid.
Concept van seizoensinvloeden op prijzen en bezetting.
Toepassing van kortingspercentages op specifieke delen van de omzet.
Omzet wordt exclusief btw berekend, tenzij anders vermeld.

Wat moet je kunnen: Gegevens uit een tabel en tekst interpreteren en selecteren.
Omzet per type boeking (week/dag) per seizoen berekenen.
Totale omzet per seizoen berekenen door week- en dagboekingen op te tellen.
Totale omzet over het hele jaar berekenen door seizoensomzetten te vermenigvuldigen met het aantal weken per seizoen en deze op te tellen.
Deel van de omzet identificeren waarop een korting van toepassing is.
Korting berekenen en toepassen op de relevante omzet.
De uiteindelijke totale omzet na korting berekenen.

Waar op letten: Vergeet de vroegboekkorting van 5% over 25% van de boekingen niet toe te passen op de totale omzet.
Vermenigvuldig de omzet per week per seizoen met het juiste aantal weken (13 voor voorseizoen, 8 voor hoogseizoen, 5 voor naseizoen).
Voorkom rekenfouten bij het optellen van de omzet van week- en dagboekingen per seizoen.
Bereken de omzet exclusief btw.

Vaardigheden: Gegevens verwerken, Omzet berekenen, Nauwkeurig invullen

Kernbegrippen: omzetberekening, seizoensinvloeden, prijsdifferentiatie, kortingen

Veelgemaakte fouten:
- De vroegboekkorting van 5% over 25% van de boekingen vergeten toe te passen op de totale omzet.
- De omzet per week per seizoen niet vermenigvuldigen met het juiste aantal weken (13, 8 en 5).
- Een rekenfout maken bij het optellen van de omzet van week- en dagboekingen per seizoen.
- BTW meerekenen, terwijl de omzet altijd exclusief BTW wordt berekend, tenzij anders vermeld.
- Verkeerde gegevens gebruiken
- Rekenfouten maken
- Niet alle componenten meenemen

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2025/tijdvak-1/vraag/6

## Vraag 7 – Onderdeel ondernemingsplan: concurrentieanalyse (1 punt)

Noem het onderdeel van het ondernemingsplan waaronder een concurrentieanalyse valt.

Wat kun je verwachten: De vraag toetst kennis over de structuur van een ondernemingsplan en de plaats van een concurrentieanalyse daarbinnen.

Wat moet je kennen: De onderdelen van een ondernemingsplan, specifiek de plaats van een concurrentieanalyse als onderdeel van het marketingplan of de externe analyse.

Wat moet je kunnen: Het juiste onderdeel van een ondernemingsplan benoemen waaronder een concurrentieanalyse valt.

Waar op letten: Vermijd verwarring tussen externe en interne analyse. Noem geen te algemeen onderdeel zoals 'strategie'.

Vaardigheden: Kennis reproduceren, Begrippen toepassen, Structuur herkennen

Kernbegrippen: Ondernemingsplan, Concurrentieanalyse, Marketingplan, Externe analyse, ondernemingsplan, concurrentieanalyse, marketingplan, externe analyse

Veelgemaakte fouten:
- Verwarren van externe analyse met interne analyse.
- Een te algemeen onderdeel van het ondernemingsplan noemen, zoals 'strategie'.
- Verwarring met andere analyses (bijv. SWOT)
- Te algemeen antwoord geven

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2025/tijdvak-1/vraag/7

## Vraag 8 – Kostenverschil hypothecaire en onderhandse lening (2 punten)

Er zijn bijkomende kosten voor het afsluiten van een hypothecaire lening, die niet gemaakt hoeven te worden bij het afsluiten van een onderhandse lening (zie informatiebron 4).
Noem twee van deze bijkomende kosten.

Wat kun je verwachten: De vraag vereist kennis van de specifieke bijkomende kosten die gepaard gaan met het afsluiten van een hypothecaire lening, in tegenstelling tot een onderhandse lening.

Wat moet je kennen: Definitie en kenmerken van een hypothecaire lening.
Definitie en kenmerken van een onderhandse lening.
Specifieke kostenposten die uniek zijn voor het afsluiten van een hypothecaire lening: notariskosten, taxatiekosten, (hypotheek)adviseurskosten/bemiddelingskosten, makelaarskosten.

Wat moet je kunnen: Verschil benoemen tussen een hypothecaire en een onderhandse lening op basis van bijkomende kosten.
Twee specifieke bijkomende kostenposten van een hypothecaire lening correct identificeren en benoemen.

Waar op letten: Noem twee verschillende kostenposten.
Zorg ervoor dat de genoemde kosten specifiek zijn voor een hypothecaire lening en niet voor een onderhandse lening of algemene vastgoedtransacties (zoals overdrachtsbelasting).
Verwar bijkomende kosten niet met de rente die over de lening betaald moet worden.

Vaardigheden: Kennis reproduceren, Voorbeelden geven, Begrippen toepassen

Kernbegrippen: hypothecaire lening, onderhandse lening, financieringskosten, transactiekosten

Veelgemaakte fouten:
- Kosten noemen die niet specifiek zijn voor een hypothecaire lening, zoals overdrachtsbelasting.
- Slechts één kostenpost noemen in plaats van de gevraagde twee.
- Kosten verwarren met de rente op de lening zelf.
- Kosten noemen die niet 'bijkomend' zijn
- Slechts één voorbeeld noemen

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2025/tijdvak-1/vraag/8

## Vraag 9 – Berekening onderhandse lening (2 punten)

Bereken de hoogte van de af te sluiten onderhandse lening bij de oom van Flohr (zie informatiebronnen 2 en 3).

Wat kun je verwachten: De vraag vereist het berekenen van de hoogte van een onderhandse lening op basis van gegeven informatie over investeringen en financieringsbehoeften.

Wat moet je kennen: Formule voor het berekenen van het aantal benodigde eenheden (chalets): (totaal aantal eenheden x benodigde eenheden per deel) / totale eenheden per deel.
Definitie van investeringskosten per eenheid: aanschafprijs + bijkomende uitgaven + inventaris.
Definitie van een onderhandse lening als onderdeel van vreemd vermogen.
Berekening van het te financieren bedrag: totale investering x financieringspercentage.

Wat moet je kunnen: Het aantal benodigde chalets berekenen op basis van de gegeven verhoudingen.
Alle relevante investeringskosten per chalet identificeren en optellen.
De totale investering berekenen door het aantal chalets te vermenigvuldigen met de investeringskosten per chalet.
Het financieringspercentage toepassen op de totale investering om de hoogte van de onderhandse lening te bepalen.
Informatie uit informatiebronnen 2 en 3 interpreteren en toepassen.

Waar op letten: Zorgvuldig het correcte aantal chalets berekenen.
Alle relevante investeringskosten per chalet meenemen in de berekening.
Het juiste financieringspercentage toepassen op de totale investering.

Vaardigheden: Informatie analyseren, Relevante gegevens selecteren, Berekenen, Financieringsbehoefte bepalen

Kernbegrippen: Investeringsbegroting, Financieringsplan, Onderhandse lening, Vreemd vermogen, investeringsbegroting, financieringsplan, onderhandse lening, vreemd vermogen

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerd aantal eenheden (chalets) berekenen.
- Niet alle investeringskosten per eenheid (chalet) optellen.
- Het financieringspercentage vergeten of onjuist toepassen op de totale investering.
- Niet alle relevante bronnen gebruiken
- Rekenfouten maken
- Onjuiste gegevens selecteren

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2025/tijdvak-1/vraag/9

## Vraag 10 – Berekening inzet zzp'ers eindschoonmaak (2 punten)

Bereken hoeveel uur per week de zzp'ers gemiddeld moeten worden ingezet (zie informatiebron 2).

Wat kun je verwachten: Een berekening van de benodigde inzet in uren per week voor zzp'ers voor eindschoonmaak, rekening houdend met bezettingsgraad en verblijfsduur.

Wat moet je kennen: Begrip van bezettingsgraad, verblijfsduur en de relatie tussen deze factoren en de benodigde arbeidstijd. Omrekenen van minuten naar uren.

Wat moet je kunnen: Gegevens uit een informatiebron interpreteren en toepassen. Een berekening opstellen om de wekelijkse schoonmaakfrequentie te bepalen. De totale benodigde tijd in minuten berekenen en omzetten naar uren.

Waar op letten: Minuten correct omrekenen naar uren. De bezettingsgraad van 90% toepassen. De wisselfactor (7 dagen / 4 nachten verblijf) correct gebruiken.

Vaardigheden: Gegevens selecteren, Berekenen, Gemiddelde bepalen, Eenheden omrekenen (indien nodig)

Kernbegrippen: personeelsplanning, bezettingsgraad, arbeidsproductiviteit

Veelgemaakte fouten:
- Minuten niet omrekenen naar uren (bijvoorbeeld 63 x 40 rekenen).
- De bezettingsgraad van 90% vergeten toe te passen.
- De wisselfactor (7 dagen / 4 nachten verblijf) onjuist interpreteren of niet gebruiken.
- Verkeerde gegevens gebruiken
- Fout in de berekening van het gemiddelde
- Niet per week berekenen

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2025/tijdvak-1/vraag/10

## Vraag 11 – Voordelen inhuren zzp'ers (2 punten)

Noem twee verschillende bedrijfseconomische voordelen van het inhuren van zzp'ers ten opzichte van het aannemen van personeel in loondienst.

Wat kun je verwachten: De vraag vereist het benoemen van twee verschillende bedrijfseconomische voordelen van het inhuren van zzp'ers ten opzichte van personeel in loondienst.

Wat moet je kennen: Definitie en kenmerken van een zzp'er (zelfstandige zonder personeel).
Definitie en kenmerken van personeel in loondienst.
Verschillen in kostenstructuur tussen zzp'ers en loondienst (o.a. sociale lasten, loondoorbetaling bij ziekte, ontslagkosten).
Concept van flexibiliteit in personeelsbezetting en de impact daarvan op bedrijfsvoering.
Kennis van ontslagbescherming en de implicaties daarvan voor werkgevers.

