# Eindexamen Bedrijfseconomie VWO 2024 tijdvak 2 > Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2 ## Vraag 1 – Strategische keuze uitleggen met SWOT-analyse (2 punten) Leg met behulp van een onderdeel uit de tekst Juuls strategische keuze uit. Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag in. Wat kun je verwachten: Bij deze vraag moet je een strategische keuze van een bedrijf uitleggen. Je analyseert hiervoor een specifiek onderdeel uit de tekst en plaatst dit in het kader van een SWOT-analyse. Wat moet je kennen: ["Je weet wat een SWOT-analyse inhoudt en welke vier categorieën er zijn (Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats).","Je kent het verschil tussen interne (Strengths, Weaknesses) en externe (Opportunities, Threats) factoren.","Je weet wanneer een factor positief (Strengths, Opportunities) of negatief (Weaknesses, Threats) is.","Je begrijpt wat een strategische keuze is en hoe deze voortkomt uit een analyse van de omgeving."] Wat moet je kunnen: ["Je kunt relevante informatie uit een tekst selecteren die een strategische keuze verklaart.","Je kunt een factor correct classificeren als intern/extern en positief/negatief.","Je kunt duidelijk uitleggen waarom een factor intern/extern en positief/negatief is.","Je kunt een factor koppelen aan de juiste SWOT-categorie (Strength, Weakness, Opportunity of Threat)."] Waar op letten: ["Let goed op het verschil tussen interne en externe factoren; heeft het bedrijf er zelf invloed op of niet?","Zorg dat je een negatieve factor correct classificeert, bijvoorbeeld als een bedreiging (Threat) en niet als een zwakte (Weakness)."] Vaardigheden: Tekstbegrip (strategische keuzes herkennen), Analyseren van bedrijfsstrategieën, Argumenteren met tekstbewijs Kernbegrippen: SWOT-analyse, Externe analyse, Bedreiging (Threat), Strategische keuze Veelgemaakte fouten: - Verwarring tussen interne (Weakness) en externe (Threat) factoren. - Incorrecte classificatie van een negatieve factor (bijvoorbeeld als Weakness in plaats van Threat). - Het kiezen van een niet-relevant tekstonderdeel als basis voor de analyse. - Geen specifiek onderdeel uit de tekst gebruiken - De uitleg is te algemeen of niet strategisch - De keuze niet duidelijk benoemen Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/1 ## Vraag 2 – Kostenbesparingen door verandering bedrijfsmodel (2 punten) Noem twee kostenbesparingen die het gevolg kunnen zijn van de verandering in Juuls bedrijfsmodel. Licht het antwoord toe. Wat kun je verwachten: Je moet twee mogelijke kostenbesparingen noemen die voortkomen uit de aanpassing van Juuls bedrijfsmodel en deze kort toelichten. Wat moet je kennen: ["Wat een bedrijfsmodel is en hoe veranderingen hierin kosten kunnen beïnvloeden.","Verschillende soorten kosten, zoals opslagkosten, financieringskosten en personeelskosten.","Het concept van specialisatie en hoe dit kan leiden tot efficiëntie en kostenbesparingen."] Wat moet je kunnen: ["De informatie uit de casus analyseren om relevante veranderingen in het bedrijfsmodel te identificeren.","Logische verbanden leggen tussen de veranderingen in het bedrijfsmodel en mogelijke kostenbesparingen.","Je antwoord helder en beknopt toelichten met een duidelijke redenering."] Waar op letten: ["Let goed op dat je je antwoord toelicht, want de vraag vraagt hier expliciet om.","Zorg ervoor dat de kostenbesparingen die je noemt logisch voortvloeien uit de veranderingen in Juuls bedrijfsmodel."] Vaardigheden: Analyseren van bedrijfsmodellen, Oorzaak-gevolg relaties leggen, Concreet toelichten van besparingen Kernbegrippen: Bedrijfsmodel, Kostenstructuur, Voorraadkosten, Personeelskosten, Specialisatie Veelgemaakte fouten: - Het antwoord niet toelichten, terwijl de vraag hier expliciet om vraagt. - Een kostenbesparing noemen die niet logisch volgt uit de beschreven veranderingen in de casus. - Omzetveranderingen noemen in plaats van kostenbesparingen. - Algemene besparingen noemen zonder koppeling aan Juuls model - Onvoldoende toelichting geven - Besparingen noemen die niet logisch zijn voor een bedrijfsmodelverandering Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/2 ## Vraag 3 – Verandering van de marketingmix bij Juul (2 punten) Leg uit welke twee instrumenten van de marketingmix Juul heeft veranderd. Wat kun je verwachten: Deze vraag test je kennis van de marketingmix en hoe je veranderingen in een casus herkent en koppelt aan de juiste instrumenten. Wat moet je kennen: ["De verschillende instrumenten van de marketingmix (de 4 P's).","Wat promotiebeleid inhoudt.","Wat productbeleid inhoudt."] Wat moet je kunnen: ["Informatie uit een casus analyseren en interpreteren.","Specifieke veranderingen koppelen aan de juiste marketinginstrumenten.","Twee verschillende marketinginstrumenten identificeren en benoemen."] Waar op letten: ["Verwar de verschillende marketinginstrumenten (de P's) niet met elkaar.","Noem niet alleen een instrument, maar leg ook uit welke specifieke verandering uit de casus daarbij hoort."] Vaardigheden: Definiëren van marketingmix instrumenten, Analyseren van bedrijfssituaties, Identificeren van veranderingen Kernbegrippen: marketingmix, promotiebeleid, productbeleid Veelgemaakte fouten: - Verwarren van de verschillende marketinginstrumenten (de P's). - Het noemen van een instrument zonder de specifieke verandering uit de casus te benoemen. - Slechts één instrument noemen in plaats van de gevraagde twee. - Slechts één instrument noemen - Instrumenten verwarren - Niet uitleggen waarom het een specifiek instrument is Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/3 ## Vraag 4 – Effectuation bij ondernemer Juul (2 punten) Leg uit dat Juul als ondernemer kenmerken van effectuation vertoont. Maak gebruik van de gegeven informatie. Wat kun je verwachten: Deze vraag vraagt je om uit te leggen hoe een ondernemer, in dit geval Juul, kenmerken van effectuation vertoont. Je moet de theorie koppelen aan concrete informatie uit de casus. Wat moet je kennen: ["Wat effectuation inhoudt als ondernemersstrategie, waarbij je start met de middelen die je hebt.","De verschillende principes van effectuation, zoals het 'crazy quilt principle' (samenwerken met partners).","Het belang van stakeholder management en strategische partnerschappen binnen effectuation."] Wat moet je kunnen: ["Kenmerken van effectuation herkennen in een casus.","Specifieke acties van een ondernemer koppelen aan de principes van effectuation.","Je antwoord onderbouwen met details uit de gegeven informatie."] Waar op letten: ["Verwar effectuation niet met causation; het zijn twee verschillende benaderingen van ondernemerschap.","Noem niet alleen een principe van effectuation, maar leg ook uit hoe Juul dit principe toepast in de casus."] Vaardigheden: Begrippenkennis (effectuation), Tekstbegrip en analyse, Argumenteren, Toepassen van theorie op praktijk Kernbegrippen: effectuation, stakeholder management, crazy quilt principle, strategische partnerschappen Veelgemaakte fouten: - Effectuation verwarren met causation. - Een principe van effectuation noemen zonder dit te koppelen aan de specifieke informatie uit de casus. - De vraag beantwoorden met een algemene definitie in plaats van een concrete toepassing. - Alleen een algemene uitleg van effectuation geven zonder koppeling aan Juul. - Niet alle relevante informatie over Juul uit de casus gebruiken. - De kenmerken van effectuation verwarren met andere ondernemersbenaderingen. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/4 ## Vraag 5 – Mutatiebalans bij verkoop op rekening (3 punten) Juul verkoopt per 1 juni 2023 twee e-bikes op rekening van € 2.450 per stuk exclusief 21% btw. De klant neemt de fietsen direct mee. De winst bedraagt 40% van de inkoopwaarde van de omzet. 5 Bereken de verandering van de balansposten door dit financieel feit en vul de mutatiebalans in. Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag in. Wat kun je verwachten: Je gaat de veranderingen op de balans berekenen en invullen op een mutatiebalans, specifiek voor een verkoop op rekening van goederen. Wat moet je kennen: ["Wat een mutatiebalans is en hoe deze werkt.","De impact van een verkoop op rekening op balansposten zoals voorraad, debiteuren en eigen vermogen.","Hoe omzetbelasting (btw) werkt bij verkoop en hoe je deze berekent.","Hoe je de inkoopwaarde van de omzet en de winst berekent, vooral als het winstpercentage is gebaseerd op de inkoopwaarde."] Wat moet je kunnen: ["De relevante financiële gegevens uit de vraag halen en interpreteren.","De inkoopwaarde van de verkochte goederen berekenen.","De btw en het totale bedrag dat de klant moet betalen (debiteuren) berekenen.","De winst per transactie berekenen.","De berekende mutaties correct verwerken op de debet- en creditzijde van een mutatiebalans."] Waar op letten: ["Let op dat je de btw niet vergeet bij het berekenen van het bedrag dat de klant nog moet betalen (debiteuren).","Zorg dat je het winstpercentage op de juiste basis toepast, namelijk de inkoopwaarde, niet de verkoopprijs."] Vaardigheden: Boekhoudkundige kennis, Analyse van financiële feiten, Rekenvaardigheid, Opstellen van een mutatiebalans Kernbegrippen: mutatiebalans, verkoop op rekening, omzetbelasting (BTW), inkoopwaarde van de omzet, winstbepaling Veelgemaakte fouten: - BTW vergeten bij het berekenen van de vordering (debiteuren) - Winstpercentage toepassen op de omzet in plaats van op de inkoopwaarde, wat leidt tot een foute inkoopwaarde. - Debet- en creditboekingen door elkaar halen op de mutatiebalans. - Verkeerde balansposten muteren (bijv. activa in plaats van passiva). - Fouten maken in de bedragen van de mutaties. - Niet zorgen voor een evenwichtige balans (debet ≠ credit) na de mutatie. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/5 ## Vraag 6 – Berekening totale constante kosten bezorgdienst (3 punten) Bereken de totale constante kosten van de bezorgdienst over 2022 (zie informatiebron 1). Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag over het berekenen van de totale constante kosten van een bedrijf. Let goed op alle verschillende soorten kosten en hoe je deze per eenheid en totaal berekent. Wat moet je kennen: ["Wat constante kosten zijn en welke soorten er zijn.","Hoe je afschrijvingen berekent, rekening houdend met aanschafwaarde, restwaarde en levensduur.","Hoe je BTW uit een bedrag haalt voordat je een berekening uitvoert.","De verschillende componenten die de loonkosten bepalen."] Wat moet je kunnen: ["Gegevens uit een informatiebron correct interpreteren en toepassen.","Verschillende soorten constante kosten identificeren en berekenen.","Complexe berekeningen uitvoeren, zoals voor afschrijvingen en loonkosten.","De totale constante kosten voor een bedrijf berekenen door kosten per eenheid te vermenigvuldigen met het totaal aantal eenheden."] Waar op letten: ["Vergeet niet de BTW uit de aanschafwaarde te halen voordat je de afschrijving berekent.","Let op dat je de kosten per scooter vermenigvuldigt met het totaal aantal scooters om de totale constante kosten te vinden."] Vaardigheden: Kostensoorten onderscheiden, Informatie uit bronnen selecteren, Optellen, Analyseren Kernbegrippen: constante kosten, afschrijvingen, loonkosten, BTW Veelgemaakte fouten: - BTW vergeten uit de aanschafwaarde te halen voor de afschrijvingsberekening. - De kosten per scooter vergeten te vermenigvuldigen met het totaal aantal scooters. - Foutieve interpretatie van de componenten voor de loonkostenberekening. - Variabele kosten meenemen - Niet alle constante kosten meenemen - Verkeerde periode hanteren Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/6 ## Vraag 7 – Kostprijs per bezorging berekenen (2 punten) Bereken de kostprijs per bezorging van de bezorgdienst in 2022. Rond af op eurocenten. Wat kun je verwachten: Bij deze vraag ga je de kostprijs per bezorging berekenen. Je moet goed letten op het onderscheid tussen variabele en constante kosten en hoe je deze per eenheid berekent. Wat moet je kennen: ["Je weet wat variabele kosten zijn en hoe je deze per eenheid berekent.","Je weet wat constante kosten zijn en hoe je deze per eenheid berekent.","Je kent de formule voor de kostprijs, namelijk de som van de variabele en constante kosten per eenheid.","Je weet het verschil tussen normale productie (N) en werkelijke productie (B)."] Wat moet je kunnen: ["Je kunt de variabele kosten per eenheid (bezorging) berekenen, rekening houdend met verschillende componenten zoals brandstof en overige kosten.","Je kunt de constante kosten per eenheid (bezorging) berekenen door de totale constante kosten te delen door de normale productie.","Je kunt de berekende variabele en constante kosten per eenheid correct optellen om de totale kostprijs per eenheid te vinden.","Je kunt correct afronden op eurocenten."] Waar op letten: ["Let goed op dat je de normale productie (N) gebruikt voor de berekening van de constante kosten per eenheid, en niet de werkelijke productie (B).","Vergeet niet om de berekende variabele en constante kosten per bezorging bij elkaar op te tellen voor de uiteindelijke kostprijs."] Vaardigheden: Kostensoorten identificeren, Totale kosten berekenen, Kostprijs per eenheid berekenen, Afronden op eurocenten Kernbegrippen: Kostprijsberekening, Variabele kosten, Constante kosten, Normale productie Veelgemaakte fouten: - Verwarring tussen normale productie (N) en werkelijke productie (B) bij het berekenen van de kostprijs. - Reken- of afrondingsfouten bij het bepalen van de variabele kosten per eenheid. - Vergeten de constante en variabele componenten op te tellen voor de einduitkomst. - Niet alle relevante kosten meenemen - Foutief afronden - Verwarring met verkoopprijs of dekkingsbijdrage Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/7 ## Vraag 8 – Berekening bedrijfsresultaat via verkoop- en budgetresultaat (2 punten) Bereken het gerealiseerde bedrijfsresultaat over 2022 van de bezorgdienst met behulp van het verkoopresultaat en het budgetresultaat. Geef telkens aan of het een voordelig of een nadelig resultaat betreft. Wat kun je verwachten: Je gaat het bedrijfsresultaat berekenen door eerst het verkoopresultaat en het budgetresultaat te bepalen. Let goed op of de resultaten voordelig of nadelig zijn. Wat moet je kennen: ["De formules voor het verkoopresultaat, budgetresultaat en bedrijfsresultaat.","Het verschil tussen verkoopprijs en standaardkostprijs.","Het verschil tussen toegestane standaardkosten en werkelijke kosten.","Wanneer een resultaat voordelig (positief) of nadelig (negatief) is."] Wat moet je kunnen: ["Gegevens uit een tabel en tekst halen en correct interpreteren.","De juiste formules toepassen voor de verschillende resultaten.","Nauwkeurig rekenen met grote getallen.","Concluderen of een resultaat voordelig of nadelig is en dit expliciet vermelden."] Waar op letten: ["Let goed op dat je 'voordelig' en 'nadelig' niet door elkaar haalt bij het benoemen van de resultaten.","Vergeet niet expliciet aan te geven of een resultaat voordelig of nadelig is, want de vraag vraagt hierom."] Vaardigheden: Relaties tussen resultaten begrijpen, Berekeningen uitvoeren (optellen/aftrekken), Resultaten beoordelen (voordelig/nadelig) Kernbegrippen: bedrijfsresultaat, verkoopresultaat, budgetresultaat, nacalculatie, standaardkostprijs Veelgemaakte fouten: - Het verwarren van 'voordelig' en 'nadelig' bij de resultaten. - Het vergeten om expliciet te vermelden of een resultaat voordelig of nadelig is, terwijl de vraag hierom vraagt. - Reken- of telfouten bij het sommeren van de diverse werkelijke kostenposten. - De verkeerde formule gebruiken (bijv. budgetresultaat aftrekken i.p.v. optellen) - Vergeten aan te geven of elk deelresultaat voordelig/nadelig is - Foutieve interpretatie van de aard van de resultaten Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/8 ## Vraag 9 – Bezettingsresultaat constante kosten berekenen (1 punt) Bereken het gerealiseerde bezettingsresultaat op de constante kosten. Geef aan of het een positief of een nadelig resultaat betreft. Wat kun je verwachten: Bij deze vraag ga je het bezettingsresultaat op de constante kosten berekenen en aangeven of dit resultaat positief of nadelig is. Het is belangrijk dat je de juiste formule toepast en goed let op de interpretatie van het antwoord. Wat moet je kennen: ["Wat het bezettingsresultaat is en waarom we dit berekenen.","Het verschil tussen de normale bezetting en de werkelijke bezetting.","De formule voor het berekenen van het bezettingsresultaat op constante kosten.","Hoe je constante kosten per eenheid interpreteert."] Wat moet je kunnen: ["De relevante gegevens uit de vraag halen en correct toepassen.","De formule voor het bezettingsresultaat correct invullen en berekenen.","Het berekende resultaat interpreteren als voordelig of nadelig.","Een heldere en correcte berekening presenteren."] Waar op letten: ["Let goed op de volgorde van de werkelijke en normale bezetting in de formule (werkelijke - normale) om het juiste teken (positief/nadelig) te krijgen.","Vergeet niet aan te geven of het resultaat nadelig of voordelig is, want dit wordt expliciet gevraagd."] Vaardigheden: Formules toepassen, Gegevens selecteren, Berekeningen uitvoeren, Resultaat interpreteren Kernbegrippen: bezettingsresultaat, verschillenanalyse, constante kosten, normale bezetting, werkelijke bezetting Veelgemaakte fouten: - Verwarren van werkelijke en normale bezetting (W-N vs N-W), wat leidt tot een omgekeerd teken. - De verkeerde kostprijscomponent gebruiken, bijvoorbeeld de integrale kostprijs in plaats van alleen de constante kosten per eenheid. - Vergeten te vermelden of het resultaat nadelig of voordelig is, wat expliciet wordt gevraagd. - Verkeerde formule gebruiken - Constante kosten per eenheid verkeerd berekenen - Verkeerde interpretatie van positief/negatief Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/9 ## Vraag 10 – Prijsresultaat constante kosten (1 punt) Bereken het gerealiseerde prijsresultaat op de constante kosten. Geef aan of het een voordelig of een nadelig resultaat betreft. Wat kun je verwachten: Deze vraag test je kennis over het berekenen van het prijsresultaat op constante kosten en het interpreteren ervan. Je moet goed opletten welke kosten je met elkaar vergelijkt. Wat moet je kennen: ["Wat constante kosten zijn en hoe deze zich verhouden tot de productie.","De formule voor het berekenen van het prijsresultaat.","Het verschil tussen gebudgetteerde (begrote) en gerealiseerde (werkelijke) kosten.","Hoe je bepaalt of een resultaat voordelig of nadelig is."] Wat moet je kunnen: ["De juiste gebudgetteerde en gerealiseerde kosten identificeren uit de gegevens.","Een correcte berekening uitvoeren om het prijsresultaat te vinden.","Het berekende resultaat correct interpreteren als voordelig of nadelig."] Waar op letten: ["Let op dat je de gebudgetteerde en gerealiseerde kosten niet door elkaar haalt in de formule.","Vergeet niet aan te geven of het resultaat voordelig of nadelig is, en interpreteer het teken van het resultaat correct."] Vaardigheden: Formules toepassen (prijsresultaat), Gegevens interpreteren (constante kosten), Resultaat beoordelen (voordelig/nadelig) Kernbegrippen: prijsresultaat, constante kosten, verschillenanalyse, nacalculatie Veelgemaakte fouten: - Verwarren van gebudgetteerde en gerealiseerde kosten in de formule. - Verkeerd interpreteren van het teken van het resultaat (een negatief getal betekent hier een nadelig resultaat). - Vergeten te vermelden of het resultaat voordelig of nadelig is. - Verwarring met volume- of efficiencyresultaat - Vergeten aan te geven of het voordelig/nadelig is - Foutieve interpretatie van 'constante kosten' in de context van prijsresultaat Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/10 ## Vraag 11 – Berekening prijsresultaat benzinekosten (2 punten) Bereken het gerealiseerde prijsresultaat op de benzinekosten. Geef aan of het een voordelig of een nadelig resultaat betreft. Wat kun je verwachten: Deze vraag test je kennis over het berekenen van het prijsresultaat voor benzinekosten. Je moet goed letten op de