# Eindexamen Bedrijfseconomie VWO 2023 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2

## Vraag 1 – Redenen lager rendement zelf beleggen pensioen (2 punten)

Noem twee mogelijke redenen voor een lager rendement bij zelf beleggen voor het opbouwen van het pensioen vergeleken met zelf deelnemen in een pensioenfonds.

Wat kun je verwachten: Deze vraag vraagt je om twee redenen te noemen waarom zelf beleggen voor je pensioen minder rendement kan opleveren dan deelname aan een pensioenfonds. Let goed op de vergelijking tussen de twee situaties.

Wat moet je kennen: ["Wat rendement betekent bij beleggen.","Het concept van schaalvoordelen en hoe dit kosten beïnvloedt.","Het verschil in expertise tussen een individuele belegger en een professioneel pensioenfonds.","Hoe kosten en expertise het rendement kunnen beïnvloeden."]

Wat moet je kunnen: ["Verschillen analyseren tussen beleggen als individu en via een pensioenfonds.","Economische concepten zoals rendement en schaalvoordelen toepassen op een praktijksituatie.","Concrete redenen benoemen die een verschil in rendement verklaren.","Een duidelijke vergelijking maken tussen twee beleggingsscenario's."]

Waar op letten: ["Verwar rendement niet met risico; het gaat hier specifiek over de opbrengst van beleggingen.","Zorg dat je antwoorden specifiek gaan over de vergelijking tussen jou als individu en een pensioenfonds, en niet te algemeen zijn."]

Vaardigheden: Vergelijken van beleggingsvormen, Analyseren van factoren die rendement beïnvloeden, Kennis van pensioenopbouw

Kernbegrippen: Pensioenopbouw, Beleggen, Rendement, Schaalvoordelen, Transactiekosten

Veelgemaakte fouten:
- Verwarren van rendement met risico.
- Geven van te algemene antwoorden die niet specifiek de vergelijking individu vs. fonds betreffen.
- Slechts één reden noemen in plaats van de gevraagde twee.
- Algemene nadelen van beleggen noemen die niet specifiek zijn voor het verschil met een pensioenfonds
- Redenen noemen die geen direct verband houden met rendement

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/1

## Vraag 2 – Financiële voordelen opgeven bij ondernemerschap (2 punten)

Marloes wil stoppen als docent in het onderwijs en een bedrijf starten dat huiswerkbegeleiding aanbiedt. Ze geeft dan enkele financiële zekerheden van werken in het onderwijs op zoals verplichte deelname aan het pensioenfonds.

2p 2 Noem twee andere financiële voordelen die Marloes opgeeft wanneer ze haar baan als werknemer in het onderwijs opzegt en ondernemer wordt.

Wat kun je verwachten: Deze vraag test je kennis over de financiële verschillen tussen werken in loondienst en ondernemerschap. Let goed op dat je alleen financiële voordelen noemt die je als werknemer hebt en als ondernemer verliest.

Wat moet je kennen: ["De kenmerken van werken in loondienst.","De kenmerken van ondernemerschap.","Wat werknemersverzekeringen inhouden.","Het concept van inkomenszekerheid."]

Wat moet je kunnen: ["Financiële voordelen van loondienst herkennen.","Het verschil tussen financiële zekerheden als werknemer en ondernemer benoemen.","Specifieke voorbeelden van financiële zekerheden in loondienst noemen."]

Waar op letten: ["Let op dat je geen voordelen van ondernemerschap noemt, maar juist de financiële voordelen die je als werknemer opgeeft.","Zorg ervoor dat je geen voordelen herhaalt die al in de vraagtekst staan, zoals het pensioenvoordeel."]

Vaardigheden: Kennis van arbeidsvoorwaarden, Vergelijken van werknemer vs. ondernemer, Financiële voordelen identificeren

Kernbegrippen: werknemersverzekeringen, inkomenszekerheid, loondienst vs. ondernemerschap

Veelgemaakte fouten:
- Voordelen van ondernemerschap noemen in plaats van de voordelen van loondienst die worden opgegeven.
- Het reeds genoemde pensioenvoordeel herhalen, terwijl de vraag om 'andere' voordelen vraagt.
- Niet-financiële voordelen noemen, zoals vaste werktijden.
- Niet-financiële voordelen noemen
- Voordelen noemen die een ondernemer wel heeft
- Slechts één voordeel noemen

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/2

## Vraag 3 – Ontslagvergoeding en pensioen bij zelf ontslag nemen (2 punten)

Marloes gaat ervan uit dat ze bij het opzeggen van haar baan in het onderwijs:
– een vergoeding bij ontslag ontvangt van haar werkgever
– direct het opgebouwde pensioen van het ABP zal ontvangen.

Leg uit of deze twee uitgangspunten van Marloes juist zijn.

Wat kun je verwachten: Je krijgt een situatie voorgelegd en moet beoordelen of de uitgangspunten kloppen op basis van je kennis over ontslag en pensioen.

Wat moet je kennen: ["Wat een transitievergoeding is en wanneer je er recht op hebt.","Hoe pensioenopbouw werkt en wanneer je pensioen kunt ontvangen.","De verschillen tussen zelf ontslag nemen en ontslagen worden.","Het concept van pensioengerechtigde leeftijd."]