Wat moet je kunnen: Verschillen tussen zzp'ers en loondienstpersoneel analyseren vanuit bedrijfseconomisch perspectief.
Specifieke bedrijfseconomische voordelen van zzp'ers formuleren en toelichten.
Twee verschillende voordelen identificeren en benoemen.

Waar op letten: Noem voordelen voor de onderneming, niet voor de zzp'er zelf.
Formuleer specifieke bedrijfseconomische voordelen, niet algemene uitspraken.
Zorg dat de genoemde voordelen bedrijfseconomisch van aard zijn.

Vaardigheden: Kennis van arbeidsrelaties, Kostenanalyse, Flexibiliteit, Bedrijfseconomisch inzicht

Kernbegrippen: ZZP'er, Personeelskosten, Arbeidsflexibiliteit, Sociale zekerheid, zzp'er, personeelskosten, arbeidsflexibiliteit, sociale zekerheid

Veelgemaakte fouten:
- Voordelen voor de zzp'er noemen in plaats van voor de onderneming.
- Te algemene antwoorden geven zoals 'het is goedkoper' zonder specificatie.
- Niet-bedrijfseconomische voordelen noemen, zoals motivatie.
- Voordelen noemen die niet specifiek bedrijfseconomisch zijn.
- Slechts één voordeel noemen of voordelen die niet uniek zijn voor zzp'ers.
- Niet duidelijk het onderscheid maken met personeel in loondienst.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2025/tijdvak-1/vraag/11

## Vraag 12 – Berekening totale verwachte kosten Toekanveld 2025 (4 punten)

Bereken de totale verwachte kosten van het Toekanveld voor 2025 (zie informatiebronnen 2, 3 en 4).
Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag in.

Wat kun je verwachten: Een vraag over het berekenen van verschillende kostenposten (afschrijvingskosten, interestkosten, variabele kosten) en het optellen hiervan tot de totale verwachte kosten voor een specifieke periode.

Wat moet je kennen: Formule afschrijvingskosten: (aanschafwaarde + installatiekosten - restwaarde) / economische levensduur.
Formule interestkosten: hoofdsom lening x interestpercentage.
Het onderscheid tussen vaste en variabele kosten.
Het concept van lineaire afschrijving.
Het effect van aflossingen op de hoofdsom van een lening en daarmee op de interestkosten gedurende een jaar.

Wat moet je kunnen: Relevante gegevens voor afschrijvingskosten (aanschafwaarde, restwaarde, levensduur) uit informatiebronnen selecteren.
Afschrijvingskosten voor chalets en inventaris berekenen.
Relevante gegevens voor interestkosten (hoofdsom, percentage, aflossingen) uit informatiebronnen selecteren.
Interestkosten berekenen, rekening houdend met tussentijdse aflossingen.
Variabele kosten (schoonmaak) berekenen op basis van gegeven aantallen en tarieven.
Alle berekende en gegeven kostenposten (afschrijvingskosten, interestkosten, schoonmaakkosten, overige kosten) optellen tot de totale verwachte kosten.
Een uitwerkbijlage correct invullen met berekeningen en bedragen.

Waar op letten: De restwaarde moet worden afgetrokken van de aanschafwaarde voordat de afschrijving wordt berekend.
Bij interestkosten moet rekening worden gehouden met aflossingen die de hoofdsom gedurende het jaar verlagen, wat resulteert in een lagere interestberekening voor een deel van het jaar.
Zorg ervoor dat alle relevante kostenposten (afschrijvingskosten chalets, afschrijvingskosten inventaris, interestkosten, schoonmaakkosten, overige kosten) worden meegenomen in de totale kostenberekening.

Vaardigheden: Kosten identificeren, Optellen, Cijfers verwerken, Nauwkeurig rekenen

Kernbegrippen: afschrijvingskosten, interestkosten, vaste en variabele kosten, kostprijsberekening

Veelgemaakte fouten:
- Restwaarde vergeten bij de berekening van de afschrijving.
- Interest berekenen over de volledige hoofdsom voor het hele jaar, zonder rekening te houden met tussentijdse aflossingen.
- Een van de kostenposten (bijv. inventaris of overige kosten) vergeten in de eindoptelling.
- Kostenposten missen
- Dubbele kosten meenemen
- Fouten maken bij het optellen

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2025/tijdvak-1/vraag/12

## Vraag 13 – Investeringsbeslissing Toekanveld (5 punten)

Wanneer er niet wordt heringericht, dan is de verwachte bijdrage van het Toekanveld aan het resultaat over 2025 € 115.000 voordelig.

Analyseer of Flohr en Femke zullen besluiten tot het herinrichten en plaatsen van de chalets op het Toekanveld.
Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag in.

Wat kun je verwachten: Een analyse van een investeringsbeslissing op basis van drie voorwaarden: financiering, personeel en verwachte bijdrage aan het resultaat. Je moet een uitwerkbijlage invullen.

Wat moet je kennen: De financieringsbehoefte uit vraag 9 (€ 1.800.000) en de maximale financieringsgrens (€ 2.000.000).
De personeelsbehoefte uit vraag 10 (42 uur per week) en de beschikbare personeelscapaciteit (56 uur per week).
De formule voor omzet verhuur (aantal chalets x bezettingsgraad x weken per jaar x dagen per week x prijs per dag).
De formule voor opbrengst eindschoonmaak (aantal chalets x weken per jaar x prijs eindschoonmaak).
De totale kosten uit vraag 12 (€ 585.500).
De verwachte bijdrage aan het resultaat zonder herinrichting (€ 115.000).
De beslisregel dat de nieuwe bijdrage aan het resultaat minimaal drie keer zo voordelig moet zijn als de oude bijdrage.

Wat moet je kunnen: Controleren of de financieringsbehoefte voldoet aan de gestelde voorwaarde.
Controleren of de personeelsbehoefte voldoet aan de gestelde voorwaarde.
Berekenen van de omzet uit verhuur van chalets.
Berekenen van de opbrengst uit eindschoonmaak.
Berekenen van de verwachte bijdrage aan het resultaat na herinrichting (omzet verhuur + opbrengst eindschoonmaak - totale kosten).
Vergelijken van de berekende bijdrage met de gestelde beslisregel (minimaal drie keer de oude bijdrage).
Een conclusie trekken over de investeringsbeslissing op basis van alle drie de voorwaarden.

Waar op letten: Voorkom het verkeerd interpreteren van de beslisregel 'drie keer zo voordelig'; vermenigvuldig de oude bijdrage met 3, deel de nieuwe bijdrage niet door 3.
Zorg ervoor dat alle drie de voorwaarden (financiering, personeel, resultaat) gecontroleerd en meegenomen worden in de eindconclusie.
Neem het correcte kostenbedrag uit vraag 12 over (€ 585.500).

Vaardigheden: Analyseren, Argumenteren, Besluitvorming, Informatie interpreteren

Kernbegrippen: Investeringsbeslissing, Kosten-batenanalyse, Resultaatberekening, Besluitvormingscriteria, investeringsbeslissing, kosten-batenanalyse, resultaatberekening, besluitvormingscriteria, financieringsbehoefte, personeelsplanning

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerd interpreteren van de beslisregel 'drie keer zo voordelig', bijvoorbeeld door de nieuwe bijdrage te delen door 3 in plaats van de oude bijdrage met 3 te vermenigvuldigen.
- Vergeten één van de drie voorwaarden (financiering, personeel, resultaat) te controleren en mee te nemen in de eindconclusie.
- Foutief overnemen van het berekende kostenbedrag uit de voorgaande vraag (vraag 12).
- Alleen financiële aspecten meenemen
- Geen duidelijke conclusie trekken
- Argumenten niet koppelen aan de beslissing

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2025/tijdvak-1/vraag/13

## Vraag 14 – Off-balance-financiering en balansverkorting (1 punt)

Geef een voorbeeld van off-balance-financiering waardoor de omvang van de activa op de balans kan worden verlaagd.

Wat kun je verwachten: De vraag vereist het geven van een voorbeeld van off-balance-financiering dat leidt tot een verlaging van de activa op de balans.

Wat moet je kennen: Definitie van off-balance-financiering.
Voorbeelden van off-balance-financiering: operational lease, (meerjarige) huurovereenkomsten, factoring van debiteuren, consignatievoorraad.
Het effect van off-balance-financiering op de balans (activa en passiva worden niet opgenomen of verlaagd).

Wat moet je kunnen: Een concreet voorbeeld van off-balance-financiering benoemen.
Uitleggen hoe het gekozen voorbeeld leidt tot een verlaging van de activa op de balans.

Waar op letten: Verwar off-balance-financiering niet met on-balance-financiering (zoals een reguliere lening).
Noem geen financial lease, aangezien dit een on-balance verplichting is.
Zorg ervoor dat het gegeven voorbeeld daadwerkelijk de activa op de balans verlaagt.

Vaardigheden: Vakkennis toepassen, Voorbeelden geven, Effecten analyseren

Kernbegrippen: off-balance-financiering, balansverkorting, lease, factoring, consignatievoorraad

Veelgemaakte fouten:
- Het verwarren van off-balance financiering met on-balance financiering (zoals een lening).
- Het noemen van financial lease, wat een on-balance verplichting is, in plaats van operational lease.
- Een voorbeeld geven dat de activa niet verlaagt.
- Voorbeeld geven dat geen off-balance is
- Voorbeeld geven dat activa niet verlaagt
- Te abstract blijven

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2025/tijdvak-1/vraag/14

## Vraag 15 – Berekening inkopen en voorraadmutatie (2 punten)

Toon met een berekening aan dat de inkopen in week 5 lager zijn dan in week 1. Maak gebruik van grafieken 1 en 2.

Wat kun je verwachten: Je moet aantonen dat de inkopen in week 5 lager zijn dan in week 1 door middel van een berekening, gebruikmakend van de gegeven grafieken en contextinformatie.

Wat moet je kennen: Formule inkoopwaarde van de omzet: percentage x omzet.
Formule inkopen: eindvoorraad - beginvoorraad + inkoopwaarde van de omzet.