verschillende prijzen en hoeveelheden om tot de juiste conclusie te komen. Wat moet je kennen: ["De definitie van prijsresultaat en hoe dit zich verhoudt tot verschillenanalyse.","Het verschil tussen standaardprijs en werkelijke prijs.","Het verschil tussen standaardkosten en werkelijke kosten.","Hoe je een prijsresultaat interpreteert als voordelig of nadelig."] Wat moet je kunnen: ["De formule voor het prijsresultaat correct toepassen.","Relevante gegevens uit een tabel of tekst selecteren en interpreteren.","Een werkelijke prijs per eenheid berekenen indien deze niet direct gegeven is.","Een duidelijke conclusie trekken over de aard van het resultaat (voordelig/nadelig)."] Waar op letten: ["Let op dat je de standaardprijs en werkelijke prijs niet omdraait in de formule, anders trek je een verkeerde conclusie over 'voordelig' of 'nadelig'.","Vergeet niet om duidelijk aan te geven of het resultaat voordelig of nadelig is bij je eindantwoord."] Vaardigheden: Formules toepassen (prijsresultaat), Gegevens interpreteren (benzinekosten), Resultaat beoordelen (voordelig/nadelig) Kernbegrippen: prijsresultaat, verschillenanalyse, standaardkosten, werkelijke kosten Veelgemaakte fouten: - Werkelijke hoeveelheid (WH) verwarren met standaardhoeveelheid (SH) in de formule. - De volgorde van standaardprijs en werkelijke prijs omdraaien, wat leidt tot een foute conclusie over 'voordelig' of 'nadelig'. - Vergeten de conclusie 'voordelig' of 'nadelig' te vermelden bij het eindantwoord. - Verwarring met efficiency- of volumeverschil - Vergeten aan te geven of het voordelig/nadelig is - Foutieve interpretatie van 'benzinekosten' in de context van prijsresultaat Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/11 ## Vraag 12 – Efficiencyresultaat berekenen (2 punten) Bereken het efficiencyresultaat op de benzinekosten. Geef aan of het een positief of een negatief resultaat betreft. Wat kun je verwachten: Deze vraag vraagt je normaal gesproken om het efficiencyresultaat te berekenen voor benzinekosten en aan te geven of het resultaat positief of negatief is. Let echter goed op de specifieke instructies die voor deze vraag gelden. Wat moet je kennen: ["Wat een efficiencyresultaat precies inhoudt.","De elementen die nodig zijn voor de berekening: de standaardhoeveelheid, de werkelijke hoeveelheid en de standaardprijs.","Hoe je een positief of negatief resultaat correct interpreteert."] Wat moet je kunnen: ["De formule voor het efficiencyresultaat toepassen.","De juiste gegevens uit een casus halen en gebruiken in je berekening.","Het berekende resultaat interpreteren als voordelig (positief) of nadelig (negatief)."] Waar op letten: ["Haal het prijsverschil en het efficiencyverschil niet door elkaar.","Gebruik de juiste formule, dus met de standaardprijs in plaats van de werkelijke prijs."] Vaardigheden: Formules toepassen, Rekenvaardigheid, Financiële analyse, Interpretatie van resultaten Kernbegrippen: efficiencyverschil, standaardkosten, werkelijke hoeveelheid, verschillenanalyse Veelgemaakte fouten: - Prijsverschil en efficiencyverschil door elkaar halen. - Verkeerde formule gebruiken, bijvoorbeeld met de werkelijke prijs in plaats van de standaardprijs. - Foutieve interpretatie van nadelig (negatief) versus voordelig (positief). - Verkeerde formule gebruiken voor efficiencyresultaat. - Rekenfouten maken bij de berekening. - Verkeerde interpretatie van een positief of negatief resultaat. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/12 ## Vraag 13 – Leasen versus Kopen: Liquiditeit in het eerste jaar (1 punt) Leg uit waarom het leasen van de e-scooters vanuit liquiditeitsoogpunt in het eerste jaar voordeliger is dan kopen. Wat kun je verwachten: Deze vraag test je begrip van de financiële impact van leasen versus kopen, specifiek gericht op de liquiditeit in het eerste jaar. Wat moet je kennen: ["Wat liquiditeit precies inhoudt en waarom het belangrijk is voor een bedrijf.","Het verschil tussen de directe financiële gevolgen van leasen en kopen (investeren).","Hoe uitgaven invloed hebben op de kasstroom van een bedrijf."] Wat moet je kunnen: ["Financiële begrippen zoals 'liquiditeit' correct toepassen.","De kasstromen van verschillende financiële opties (leasen en kopen) vergelijken.","Een heldere uitleg geven over de impact van financiële keuzes op de liquiditeit.","Specifiek focussen op de gevraagde periode, in dit geval het eerste jaar."] Waar op letten: ["Let op dat je liquiditeit niet verwart met winstgevendheid (rentabiliteit) of de verhouding tussen eigen en vreemd vermogen (solvabiliteit).","Zorg ervoor dat je antwoord specifiek ingaat op de situatie in het eerste jaar, zoals de vraag vereist."] Vaardigheden: Begrip van liquiditeit, Verschil tussen kopen en leasen, Analyseren van financiële gevolgen, Uitleggen van economische concepten Kernbegrippen: liquiditeit, leasen, investeren, kasstroom Veelgemaakte fouten: - Verwarren van liquiditeit (kaspositie) met rentabiliteit (winst) of solvabiliteit (schulden). - Niet specifiek focussen op het 'eerste jaar' zoals de vraag vereist. - Denken dat leasen over de gehele looptijd goedkoper is, terwijl de vraag alleen gaat over de impact op de kasuitgaven in het begin. - Focussen op winstgevendheid (rentabiliteit) in plaats van liquiditeit - Algemene voordelen van leasen noemen die niet specifiek over liquiditeit in het eerste jaar gaan - Niet duidelijk maken waarom de initiële uitgave bij koop groter is Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/13 ## Vraag 14 – Uitleg positieve verkoop- en bezettingsresultaten (2 punten) Leg zonder een berekening uit dat zowel het verwachte verkoopresultaat als het verwachte bezettingsresultaat een positieve bijdrage zullen hebben op het verwachte resultaat van de bezorgdienst in 2023 (zie informatiebron 1). Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag waarbij je moet uitleggen waarom bepaalde resultaten positief zijn, zonder dat je berekeningen mag uitvoeren. Let goed op de specifieke voorwaarden voor een positief resultaat en haal de juiste informatie uit de bronnen. Wat moet je kennen: ["Wanneer is een verkoopresultaat positief (opbrengst > kostprijs)?","Wanneer is een bezettingsresultaat positief (werkelijke bezetting > normale bezetting)?","Wat de standaardkostprijs en normale bezetting betekenen."] Wat moet je kunnen: ["Je moet de voorwaarden voor een positief verkoopresultaat kunnen benoemen en toepassen.","Je moet de voorwaarden voor een positief bezettingsresultaat kunnen benoemen en toepassen.","Je moet relevante informatie uit de bronnen kunnen halen om je uitleg te onderbouwen.","Je moet een heldere uitleg kunnen geven zonder berekeningen te gebruiken."] Waar op letten: ["Let op dat je geen berekeningen geeft, maar echt een uitleg, ook al staat er misschien een berekening in het CV-antwoord.","Verwar ook niet de voorwaarden voor een positief verkoopresultaat (opbrengst > kosten) met die van een positief bezettingsresultaat (werkelijke bezetting > normale bezetting)."] Vaardigheden: Begrip van kosten- en resultatenanalyse, Conceptueel inzicht in verkoop- en bezettingsresultaat, Redeneren zonder cijfers Kernbegrippen: verkoopresultaat, bezettingsresultaat, standaardkostprijs, normale bezetting Veelgemaakte fouten: - Een berekening geven in plaats van een uitleg, terwijl de vraag hier expliciet om vraagt. - De voorwaarden voor een positief verkoopresultaat (opbrengst > kosten) en een positief bezettingsresultaat (werkelijke bezetting > normale bezetting) verwarren. - De begrippen 'budget' (opbrengst) en 'kostprijs' door elkaar halen. - Toch een berekening proberen te maken of te verwijzen naar cijfers - Niet duidelijk uitleggen waarom *beide* positief zijn - Verwarring tussen de twee resultaten Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/14 ## Vraag 15 – Belang van MVO voor stakeholders (2 punten) Leg voor twee groepen stakeholders, anders dan de aandeelhouders van Leijten, het belang van maatschappelijk verantwoord ondernemen uit. Wat kun je verwachten: Deze vraag vraagt je om het belang van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) uit te leggen voor twee specifieke groepen belanghebbenden, de zogenaamde stakeholders. Wat moet je kennen: ["Wat stakeholders zijn en welke verschillende groepen er bestaan.","De definitie en kenmerken van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO).","Hoe MVO de belangen van verschillende stakeholdergroepen kan beïnvloeden."] Wat moet je kunnen: ["Verschillende stakeholdergroepen identificeren, naast de aandeelhouders.","Het concept van MVO duidelijk uitleggen.","De relatie leggen tussen MVO-activiteiten en de belangen van de gekozen stakeholders."] Waar op letten: ["Let goed op dat je de aandeelhouders niet noemt, want de vraag sluit deze expliciet uit.","Zorg ervoor dat je niet alleen een stakeholder noemt, maar ook duidelijk uitlegt waarom MVO belangrijk is voor die specifieke groep."] Vaardigheden: Definiëren van stakeholders, Analyseren van MVO-impact, Uitleggen van belangen, Voorbeelden geven Kernbegrippen: stakeholders, maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO), belangen Veelgemaakte fouten: - Aandeelhouders noemen, terwijl de vraag deze expliciet uitsluit. - Alleen een stakeholder noemen zonder het belang van MVO uit te leggen. - Het verschil tussen stakeholders en shareholders niet kennen. - Aandeelhouders noemen - Slechts één stakeholdergroep noemen - Niet uitleggen waarom MVO belangrijk is voor die groep Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/15 ## Vraag 16 – Berekenen van de rentabiliteit van het totale vermogen (2 punten) Bereken de rentabiliteit van het totale vermogen in 2023. Wat kun je verwachten: Deze vraag test of je de rentabiliteit van het totale vermogen (RTV) correct kunt berekenen. Je moet goed letten op de juiste winstmaatstaf en het gemiddelde vermogen. Wat moet je kennen: ["De formule voor de Rentabiliteit van het Totale Vermogen (RTV).","Wat EBIT (Earnings Before Interest and Taxes) betekent en waar je dit vindt.","Hoe je het gemiddelde totale vermogen berekent.","Dat bedragen vaak in duizenden euro's worden weergegeven en je deze moet omrekenen."] Wat moet je kunnen: ["Relevante gegevens uit een winst- en verliesrekening en balans halen.","Het gemiddelde totale vermogen correct berekenen.","De RTV-formule nauwkeurig toepassen.","Procenten correct berekenen."] Waar op letten: ["Gebruik de juiste winstmaatstaf, namelijk EBIT, niet EBT.","Bereken altijd het gemiddelde totale vermogen, niet alleen het begin- of eindsaldo."] Vaardigheden: Formules toepassen, Gegevens selecteren, Berekeningen uitvoeren, Procenten berekenen Kernbegrippen: Rentabiliteit Totaal Vermogen (RTV), EBIT, Gemiddeld totaal vermogen, Winst- en verliesrekening Veelgemaakte fouten: - Verkeerde winstmaatstaf gebruiken (bijv. EBT i.p.v. EBIT) - Totaal vermogen aan het begin of eind van de periode gebruiken in plaats van het gemiddelde - Vergeten dat de bedragen in duizenden euro's zijn - Verkeerde formule gebruiken - Foutieve gegevens gebruiken (bijv. nettoresultaat i.p.v. bedrijfsresultaat) - Rekenfouten maken Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/16 ## Vraag 17 – Berekening van de gereserveerde winst (2 punten) Een grootaandeelhouder van Leijten vraagt welk bedrag van het resultaat wordt gereserveerd. Over het resultaat is 23,5% vennootschapsbelasting verschuldigd. 