Wat moet je kunnen: ["De juiste theoretische kennis toepassen op een concrete situatie.","Uitleggen waarom een uitgangspunt wel of niet juist is.","Onderscheid maken tussen verschillende scenario's (zelf ontslag vs. ontslagen worden)."]

Waar op letten: ["Let goed op het verschil tussen zelf ontslag nemen en ontslagen worden als het gaat om een ontslagvergoeding.","Verwar niet het opbouwen van pensioen met het direct kunnen opnemen ervan."]

Vaardigheden: Analyseren, Redeneren, Uitleggen

Kernbegrippen: transitievergoeding, pensioenrecht, arbeidsovereenkomst

Veelgemaakte fouten:
- Verwarren van ontslag nemen met ontslagen worden voor het recht op transitievergoeding.
- Denken dat opgebouwd pensioen direct opneembaar is bij beëindiging van het dienstverband.
- Geen duidelijke argumentatie geven
- De uitgangspunten niet toetsen aan economische principes

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/3

## Vraag 4 – De marketingmix van Marloes (3 punten)

Van welke drie onderdelen van de marketingmix maakt Marloes op basis van bovenstaande veronderstellingen gebruik? Leg je antwoord uit.

Wat kun je verwachten: Je krijgt een casus over een bedrijf en moet aangeven welke onderdelen van de marketingmix worden gebruikt, en dit uitleggen.

Wat moet je kennen: ["De vier P's van de marketingmix (Product, Prijs, Plaats, Promotie) en wat deze inhouden.","Hoe je de marketingmix toepast op een dienst.","De betekenis van Productbeleid, Plaatsbeleid en Promotiebeleid."]

Wat moet je kunnen: ["Informatie uit een tekst analyseren en de relevante details eruit halen.","De juiste marketinginstrumenten herkennen in een casus.","Je antwoord uitleggen met een duidelijke koppeling naar de informatie uit de tekst."]

Waar op letten: ["Let op dat je de verschillende P's van de marketingmix niet door elkaar haalt, bijvoorbeeld sponsoring onder 'Plaats' scharen.","Vergeet niet de koppeling te maken tussen de veronderstelling uit de tekst en het gekozen marketinginstrument."]

Vaardigheden: Informatie uit een tekst filteren, Concepten van de marketingmix toepassen, Duidelijke en concrete uitleg geven, De juiste P's selecteren

Kernbegrippen: Marketingmix, Productbeleid, Plaatsbeleid, Promotiebeleid

Veelgemaakte fouten:
- De verschillende P's van de marketingmix door elkaar halen, bijvoorbeeld sponsoring onder 'Plaats' scharen.
- Vergeten de koppeling te maken tussen de veronderstelling uit de tekst en het gekozen marketinginstrument.
- Een marketinginstrument noemen (zoals Prijsbeleid) waarover geen informatie wordt gegeven in de tekst.
- De P's niet correct benoemen of verwarren
- De uitleg niet koppelen aan de specifieke situatie van Marloes
- Meer of minder dan drie onderdelen noemen

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/4

## Vraag 5 – Borgstelling bij een BV: zekerheid voor de bank (2 punten)

Leg uit dat de bank gezien de rechtsvorm van Peel borgstellingen eist (zie informatiebron 2).

Wat kun je verwachten: Deze vraag vraagt je uit te leggen waarom een bank borgstellingen eist van een bedrijf met de rechtsvorm BV. Je moet goed begrijpen hoe de aansprakelijkheid bij een BV werkt.

Wat moet je kennen: ["Wat een Besloten Vennootschap (BV) is.","Wat 'beperkte aansprakelijkheid' betekent voor aandeelhouders van een BV.","Wat een borgstelling inhoudt.","Waarom een bank zekerheden eist bij het verstrekken van een lening."]

Wat moet je kunnen: ["De kenmerken van een BV toepassen op een praktijksituatie.","Het verband leggen tussen de rechtsvorm en de aansprakelijkheid.","Uitleggen hoe een borgstelling werkt als extra zekerheid.","De belangen van een bank afwegen bij het verstrekken van krediet."]

Waar op letten: ["Let op dat je de aansprakelijkheid van de BV niet verwart met die van de aandeelhouders.","Zorg dat je goed uitlegt hoe een borgstelling de beperkte aansprakelijkheid van de aandeelhouders beïnvloedt."]

Vaardigheden: Rechtsvormen herkennen en hun kenmerken benoemen, Verband leggen tussen rechtsvorm en aansprakelijkheid, Het perspectief van een bank begrijpen bij kredietverlening, Logisch redeneren

Kernbegrippen: Rechtsvorm BV, Beperkte aansprakelijkheid, Borgstelling, Zekerheden

Veelgemaakte fouten:
- Verwarren van de aansprakelijkheid van de BV met die van de aandeelhouders.
- Niet uitleggen waarom een borgstelling de beperkte aansprakelijkheid voor de aandeelhouders opheft.
- Onvoldoende koppeling leggen tussen het risico voor de bank en de rechtsvorm.
- Algemeen praten over borgstellingen zonder de link met de specifieke rechtsvorm te leggen
- De aansprakelijkheid van de eigenaren niet correct uitleggen
- Niet duidelijk maken waarom de bank extra zekerheid nodig heeft

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/5

## Vraag 6 – Borgstellingen en bedrijfsrisico's (1 punt)

Behoren de borgstellingen van Eline en Peter tot de "niet uit de balans blijkende verplichtingen en risico’s" van Peel? Motiveer het antwoord.