Wat moet je kunnen: Relevante gegevens aflezen uit grafieken (beginvoorraad, eindvoorraad, omzet).
Inkoopwaarde van de omzet berekenen.
Inkopen berekenen voor specifieke perioden (week 1 en week 5).
De berekende inkoopbedragen vergelijken en een conclusie trekken.

Waar op letten: Begin- en eindvoorraad niet omdraaien in de formule.
De inkoopwaarde van de omzet gebruiken, niet de omzet zelf (percentage toepassen).
De juiste weekgegevens aflezen uit de grafieken.

Vaardigheden: Grafieken interpreteren, Gegevens aflezen, Vergelijkingen maken, Berekenen

Kernbegrippen: inkoopwaarde van de omzet, voorraadmutatie, berekening inkopen

Veelgemaakte fouten:
- Begin- en eindvoorraad omdraaien in de formule.
- De omzet gebruiken in plaats van de inkoopwaarde van de omzet (vergeten 40% toe te passen).
- De verkeerde week aflezen uit de grafiek.
- Verkeerde gegevens aflezen uit de grafieken.
- Geen berekening tonen, alleen een conclusie.
- Grafieken verkeerd interpreteren (bijv. verkeerde as of eenheid).

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2025/tijdvak-1/vraag/15

## Vraag 16 – Berekening balanspost Debiteuren (2 punten)

Bereken de omvang van de balanspost Debiteuren aan het einde van week 9.

Wat kun je verwachten: De vraag vereist het berekenen van de omvang van de balanspost Debiteuren aan het einde van een specifieke week, rekening houdend met krediettermijn, percentage verkopen op rekening en BTW.

Wat moet je kennen: Debiteuren zijn vorderingen op klanten die nog moeten betalen voor geleverde goederen of diensten.
Krediettermijn is de periode waarbinnen een debiteur de factuur moet betalen.
Omzet op rekening is het deel van de verkopen dat niet direct contant wordt betaald.
BTW (omzetbelasting) is een belasting die over de verkoopprijs wordt geheven en door de onderneming wordt geïnd bij de klant.
De balanspost Debiteuren omvat de openstaande vorderingen inclusief BTW.

Wat moet je kunnen: De relevante weken voor openstaande debiteuren identificeren op basis van de krediettermijn.
Het percentage verkopen op rekening toepassen op de totale verkopen.
BTW (omzetbelasting) toevoegen aan de verkopen om de totale vordering per debiteur te bepalen.
De verkopen van de relevante weken optellen om de totale omvang van de balanspost Debiteuren te berekenen.

Waar op letten: BTW moet worden toegevoegd aan de omzet (rekenen met inclusief BTW bedragen).
De juiste weken selecteren voor de openstaande posten, gebaseerd op de krediettermijn (in dit geval week 8 en 9, gezien de krediettermijn van 2 weken en de berekening aan het einde van week 9).
Slechts 80% van de verkopen is op rekening; de berekening moet hierop gebaseerd zijn.

Vaardigheden: Balansposten bijhouden, Mutaties verwerken, Cijfers verwerken, Nauwkeurig rekenen

Kernbegrippen: Debiteuren, Krediettermijn, Omzet op rekening, BTW (omzetbelasting), debiteuren, krediettermijn, omzet op rekening, btw (omzetbelasting)

Veelgemaakte fouten:
- BTW vergeten toe te voegen aan de omzet (rekenen met exclusief BTW bedragen).
- De verkeerde weken selecteren voor de openstaande posten (bijvoorbeeld alleen week 9 in plaats van week 8 en 9).
- Vergeten dat slechts 80% van de verkopen op rekening is en de berekening baseren op 100% van de omzet.
- Verkeerde mutaties toepassen
- Beginstand vergeten
- Fouten in de berekening

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2025/tijdvak-1/vraag/16

## Vraag 17 – Berekening erfdeel na erfbelasting (2 punten)

Bereken het bedrag dat Klaas na betaling van de erfbelasting overhoudt van zijn erfdeel.

Wat kun je verwachten: Een vraag over het berekenen van de erfbelasting en het resterende bedrag van een erfenis, waarbij rekening gehouden moet worden met vrijstellingen en schijventarieven.

Wat moet je kennen: Definitie van erfbelasting
Concept van vrijstelling bij erfbelasting
Toepassing van schijventarieven voor erfbelasting
De relatie tussen de erflater en erfgenaam (neef) voor het bepalen van de juiste vrijstelling en tariefgroep.

Wat moet je kunnen: De juiste vrijstelling opzoeken in een tabel op basis van de relatie tussen erflater en erfgenaam (neef valt onder 'overige erfgenaam').
Het belastbare deel van de erfenis berekenen door de vrijstelling van het totale erfdeel af te trekken.
De juiste kolom met belastingtarieven selecteren (voor 'overige erfgenamen').
Het schijventarief correct toepassen om de totale erfbelasting te berekenen.
Het bedrag dat de erfgenaam overhoudt berekenen door de erfbelasting van het totale erfdeel af te trekken.

Waar op letten: Kies de correcte vrijstelling voor een neef (overige erfgenaam).
Gebruik de juiste kolom voor de belastingtarieven (overige erfgenamen).
Pas het schijventarief nauwkeurig toe, waarbij het hogere tarief alleen over het deel boven de schijfgrens wordt berekend.

Vaardigheden: Belastingberekeningen uitvoeren, Gegevens interpreteren, Stappenplan volgen

Kernbegrippen: Erfbelasting, Vrijstelling, Belastbaar bedrag, Schijventarief, erfbelasting, vrijstelling, belastbaar bedrag, schijventarief, overige erfgenaam

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerde vrijstelling kiezen; een neef valt onder 'overige erfgenaam'.
- De verkeerde kolom met belastingtarieven gebruiken.
- Het schijventarief verkeerd toepassen, bijvoorbeeld het hoge tarief over het hele bedrag rekenen.
- Verkeerde tarieven toepassen
- Heffingskortingen/vrijstellingen vergeten
- Rekenfouten maken

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2025/tijdvak-1/vraag/17

## Vraag 18 – Risico van beleggingsmogelijkheden (1 punt)

Klaas wil het bedrag van de erfenis na erfbelasting gebruiken als aanvulling op zijn pensioen. Hij wil met het ontvangen bedrag zo min mogelijk risico lopen en overweegt een aantal mogelijkheden:
a het bedrag beleggen in aandelen Philips;
b het bedrag beleggen in call opties Philips;
c het bedrag beleggen in een beleggingsfonds dat bestaat uit de 25 meest verhandelde aandelen van naamloze vennootschappen op de effectenbeurs (AEX);
d het bedrag op zijn spaarrekening zetten, waarbij in geval van een faillissement van de bank het spaargeld tot een bedrag van € 100.000 is gegarandeerd.

18 Zet de letters a tot en met d in de juiste volgorde van minst risicovol naar meest risicovol.

Wat kun je verwachten: Je moet verschillende beleggingsmogelijkheden beoordelen op risico en deze rangschikken van minst risicovol naar meest risicovol.

Wat moet je kennen: Kenmerken van beleggen in individuele aandelen (hoger risico door gebrek aan spreiding).
Kenmerken van beleggen in call opties (zeer hoog risico, hefboomwerking, tijdswaarde).
Kenmerken van beleggen in een beleggingsfonds (spreiding, lager risico dan individuele aandelen).
Kenmerken van sparen op een spaarrekening (laag risico, depositogarantiestelsel tot €100.000).
Het principe van risico en rendement: hoger risico gaat gepaard met een potentieel hoger rendement, maar ook met een grotere kans op verlies.
Het concept van diversificatie (spreiding van risico).

Wat moet je kunnen: Het risicoprofiel van verschillende beleggingsinstrumenten (spaarrekening, beleggingsfonds, individuele aandelen, opties) identificeren.
De impact van het depositogarantiestelsel op het risico van spaargeld beoordelen.
Het effect van diversificatie (spreiding) op het risico van een belegging inschatten.
Beleggingsmogelijkheden rangschikken op basis van hun risicoprofiel.

Waar op letten: Het risico van opties niet onderschatten ten opzichte van aandelen.
Het effect van spreiding (beleggingsfonds versus individueel aandeel) correct meewegen.
De garantie op een spaarrekening (depositogarantiestelsel) niet negeren.

Vaardigheden: Risico's inschatten, Vergelijken, Ordenen, Kennis toepassen

Kernbegrippen: Risico en rendement, Beleggingsinstrumenten, Diversificatie, Depositogarantiestelsel, risico en rendement, beleggingsinstrumenten, diversificatie, depositogarantiestelsel, aandelen, opties

Veelgemaakte fouten:
- Het risico van opties onderschatten ten opzichte van aandelen.
- Het effect van spreiding (beleggingsfonds vs. individueel aandeel) niet correct meewegen.
- De garantie op een spaarrekening (depositogarantiestelsel) negeren.
- Verkeerde inschatting van risico
- Omgekeerde volgorde
- Onvolledige volgorde

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2025/tijdvak-1/vraag/18

## Vraag 19 – Berekening spaarsaldo met maandelijkse opnames (4 punten)

Kan Klaas 8 jaar lang maandelijks € 1.200 opnemen en op 31 december 2033 nog € 25.000 op de spaarrekening hebben staan, nadat de laatste maandelijkse opname op deze datum heeft plaatsgevonden?
Motiveer het antwoord met een berekening (zie formuleblad).

Wat kun je verwachten: Een vraag over het berekenen van het toekomstige spaarsaldo na een reeks van maandelijkse opnames, waarbij een minimaal eindsaldo gewenst is. Er moet gemotiveerd worden met een berekening.

Wat moet je kennen: Formule voor de eindwaarde van een reeks van n gelijkblijvende bedragen (annuïteit): S = a * (r^n - 1) / (r - 1).
Formule voor de contante waarde van een reeks van n gelijkblijvende bedragen (annuïteit).
Formule voor de eindwaarde van een enkel bedrag: EW = CW * r^n.
Formule voor de contante waarde van een enkel bedrag: CW = EW * r^-n.
Begrip samengestelde interest.
Begrip maandelijkse interestvoet en groeifactor (r = 1 + interestpercentage per periode).
Het verschil tussen de totale looptijd en de periode van opnames.