17 Bereken welk bedrag van het resultaat (EBT) van 2023, gegeven het dividendvoorstel, zal worden gereserveerd. Wat kun je verwachten: Bij deze vraag bereken je welk deel van de winst een bedrijf reserveert, nadat alle belastingen en het voorgestelde dividend zijn betaald. Let goed op de juiste volgorde van de berekeningen. Wat moet je kennen: ["Hoe je de winst na belasting berekent.","Wat dividend is en hoe dit de gereserveerde winst beïnvloedt.","De betekenis van EBT (Resultaat).","Wat gereserveerde winst inhoudt."] Wat moet je kunnen: ["Vennootschapsbelasting correct berekenen.","Dividend berekenen op basis van het aantal aandelen en het dividend per aandeel.","De juiste volgorde van aftrekposten toepassen: eerst belasting, dan dividend.","Bedragen uit een winst- en verliesrekening correct interpreteren, inclusief schaal (x € 1.000)."] Waar op letten: ["Vergeet niet de bedragen uit de winst- en verliesrekening met 1.000 te vermenigvuldigen.","Trek het dividend pas af van de winst nadat je de vennootschapsbelasting hebt berekend."] Vaardigheden: Winstverdeling berekenen, Dividend aftrekken, Reservering bepalen, Eenvoudige aftreksom Kernbegrippen: Winst na belasting, Gereserveerde winst, Dividend, Vennootschapsbelasting Veelgemaakte fouten: - Vergeten de bedragen uit de winst- en verliesrekening met 1.000 te vermenigvuldigen. - De vennootschapsbelasting over het verkeerde bedrag berekenen, bijvoorbeeld over de EBIT in plaats van de EBT. - Het dividend aftrekken van de winst vóór belasting in plaats van na belasting. - Dividend niet aftrekken - Foutief startbedrag gebruiken - Belasting over winst vergeten (indien van toepassing) Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/17 ## Vraag 18 – Herfinanciering en duurzame investeringen (2 punten) Leg voor zowel het herfinancieren van de obligatielening als voor de investering in een duurzaam bedrijfspand uit dat dit op de lange termijn gunstig kan zijn voor het resultaat van Leijten. Wat kun je verwachten: Deze vraag vraagt je uit te leggen hoe twee specifieke acties, namelijk het herfinancieren van een lening en investeren in een duurzaam pand, op de lange termijn gunstig kunnen zijn voor het bedrijfsresultaat. Je moet dus de link leggen tussen de actie en het financiële voordeel. Wat moet je kennen: ["Wat herfinanciering inhoudt en hoe dit de interestkosten kan beïnvloeden.","Wat duurzame investeringen zijn en hoe deze op de lange termijn tot kostenbesparingen kunnen leiden.","Hoe kostenbesparingen uiteindelijk het bedrijfsresultaat (de winst) beïnvloeden."] Wat moet je kunnen: ["De financiële gevolgen van beslissingen op de lange termijn analyseren.","Uitleggen hoe veranderingen in kosten het bedrijfsresultaat beïnvloeden.","Het verschil tussen korte- en langetermijneffecten van investeringen herkennen."] Waar op letten: ["Let op dat je uitleg geeft voor zowel de herfinanciering als de investering in het pand, je moet beide onderdelen behandelen.","Zorg ervoor dat je de gunstige effecten op de lange termijn benadrukt, niet alleen de directe uitgaven of korte termijn gevolgen."] Vaardigheden: Begrip van kostenbesparingen (rente, energiekosten), Inzicht in duurzaamheid en imago, Lange termijn denken, Redeneren en argumenteren Kernbegrippen: herfinanciering, interestkosten, duurzame investeringen, kostenbesparing, resultaat Veelgemaakte fouten: - Vergeten om beide onderdelen (herfinanciering én duurzame investering) te behandelen. - De link tussen de actie (bijv. investeren) en het effect op het resultaat (winst) niet expliciet maken. - Focussen op de korte termijn (investeringsuitgave) in plaats van de gevraagde lange termijn (kostenbesparing). - Alleen focussen op korte termijn effecten - Niet voor *beide* aspecten een uitleg geven - Algemene antwoorden geven zonder specifieke argumenten Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/18 ## Vraag 19 – Verhoging rekening-courantkrediet bij liquiditeitsproblemen (4 punten) Bereken het bedrag waarmee het rekening-courantkrediet van Workspace verhoogd zou moeten worden op 31 maart 2024 om uit de liquiditeitsproblemen te blijven. Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag in. Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag waarbij je een liquiditeitsbegroting moet opstellen om te bepalen hoeveel een rekening-courantkrediet verhoogd moet worden om liquiditeitsproblemen te voorkomen. Wat moet je kennen: ["Het verschil tussen ontvangsten en uitgaven.","Hoe een liquiditeitsbegroting werkt.","Wat een rekening-courantkrediet is.","Hoe je BTW (omzetbelasting) correct verwerkt in ontvangsten en uitgaven."] Wat moet je kunnen: ["Een liquiditeitsbegroting opstellen.","Ontvangsten en uitgaven correct berekenen, inclusief BTW.","Het saldo van ontvangsten en uitgaven bepalen.","De benodigde verhoging van het rekening-courantkrediet vaststellen."] Waar op letten: ["Verwar geen kosten/opbrengsten met uitgaven/ontvangsten (bijvoorbeeld afschrijvingen niet meenemen).","Vergeet de BTW (omzetbelasting) niet mee te nemen bij de berekening van ontvangsten en uitgaven."] Vaardigheden: Liquiditeitsanalyse, Tekorten identificeren, Financieringsbehoefte berekenen, Informatie uit overzichten halen Kernbegrippen: liquiditeitsbegroting, ontvangsten en uitgaven, rekening-courantkrediet, BTW (omzetbelasting) Veelgemaakte fouten: - Het verwarren van kosten/opbrengsten met uitgaven/ontvangsten (bijvoorbeeld afschrijvingen niet meenemen). - Het vergeten van de BTW (omzetbelasting) bij de berekening van ontvangsten en uitgaven. - Een rekenfout maken in de optelling van de totale ontvangsten of totale uitgaven. - Alleen het tekort berekenen zonder rekening te houden met een buffer - Verkeerde periode hanteren - Inkomsten/uitgaven verkeerd interpreteren Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/19 ## Vraag 20 – Beperkte informatie van de current ratio (2 punten) Geef twee verschillende argumenten waarom de current ratio van Workspace maar beperkte informatie geeft over de liquiditeitspositie. Wat kun je verwachten: Je kunt een vraag verwachten over de beperkingen van financiële ratio's, in dit geval de current ratio. Let goed op waarom deze ratio niet altijd een compleet beeld geeft. Wat moet je kennen: ["Wat de current ratio precies inhoudt en hoe je deze berekent.","Wat het begrip liquiditeit betekent voor een bedrijf.","Dat balansposten, en daarmee de current ratio, een momentopname zijn."] Wat moet je kunnen: ["De beperkingen van financiële ratio's, zoals de current ratio, herkennen.","Uitleggen waarom bepaalde aspecten van een ratio de informatie beperken."] Waar op letten: Let op dat je de voorraad niet zomaar als direct verkoopbaar en liquide beschouwt. Vergeet niet dat een balans en dus ook de current ratio een momentopname is. Vaardigheden: Begrippenkennis (current ratio, liquiditeit), Analytisch denken, Argumenteren, Kritische evaluatie van ratio's Kernbegrippen: current ratio, liquiditeit, momentopname, vlottende activa Veelgemaakte fouten: - Liquiditeit en solvabiliteit verwarren - De voorraad als volledig liquide beschouwen - Niet begrijpen dat balansposten een momentopname zijn - Slechts één argument geven in plaats van twee verschillende. - Argumenten geven die niet specifiek over de current ratio gaan. - Argumenten geven die niet over de *beperkte informatie* gaan, maar over de ratio zelf. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/20 ## Vraag 21 – Solvabiliteit en het rekening-courantkrediet (2 punten) Leg uit waarom de bank naar de solvabiliteit van Workspace kijkt bij verhoging van het rekening-courantkrediet. Wat kun je verwachten: Deze vraag vraagt je om uit te leggen waarom een bank naar solvabiliteit kijkt bij het verhogen van een krediet. Je moet de relevantie van solvabiliteit voor de bank kunnen uitleggen. Wat moet je kennen: ["Wat solvabiliteit betekent voor een bedrijf.","Het verschil tussen eigen vermogen en vreemd vermogen.","Hoe solvabiliteit het risico voor een bank beïnvloedt.","Wat een rekening-courantkrediet is."] Wat moet je kunnen: ["De definitie van solvabiliteit toepassen in een context.","Het verband leggen tussen solvabiliteit en het financieringsrisico voor een bank.","Een heldere en beknopte uitleg formuleren."] Waar op letten: ["Verwar solvabiliteit niet met liquiditeit.","Zorg dat je antwoord specifiek is en de link legt met het risico voor de bank als financier."] Vaardigheden: Begrippenkennis (solvabiliteit, rekening-courantkrediet), Oorzaak-gevolg relaties leggen, Financiële analyse, Argumenteren Kernbegrippen: solvabiliteit, eigen vermogen, vreemd vermogen, financieringsrisico Veelgemaakte fouten: - Verwarring tussen solvabiliteit en liquiditeit. - Een te algemeen antwoord geven zonder de link te leggen met het risico voor de bank als financier. - De definitie van solvabiliteit geven zonder uit te leggen waarom dit voor de bank relevant is. - Alleen uitleggen wat solvabiliteit is, zonder de link met de bank en het kredietrisico. - De relatie met het rekening-courantkrediet niet duidelijk maken. - De rol van de bank als kredietverstrekker onvoldoende belichten. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/21 ## Vraag 22 – Gevolgen surseance van betaling voor leveranciers (1 punt) Wat is het gevolg voor de leveranciers bij toekenning van surseance van betaling aan Workspace? Wat kun je verwachten: Je kunt een vraag verwachten over de gevolgen van surseance van betaling voor specifieke partijen, zoals leveranciers. Let goed op de berekening die het gevolg weergeeft. Wat moet je kennen: ["Wat surseance van betaling inhoudt.","Wie crediteuren zijn en wat hun positie is.","De basisprincipes van faillissementsrecht."] Wat moet je kunnen: ["De gevolgen van surseance van betaling correct interpreteren.","Het verschil tussen surseance en faillissement herkennen.","Een percentage correct berekenen op basis van gegeven getallen."] Waar op letten: ["Let op dat je surseance van betaling niet verwart met een faillissement.","Denk eraan dat schulden bij surseance worden opgeschort, niet kwijtgescholden."] Vaardigheden: Kennis van insolventierecht (basis), Begrip van de relatie tussen een bedrijf en zijn leveranciers, Directe gevolgen kunnen benoemen Kernbegrippen: surseance van betaling, crediteuren, faillissementsrecht, liquiditeit Veelgemaakte fouten: - Verwarren van surseance van betaling met faillissement. - Denken dat schulden worden kwijtgescholden in plaats van opgeschort. - Niet specifiek ingaan op het gevolg voor leveranciers. - Verwarren met faillissement - Algemene gevolgen voor het bedrijf noemen in plaats van specifiek voor leveranciers - Niet concreet genoeg zijn over het uitblijven van betalingen Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/22 ## Vraag 23 – Studie en bedrijf starten als investering (1 punt) Leg uit dat zowel het volgen van een studie als het starten van een eigen bedrijf kunnen worden beschouwd als een investering. Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag over het concept investeren en moet uitleggen waarom twee concrete voorbeelden (studie en eigen bedrijf) hieronder vallen. Let goed op de kenmerken van een investering. Wat moet je kennen: ["Wat een investering precies inhoudt.","Dat een investering kosten met zich meebrengt die pas later opbrengsten opleveren.","Dat zowel tijd als geld als opoffering kunnen gelden."] Wat moet je kunnen: ["Een economisch begrip (investering) toepassen op concrete situaties.","De kenmerken van een investering herkennen in verschillende contexten.","Een heldere uitleg geven waarom iets een investering is."] Waar op letten: ["Let erop dat je niet alleen de kosten noemt, maar ook de toekomstige baten benoemt.","Vergeet niet dat 'tijd' ook een belangrijke opoffering kan zijn, naast geld."] Vaardigheden: Begrip van het investeringsbegrip (opoffering nu voor toekomstige baten), Analytisch denken (kosten vs. baten), Conceptueel inzicht Kernbegrippen: investering, opofferingskosten, toekomstige opbrengsten Veelgemaakte fouten: - Alleen de kosten noemen zonder de toekomstige baten te benoemen. - Vergeten dat 'tijd' ook een opoffering is naast geld. - Een te algemene definitie van investeren geven zonder deze toe te passen op de casus (studie/bedrijf). - Alleen focussen op de kosten en niet op de verwachte toekomstige baten - Niet voor *beide* situaties (studie en bedrijf) een duidelijke uitleg geven - Te algemeen blijven zonder de kern van investeren te benoemen Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/23 ## Vraag 24 – Positief hefboomeffect bij beleggingen (2 punten) Wanneer is er bij de beleggingen van Job sprake van een positief hefboomeffect? Wat kun je verwachten: Deze vraag test je kennis over het positieve hefboomeffect. Je moet goed weten wanneer dit effect optreedt en welke factoren hierbij een rol spelen. Wat moet je kennen: ["De definitie van het hefboomeffect.","Wat rendement op totaal vermogen (RTV) betekent.","Wat de interestvoet voor vreemd vermogen (IVV) inhoudt.","De specifieke voorwaarde waaronder een positief hefboomeffect optreedt."] Wat moet je kunnen: ["De voorwaarde voor een positief hefboomeffect herkennen en toepassen.","Onderscheid maken tussen verschillende soorten rendementen en kosten."] Waar op letten: ["Let op dat je de voorwaarde voor een positief hefboomeffect niet verwart met die voor een negatief effect.","Vergeet niet de interestkosten van een lening (IVV) mee te nemen in je vergelijking."] Vaardigheden: Begrip van financiële termen (hefboomeffect, rendement, vreemd vermogen), Analytisch denken (relatie tussen rendement en kosten), Conceptueel inzicht Kernbegrippen: hefboomeffect, rendement totaal vermogen (RTV), interestvoet vreemd vermogen (IVV), financiële hefboomwerking Veelgemaakte fouten: - Verwarren van de voorwaarde voor een positief hefboomeffect (RTV > IVV) met die voor een negatief hefboomeffect. - Rendement op totaal vermogen (RTV) verwarren met rendement op eigen vermogen (REV). - Vergeten de interestkosten van de lening (IVV) mee te nemen in de vergelijking. - Verwarring met operationele hefboom - Niet duidelijk maken dat het gaat om de verhouding tussen rendement op totaal vermogen en rentepercentage Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/24 ## Vraag 25 – Contante waarde van toekomstige ontvangsten berekenen (4 punten) Toon met een berekening aan dat de totale studieschuld van Job per 1 januari 2026 € 62.412,46 bedraagt (zie informatiebron 3 en 4). Volgens Job zal hij gedurende de aflosfase van 35 jaar, maandelijks aan het einde van de maand, een vast bedrag van € 182,06 aan DUO moeten betalen om zijn studieschuld volledig af te lossen. Wat kun je verwachten: Deze vraag vraagt je om de contante waarde van een reeks toekomstige ontvangsten en een restwaarde te berekenen. Je moet hierbij goed letten op het juiste rentepercentage en het aantal termijnen. Wat moet je kennen: ["De formule voor de contante waarde van een annuïteit.","De formule voor de contante waarde van een enkel bedrag.","Hoe je een jaarrente omrekent naar een maandrente, indien nodig.","Het verschil tussen een annuïteit (reeks betalingen) en een enkel bedrag."] Wat moet je kunnen: ["Het juiste rentepercentage per periode bepalen.","Het aantal termijnen (n) correct vaststellen voor zowel de annuïteit als het enkel bedrag.","De contante waarde van een annuïteit berekenen.","De contante waarde van een restwaarde berekenen."] Waar op letten: ["Let op dat je de formule voor de contante waarde gebruikt en niet die voor de eindwaarde.","Zorg dat je het juiste aantal termijnen (n) gebruikt voor je berekeningen."] Vaardigheden: Financiële berekeningen uitvoeren, Informatie uit bronnen selecteren, Stapsgewijs rekenen, Afronden Kernbegrippen: eindwaarde van een rente, samengestelde interest, annuïteit, studieschuld Veelgemaakte fouten: - Formule voor eindwaarde en contante waarde verwarren - Verkeerd aantal termijnen (n) gebruiken - Rentepercentage niet omrekenen naar de juiste periode (maand) - Verkeerde renteperiode toepassen - Rente niet compounding - Foutieve startbedragen - Afrondingsfouten Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/25 ## Vraag 26 – Aflossen studieschuld met annuïteiten (3 punten) Bereken of Job met de maandelijkse betaling van € 182,06 voldoet aan de plicht om zijn totale studieschuld van € 62.412,46 in 35 jaar af te lossen. Maak hierbij gebruik van een samengesteld interestpercentage van 0,1% per maand (zie formuleblad in de bijlage). Wat kun je verwachten: Je gaat berekenen of een studieschuld volledig wordt afgelost met maandelijkse betalingen over een lange periode, waarbij je rekening houdt met samengestelde interest en de contante waarde van deze betalingen. Wat moet je kennen: ["De formule voor de contante waarde van een annuïteit.","Wat samengestelde interest betekent en hoe dit werkt per periode.","Het concept van een annuïteit als een reeks gelijke, periodieke betalingen.","Hoe je de looptijd (n) en het interestpercentage (i) aanpast aan de betalingsfrequentie (bijvoorbeeld van jaren naar maanden)."] Wat moet je kunnen: ["De juiste formule voor contante waarde van een annuïteit toepassen.","Gegevens zoals het aantal termijnen (n) en het interestpercentage (i) correct omrekenen en invullen in de formule.","Nauwkeurig rekenen met decimalen om tot een precies antwoord te komen.","Een heldere conclusie trekken op basis van je berekening, door de berekende waarde te vergelijken met de studieschuld."] Waar op letten: ["Let goed op dat je de juiste formule gebruikt, namelijk die voor de contante waarde van een annuïteit, en niet die voor de eindwaarde.","Zorg ervoor dat je het aantal termijnen (n) en het interestpercentage (i) omrekent naar de juiste periode, in dit geval maanden, omdat de betalingen maandelijks zijn."] Vaardigheden: Toepassen van de annuïteitenformule, Omgaan met maandelijkse rente en aflossingstermijnen, Nauwkeurig rekenen, Conclusie trekken Kernbegrippen: contante waarde van een annuïteit, samengestelde interest, aflossen van schuld Veelgemaakte fouten: - Verkeerde formule gebruiken (eindwaarde i.p.v. contante waarde). - Incorrecte periode 'n' gebruiken (jaren i.p.v. maanden). - Rentepercentage 'i' verkeerd omrekenen (bijv. 0,1 i.p.v. 0,001). - Verkeerde formule gebruiken of verkeerd invullen - Niet omrekenen van jaren naar maanden - Afrondingsfouten die tot een verkeerde conclusie leiden Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/26 ## Vraag 27 – Vergelijking interest annuïtaire en lineaire hypotheek (2 punten) Leg uit of er bij een annuïtaire of bij een lineaire hypothecaire lening een hoger bedrag aan interest wordt betaald over de gehele looptijd. Ga uit van een gelijke looptijd en een gelijk interestpercentage van beide leningen. Wat kun je verwachten: Deze vraag test je begrip van