Wat kun je verwachten: Deze vraag test je begrip van borgstellingen en hoe deze zich verhouden tot de risico's van een bedrijf. Let goed op wie precies het risico draagt.

Wat moet je kennen: ["Wat een borgstelling is en wie daarbij aansprakelijk is.","Wat 'niet uit de balans blijkende verplichtingen' inhouden.","Het cruciale verschil tussen privé-risico's van eigenaren en bedrijfsrisico's van de onderneming.","Het concept van rechtspersoonlijkheid, dat de onderneming scheidt van de eigenaren."]

Wat moet je kunnen: ["Het verschil herkennen tussen een privé-risico en een bedrijfsrisico.","De definitie van 'niet uit de balans blijkende verplichtingen' correct toepassen.","Je antwoord helder en logisch motiveren."]

Waar op letten: ["Verwar het privé-risico van de eigenaar niet met het bedrijfsrisico van de onderneming.","Zorg dat je goed begrijpt wat 'niet uit de balans blijkende verplichtingen' precies inhoudt."]

Vaardigheden: Kennis van balansposten en toelichtingen, Definitie van borgstellingen kennen, Redeneren en motiveren

Kernbegrippen: borgstelling, niet uit de balans blijkende verplichtingen, rechtspersoonlijkheid, privé-aansprakelijkheid

Veelgemaakte fouten:
- Verwarren van het privé-risico van de eigenaar met het bedrijfsrisico van de onderneming.
- Onjuist interpreteren van het begrip 'niet uit de balans blijkende verplichtingen'.
- Aannemen dat een persoonlijke garantie van een aandeelhouder automatisch een verplichting van de onderneming is.
- De definitie van 'niet uit de balans blijkende verplichtingen' verkeerd interpreteren
- Niet of onvoldoende motiveren waarom borgstellingen wel/niet hieronder vallen
- Verwarring met reguliere schulden op de balans

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/6

## Vraag 7 – Berekenen van totale jaarlijkse afschrijvingen (1 punt)

Bereken de totale jaarlijkse afschrijvingen (zie informatiebron 3 en 4).

Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag waarbij je de totale jaarlijkse afschrijvingen moet berekenen. Let goed op alle verschillende soorten vaste activa die afgeschreven moeten worden.

Wat moet je kennen: ["Wat afschrijvingen zijn en waarom bedrijven ze toepassen.","Hoe je lineaire afschrijvingen berekent.","Het verschil tussen materiële en immateriële vaste activa.","Dat afschrijvingen ook vaste bedragen kunnen zijn die je direct kunt overnemen."]

Wat moet je kunnen: ["Gegevens over activa en hun gebruiksduur uit informatiebronnen halen.","Lineaire afschrijvingen berekenen voor activa zoals een pand.","Verschillende afschrijvingen bij elkaar optellen om tot een totaalbedrag te komen.","Identificeren welke activa afgeschreven moeten worden."]

Waar op letten: ["Let op dat je geen afschrijvingscomponenten vergeet, zoals het pand of de licentie.","Zorg ervoor dat je de juiste gebruiksduur voor het pand toepast."]

Vaardigheden: Afschrijvingsmethoden toepassen, Relevante gegevens uit informatiebronnen halen, Berekeningen uitvoeren

Kernbegrippen: Afschrijvingen, Lineaire afschrijving, Vaste activa

Veelgemaakte fouten:
- Eén van de afschrijvingscomponenten vergeten (pand of licentie).
- Verkeerde gebruiksduur voor het pand toepassen.
- De afschrijving van de licentie niet als een vast gegeven bedrag herkennen.
- Niet alle af te schrijven activa meenemen
- De restwaarde of levensduur verkeerd toepassen
- Rekenfouten maken

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/7

## Vraag 8 – Solvabiliteit berekenen voor bankborgstelling (3 punten)

Toon met een berekening met behulp van het totale vermogen en het totale vreemde vermogen op de balans aan dat, gezien de aannames van Peter en Eline, de bankborgstelling na zes jaar kan komen te vervallen (zie informatiebron 1 en 3).

Wat kun je verwachten: Je moet hier laten zien dat je de financiële situatie van een bedrijf na een bepaalde periode kunt beoordelen door de balansposten aan te passen en de solvabiliteit te berekenen.

Wat moet je kennen: ["Wat solvabiliteit is en hoe je dit berekent (totale vermogen / vreemd vermogen).","Hoe afschrijvingen de waarde van activa beïnvloeden.","Hoe aflossingen het vreemd vermogen verminderen.","De opbouw van een balans met activa en vreemd vermogen."]