Wat moet je kunnen: De startdatum en einddatum van de spaarrekening en de opnames correct interpreteren.
Het aantal perioden (n) voor zowel de totale looptijd als de opnameperiode correct bepalen.
De maandelijkse interestvoet omzetten naar de groeifactor (r).
De eindwaarde van het initiële spaarsaldo berekenen op de einddatum.
De eindwaarde van de reeks maandelijkse opnames berekenen op de einddatum met behulp van de annuïteitenformule.
Het resterende spaarsaldo na opnames berekenen door de eindwaarde van de opnames af te trekken van de eindwaarde van het initiële saldo.
Een conclusie trekken op basis van de berekende eindwaarde en het gewenste minimale saldo.
Alternatief: De contante waarde van de opnames berekenen op de startdatum van de opnames.
Alternatief: De contante waarde van het gewenste eindsaldo berekenen op de startdatum van de opnames.
Alternatief: Het initiële spaarsaldo corrigeren voor de contante waarde van de opnames en het gewenste eindsaldo om te bepalen of het mogelijk is.

Waar op letten: Correct aantal perioden (n) gebruiken. De totale periode is 105 maanden (april 2025 t/m december 2033), maar de opnameperiode is 96 maanden (januari 2026 t/m december 2033).
De maandelijkse interestvoet van 0,1% correct omzetten naar de groeifactor r (juist is r=1,001).
Het door elkaar halen van de contante waarde- en eindwaarde-methode binnen één berekening voorkomen. Kies één methode en pas deze consistent toe.
De juiste start- en eindmomenten voor de berekeningen hanteren, vooral bij de annuïteitenformule (opnames aan het einde van de maand).
De formule voor de eindwaarde van een reeks van gelijkblijvende bedragen correct toepassen, inclusief de juiste waarden voor a, r en n.

Vaardigheden: Formules toepassen (annuïteiten), Rekenvaardigheid, Tijdswaarde van geld begrijpen, Logisch redeneren

Kernbegrippen: Contante waarde, Eindwaarde, Samengestelde interest, Annuïteit, eindwaarde, contante waarde, annuïteit, samengestelde interest, groeifactor, perioden

Veelgemaakte fouten:
- Incorrect aantal perioden (n) gebruiken. De totale periode is 105 maanden, maar de opnameperiode is 96 maanden.
- De maandelijkse interestvoet van 0,1% verkeerd omzetten naar de groeifactor r (juist is r=1,001).
- Het door elkaar halen van de contante waarde- en eindwaarde-methode binnen één berekening.
- Verkeerde formule kiezen (bijv. toekomstige waarde i.p.v. contante waarde).
- Rentepercentage of looptijd verkeerd omrekenen (maandelijks vs. jaarlijks).
- Eindsaldo niet meenemen in de berekening of verkeerd verwerken.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2025/tijdvak-1/vraag/19

## Vraag 20 – Overheidsgarantie en financieringskosten (1 punt)

Noem een bedrijfseconomisch voordeel van deze overheidsgarantie voor Air France-KLM.

Wat kun je verwachten: De vraag vereist het benoemen van een bedrijfseconomisch voordeel van een overheidsgarantie voor een onderneming.

Wat moet je kennen: Definitie en functie van een overheidsgarantie in relatie tot leningen.
Relatie tussen kredietwaardigheid, risico-opslag en interestpercentage.
Impact van een overheidsgarantie op de financieringskosten van een onderneming.

Wat moet je kunnen: Een bedrijfseconomisch voordeel van een overheidsgarantie voor een onderneming identificeren en benoemen.
Het verband leggen tussen een overheidsgarantie en lagere financieringskosten (bijvoorbeeld een lager interestpercentage of gunstigere leenvoorwaarden).

Waar op letten: Benoem een specifiek bedrijfseconomisch voordeel, niet een algemeen of niet-financieel voordeel.
Focus op het voordeel voor de onderneming (Air France-KLM), niet voor de bank of de overheid.
Wees specifiek in het voordeel, bijvoorbeeld 'goedkoper lenen' of 'lager interestpercentage', in plaats van 'makkelijker lenen'.

Vaardigheden: Economische begrippen toepassen, Gevolgen van overheidsbeleid analyseren, Voordelen benoemen

Kernbegrippen: overheidsgarantie, kredietwaardigheid, risico-opslag, financieringskosten, interestpercentage

Veelgemaakte fouten:
- Een niet-bedrijfseconomisch voordeel noemen, zoals een politiek of maatschappelijk voordeel.
- Het voordeel voor de bank of de overheid beschrijven in plaats van voor Air France-KLM.
- Een te vaag antwoord geven, zoals 'het is makkelijker om te lenen', zonder het financiële voordeel te specificeren.
- Algemene voordelen noemen die niet bedrijfseconomisch zijn
- Nadelen noemen i.p.v. voordelen
- Te vaag antwoord geven

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2025/tijdvak-1/vraag/20

## Vraag 21 – Berekening toename kwartaalresultaat (2 punten)

Bereken de toename van het resultaat in euro's in het derde kwartaal van 2022 ten opzichte van het resultaat van het derde kwartaal van 2021.

Wat kun je verwachten: Een vraag over het berekenen van de verandering in het resultaat van een specifiek kwartaal tussen twee verschillende jaren, waarbij gegevens uit een tabel moeten worden geïnterpreteerd.

Wat moet je kennen: Het concept van een kwartaalresultaat en hoe dit zich verhoudt tot cumulatieve resultaten. Het verschil tussen een positief en negatief resultaat en de correcte rekenkundige behandeling hiervan bij het bepalen van een toename of afname.

Wat moet je kunnen: Gegevens uit een tabel aflezen. Het resultaat van een specifiek kwartaal berekenen op basis van cumulatieve kwartaalresultaten. Het verschil tussen twee resultaten berekenen, inclusief de correcte omgang met negatieve getallen. Het eindantwoord in de juiste eenheid (miljoenen euro's) formuleren.

Waar op letten: Voorkom rekenfouten, vooral bij het optellen of aftrekken van negatieve getallen. Zorg ervoor dat het resultaat van het *derde kwartaal* wordt berekend en niet het cumulatieve resultaat tot en met het derde kwartaal. Vergeet niet de eenheid 'miljoen' in het eindantwoord.

Vaardigheden: Gegevens uit context halen, Verschil berekenen, Absolute getallen gebruiken

Kernbegrippen: Kwartaalresultaat, Resultatenrekening, Periodetoerekening, kwartaalresultaat, resultatenrekening, periodetoerekening

Veelgemaakte fouten:
- Rekenfouten met negatieve getallen, met name bij het berekenen van een verschil (bijv. 232 -/- 228 = 232 + 228).
- Het resultaat van het derde kwartaal verwarren met het cumulatieve resultaat tot en met het derde kwartaal.
- De eenheid 'miljoen' vergeten in het eindantwoord, of het bedrag niet correct omrekenen naar euro's.
- Verkeerde kwartalen vergelijken
- Relatief verschil berekenen i.p.v. absoluut
- Foutief aflezen van gegevens

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2025/tijdvak-1/vraag/21

## Vraag 22 – Solvabiliteit berekenen en vergelijken (2 punten)

Toon aan met een berekening of de solvabiliteit van Air France-KLM op 30 september 2022 is verbeterd ten opzichte van 31 december 2021 (zie informatiebron 5).

Wat kun je verwachten: De vraag vereist het berekenen van de solvabiliteit voor twee verschillende perioden en het trekken van een conclusie over de ontwikkeling hiervan.

Wat moet je kennen: Formule solvabiliteit (EV/TV x 100%)
Formule solvabiliteit (VV/TV x 100%)
Definitie eigen vermogen (EV)
Definitie vreemd vermogen (VV)
Definitie totaal vermogen (TV = EV + VV)
Interpretatie van de solvabiliteitsratio: een hogere EV/TV of lagere VV/TV duidt op een verbeterde solvabiliteit.

Wat moet je kunnen: Relevante balansposten aflezen uit een informatiebron (eigen vermogen, lang vreemd vermogen, kort vreemd vermogen)
Totaal vermogen berekenen
Solvabiliteit berekenen voor twee verschillende momenten
De berekende solvabiliteitsratio's vergelijken
Een conclusie trekken over de verbetering of verslechtering van de solvabiliteit

Waar op letten: Gebruik de juiste formule voor solvabiliteit (EV/TV of VV/TV).
Voer berekeningen correct uit, inclusief omgaan met negatief eigen vermogen.
Trek een duidelijke conclusie over de verbetering of verslechtering van de solvabiliteit.

Vaardigheden: Formules toepassen, Cijfers interpreteren, Vergelijken, Berekenen

Kernbegrippen: solvabiliteit, eigen vermogen, vreemd vermogen, balansanalyse, kengetallen

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerde formule voor solvabiliteit gebruiken (bijv. EV/VV in plaats van EV/TV).
- Reken- of tekenfout door het negatieve eigen vermogen bij het berekenen van het totaal vermogen.
- Vergeten een conclusie te trekken over de verbetering na de berekening.
- Verkeerde formule gebruiken
- Cijfers van verkeerde datum gebruiken
- Geen duidelijke conclusie trekken uit de vergelijking

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2025/tijdvak-1/vraag/22

## Vraag 23 – Effect van converteerbare obligaties op solvabiliteit (2 punten)

Leg uit dat door een emissie van converteerbare obligaties op korte termijn de solvabiliteit verslechtert, maar op lange termijn de solvabiliteit kan verbeteren.

Wat kun je verwachten: Een uitleg van de korte- en lange-termijn effecten van een emissie van converteerbare obligaties op de solvabiliteit.

Wat moet je kennen: Definitie en berekening van solvabiliteit (verhouding eigen vermogen t.o.v. totaal vermogen of vreemd vermogen).
Kenmerken van een converteerbare obligatie: bij uitgifte vreemd vermogen, mogelijkheid tot omzetting in aandelen (eigen vermogen).
Invloed van stijging/daling van eigen vermogen en vreemd vermogen op de solvabiliteit.