het verschil tussen annuïtaire en lineaire leningen, specifiek gericht op de totale interestkosten. Je moet goed letten op hoe de aflossing de hoogte van de interest beïnvloedt over de gehele looptijd. Wat moet je kennen: ["Wat de kenmerken zijn van een annuïtaire lening.","Wat de kenmerken zijn van een lineaire lening.","Hoe interest wordt berekend over een lening.","Het verband tussen de hoofdsom en de te betalen interest."] Wat moet je kunnen: ["Het verschil in aflossingsstructuur tussen annuïtaire en lineaire leningen uitleggen.","De impact van snellere of langzamere aflossing op de resterende schuld herkennen.","De invloed van de resterende schuld op de totale interestkosten bepalen.","Een conclusie trekken over de totale interestbetaling bij beide leenvormen."] Waar op letten: Let op dat je de aflossingsstructuur van lineaire en annuïtaire leningen niet door elkaar haalt. Zorg dat je focust op de totale interest over de gehele looptijd, niet alleen op de eerste termijn. Vaardigheden: Begrippenkennis, Vergelijken, Redeneren, Uitleggen Kernbegrippen: annuïtaire lening, lineaire lening, aflossing, interest Veelgemaakte fouten: - Verwarren van de aflossingsstructuur van lineaire en annuïtaire leningen. - Focussen op de eerste termijn in plaats van de gehele looptijd. - Niet inzien dat een snellere aflossing leidt tot een lagere totale interestbetaling. - Verkeerde conclusie trekken - Onvolledige uitleg - Niet focussen op de totale interest Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/27 ## Vraag 28 – Concept: Uitstel van betaling studieschuld (1 punt) Bereken de omvang van de resterende studieschuld op 1 januari 2031. Ga uit van de maandelijkse betaling van € 182,06. Wat kun je verwachten: Deze vraag test je inzicht in situaties die leiden tot betalingsuitstel, zelfs als de vraagstelling een berekening suggereert. Het is belangrijk om de kern van de situatie te herkennen. Wat moet je kennen: ["Het concept 'uitstel van betaling' voor schulden.","De term 'surseance van betaling' en de context ervan.","Wanneer je deze concepten kunt toepassen bij financiële problemen."] Wat moet je kunnen: ["De vraagstelling kritisch analyseren en de onderliggende situatie herkennen.","Conceptuele antwoorden formuleren bij complexe financiële vraagstukken.","De juiste economische terminologie gebruiken."] Waar op letten: ["Let op dat je de totale betalingen niet verwart met alleen de aflossing, want er zit ook interest bij.","Wees nauwkeurig met de rekenperiode; 5 jaar telt bijvoorbeeld 60 maanden."] Vaardigheden: Toepassen van de annuïteitenformule voor restschuld, Tijdsperiodes correct bepalen (aantal betaalde termijnen), Nauwkeurig rekenen Kernbegrippen: restschuld, annuïteitenlening, interest, aflossing Veelgemaakte fouten: - Totale betalingen verwarren met aflossing (vergeten de interest eraf te halen) - Rekenperiode foutief (5 jaar is 60 maanden) - Incorrect berekenen van het interestdeel in de eerste 5 jaar - Verkeerd aantal termijnen gebruiken (startdatum en einddatum) - Fouten in de formule-invoer - Afrondingsfouten Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/28 ## Vraag 29 – Invloed vervroegde aflossing op leencapaciteit (3 punten) Leg uit dat de bank vanwege deze vervroegde aflossing bereid zal zijn een hoger bedrag aan Job uit te lenen voor de aankoop van een huis. Wat kun je verwachten: Deze vraag vraagt je uit te leggen hoe een vervroegde aflossing de bereidheid van een bank beïnvloedt om een hoger bedrag uit te lenen. Je moet hierbij redeneren vanuit het perspectief van de bank. Wat moet je kennen: ["Hoe de leencapaciteit van een persoon wordt bepaald.","Wat kredietwaardigheid inhoudt en hoe een bank dit beoordeelt.","De rol van risicoanalyse bij het verstrekken van leningen door banken.","De financiële gevolgen van een vervroegde aflossing."] Wat moet je kunnen: ["Financiële situaties analyseren en de impact ervan inschatten.","Redeneren vanuit het perspectief van een financiële instelling zoals een bank.","Uitleggen hoe verschillende financiële gebeurtenissen met elkaar samenhangen."] Waar op letten: ["Let op dat je duidelijk uitlegt hoe de vervroegde aflossing de maandlasten beïnvloedt en daarmee de leencapaciteit.","Vergeet niet te benoemen hoe de vervroegde aflossing het risico voor de bank vermindert."] Vaardigheden: Analyseren van financiële risico's, Uitleggen van kredietwaardigheid, Relatie leggen tussen aflossing en leencapaciteit Kernbegrippen: Leencapaciteit, Kredietwaardigheid, Risicoanalyse, Vervroegde aflossing Veelgemaakte fouten: - Vage redenering zonder koppeling naar maandlasten - Het risico voor de bank niet benoemen - Confuseren van schuldpositie met besteedbaar inkomen - Niet uitleggen waarom de bank meer vertrouwen krijgt - Alleen noemen dat de schuld lager wordt, zonder de link naar risico Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/29 ## Vraag 30 – Redenen voor een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd (2 punten) Geef twee verschillende bedrijfseconomische redenen waarom Henkel een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd aanbiedt. Wat kun je verwachten: Bij deze vraag moet je bedrijfseconomische redenen geven waarom een werkgever kiest voor een contract voor bepaalde tijd. Let goed op het perspectief van de werkgever. Wat moet je kennen: ["Het verschil tussen een arbeidsovereenkomst voor bepaalde en onbepaalde tijd.","De voordelen van flexibiliteit voor een werkgever.","Wat werkgeversrisico inhoudt."] Wat moet je kunnen: ["Redenen vanuit het perspectief van de werkgever analyseren.","Bedrijfseconomische argumenten herkennen en formuleren."] Waar op letten: ["Let op dat je de redenen vanuit het oogpunt van de werkgever formuleert, niet die van de werknemer.","Zorg ervoor dat je antwoorden echt bedrijfseconomisch zijn en geen algemene redenen."] Vaardigheden: Benoemen van contractvormen, Analyseren van personeelsbeleid, Uitleggen van bedrijfseconomische voordelen Kernbegrippen: arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd, flexibiliteit van arbeid, werkgeversrisico Veelgemaakte fouten: - Redenen vanuit het perspectief van de werknemer geven in plaats van de werkgever. - Niet-bedrijfseconomische redenen opnoemen. - Verwarren van een contract voor bepaalde tijd met een proeftijd. - Slechts één reden noemen - Redenen noemen die niet bedrijfseconomisch zijn (bijv. sociaal) - Redenen noemen die te veel op elkaar lijken Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/30 ## Vraag 31 – Wettelijke eisen in een arbeidsovereenkomst (3 punten) Hoe blijkt uit de vacaturetekst dat er wordt voldaan aan deze drie wettelijke eisen? Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag in. Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag waarbij je moet aantonen hoe een vacaturetekst voldoet aan de wettelijke eisen van een arbeidsoovereenkomst. Let goed op de specifieke details die in de tekst worden genoemd. Wat moet je kennen: ["De drie wettelijke eisen voor een arbeidsovereenkomst: arbeidsverplichting, loon en gezagsverhouding.","Wat elke wettelijke eis precies inhoudt.","Hoe je deze eisen herkent in een tekst."] Wat moet je kunnen: ["Een vacaturetekst analyseren op relevante informatie.","Tekstfragmenten koppelen aan theoretische concepten.","Een heldere en specifieke uitleg formuleren."] Waar op letten: ["Let op dat je de juiste tekstfragmenten koppelt aan de juiste wettelijke eis.","Zorg ervoor dat je antwoord specifiek is en direct uit de vacaturetekst komt, niet te algemeen."] Vaardigheden: Tekstanalyse, Kennis van arbeidsrechtelijke eisen, Specifieke informatie vinden, Formuleren Kernbegrippen: arbeidsovereenkomst, wettelijke eisen, arbeidsverplichting, loon, gezagsverhouding Veelgemaakte fouten: - Verkeerde koppeling tussen tekstfragment en wettelijke eis. - Antwoord is te algemeen en niet gebaseerd op de specifieke vacaturetekst. - Onvoldoende kennis van de drie wettelijke eisen voor een arbeidsovereenkomst. - Algemeen antwoorden zonder link naar de tekst - Niet alle drie de eisen benoemen - Eisen verwarren Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/31 ## Vraag 32 – Verschil relatiemanagement B2B en B2C (1 punt) Leg uit wat het verschil in relatiemanagement is tussen b2b-marketing en b2c-marketing. Betrek beide begrippen in het antwoord. Wat kun je verwachten: Deze vraag test je kennis over de verschillen in relatiemanagement tussen b2b- en b2c-marketing. Let goed op dat je beide begrippen vergelijkt. Wat moet je kennen: ["Wat b2b-marketing inhoudt.","Wat b2c-marketing inhoudt.","Wat relatiemanagement is.","De specifieke verschillen in relatiemanagement tussen b2b en b2c."] Wat moet je kunnen: ["De begrippen b2b-marketing en b2c-marketing correct toepassen.","De verschillen tussen twee marketingbenaderingen helder uitleggen.","Een duidelijke vergelijking maken tussen twee concepten."] Waar op letten: ["Let op dat je echt het *verschil* uitlegt en niet alleen één van de twee begrippen afzonderlijk.","Zorg ervoor dat je antwoord specifiek over relatiemanagement gaat en niet te algemeen is."] Vaardigheden: Begrippenkennis (B2B, B2C, relatiemanagement), Vergelijken en contrasteren, Uitleg geven, Structureren van argumenten Kernbegrippen: b2b-marketing, b2c-marketing, relatiemanagement, massacommunicatie Veelgemaakte fouten: - Alleen één van de twee begrippen uitleggen in plaats van het verschil. - Een te algemeen antwoord geven zonder de focus op relatiemanagement. - De doelgroepen (bedrijven vs. consumenten) door elkaar halen. - Slechts één van de twee begrippen (B2B of B2C) behandelen. - Geen duidelijk verschil aangeven tussen de twee. - Te algemeen blijven zonder concrete voorbeelden van relatiemanagement. Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2024/tijdvak-2/vraag/32 ## Opgaven (tekst van het examen) ### Pagina 1 Examen VWO 2024 tijdvak 2 dinsdag 18 juni 13.30 - 16.30 uur bedrijfseconomie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 32 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 63 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden. Als bij een vraag een verklaring, uitleg of berekening gevraagd wordt, worden aan het antwoord meestal geen punten toegekend als deze verklaring, uitleg of berekening ontbreekt. Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld. VW-0400-a-24-2-o ### Pagina 2 Opgave 1 Fietsenmaker Juul Appelboom heeft op basis van een SWOT-analyse de strategische keuze gemaakt om zich te specialiseren in de verkoop en het onderhoud van e-bikes van slechts enkele fietsmerken. Met de komst van de e-bike is het beroep van de fietsenmaker ingrijpend veranderd. In het oude bedrijfsmodel verkocht en repareerde Juul vele typen fietsen (stadsfietsen, mountainbikes en e-bikes) van verschillende merken. Klanten konden zonder afspraak terecht voor kleine reparaties. De monteur kon hierdoor minder snel werken, omdat er vaak kleine reparaties tussendoor werden gedaan. De laatste jaren merkte Juul dat het bijhouden van de kennis over het repareren van e-bikes van verschillende merken bijna onmogelijk was geworden, doordat e-bikes steeds complexer zijn geworden. Hij heeft zich daarom gespecialiseerd in de verkoop en het onderhoud van e-bikes van enkele fietsmerken. Van deze merken weet hij precies hoe de fietsen gemaakt zijn en onderhouden moeten worden. 2p 1 Leg met behulp van een onderdeel uit de tekst Juuls strategische keuze uit. Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag in. Zijn fietsenwinkel heeft hij in samenwerking met een grote leverancier van e-bikes in een nieuw jasje gestoken. De winkelinrichting, etalage en werkplaats zijn volledig gemoderniseerd. Verdere aanpassingen die fietsenmaker Juul heeft doorgevoerd: - Via een eigen YouTubekanaal geeft Juul tips over de aankoop van een e-bike. - Om sneller te kunnen werken, wordt er alleen nog op afspraak gewerkt. - Juul repareert alleen nog maar e-bikes die bij hem zijn gekocht. Het nieuwe bedrijfsmodel van Juuls fietsenwinkel kan leiden tot kostenbesparingen. 2p 2 Noem twee kostenbesparingen die het gevolg kunnen zijn van de verandering in Juuls bedrijfsmodel. Licht het antwoord toe. VW-0400-a-24-2-o 2 / 13 lees verder ►►► ### Pagina 3 Als gevolg van de aanpassingen heeft de nieuwe winkel van Juul een groter bereik en geeft die een andere beleving bij klanten. Klanten zijn zelfs bereid om een uur te rijden om in zijn winkel een e-bike te kopen. Juul heeft de invulling van twee instrumenten van de marketingmix veranderd. 2p 3 Leg uit welke twee instrumenten van de marketingmix Juul heeft veranderd. 2p 4 Leg uit dat Juul als ondernemer kenmerken van effectuation vertoont. Maak gebruik van de gegeven informatie. [FIGUUR: Een zwarte elektrische fiets met een bagagedrager aan de achterkant en verlichting aan de voorkant.] Juul verkoopt per 1 juni 2023 twee e-bikes op rekening van € 2.450 per stuk exclusief 21% btw. De klant neemt de fietsen direct mee. De winst bedraagt 40% van de inkoopwaarde van de omzet. 3p 5 Bereken de verandering van de balansposten door dit financieel feit en vul de mutatiebalans in. Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag in. VW-0400-a-24-2-o 3 / 13 lees verder ► ► ► ### Pagina 4 Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 en 2. [FIGUUR: Een close-up van een aantal sushirollen op een bamboe ondergrond, waarbij een eetstokje een rol optilt, met een schaaltje sojasaus ernaast.] Ilse Sushi is een landelijke sushiketen bestaande uit 80 vestigingen. De zelfstandige bezorgdienst van Ilse Sushi, die belast is met het bezorgen van de sushi bij klanten thuis, maakt gebruik van bezorgscooters (zie informatiebron 1). In 2022 rijden er in totaal 200 bezorgscooters van Ilse Sushi door Nederland. Om de kosten van de bezorging te dekken, betaalt het hoofdkantoor € 1,75 per bezorging aan de bezorgdienst. 3p 6 Bereken de totale constante kosten van de bezorgdienst over 2022 (zie informatiebron 1). 2p 7 Bereken de kostprijs per bezorging van de bezorgdienst in 2022. Rond af op eurocenten. Begin 2023 komen de gerealiseerde cijfers van de bezorgdienst over het jaar 2022 beschikbaar (zie informatiebron 2). Met behulp van deze gegevens wordt het resultaat over 2022 van de bezorgdienst berekend. De vragen 8 tot en met 12 hebben betrekking op de nacalculatorische gegevens over het jaar 2022. 2p 8 Bereken het gerealiseerde bedrijfsresultaat over 2022 van de bezorgdienst met behulp van het verkoopresultaat en het budgetresultaat. Geef telkens aan of het een voordelig of een nadelig resultaat betreft. VW-0400-a-24-2-o 4 / 13 lees verder ► ► ► ### Pagina 5 Het gerealiseerde resultaat van 2022 wijkt af van het verwachte resultaat. Ilse Sushi besluit daarom een verschillenanalyse te maken. 1p 9 Bereken het gerealiseerde bezettingsresultaat op de constante kosten. Geef aan of het een positief of een negatief resultaat betreft. 1p 10 Bereken het gerealiseerde prijsresultaat op de constante kosten. Geef aan of het een voordelig of een nadelig resultaat betreft. 2p 11 Bereken het gerealiseerde prijsresultaat op de benzinekosten. Geef aan of het een voordelig of een nadelig resultaat betreft. 2p 12 Bereken het efficiencyresultaat op de benzinekosten. Geef aan of het een positief of een negatief resultaat betreft. Het tegenvallende gerealiseerde resultaat over 2022 van de bezorgdienst wordt grotendeels veroorzaakt door het gebruik van de bezorgscooters. Het hoofdkantoor van Ilse Sushi is op zoek gegaan naar alternatieven voor de manier van bezorgen van sushi. Het oog is gevallen op elektrische bezorgscooters, Deliver e-scooters, die lagere kosten hebben en milieuvriendelijker zijn dan gewone bezorgscooters. Het hoofdkantoor van Ilse Sushi heeft de bezorgdienst medegedeeld dat alle 200 bezorgscooters per 1 januari 2023 vervangen zullen worden door 200 Deliver e-scooters. Een Deliver e-scooter kan zowel gekocht als geleased worden. Alle 200 Deliver e-scooters zullen worden geleased. Voor Ilse Sushi is het leasen van de e-scooters vanuit liquiditeitsoogpunt in het eerste jaar voordeliger dan kopen. 1p 13 Leg uit waarom het leasen van de e-scooters vanuit liquiditeitsoogpunt in het eerste jaar voordeliger is dan kopen. Door deze vervanging krijgt Ilse Sushi een groener imago. Het budget dat de bezorgdienst van het hoofdkantoor ontvangt, blijft gelijk en bedraagt € 1,75 per bezorging. De kostprijs per bezorging daalt door gebruik van de Deliver e-scooter naar € 1,45. 2p 14 Leg zonder een berekening uit dat zowel het verwachte verkoopresultaat als het verwachte bezettingsresultaat een positieve bijdrage zullen hebben op het verwachte resultaat van de bezorgdienst in 2023 (zie informatiebron 1). VW-0400-a-24-2-o 5 / 13 lees verder ► ► ► ### Pagina 6 Opave 3 Op de algemene vergadering van aandeelhouders (ava) in februari 2024 tonen de aandeelhouders van Leijten nv zich ontevreden over de hoogte van het dividend van € 3,75 per aandeel dat op basis van de winstverdeling van 2023 beschikbaar wordt gesteld. De voorzitter van de raad van bestuur (CEO) geeft aan dat Leijten verdere stappen heeft gezet op de weg van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Leijten focust niet alleen op winst, maar ook op de ontwikkeling van personeel en de leefbaarheid van de omgeving. Dat heeft volgens de CEO op korte termijn een negatief effect gehad op het resultaat van Leijten in 2023. De CEO stelt dat op lange termijn de aandeelhouders van Leijten zullen profiteren van de ingeslagen weg. 2p 15 Leg voor twee groepen stakeholders, anders dan de aandeelhouders van Leijten, het belang van maatschappelijk verantwoord ondernemen uit. In de Algemene Vergadering van Aandeelhouders worden de financiële gegevens van Leijten toegelicht door de financieel directeur (CFO). | debet | Balans Leijten per 31 december 2023 (x € 1.000) | credit | | --------- | ------------------------------------------------- | ------ | | Gebouwen | 300.000 | Aandelenkapitaal | 200.000 | | Inventaris| 200.000 | Reserves | 120.000 | | Voorraden | 180.000 | Resultaat 2023 | 160.000 | | Debiteuren| 130.000 | Voorzieningen | 40.000 | | Bank | 70.000 | 6% Obligatiëning | 250.000 | | | ---------- | Crediteuren | 110.000 | | | 880.000 | | 880.000 | Alle aandelen Leijten hebben een nominale waarde van € 25 per aandeel. De bedragen op de balans kunnen, behalve het resultaat over 2023, als gemiddelden voor het gehele jaar worden beschouwd. Het resultaat is gelijkmatig over het jaar verkregen. VW-0400-a-24-2-o 6/13 lees verder ►►► ### Pagina 7 Winst- en verliesrekening Leijten over 2023 (x € 1.000) Omzet 1.680.000 Inkoopwaarde van de omzet 1.000.000 Loonkosten 350.000 Afschrijvingskosten 20.000 Overige exploitatiekosten 130.000 EBIT 500.000 Interestkosten 180.000 Resultaat (EBT) 20.000 160.000 2p 16 Bereken de rentabiliteit van het totale vermogen in 2023. Een grootaandeelhouder van Leijten vraagt welk bedrag van het resultaat wordt gereserveerd. Over het resultaat is 23,5% vennootschapsbelasting verschuldigd. 2p 17 Bereken welk bedrag van het resultaat (EBT) van 2023, gegeven het dividendvoorstel, zal worden gereserveerd. De CFO geeft de volgende verklaring voor de wens van het bestuur om een deel van het resultaat te reserveren. Door de daling van de interest op de kapitaalmarkt kan het gunstig zijn om een obligatielening af te lossen en te herfinancieren. Ook wordt een deel van het gereserveerde resultaat gebruikt om investeringen te kunnen doen in een duurzaam bedrijfspand. 