Wat moet je kunnen: ["Balansposten aanpassen voor afschrijvingen en aflossingen over een specifieke periode.","De solvabiliteitsratio correct berekenen.","De berekende ratio vergelijken met een gestelde eis.","Informatie uit verschillende bronnen combineren om tot een antwoord te komen."]

Waar op letten: ["Let goed op dat je de juiste periode (hier 6 jaar) gebruikt voor het berekenen van afschrijvingen en aflossingen.","Vergeet niet je berekende solvabiliteit te vergelijken met de gestelde eis om de vraag volledig te beantwoorden."]

Vaardigheden: Rekenen met percentages, Balansanalyse, Prognoses maken, Informatie uit bronnen combineren

Kernbegrippen: solvabiliteit, balans, vreemd vermogen, afschrijvingen, aflossingen

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerde periode gebruiken voor afschrijving/aflossing (niet 6 jaar)
- Solvabiliteitsformule verwarren met debt ratio
- Vergeten de uitkomst (165%) te vergelijken met de eis (140%) om de vraag te beantwoorden.
- Verkeerde vermogensposten gebruiken
- Aannames niet correct toepassen
- Rekenfouten maken

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/8

## Vraag 9 – Begroot resultaat na vennootschapsbelasting berekenen (1 punt)

Bereken de hoogte van het begrote resultaat over 2022 na aftrek van vennootschapsbelasting van Peel (zie informatiebron 4).

Wat kun je verwachten: Bij deze vraag moet je het verwachte resultaat van een bedrijf berekenen, nadat de vennootschapsbelasting eraf is. Je combineert hiervoor verschillende gegevens en voert een aantal berekeningen uit.

Wat moet je kennen: ["De opbouw van een resultatenrekening, zodat je weet welke posten je moet meenemen.","Hoe vennootschapsbelasting wordt berekend over de winst van een bedrijf.","Het verschil tussen resultaat vóór en ná vennootschapsbelasting.","Dat afschrijvingskosten een belangrijke kostenpost zijn die je niet mag vergeten."]

Wat moet je kunnen: ["Gegevens uit verschillende informatiebronnen (zoals eerdere vragen) combineren.","Een resultatenrekening opstellen of de stappen ervan volgen om tot het resultaat te komen.","Het resultaat vóór vennootschapsbelasting correct berekenen.","De vennootschapsbelasting toepassen en het uiteindelijke resultaat na belasting bepalen."]

Waar op letten: ["Let goed op dat je geen kostenposten vergeet, zoals afschrijvingen die misschien in een eerdere vraag zijn berekend.","Zorg dat je de vennootschapsbelasting correct berekent over het resultaat vóór belasting, en niet over een ander bedrag."]

Vaardigheden: Lezen van financiële gegevens, Resultaatberekening, Belastingberekening, Aftrekken

Kernbegrippen: Resultatenrekening, Vennootschapsbelasting, Resultaat na winstbelasting, Afschrijvingskosten

Veelgemaakte fouten:
- Vergeten van een kostenpost (bijv. afschrijvingen uit vraag 7)
- Incorrect berekenen van de vennootschapsbelasting
- Resultaat voor belasting verwarren met resultaat na belasting
- Vergeten de vennootschapsbelasting af te trekken
- Het verkeerde belastingtarief toepassen
- Rekenfouten maken

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/9

## Vraag 10 – Controleer of er genoeg winst is voor dividend (3 punten)

Toon aan dat het begrote resultaat na winstbelasting van Peel hoog genoeg is om het dividend aan HUP en Peter en Eline te kunnen uitkeren over 2022 (zie informatiebron 3 en 4).

Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag over het controleren of een bedrijf voldoende winst heeft om dividend uit te keren. Let goed op welke bedragen je wel en niet mag gebruiken.

Wat moet je kennen: ["Het verschil tussen resultaat vóór en ná winstbelasting.","Wat dividend is en hoe het berekend wordt per aandeel.","Het belang van verplichte reserves bij winstverdeling.","Hoe je het totaal aantal aandelen bepaalt."]

Wat moet je kunnen: ["Het resultaat na winstbelasting correct gebruiken.","De verplichte reservering van de winst aftrekken.","Het totale benodigde dividend berekenen op basis van alle aandelen.","De beschikbare winst vergelijken met het benodigde dividend."]

Waar op letten: ["Let erop dat je eerst de verplichte reservering van de winst afhaalt.","Zorg dat je het dividend voor álle aandelen berekent, niet alleen voor een deel."]

Vaardigheden: Informatie combineren, Financiële gegevens interpreteren, Vergelijkingen maken, Conclusies trekken

Kernbegrippen: winstverdeling, dividend, reserves, resultaat na winstbelasting

Veelgemaakte fouten:
- Vergeten de verplichte reservering af te trekken van de winst.
- Alleen het dividend voor de nieuwe aandelen berekenen, niet voor het totaal.
- Resultaat vóór belasting gebruiken in plaats van erna.
- Verkeerde bedragen gebruiken
- Vergeten de totale dividenduitkering te berekenen
- Geen duidelijke conclusie trekken

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/10

## Vraag 11 – Agio berekenen bij aandelenemissie (2 punten)

Bereken het totale agio op aandelen als gevolg van deze emissie (zie informatiebron 3).