Wat moet je kunnen: Uitleggen hoe een emissie van converteerbare obligaties het vreemd vermogen beïnvloedt op korte termijn.
Uitleggen hoe de conversie van obligaties in aandelen het eigen vermogen en vreemd vermogen beïnvloedt op lange termijn.
Concluderen hoe deze veranderingen de solvabiliteit beïnvloeden op zowel korte als lange termijn.

Waar op letten: Maak een duidelijk onderscheid tussen de korte- en lange-termijn effecten.
Erken dat een converteerbare obligatie bij uitgifte als vreemd vermogen wordt geclassificeerd.
Leg correct uit dat bij conversie het vreemd vermogen daalt en het eigen vermogen stijgt.

Vaardigheden: Financiële begrippen uitleggen, Oorzaak-gevolg relaties leggen, Tijdshorizon onderscheiden

Kernbegrippen: solvabiliteit, converteerbare obligatie, eigen vermogen, vreemd vermogen, conversie

Veelgemaakte fouten:
- Korte- en lange-termijn effecten door elkaar halen.
- Een converteerbare obligatie bij uitgifte aanzien als eigen vermogen in plaats van vreemd vermogen.
- Niet correct uitleggen dat bij conversie vreemd vermogen daalt en eigen vermogen stijgt.
- Korte en lange termijn effecten verwarren
- De conversie niet meenemen
- Solvabiliteit verkeerd definiëren

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2025/tijdvak-1/vraag/23

## Vraag 24 – Berekening interestopbrengst converteerbare obligatielening (2 punten)

Bereken de totale interestopbrengst voor de Nederlandse staat over de gehele looptijd van de converteerbare obligatielening als de Nederlandse staat deelneemt voor dat percentage. Ga ervan uit dat er niet wordt geconverteerd en dat de marktinterest gedurende de gehele looptijd 3% is.

Minister Kaag laat weten dat de Nederlandse staat geen belangstelling heeft in deelname aan de converteerbare obligatielening.
Een Kamerlid stelt dat de werkgelegenheid wordt geschaad door niet deel te nemen aan de emissie.

Wat kun je verwachten: De vraag vereist het berekenen van de totale interestopbrengst voor de Nederlandse staat over de gehele looptijd van een converteerbare obligatielening, uitgaande van geen conversie en een constante marktinterest van 3%.

Wat moet je kennen: Definitie en kenmerken van een converteerbare obligatielening.
Berekening van enkelvoudige interest over een bepaalde periode.
Het concept van couponrente en hoe deze kan variëren over de looptijd.
Het concept van een opslag op de marktrente voor de couponrente.

Wat moet je kunnen: Relevante gegevens uit informatiebronnen selecteren (aandelenbelang, omvang emissie, looptijd, couponrente).
Het aandeel van de Nederlandse staat in de totale emissie berekenen.
De interestberekening opsplitsen in verschillende periodes met variërende couponrentes.
De couponrente voor de tweede periode correct berekenen, inclusief de opslag op de marktrente.
De totale interestopbrengst over de gehele looptijd berekenen door de interestopbrengsten per periode te sommeren.

Waar op letten: De renteberekening moet worden opgesplitst in twee periodes (jaar 1-3 en jaar 4-10) vanwege de wijzigende couponrente.
Voor de tweede periode (jaar 4-10) moet de couponrente worden berekend als de marktrente plus de opslag van 1,3%.
De berekening moet worden uitgevoerd voor het aandeel van de Nederlandse staat (9,3%) in de totale lening, niet voor de gehele lening van € 300 miljoen.

Vaardigheden: Financiële berekeningen uitvoeren, Relevante gegevens selecteren, Percentages toepassen, Looptijd in acht nemen

Kernbegrippen: converteerbare obligatielening, couponrente, interestopbrengst, looptijd, marktrente, aandelenbelang

Veelgemaakte fouten:
- Vergeten de renteberekening in twee periodes op te splitsen (jaar 1-3 en jaar 4-10) omdat de couponrente wijzigt.
- De rente voor de tweede periode verkeerd berekenen door de opslag van 1,3% op de marktrente te vergeten.
- De berekening uitvoeren voor de totale lening van € 300 miljoen in plaats van alleen voor het aandeel van de Nederlandse staat (9,3%).
- Rekenfouten maken
- Deelnamepercentage negeren
- Looptijd niet meenemen in de berekening

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2025/tijdvak-1/vraag/24

## Vraag 25 – Uitleg stelling Kamerlid over converteerbare obligatielening en werkgelegenheid (2 punten)

Minister Kaag laat weten dat de Nederlandse staat geen belangstelling heeft in deelname aan de converteerbare obligatielening. Een Kamerlid stelt dat de werkgelegenheid wordt geschaad door niet deel te nemen aan de emissie.

Leg de stelling van het Kamerlid uit.

Wat kun je verwachten: De vraag vereist een uitleg van de stelling van een Kamerlid dat het niet deelnemen van de Nederlandse staat aan een converteerbare obligatielening de werkgelegenheid schaadt. Er zijn twee mogelijke redeneringen die tot de conclusie leiden.

Wat moet je kennen: Definitie en werking van een converteerbare obligatielening.
Relatie tussen deelname aan een emissie en het behoud of de verandering van aandelenbelang.
Relatie tussen aandelenbelang en zeggenschap.
Invloed van zeggenschap op beleidsbeslissingen, zoals werkgelegenheid.
Invloed van het niet deelnemen van een grote partij op het vertrouwen van andere beleggers.
Relatie tussen opgehaald vermogen, investeringen en werkgelegenheid.

Wat moet je kunnen: De gevolgen van het niet deelnemen aan een converteerbare obligatielening analyseren.
Een logische redenering opbouwen die de link legt tussen het niet deelnemen, aandelenbelang/zeggenschap en werkgelegenheid.
Een logische redenering opbouwen die de link legt tussen het niet deelnemen, beleggersvertrouwen, investeringen en werkgelegenheid.

Waar op letten: Leg de link tussen aandelenbelang, zeggenschap en invloed op werkgelegenheid.
Overweeg dat niet-deelnemen van een grote partij het vertrouwen van andere beleggers kan schaden, wat leidt tot minder opgehaald vermogen.
Leg het mechanisme van verwatering van aandelen correct uit.

Vaardigheden: Begrijpend lezen, Analyseren, Formuleren

Kernbegrippen: converteerbare obligaties, aandelenbelang, zeggenschap, verwatering aandelenbelang, beleggersvertrouwen, werkgelegenheid

Veelgemaakte fouten:
- De link tussen aandelenbelang, zeggenschap en invloed op werkgelegenheid niet leggen.
- Vergeten dat niet-deelnemen van een grote partij het vertrouwen van andere beleggers kan schaden, wat leidt tot minder opgehaald vermogen.
- Het mechanisme van verwatering van aandelen niet correct uitleggen.
- De stelling niet volledig uitleggen
- Eigen mening geven i.p.v. uitleg
- Te algemeen blijven

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2025/tijdvak-1/vraag/25

## Vraag 26 – Financiële afweging converteerbare obligaties (1 punt)

In 2023 steeg de beurskoers van Air France-KLM tot boven de conversiekoers en werd een groot deel van de converteerbare obligaties omgewisseld in aandelen. Maar niet álle converteerbare obligaties zijn omgewisseld in aandelen.

26 Geef een financiële reden waarom sommige beleggers er in deze situatie voor hebben gekozen hun obligaties niet te converteren.

Wat kun je verwachten: De vraag vereist een financiële reden waarom beleggers ervoor kiezen converteerbare obligaties niet om te wisselen in aandelen, zelfs als de beurskoers boven de conversiekoers ligt.

Wat moet je kennen: Definitie van een converteerbare obligatie: een obligatie die onder bepaalde voorwaarden kan worden omgezet in aandelen.
Definitie van rendement op obligaties: bestaat uit interest en/of koersresultaat.
Definitie van rendement op aandelen: bestaat uit dividend en/of koersresultaat.
Het concept van 'verwacht rendement' als basis voor beleggingsbeslissingen.

Wat moet je kunnen: Financiële argumenten onderscheiden van niet-financiële argumenten.
De afweging maken tussen het verwachte rendement van obligaties en het verwachte rendement van aandelen.

Waar op letten: Geef alleen een financiële reden.
Baseer de reden op een *verwachting* van toekomstig rendement.
Vermijd het argument dat men wacht op een verdere stijging van de aandelenkoers; dit wordt niet geaccepteerd.

Vaardigheden: Financiële analyse, Begrip van obligaties, Risico-inschatting, Kosten-batenanalyse

Kernbegrippen: converteerbare obligatie, rendement, beleggingsafweging, verwacht rendement

Veelgemaakte fouten:
- Een niet-financiële reden geven, terwijl de vraag expliciet om een financiële reden vraagt.
- Vergeten dat de keuze gebaseerd is op een *verwachting* van toekomstig rendement, niet alleen op de huidige situatie.
- Antwoorden dat men wacht op een verdere koersstijging; dit is een timing-argument en wordt volgens het correctievoorschrift expliciet fout gerekend.
- Algemene redenen noemen die niet specifiek financieel zijn.
- Redenen noemen om WEL te converteren in plaats van NIET.
- Verwarring tussen obligatie en aandeel.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2025/tijdvak-1/vraag/26

## Vraag 27 – Berekening van het verwachte resultaat over een periode van 4 weken (3 punten)

Bereken het verwachte resultaat voor Uw Krant over de eerste periode van 4 weken in 2025. Maak hierbij gebruik van het verkoopresultaat en het bezettingsresultaat. Geef telkens aan of er sprake is van een positief of negatief resultaat.

Wat kun je verwachten: De vraag vereist het berekenen van het verwachte resultaat door het verkoopresultaat en het bezettingsresultaat te bepalen en deze te combineren. Hierbij moet per resultaat aangegeven worden of het positief of negatief is.