2p 18 Leg voor zowel het herfinancieren van de obligatielening als voor de investering in een duurzaam bedrijfspand uit dat dit op de lange termijn gunstig kan zijn voor het resultaat van Leijten. VW-0400-a-24-2-o 7 / 13 lees verder ►►► ### Pagina 8 Opave 4 In deze opgave bedraagt de btw 21%. Workspace bv is een handelsbedrijf dat werkkleding in Europa verkoopt. Het bedrijf heeft begin januari 2024 moeite om zijn rekeningen te betalen. Om inzicht te krijgen in de ontwikkeling van de liquiditeit stelt Workspace voor februari en maart 2024 een liquiditeitsbegroting op. Daaruit blijkt dat Workspace nog grotere liquiditeitsproblemen zou kunnen krijgen. Workspace gaat naar de bank met het verzoek om het rekening courantkrediet te verhogen. In onderstaande tabellen staan de verkopen en de inkopen van Workspace en de geprognoticeerde balans per 29 februari 2024. [FIGUUR: Tabel met verkopen en inkopen per maand en een geprognoticeerde balans per 29 februari 2024, met debet- en creditposten.] | Workspace | januari gerealiseerd | februari prognose | maart prognose | |---|---|---|---| | verkopen exclusief btw | € 1.700.000 | € 1.825.000 | € 1.900.000 | | inkopen exclusief btw | € 1.350.000 | € 1.710.000 | € 1.650.000 | | debet | Geprognoticeerde balans Workspace per 29 februari 2024 | credit | |---|---|---| | Gebouwen | 3.149.500 | Eigen vermogen | 3.759.400 | | Inventaris | 1.251.372 | 4% Onderhandse lening | 4.700.000 | | Voorraad | 6.249.744 | Crediteuren | 1.862.190 | | Debiteuren | 3.198.938 | Te betalen btw | 939.750 | | Te vorderen btw | 1.312.446 | Rabobank rekening-courantkrediet | 3.900.660 | | | 15.162.000 | | 15.162.000 | Overige gegevens: - Van de verkopen wordt 75% op rekening verkocht met een krediettermijn van twee maanden. Van deze krediettermijn wordt volledig gebruikgemaakt. De rest wordt tegen contante betaling verkocht. - De inkopen zijn voor 90% op rekening en het ontvangen leverancierskrediet is een maand. Van deze krediettermijn wordt volledig gebruikgemaakt. De rest wordt tegen contante betaling ingekocht. - De uitgaven aan loon inclusief sociale lasten zijn € 125.000 per maand. - De overige uitgaven zijn in maart € 130.000 inclusief btw. VW-0400-a-24-2-o 8 / 13 lees verder ►►► ### Pagina 9 - De af te dragen btw over het eerste kwartaal van 2024 zal begin april worden betaald aan de fiscus. - Het kredietplafond van het rekening-courantkrediet bij de Rabobank is € 4.000.000. Nadat de liquiditeitsprognose is opgesteld, kan Workspace vaststellen hoeveel liquide middelen het bedrijf naar verwachting tekortkomt in de maand april, rekening houdend met het kredietplafond van het rekening- courantkrediet. 4p 19 Bereken het bedrag waarmee het rekening-courantkrediet van Workspace verhoogd zou moeten worden op 31 maart 2024 om uit de liquiditeitsproblemen te blijven. Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag in. Op 15 februari 2024 gaat Workspace met zijn liquiditeitsprognose naar de bank met de vraag of het rekening-courantkrediet kan worden verhoogd, omdat de rekeningen van maart 2024 naar verwachting niet betaald kunnen worden. Workspace heeft als voorbereiding de liquiditeitspositie alvast bepaald. Workspace verwacht dat de bank akkoord gaat met de verhoging van het rekening-courantkrediet, omdat de current ratio 1,6 bedraagt op 29 februari 2024. De bank zegt echter weinig waarde te hechten aan de uitkomst van de current ratio, omdat deze maar beperkte informatie geeft over de liquiditeitspositie. 2p 20 Geef twee verschillende argumenten waarom de current ratio van Workspace maar beperkte informatie geeft over de liquiditeitspositie. De bank zal vooral kijken naar de solvabiliteit van Workspace bij verhoging van het rekening-courantkrediet. 1p 21 Leg uit waarom de bank naar de solvabiliteit van Workspace kijkt bij verhoging van het rekening-courantkrediet. Uiteindelijk lukt het Workspace niet om van de bank de vereiste verhoging van het rekening-courantkrediet te krijgen en vraagt het bedrijf bij de rechtbank surseance van betaling aan. Dit heeft gevolgen voor de leveranciers. 1p 22 Wat is het gevolg voor de leveranciers bij toekenning van surseance van betaling aan Workspace? VW-0400-a-24-2-o 9 / 13 lees verder ►►► ### Pagina 10 Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 3 en 4. Vanaf het studiejaar 2023-2024 geldt het nieuwe stelsel van studiefinanciering en krijgen studenten weer een basisbeurs. Helaas is dit voor student Job een paar jaar te laat. Hij valt nog volledig onder het oude leenstelsel (zie informatiebron 3). Job heeft na zijn middelbare school eerst een tussenjaar genomen. In dat jaar had hij enkele baantjes waaraan hij geld overhield voor zijn hobby: beleggen. Ook heeft hij overwogen om een webshop in kleding op te zetten, maar hij kreeg de financiering daarvan niet rond. Op 1 september 2018 schreef Job zich in voor de studie bedrijfskunde. Job ziet gelijkenissen tussen het volgen van een studie en het opzetten van een eigen bedrijf. 1p 23 Leg uit dat zowel het volgen van een studie als het starten van een eigen bedrijf kunnen worden beschouwd als een investering. Job heeft gedurende zijn studie elke maand maximaal geleend. Daarnaast heeft Job gedurende zijn studie een bijbaan gehad. Het bedrag dat hij niet nodig had voor zijn levensonderhoud en studie, reserveerde hij voor onvoorziene uitgaven. Vanwege het lage interestpercentage op een spaarrekening besloot hij om het gereserveerde bedrag te beleggen. Bij het beleggen van een deel van de studiebeurs ging Job uit van een positief hefboomeffect. 1p 24 Wanneer is er bij de beleggingen van Job sprake van een positief hefboomeffect? Voor zijn financiële planning heeft Job, gebruikmakend van de gegevens van DUO, het overzicht gemaakt dat in informatiebron 4 is opgenomen. Bij de berekening van de schuld op 1 januari 2026 gaf Job van het volgende uit: – Hij leent gedurende zijn studie van 60 maanden maandelijks het maximale bedrag. – De in informatiebron 4 gegeven interestpercentages. 2p 25 Toon met een berekening aan dat de totale studieschuld van Job per 1 januari 2026 € 62.412,46 bedraagt (zie informatiebron 3 en 4). Volgens Job zal hij gedurende de aflosfase van 35 jaar, maandelijks aan het einde van de maand, een vast bedrag van € 182,06 aan DUO moeten betalen om zijn studieschuld volledig af te lossen. VW-0400-a-24-2-o 10 / 13 lees verder ► ► ► ### Pagina 11 3p 26 Bereken of Job met de maandelijkse betaling van € 182,06 voldoet aan de plicht om zijn studieschuld van € 62.412,46 in 35 jaar af te lossen. Maak hierbij gebruik van een samengesteld interestpercentage van 0,1% per maand (zie formuleblad in de bijlage). Job vraagt zich af hoe hij er op 1 januari 2031 financieel voor zal staan. Hij is dan 33 jaar en oud genoeg voor 'huisje, boompje, beestje'. Hij is van plan om dan een huis te kopen en oriënteert zich alvast op een hypothecaire lening. 2p 27 Leg uit of er bij een annuïtaire of bij een lineaire hypothecaire lening een hoger bedrag aan interest wordt betaald over de gehele looptijd. Ga uit van een gelijke looptijd en een gelijk interestpercentage van beide leningen. Job heeft berekend dat het totaal te betalen bedrag aan interest aan DUO in de eerste 5 jaar van de totale aflossingsperiode 25,1% van het totaal te betalen bedrag aan interest over de aflossingsperiode vanaf 1 januari 2026 bedraagt. Hij is daarbij uitgegaan van een onveranderd samengesteld interestpercentage van 0,1% per maand gedurende de gehele looptijd en aflossing op basis van annuïteiten. Job zal gebruikmaken van de volledige 35 jaar voor het terugbetalen van de studieschuld. 3p 28 Bereken de omvang van de resterende studieschuld op 1 januari 2031. Ga uit van de maandelijkse betaling van € 182,06. Job rekent erop dat hij op 1 januari 2031 zijn beleggingsproducten verkoopt en met de opbrengst daarvan een flink deel van zijn studieschuld vervroegd aflost. Volgens Job zal hij door deze vervroegde aflossing meer kunnen lenen bij een bank voor de aankoop van een eigen huis. 2p 29 Leg uit dat de bank vanwege deze vervroegde aflossing bereid zal zijn een hoger bedrag aan Job uit te lenen voor de aankoop van een huis. VW-0400-a-24-2-o 11 / 13 lees verder ▶▶▶ ### Pagina 12 Opgave 6 Sam heeft zijn afstudeerstage voor zijn opleiding Commerciële Economie afgerond bij Henkel. Na afloop van zijn afstudeerstage wordt hij door zijn stagebegeleider gewezen op onderstaande vacature. (Junior) Marketing Beauty Care Professional Bij Henkel kun je als medewerker het verschil maken en de eerste stappen in je carrière vormgeven. Je krijgt de kans om brand management en trade marketing te ontdekken in de sector van de schoonheidsverzorging. In opdracht van en in overleg met de marketingmanager krijg je al snel de verantwoordelijkheid om eigen projecten uit te voeren. Je legt verantwoording af aan de marketingmanager over je functioneren. Jouw functie * managen en ontwikkelen van promoties voor onze zakelijke klanten (kappers, b2b) en ontwikkelen van promoties voor consumenten (b2c) * beheren van socialemediakanalen in Nederland * voeren van de eindredactie over de digitale nieuwsbrief * delen van ideeën, verbeterpunten en coördineren van projecten Wat bieden wij jou? * uitstekende arbeidsvoorwaarden * een functie van 40 uur per week * een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd met uitzicht op een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd * een marktconform salaris inclusief vakantietoeslag Wat vragen wij van jou? * in het bezit van een hbo-diploma (Business Studies, Marketing, Communicatie, Economie of gerelateerde studie) * affiniteit met marketing en (haar)cosmetica * creatief, proactief, enthousiast en gemotiveerd VW-0400-a-24-2-o 12 / 13 lees verder ► ► ► ### Pagina 13 Sam besluit op deze vacature te reageren. Henkel neemt Sam in eerste instantie aan op basis van een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd. 2p 30 Geef twee verschillende bedrijfseconomische redenen waarom Henkel een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd aanbiedt. Sam gaat een individuele arbeidsovereenkomst aan met Henkel. Een individuele arbeidsovereenkomst moet voldoen aan drie wettelijke eisen. 3p 31 Hoe blijkt uit de vacaturetekst dat er wordt voldaan aan deze drie wettelijke eisen? Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag in. Sam zal zich zoals in de vacature staat beschreven onder andere bezighouden met b2b-marketing en b2c-marketing. Het onderhouden van relaties met klanten, relatiemanagement, is daarbij een belangrijk aspect. 1p 32 Leg uit wat het verschil in relatiemanagement is tussen b2b-marketing en b2c-marketing. Betrek beide begrippen in het antwoord. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift.. VW-0400-a-24-2-o 13 / 13 einde