Wat kun je verwachten: Deze vraag test je kennis over het berekenen van agio bij een aandelenemissie. Je moet goed opletten welke waarden je gebruikt voor de berekening.

Wat moet je kennen: ["Wat agio is en hoe het ontstaat bij een aandelenemissie.","Het verschil tussen nominale waarde en intrinsieke waarde van een aandeel.","Hoe je de emissiekoers berekent als er een opslag is op de intrinsieke waarde."]

Wat moet je kunnen: ["De emissiekoers per aandeel correct berekenen.","Het agio per aandeel bepalen.","Het totale agio op aandelen berekenen."]

Waar op letten: ["Zorg ervoor dat je de opslag berekent over de intrinsieke waarde en niet over de nominale waarde.","Vergeet niet de nominale waarde van de emissiekoers af te trekken om het agio per aandeel te vinden."]

Vaardigheden: Definitie van agio toepassen, Gegevens uit informatiebronnen selecteren, Berekeningen uitvoeren

Kernbegrippen: Agio, Aandelenemissie, Emissiekoers, Nominale waarde, Intrinsieke waarde

Veelgemaakte fouten:
- De 20% opslag berekenen over de nominale waarde in plaats van de intrinsieke waarde.
- Vergeten de nominale waarde van de emissiekoers af te trekken om het agio te bepalen.
- De emissiekoers verwarren met het agio.
- Het nominale bedrag verwarren met de emissiekoers
- Het aantal uitgegeven aandelen niet correct toepassen
- Rekenfouten maken

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/11

## Vraag 12 – Cashflow en resultaat: welke is beter bij een lening? (2 punten)

Geef aan waarom de cashflow bij het verstrekken van een lening een betere maatstaf is dan het resultaat. Betrek in het antwoord zowel de cashflow als het resultaat.

Wat kun je verwachten: Deze vraag test je begrip van cashflow en resultaat en hoe ze verschillen, vooral vanuit het oogpunt van een geldverstrekker.

Wat moet je kennen: ["Wat cashflow is en hoe het wordt berekend (resultaat + afschrijvingen).","Wat resultaat (winst) is.","Het verschil tussen kosten en uitgaven, specifiek de rol van afschrijvingen.","Het belang van liquiditeit voor een geldverstrekker."]

Wat moet je kunnen: ["Uitleggen waarom cashflow een betere maatstaf is dan resultaat bij het beoordelen van terugbetalingscapaciteit.","De relatie tussen afschrijvingen, cashflow en resultaat benoemen.","Het perspectief van een geldverstrekker innemen.","Verschillende financiële begrippen correct toepassen."]

Waar op letten: ["Let op dat je cashflow en resultaat (winst) niet door elkaar haalt.","Denk vanuit het perspectief van de geldverstrekker, die wil weten of er genoeg geld is om terug te betalen."]

Vaardigheden: Financiële begrippen definiëren en vergelijken, Het verschil tussen resultaat en cashflow uitleggen, Argumenteren waarom cashflow een betere maatstaf is, Voorbeelden geven (zoals afschrijvingen)

Kernbegrippen: cashflow, resultaat, afschrijvingen, liquiditeit

Veelgemaakte fouten:
- Cashflow en resultaat (winst) door elkaar halen.
- Vergeten dat afschrijvingen wel kosten zijn, maar geen uitgaven (cash-out).
- Het antwoord niet relateren aan het perspectief van de geldverstrekker, die geïnteresseerd is in terugbetalingscapaciteit.
- Alleen over cashflow of alleen over resultaat praten, zonder beide te betrekken
- Het verband met de terugbetaling van een lening niet duidelijk leggen
- Niet concreet maken waarom cashflow 'beter' is (bijv. door afschrijvingen te noemen)

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/12

## Vraag 13 – Voldoen aan de cashflow-eis (1 punt)

Toon aan dat Peel voldoet aan de cashflow-eis van oom Zuiker.

Wat kun je verwachten: Bij deze vraag moet je aantonen of een bedrijf voldoet aan een bepaalde financiële eis. Je zult hiervoor gegevens uit eerdere vragen moeten combineren en een berekening uitvoeren.

Wat moet je kennen: ["Wat cashflow is en hoe je dit berekent.","Dat afschrijvingen geen echte geldstromen zijn, maar wel invloed hebben op het resultaat.","Het verschil tussen resultaat (winst) en cashflow (geldstromen).","Wat een financieringsnorm of cashflow-eis inhoudt."]

Wat moet je kunnen: ["Gegevens uit verschillende delen van de opgave (zoals eerdere vragen) correct combineren.","De cashflow berekenen door het resultaat na belastingen en de afschrijvingen bij elkaar op te tellen.","De berekende cashflow vergelijken met een gegeven eis.","Een duidelijke conclusie trekken op basis van je berekening."]

Waar op letten: ["Vergeet niet afschrijvingen (dit zijn geen uitgaven in geld) terug te tellen bij het resultaat om de cashflow te bepalen.","Haal de cashflow-eis van € 130.000 goed uit de context of bijlage, zodat je met het juiste bedrag vergelijkt."]