Wat moet je kennen: Formule verkoopresultaat: (werkelijke afzet x (verkoopprijs - variabele kosten)) - (werkelijke afzet x standaardkostprijs constante kosten)
Alternatieve formule verkoopresultaat: (werkelijke afzet x (verkoopprijs - standaardkostprijs))
Formule bezettingsresultaat: (werkelijke afzet - normale afzet) x constante kosten per eenheid
Definitie van standaardkostprijs: variabele kosten per eenheid + constante kosten per eenheid bij normale bezetting
Definitie van normale afzet: de gemiddelde verwachte afzet over een langere periode
Definitie van verwachte afzet: de afzet die voor de komende periode wordt verwacht
Interpretatie van positief/negatief resultaat voor verkoop- en bezettingsresultaat.

Wat moet je kunnen: Relevante gegevens uit een tabel aflezen (constante kosten per krant, variabele kosten per krant, verkoopprijs per krant, normale afzet, verwachte afzet).
De standaardkostprijs per krant berekenen.
Het verkoopresultaat berekenen voor meerdere producttypen en deze sommeren.
Het bezettingsresultaat berekenen voor de totale afzet.
De periode-omrekening toepassen (van dagafzet naar afzet over 4 weken van 6 dagen).
Het totale verwachte resultaat berekenen door verkoop- en bezettingsresultaat te combineren.
Aangeven of een resultaat positief (voordelig) of negatief (nadelig) is.

Waar op letten: De periode-omrekening: de afzet is per dag, maar het resultaat moet over 4 weken (van 6 dagen) berekend worden.
Verwachte en normale afzet correct toepassen in de formules voor verkoop- en bezettingsresultaat.
Het teken (+/-) van het bezettingsresultaat correct bepalen; een lagere verwachte afzet dan de normale afzet leidt tot een negatief (nadelig) resultaat.

Vaardigheden: Verkoopresultaat berekenen, Bezettingsresultaat berekenen, Totaal resultaat berekenen, Positief/negatief aangeven

Kernbegrippen: verkoopresultaat, bezettingsresultaat, standaardkostprijs, normale afzet, verwachte afzet, constante kosten

Veelgemaakte fouten:
- De periode-omrekening vergeten: de afzet is per dag, maar het resultaat moet over 4 weken (van 6 dagen) berekend worden.
- Verwachte en normale afzet door elkaar halen in de formules voor verkoop- en bezettingsresultaat.
- Het teken (+/-) van het bezettingsresultaat verkeerd bepalen; een lagere verwachte afzet dan de normale afzet leidt tot een negatief (nadelig) resultaat.
- Formules door elkaar halen
- Verkeerde gegevens gebruiken
- Niet aangeven of resultaat positief/negatief is
- Rekenfouten maken

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2025/tijdvak-1/vraag/27

## Vraag 28 – Voordelen social media vs. traditionele media (2 punten)

Noem twee voordelen voor Uw Krant van het inzetten van social media in plaats van traditionele media.

Wat kun je verwachten: Een vraag over de voordelen van social media als marketinginstrument voor een bedrijf, vergeleken met traditionele media.

Wat moet je kennen: Verschillen tussen social media en traditionele media als marketingkanaal.
Voordelen van social media voor bedrijven, zoals kostenbesparing, gepersonaliseerd contact, inzicht in klantbehoeften en doelgroepbereik.
Voordelen van traditionele media voor bedrijven.

Wat moet je kunnen: Twee specifieke voordelen van social media voor een bedrijf benoemen, in de context van marketing en doelgroepbereik.
De voordelen relateren aan de bedrijfsvoering en marketingdoelen van het bedrijf (hier: Uw Krant).

Waar op letten: Noem voordelen specifiek voor het bedrijf 'Uw Krant', niet voor de consument.
Noem twee verschillende voordelen.
Zorg dat de voordelen concreet zijn en gerelateerd aan marketingdoelen zoals het werven van abonnees.

Vaardigheden: Kennis van marketingkanalen, Vergelijken van media, Bedrijfseconomisch inzicht, Communicatiestrategie

Kernbegrippen: Social media marketing, Traditionele media, Marketingmix, Doelgroepbenadering, social media marketing, traditionele media, marketingmix, doelgroepbenadering

Veelgemaakte fouten:
- Voordelen voor de consument noemen in plaats van voor het bedrijf 'Uw Krant'.
- Slechts één voordeel noemen terwijl er om twee wordt gevraagd.
- Een te algemeen antwoord geven zonder de link te leggen naar marketingdoelen zoals het werven van abonnees.
- Voordelen noemen die niet specifiek zijn voor social media.
- Voordelen noemen die niet relevant zijn voor 'Uw Krant'.
- Slechts één voordeel noemen of geen duidelijk onderscheid maken.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2025/tijdvak-1/vraag/28

## Vraag 29 – Dekkingsbijdrage per abonnementsvorm (2 punten)

Welke abonnementsvorm heeft dan de voorkeur: papier of digitaal? Leg dit uit met behulp van een berekening van de dekkingsbijdrage per type krant in de actieperiode.

Wat kun je verwachten: De vraag vereist een berekening van de dekkingsbijdrage voor twee verschillende abonnementsvormen (papier en digitaal) en een onderbouwde keuze voor de meest voordelige vorm.

Wat moet je kennen: Formule dekkingsbijdrage per eenheid: verkoopprijs per eenheid - variabele kosten per eenheid.
Het concept dekkingsbijdrage als bijdrage aan de vaste kosten en winst.
Het belang van dekkingsbijdrage voor korte termijn beslissingen.

Wat moet je kunnen: Gegevens uit de vraag omrekenen naar bedragen per editie (indien nodig).
Variabele kosten per abonnementsvorm correct identificeren en toepassen.
Dekkingsbijdrage berekenen voor zowel de papieren als de digitale abonnementsvorm.
De berekende dekkingsbijdragen vergelijken.
Een conclusie trekken over de voorkeursabonnementsvorm op basis van de hoogste dekkingsbijdrage.

Waar op letten: Prijzen en kosten correct omrekenen naar een bedrag per editie voordat de dekkingsbijdrage wordt berekend.
De variabele kosten voor de papieren en digitale krant niet verwisselen.
Naast de berekeningen ook een duidelijke conclusie formuleren over de voorkeursabonnementsvorm.

Vaardigheden: Dekkingsbijdrage berekenen, Vergelijken, Besluitvorming, Argumenteren

Kernbegrippen: dekkingsbijdrage, variabele kosten, besluitvorming korte termijn

Veelgemaakte fouten:
- Prijzen niet omrekenen naar een bedrag per editie.
- Variabele kosten van papier en digitaal omdraaien.
- Alleen de berekening geven zonder een conclusie te trekken.
- Verkeerde dekkingsbijdrage berekenen
- Geen duidelijke uitleg geven
- Alleen de berekening tonen zonder conclusie

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2025/tijdvak-1/vraag/29

## Vraag 30 – Marketingmix en prijsverhoging (2 punten)

Leg uit welk instrument van de marketingmix kan worden gebruikt om de abonnee goed te informeren over de achtergrond van de prijsverhoging.

Wat kun je verwachten: De vraag vereist inzicht in de marketingmix en hoe specifieke instrumenten kunnen worden ingezet om klanten te informeren over een prijsverhoging, specifiek in de context van 'true pricing'.

Wat moet je kennen: De vier P's van de marketingmix: Product, Prijs, Plaats, Promotie.
Definitie en doel van promotiebeleid (communicatie met de klant).
Definitie en doel van productbeleid (eigenschappen van het product, inclusief verpakking en colofon).
Het concept 'true pricing' en de implicaties ervan voor de verkoopprijs en externe kosten.

Wat moet je kunnen: Een passend instrument van de marketingmix selecteren om een specifieke communicatiedoelstelling (informeren over prijsverhoging) te bereiken.
Uitleggen hoe het gekozen marketinginstrument concreet kan worden ingzet om de abonnee te informeren over de achtergrond van de prijsverhoging.
De uitleg koppelen aan de specifieke context van 'true pricing' en de redenen voor de prijsverhoging (terugdringen van externe kosten).

Waar op letten: Noem niet alleen een marketinginstrument, maar leg ook uit hoe dit instrument de abonnee informeert.
Verbind de uitleg specifiek met het concept 'true pricing' als de reden voor de prijsverhoging.
Kies een relevant marketinginstrument; 'Plaats' (distributie) is bijvoorbeeld niet relevant voor deze vraag.

Vaardigheden: Marketingmix instrumenten herkennen, Functie van instrumenten uitleggen, Toepassen op specifieke situatie

Kernbegrippen: Marketingmix, Promotiebeleid, Productbeleid, True pricing, marketingmix, promotiebeleid, productbeleid, true pricing, prijsverhoging, externe kosten

Veelgemaakte fouten:
- Alleen een marketinginstrument noemen zonder de koppeling te maken met hoe dit de abonnee informeert.
- De uitleg niet specifiek verbinden met het concept 'true pricing' als reden voor de prijsverhoging.
- Een niet-relevant marketinginstrument kiezen, zoals 'Plaats' (distributie).
- Verkeerd instrument kiezen
- Geen uitleg geven waarom het gekozen instrument geschikt is
- Meerdere instrumenten noemen zonder focus

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2025/tijdvak-1/vraag/30

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
2025
tijdvak 1
donderdag 22 mei
13.30 - 16.30 uur
bedrijfseconomie
Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Dit examen bestaat uit 30 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 63 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord kunnen worden.

Als bij een vraag een verklaring, uitleg of berekening gevraagd wordt, worden aan het antwoord meestal geen punten toegekend als deze verklaring, uitleg of berekening ontbreekt.

Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft er meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld.

VW-0400-a-25-1-o

### Pagina 2

Opave 1
Eind 2022 is het nieuwe woord "graaiflatie" opgenomen in de
woordenboeken. Graaiflatie betekent dat bedrijven de verkoopprijzen
meer verhogen dan de toegenomen kosten. Graaiflatie zorgt voor een
toename van de resultaatmarge. Ook bij Ahold Delhaize, het
moederbedrijf van onder andere Albert Heijn en Gall & Gall, zou volgens
sommige media sprake zijn van graaiflatie.

Ahold Delhaize boekte in 2022 een stijging van de omzet en het resultaat
ten opzichte van 2021.

[FIGUUR: Tabel met financiële gegevens van Ahold Delhaize voor 2022 en 2021.]

getallen in miljoen euro's,
behalve het resultaat per aandeel
2022
2021
omzet
86.984
75.601
inkoopwaarde van de omzet
63.689
54.916
loonKosten
12.674
11.179
afschrijvingskosten
3.433
3.007
overige bedrijfskosten
3.420
3.179
totale bedrijfskosten
83.216
72.281
EBIT
3.768
3.320
financieringsresultaat
555
515
resultaat voor vennootschapsbelasting
3.213
2.805
resultaatmarge¹)
4,39%
resultaat voor vennootschapsbelasting
per aandeel
€
3,25
€
2,75

noot 1 (EBIT / omzet) x 100%

Ahold Delhaize voorziet in verschillende maatschappelijke behoeften.
2p 1 Noem twee verschillende maatschappelijke behoeften waarin Ahold
Delhaize voorziet. Motiveer beide antwoorden met een verwijzing naar het
bovenstaande financiële overzicht.

VW-0400-a-25-1-o
2/15
lees verder

### Pagina 3

Het bestuur van Ahold Delhaize spreekt de kritiek van graaiflatie tegen en
verwijst naar de resultaatmarges in 2022 en 2021.
1p 2 Toon met een berekening aan of er in 2022 sprake
is geweest van graaiflatie.
Het inkopen van eigen aandelen
Ahold Delhaize heeft op 1 januari 2022 een deel van haar eigen aandelen
ingekocht op de effectenbeurs.
Bij het inkopen van de eigen aandelen treedt er een balansmutatie op,
waarbij het geplaatste aandelenkapitaal daalt en de liquide middelen
afnemen. Door de daling van het geplaatste aandelenkapitaal stijgt het
resultaat per aandeel. Na de inkoop van eigen aandelen zijn er geen
verdere mutaties geweest op het geplaatste aandelenkapitaal in 2022.
2p 3 Bereken met hoeveel eurocent het resultaat voor vennootschapsbelasting
per aandeel in 2022 is gestegen ten opzichte van 2021 als gevolg van het
inkopen van eigen aandelen.
Het beleggersrendement voor aandeelhouders van Ahold Delhaize kan
door de aandeleninkoop stijgen.
2p 4 Leg op twee manieren uit hoe de aandeleninkoop van Ahold Delhaize
gunstig kan zijn voor het beleggersrendement van aandeelhouders van
Ahold Delhaize.
VW-0400-a-25-1-o
3 / 15
lees verder

### Pagina 4

Opgave 2
Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 4.

Flohr en Femke zijn sinds 2009 samen eigenaar van Camping Vogelhof.
Vogelhof verhuurt standplaatsen aan kampeerders, die hier hun eigen tent
of caravan op kunnen plaatsen.

Bij de oprichting van Vogelhof hebben Flohr en Femke gekozen voor een
rechtsvorm zonder rechtspersoonlijkheid, waarbij ze allebei eigen
vermogen hebben ingebracht.

1p 5 Noem de rechtsvorm van Camping Vogelhof.

Camping Vogelhof telt in totaal 280 standplaatsen van elk 120 m². Het
verhuurtarief van een standplaats is afhankelijk van een aantal factoren
(zie informatiebron 1). In 2024 werd in zowel het voorseizoen,
hoogseizoen als naseizoen 25% van de boekingen gerealiseerd door
vroegboekers, die daarvoor een korting kregen.

4p 6 Bereken voor Camping Vogelhof de omzet in 2024 uit de verhuur van
standplaatsen.
Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag in.

Concur-rentieanalyse

Flohr en Femke maken een concurrentieanalyse en concluderen dat de
omzet van Vogelhof achterblijft bij die van concurrenten.

1p 7 Noem het onderdeel van het ondernemingsplan waaronder een
concurrentieanalyse valt.

Flohr en Femke willen uitzoeken of het financieel voordelig is om op een
van hun campingvelden chalets neer te zetten. Het Toekanveld heeft nu
60 standplaatsen. Na de herinrichting van het Toekanveld verdwijnen de
huidige 60 plaatsen en worden er chalets op geplaatst. Dit zullen ze doen
in de eerste maanden van 2025, zodat ze vanaf het voorjaar de chalets
kunnen verhuren.

VW-0400-a-25-1-o 4 / 15 lees verder ►►►

### Pagina 5

Voorwaarden voor het herinrichten van het Toekanveld

Flohr en Femke besluiten tot het herinrichten van het Toekanveld als er
wordt voldaan aan elk van de onderstaande voorwaarden:
a de financiering van de chalets met inventaris en het herinrichten van
het Toekanveld lukt én
b het inhuren van zzp'ers voor de eindschoonmaak van de chalets lukt
én
c de verwachte bijdrage van het Toekanveld aan het resultaat over 2025
na de herinrichting en het plaatsen van de chalets minimaal drie keer
zo hoog is als wanneer er niet wordt heringericht.

De financiering

Voor de financiering van de chalets hebben Flohr en Femke twee opties
onderzocht:
1 het afsluiten van een hypothecaire lening bij de bank
2 het afsluiten van een onderhandse lening bij de oom van Flohr.

Bij beide leningen moet eenzelfde interestpercentage worden betaald.

Er zijn bijkomende kosten voor het afsluiten van een hypothecaire lening,
die niet gemaakt hoeven te worden bij het afsluiten van een onderhandse
lening (zie informatiebron 4).

2p 8 Noem twee van deze bijkomende kosten.

Flohr en Femke kiezen vanwege het ontbreken van bijkomende kosten
voor een onderhandse lening bij de oom van Flohr.

2p 9 Bereken de hoogte van de af te sluiten onderhandse lening bij de oom
van Flohr (zie informatiebronnen 2 en 3).

Overige voorwaarden en conclusie

Flohr en Femke willen voor de eindschoonmaak van de chalets zzp'ers
gaan inhuren. Om te bepalen hoeveel uur de zzp'ers moeten worden
ingezet, moet eerst worden berekend hoe vaak per week de chalets
moeten worden schoongemaakt.

2p 10 Bereken hoeveel uur per week de zzp'ers gemiddeld moeten worden
ingezet (zie informatiebron 2).

VW-0400-a-25-1-0 5/15 lees verder ►►►

### Pagina 6

Flohr en Femke hebben bewust gekozen voor de inzet van zzp'ers boven het aannemen van personeel in loondienst.
2p 11 Noem twee verschillende bedrijfseconomische voordelen van het inhuren van zzp'ers ten opzichte van het aannemen van personeel in loondienst.
4p 12 Bereken de totale verwachte kosten van het Toekanveld voor 2025 (zie informatiebronnen 2, 3 en 4).
Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag in.
Wanneer er niet wordt heringericht, dan is de verwachte bijdrage van het Toekanveld aan het resultaat over 2025 € 115.000 voordelig.
5p 13 Analyseer of Flohr en Femke zullen besluiten tot het herinrichten en plaatsen van de chalets op het Toekanveld.
Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag in.
VW-0400-a-25-1-o 6 / 15 lees verder ► ► ►

### Pagina 7

Ga verder op de volgende pagina.
VW-0400-a-25-1-0
7 / 15
lees verder

### Pagina 8

Opgave 3
In deze opgave is de btw 21%.
Handelsonderneming in schoonmaakartikelen De Kleine bv streeft naar balansverkorting: een balanspost van vaste en / of vlottende activa staat dan niet meer op de balans. Balansverkorting is te realiseren door off-balance-financiering.
1p 14 Geef een voorbeeld van off-balance-financiering waardoor de omvang van de activa op de balans kan worden verlaagd.
De Kleine heeft in 2024 maatregelen genomen om de waarde van de
voorraad en debiteuren te verminderen.
Gegeven zijn de onderstaande overzichten voor de eerste weken van het
jaar 2024 (alle getallen x € 1.000).
Grafiek 1
Balanswerden van voorraad en debiteuren
Legenda:
- voorraad
- - - debiteuren
14.000
€
12.000
10.000
6.800
5.680
8.000
5.324
6.000
5.000
4.520
5.000
4.620
4.000
3.340
3.440
2.400
2.320
2.000
1.240
0
week 1
week 2
week 3
week 4
week 5
week 6
week 7
week 8
week 9
De waarde van de voorraad en debiteuren wordt gemeten op de eerste
dag van de week. De voorraad van het begin van week 1 is dus € 5.000
en aan het einde € 6.800.
Later in de week worden de inkopen en verkopen van die week gedaan en
worden de betalingen van debiteuren uit voorgaande weken ontvangen.
VW-0400-a-25-1-o
8 / 15
lees verder

### Pagina 9

De Kleine koopt de schoonmaakartikelen altijd per 4 weken in, op de
eerste dag van week 1, op de eerste dag van week 5 en zo verder.

Grafiek 2

Verkopen exclusief 21% btw
[FIGUUR: Een staafdiagram met op de y-as de euro's van 2.300 tot 3.100 en op de x-as de weken 1 tot en met 9. De staven geven de verkopen per week weer: week 1: 2.900, week 2: 2.800, week 3: 2.950, week 4: 3.050, week 5: 2.950, week 6: 2.800, week 7: 2.700, week 8: 2.600, week 9: 2.600.]

De inkoopwaarde van de omzet bedraagt 40% van de omzet.

Aan de hand van de overzichten kan worden berekend dat De Kleine voor
een steeds lager bedrag inkoopt.

2p 15 Toon met een berekening aan dat de inkopen in week 5 lager zijn dan in
week 1. Maak gebruik van grafieken 1 en 2.

De Kleine heeft op 1 januari 2024, de eerste dag van week 1, de
krediettermijn voor debiteuren verkort van 4 weken naar 2 weken.
Afnemers maken volledig gebruik van de krediettermijn. Hierdoor
verandert de omvang van de balanspost Debiteuren. De verkopen zijn
voor 80% op rekening.