Vaardigheden: Berekenen, Analyseren, Aantonen/Bewijzen

Kernbegrippen: Cashflow, Resultaat na belastingen, Afschrijvingen, Financieringsnorm

Veelgemaakte fouten:
- Vergeten afschrijvingen (non-cash kosten) terug te tellen bij het resultaat.
- Resultaat en cashflow door elkaar halen.
- De cashflow-eis van € 130.000 niet correct uit de context of de bijlage halen.
- Foutieve cashflow-berekening
- De eis van oom Zuiker verkeerd interpreteren

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/13

## Vraag 14 – Berekening aanvullende onderhandse lening (2 punten)

Bereken de hoogte van de aanvullende onderhandse lening van oom Zuiker. Ga er hierbij van uit dat de emissie van de aandelen door HUP wordt volgestort. Rond het bedrag van de lening af op duizendtallen.

Wat kun je verwachten: Bij deze vraag moet je een aanvullende financieringsbehoefte berekenen. Je combineert hiervoor verschillende financieringsbronnen om tot het juiste antwoord te komen.

Wat moet je kennen: ["Wat een aandelenemissie is en hoe de opbrengst hiervan berekend wordt.","Wat de totale financieringsbehoefte van een bedrijf inhoudt.","Hoe een onderhandse lening als financieringsbron functioneert.","Hoe de intrinsieke waarde van een aandeel gebruikt kan worden voor de emissieprijs."]

Wat moet je kunnen: ["De relevante financiële gegevens uit de casus halen, zoals de totale financieringsbehoefte en het aantal uit te geven aandelen.","De emissieprijs per aandeel correct berekenen, inclusief eventuele premies.","De totale opbrengst van de aandelenemissie bepalen.","Het benodigde aanvullende bedrag voor de lening berekenen door de opbrengsten af te trekken van de totale behoefte."]

Waar op letten: ["Let goed op dat je de 20% premium op de intrinsieke waarde correct toepast bij het berekenen van de emissieprijs.","Zorg ervoor dat je de totale financieringsbehoefte van €505.000 correct identificeert uit de casus."]

Vaardigheden: Financieringsbehoefte bepalen, Gegevens combineren, Aftrekken, Afronden

Kernbegrippen: aandelenemissie, financieringsbehoefte, onderhandse lening, intrinsieke waarde

Veelgemaakte fouten:
- Vergeten de 20% premium op de intrinsieke waarde toe te passen voor de emissieprijs.
- De totale financieringsbehoefte van €505.000 niet correct identificeren uit de casus.
- Vergeten het eindantwoord af te ronden op duizendtallen, hoewel het modelantwoord toevallig al een rond getal is.
- Vergeten af te ronden op duizendtallen
- Rekenfouten maken
- De volstorting van aandelen negeren

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/14

## Vraag 15 – Financieringsuitgaven berekenen en keuze maken (5 punten)

Peter en Eline gaan voor beide financieringsmogelijkheden de financieringsuitgaven in de eerste twee jaar berekenen.
De financieringsuitgaven bestaan uit aflossing, interest en dividenduitkeringen aan HUP. De keuze valt op de financieringsmogelijkheid met de in totaal laagste financieringsuitgaven in de eerste twee jaren.

Voor welke mogelijkheid kiezen Peter en Eline?
Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag volledig in.

Wat kun je verwachten: Je gaat de financieringsuitgaven voor twee verschillende opties berekenen over twee jaar en daarna de optie kiezen met de laagste totale uitgaven.

Wat moet je kennen: ["De verschillende onderdelen van financieringsuitgaven (aflossing, interest, dividend).","Hoe je interest en aflossing berekent bij een lineaire lening.","Hoe je interest en aflossing berekent bij een annuïteitenlening.","Hoe je dividend berekent."]

Wat moet je kunnen: ["Interest en aflossing voor een lineaire lening berekenen.","Interest en aflossing voor een annuïteitenlening berekenen.","Dividenduitkeringen berekenen.","De totale financieringsuitgaven per optie optellen en vergelijken."]

Waar op letten: ["Let op reken- en afrondingsfouten, vooral bij annuïteitenberekeningen.","Vergeet geen van de drie componenten (interest, aflossing, dividend) mee te nemen in je berekening."]

Vaardigheden: Informatie interpreteren en verwerken, Kwantitatieve analyse uitvoeren, Besluitvorming onderbouwen

Kernbegrippen: financieringsuitgaven, interest, aflossing, annuïteitenlening, dividend

Veelgemaakte fouten:
- Reken- of afrondingsfouten bij de annuïteit of interestberekening.
- Vergeten van een van de drie componenten (interest, aflossing, dividend).
- De verkeerde conclusie trekken (bijvoorbeeld de hoogste uitgaven kiezen in plaats van de laagste).
- De uitwerkbijlage onvolledig of incorrect invullen
- Een keuze maken zonder duidelijke onderbouwing
- Niet alle relevante factoren meenemen

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/15

## Vraag 16 – Cashdividend en solvabiliteit: een tegenstrijdigheid (2 punten)

Leg uit dat het streven naar een maximaal cashdividend met behoud van een gezonde solvabiliteit tegenstrijdig kan zijn.

Wat kun je verwachten: Je kunt een vraag verwachten waarin je moet uitleggen waarom twee ogenschijnlijk goede doelen, zoals veel dividend uitkeren en financieel gezond blijven, elkaar kunnen bijten.

Wat moet je kennen: ["Wat cashdividend is en hoe het wordt uitgekeerd.","Wat eigen vermogen en kort vreemd vermogen zijn en hoe ze de balans beïnvloeden.","Wat solvabiliteit betekent en waarom het belangrijk is voor een bedrijf."]

Wat moet je kunnen: ["De impact van een financiële beslissing op de balansposten analyseren.","Uitleggen hoe veranderingen in balansposten de solvabiliteit beïnvloeden.","Een tegenstrijdigheid in bedrijfsdoelstellingen herkennen en verklaren."]

Waar op letten: ["Let op dat je cashdividend niet verwart met stockdividend.","Vergeet niet dat het aankondigen van dividend direct een kortlopende schuld creëert ('te betalen dividend')."]

Vaardigheden: Financiële begrippen definiëren, Oorzaak-gevolg relaties leggen, De tegenstrijdigheid tussen twee doelen verklaren, Logisch redeneren

Kernbegrippen: cashdividend, solvabiliteit, eigen vermogen, kort vreemd vermogen, dividendbeleid

Veelgemaakte fouten:
- Verwarring tussen cashdividend en stockdividend.
- Niet herkennen dat het declareren van dividend een kortlopende schuld creëert ('te betalen dividend').
- De impact op de solvabiliteitsratio (EV/TV) verkeerd beredeneren.
- Een van de begrippen (cashdividend of solvabiliteit) niet goed uitleggen
- De link tussen dividenduitkering en de daling van het eigen vermogen/solvabiliteit niet duidelijk maken
- Niet uitleggen waarom het 'tegenstrijdig' is

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/16

## Vraag 17 – Solvabiliteit en de invloed op de aandelenkoers (2 punten)

Leg uit dat een gezonde solvabiliteit op langere termijn een positief effect kan hebben op de koers van het aandeel Beter Bed.

Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag waarin je moet uitleggen hoe een financieel begrip, zoals solvabiliteit, de aandelenkoers van een bedrijf kan beïnvloeden. Let goed op de logische stappen in je redenering.

Wat moet je kennen: ["Wat solvabiliteit is en waarom het belangrijk is voor de financiële gezondheid van een bedrijf.","Hoe interestkosten de winstgevendheid van een bedrijf beïnvloeden.","De relatie tussen de winstgevendheid van een bedrijf en de aantrekkelijkheid voor beleggers."]

Wat moet je kunnen: ["Een logische en complete causale keten (oorzaak-gevolg) opbouwen.","Financiële begrippen correct met elkaar in verband brengen.","De effecten op de lange termijn uitleggen."]

Waar op letten: ["Verwar solvabiliteit niet met liquiditeit; het zijn verschillende financiële begrippen.","Zorg dat je de hele keten van oorzaak en gevolg uitlegt, van solvabiliteit tot de uiteindelijke aandelenkoers."]

Vaardigheden: Begripsvorming, Redeneren, Relaties leggen, Economische principes toepassen

Kernbegrippen: solvabiliteit, interestkosten, winstgevendheid, aandelenkoers

Veelgemaakte fouten:
- Verwarren van solvabiliteit met liquiditeit.
- De causale keten (solvabiliteit -> rente -> winst -> koers) niet volledig uitleggen.
- De link tussen hogere winst en de vraag naar aandelen niet leggen.
- Alleen solvabiliteit definiëren
- Geen duidelijke link met beleggersvertrouwen/risico
- Geen link met aandelenkoers

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/17

## Vraag 18 – Belangenconflict werknemers en aandeelhouders (2 punten)

Geef een voorbeeld van een belangenconflict tussen werknemers en aandeelhouders. Licht voor beide partijen toe hoe dit belangenconflict kan ontstaan.

Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag over een belangenconflict tussen twee belangrijke groepen binnen een bedrijf. Let goed op dat je de belangen van beide partijen duidelijk uitlegt.

Wat moet je kennen: ["Wat een belangenconflict is.","Wie de stakeholders van een bedrijf zijn.","De specifieke belangen van werknemers.","De specifieke belangen van aandeelhouders."]

Wat moet je kunnen: ["Een concreet voorbeeld van een belangenconflict bedenken.","De belangen van verschillende partijen benoemen.","Uitleggen hoe belangen tegengesteld kunnen zijn."]

Waar op letten: ["Let erop dat je de belangen van zowel werknemers als aandeelhouders duidelijk benoemt.","Geef een concreet voorbeeld van het conflict, zoals loon versus winst, en vermijd te algemene antwoorden."]