2p 16 Bereken de omvang van de balanspost Debiteuren aan het einde van
week 9.

VW-0400-a-25-1-o 9 / 15 lees verder ►►►

### Pagina 10

Opgave 4

Klaas Dane heeft in februari 2025 van de notaris bericht gekregen dat hij
€ 150.000 heeft geërfd van zijn neef Thom. Op de site van de
Belastingdienst ziet hij onderstaande gegevens over de te betalen
erfbelasting.

Vrijstellingen

[FIGUUR: Tabel met vrijstellingen en bedragen.]

Tarieven erf- en schenkbelasting

[FIGUUR: Tabel met tarieven voor verschillende erfgenamen.]

2p 17 Bereken het bedrag dat Klaas na betaling van de erfbelasting overhoudt
van zijn erfdeel.

VW-0400-a-25-1-o 10 / 15 lees verder ►►►

### Pagina 11

Klaas wil het bedrag van de erfenis na erfbelasting gebruiken als aanvulling op zijn pensioen. Hij wil met het ontvangen bedrag zo min mogelijk risico lopen en overweegt een aantal mogelijkheden:
a het bedrag beleggen in aandelen Philips;
b het bedrag beleggen in call opties Philips;
c het bedrag beleggen in een beleggingsfonds dat bestaat uit de 25 meest verhandelde aandelen van naamloze vennootschappen op de effectenbeurs (AEX);
d het bedrag op zijn spaarrekening zetten, waarbij in geval van een faillissement van de bank het spaargeld tot een bedrag van € 100.000 is gegarandeerd.

1p 18 Zet de letters a tot en met d in de juiste volgorde van minst risicovol naar meest risicovol.

Klaas besluit om het totale bedrag van de erfenis na aftrek van de erfbelasting op 1 april 2025 op zijn spaarrekening te zetten. Samen met het bedrag van de erfenis bedraagt het spaarsaldo op deze datum dan € 128.441,92. De samengestelde interest op deze spaarrekening bedraagt 0,1% per maand. Van 1 april 2025 tot en met 1 januari 2026 heeft Klaas geen geld opgenomen van of gestort op deze spaarrekening.

Vanaf 1 januari 2026 wil Klaas maandelijks op de laatste dag van de maand € 1.200 van deze spaarrekening opnemen, voor het laatst op 31 december 2033. Op deze laatstgenoemde dag wil hij als buffer minimaal € 25.000 op de spaarrekening overhouden.

4p 19 Kan Klaas 8 jaar lang maandelijks € 1.200 opnemen en op 31 december 2033 nog € 25.000 op de spaarrekening hebben staan, nadat de laatste maandelijkse opname op deze datum heeft plaatsgevonden? Motiveer het antwoord met een berekening (zie formuleblad).

VW-0400-a-25-1-o 11 / 15 lees verder ►►►

### Pagina 12

Opgave 5

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 5 en 6.

Air France-KLM is ontstaan door een fusie van de Nederlandse KLM en
het Franse Air France. De Franse en de Nederlandse staat zijn
belangrijke aandeelhouders van het fusiebedrijf Air France-KLM.

In de jaren 2020 en 2021 werd de luchtvaartsector zwaar getroffen door
de gevolgen van de coronacrisis. Zowel de Franse als Nederlandse staat
steunden Air France-KLM door leningen te verstrekken en zich bovendien
garant¹⁾ te stellen voor leningen van banken aan deze
luchtvaartcombinatie.

noot 1 De overheid garandeert dat een lening wordt terugbetaald als de lener failliet gaat.

1p 20 Noem een bedrijfseconomisch voordeel van deze overheidsgarantie voor
Air France-KLM.

De solvabiliteit van Air France-KLM is op 31 december 2021 onvoldoende
en het management zet vanaf het begin van 2022 in op verbetering ervan
door middel van een toename van het resultaat en een emissie van
aandelen.

Het resultaat van Air France-KLM herstelt zich in het eerste halfjaar van
2022 ten opzichte van dezelfde periode in 2021. Dit herstel zet door in het
derde kwartaal van 2022.

[FIGUUR: Tabel met resultaten van Air France-KLM over verschillende kwartalen en jaren.]

/- betekent negatief

2p 21 Bereken de toename van het resultaat in euro's in het derde kwartaal van
2022 ten opzichte van het resultaat van het derde kwartaal van 2021.

De toename van het resultaat in de eerste drie kwartalen van 2022 en een
emissie van aandelen in die periode hebben geleid tot een verbetering
van het eigen vermogen en hebben dus ook gevolgen voor de solvabiliteit.

VW-0400-a-25-1-o 12 / 15 lees verder ►►►

### Pagina 13

22 Toon aan met een berekening of de solvabiliteit van Air France-KLM op 30 september 2022 is verbeterd ten opzichte van 31 december 2021 (zie informatiebron 5).

In het vierde kwartaal van 2022 wil Air France-KLM opnieuw met een aandelenemissie het eigen vermogen vergroten. Omdat de beurskoers van het aandeel Air France-KLM al enige tijd daalde, besluit Air France-KLM tot een emissie van converteerbare obligaties in plaats van een aandelenemissie. Bij dit besluit speelt mee dat Air France-KLM ervan uitgaat dat de koers van het aandeel Air France-KLM op lange termijn weer zal stijgen.

23 Leg uit dat door een emissie van converteerbare obligaties op korte termijn de solvabiliteit verslechtert, maar op lange termijn de solvabiliteit kan verbeteren.

Air France-KLM probeert de Nederlandse staat over te halen om voor een percentage dat gelijk is aan het aandelenbelang van de Nederlandse staat op 17 november 2022 deel te nemen aan de converteerbare obligatielening. Ook wanneer niet wordt geconverteerd, levert deelname voor dat percentage de Nederlandse staat een aanzienlijk financieel voordeel op (zie informatiebron 6).

24 Bereken de totale interestopbrengst voor de Nederlandse staat over de gehele looptijd van de converteerbare obligatielening als de Nederlandse staat deelneemt voor dat percentage. Ga ervan uit dat er niet wordt geconverteerd en dat de marktinterest gedurende de gehele looptijd 3% is.

Minister Kaag laat weten dat de Nederlandse staat geen belangstelling heeft in deelname aan de converteerbare obligatielening. Een Kamerlid stelt dat de werkgelegenheid wordt geschaad door niet deel te nemen aan de emissie.

25 Leg de stelling van het Kamerlid uit.

Ondanks dat de Nederlandse staat niet heeft deelgenomen, was de emissie van converteerbare obligaties een succes.

In 2023 steeg de beurskoers van Air France-KLM tot boven de conversiekoers en werd een groot deel van de converteerbare obligaties omgewisseld in aandelen. Maar niet álle converteerbare obligaties zijn omgewisseld in aandelen.

26 Geef een financiële reden waarom sommige beleggers er in deze situatie voor hebben gekozen hun obligaties niet te converteren.

VW-0400-a-25-1-o 13 / 15 lees verder ► ► ►

### Pagina 14

Opave 6

In deze opave wordt de btw buiten beschouwing gelaten.

Krantenuitgever Uw Krant

Bij krantenuitgever Uw Krant kunnen klanten kiezen tussen een abonnement voor een papieren krant voor 6 dagen in de week of een abonnement voor een digitale krant voor 6 dagen in de week. Abonnementen worden rechtstreeks afgesloten via de website van Uw Krant.

Over de eerste periode van 4 weken in 2025 is het volgende van Uw Krant gegeven:

[FIGUUR: Tabel met kosten en afzet van papieren en digitale kranten in abonnement.]

En verder:
- Een abonnement wordt altijd per 4 weken (24 kranten) afgesloten.
- De totale constante kosten van Uw Krant worden ongeacht het abonnementstype voor hetzelfde bedrag opgenomen in de kostprijs van een krant.
- Het kopen van een losse krant is niet mogelijk.

3p 27 Bereken het verwachte resultaat voor Uw Krant over de eerste periode van 4 weken in 2025. Maak hierbij gebruik van het verkoopresultaat en het bezettingsresultaat. Geef telkens aan of er sprake is van een positief of negatief resultaat.

VW-0400-a-25-1-o 14 / 15 lees verder ► ► ►


### Pagina 15

Door middel van acties probeert Uw Krant om het aantal abonnees te verhogen. Voor nieuwe abonnees geldt in de actieperiode een abonnementsprijs van € 27,60 voor 4 weken voor de papieren krant en € 14,40 voor de digitale krant. Potentiële abonnees worden over deze actie geïnformeerd via social media.

2p 28 Noem twee voordelen voor Uw Krant van het inzetten van social media in plaats van traditionele media.
Het doel is het resultaat van Uw Krant te verbeteren op korte termijn.

2p 29 Welke abonnementsvorm heeft dan de voorkeur: papier of digitaal? Leg dit uit met behulp van een berekening van de dekkingsbijdrage per type krant in de actieperiode.
Directieleden Loek en Lisa willen graag het true-pricing-principe toepassen bij Uw Krant. In de directievergadering vertellen zij daarover:

[FIGUUR: Een kader met tekst over 'true pricing'. De tekst begint met: "Bij true pricing worden de verborgen kosten van een product inzichtelijk gemaakt voor de consument. Verborgen kosten als CO2-uitstoot, ontbossing, waterverbruik en onderbetaling van arbeiders en leveranciers worden dan in de prijs van het product opgenomen. Bij true pricing betaalt de consument een hoger bedrag voor zijn product. Een deel van de verkoopprijs wordt dan besteed aan goede doelen. Deze goede doelen gebruiken het geld om de schade die is gemaakt tijdens het productieproces te herstellen of te compenseren".]

Loek en Lisa stellen dat het aantal abonnees niet hoeft af te nemen wanneer de verkoopprijs van de krant als gevolg van true pricing stijgt.

2p 30 Leg uit welk instrument van de marketingmix kan worden gebruikt om de abonnee goed te informeren over de achtergrond van de prijsverhoging.

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift.
VW-0400-a-25-1-o 15 / 15 einde ■