Vaardigheden: Voorbeelden geven, Analyseren van belangen, Toelichten van conflicten, Stakeholderanalyse

Kernbegrippen: belangenconflict, stakeholders, werknemersbelangen, aandeelhoudersbelangen

Veelgemaakte fouten:
- Het niet benoemen van de belangen van beide partijen.
- Het niet duidelijk maken waarom de belangen tegengesteld zijn.
- Een te algemeen antwoord geven zonder concreet voorbeeld zoals loon versus winst.
- Geen concreet voorbeeld
- Belangen van één partij vergeten
- Geen duidelijke uitleg hoe het conflict ontstaat

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/18

## Vraag 19 – Uitleg rechtsvorm: Besloten Vennootschap (BV) (2 punten)

Leg uit wat de rechtsvorm is waaronder Belles Antiquités staat ingeschreven bij de Kamer van Koophandel.

Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag over de rechtsvorm van een bedrijf. Let goed op de specifieke kenmerken die in de tekst worden genoemd om de juiste rechtsvorm te bepalen.

Wat moet je kennen: ["De kenmerken van verschillende rechtsvormen, zoals een besloten vennootschap (bv) en een naamloze vennootschap (nv).","Wat aandelen zijn en wat de implicaties zijn van het wel of niet openbaar verhandelen ervan.","Het belang van statuten bij de oprichting van een vennootschap."]

Wat moet je kunnen: ["Informatie uit een tekst analyseren en interpreteren.","De kenmerken van rechtsvormen toepassen op een concrete situatie.","Een heldere en beargumenteerde uitleg geven."]

Waar op letten: ["Verwar een Besloten Vennootschap (BV) niet met een Naamloze Vennootschap (NV).","Let goed op de cruciale voorwaarde of aandelen wel of niet in het openbaar verhandeld worden."]

Vaardigheden: Rechtsvormen herkennen, Informatie uit bronnen analyseren, Kenmerken van rechtsvormen benoemen

Kernbegrippen: rechtsvorm, besloten vennootschap (bv), verhandelbaarheid van aandelen, statuten

Veelgemaakte fouten:
- Verwarring tussen een Besloten Vennootschap (BV) en een Naamloze Vennootschap (NV).
- Niet opmerken van de cruciale voorwaarde 'niet in het openbaar te verhandelen'.
- Aannemen dat de aanwezigheid van aandelen automatisch een NV betekent.
- De verkeerde rechtsvorm kiezen
- Kenmerken niet volledig uitleggen
- Geen link leggen met de specifieke situatie van Belles Antiquités

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/19

## Vraag 20 – De bankvoorwaarde als liquiditeitseis (2 punten)

Leg uit dat de voorwaarde van de bank als een liquiditeitseis beschouwd kan worden.

Wat kun je verwachten: Je moet uitleggen waarom een specifieke voorwaarde van de bank gezien kan worden als een eis voor de liquiditeit van een bedrijf.

Wat moet je kennen: ["Wat liquiditeit betekent voor een bedrijf.","Het doel en effect van winstreservering.","Hoe dividenduitkering de kasstroom beïnvloedt.","De relatie tussen reserveren en de mogelijkheid tot dividenduitkering."]

Wat moet je kunnen: ["Een voorwaarde van een bank analyseren.","De financiële gevolgen van winstreservering beredeneren.","Het verband leggen tussen reserveren en de kasstroom van een bedrijf.","Een heldere en volledige economische redenering opzetten."]

Waar op letten: ["Verwar liquiditeit niet met solvabiliteit.","Zorg dat je de link legt tussen winstreservering en de feitelijke kasstroom (dividend)."]

Vaardigheden: Begripsvorming, Redeneren, Relaties leggen, Financiële analyse

Kernbegrippen: Liquiditeit, Winstreservering, Dividendbeleid, Kasstroom

Veelgemaakte fouten:
- Verwarren van liquiditeit met solvabiliteit.
- De link tussen de boekhoudkundige winstreservering en de feitelijke kasstroom (dividend) niet leggen.
- Onvolledige redenering, bijvoorbeeld alleen stellen dat reserveren goed is voor het bedrijf zonder het effect op liquide middelen te specificeren.
- Liquiditeit verwarren met solvabiliteit
- De specifieke voorwaarde van de bank niet benoemen/koppelen
- Geen duidelijke uitleg waarom het een liquiditeitseis is

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/20

## Vraag 21 – Uitkoopsom berekenen met samengestelde interest (5 punten)

Bereken het bedrag dat Nesrin op 1 januari 2022 aan Dilan zal moeten betalen om Dilan uit te kopen (zie formuleblad).

Wat kun je verwachten: Je gaat hier een uitkoopsom berekenen die bestaat uit verschillende delen die allemaal met samengestelde interest zijn gegroeid. Let goed op de verschillende periodes en de juiste formules.

Wat moet je kennen: ["De definitie en berekening van samengestelde interest.","De formule voor de eindwaarde van een kapitaal.","De formule voor de eindwaarde van een rente (annuïteit).","Hoe je het aandeel van een vennoot in bedragen toepast."]

Wat moet je kunnen: ["De juiste formules voor eindwaarde van een kapitaal en een annuïteit toepassen.","Het correcte aantal perioden (n) bepalen voor elk onderdeel van de berekening.","Percentages omzetten naar groeifactoren (bijvoorbeeld 6% naar 1,06).","Verschillende berekende onderdelen optellen tot een totaalbedrag."]

Waar op letten: ["Let goed op het juiste aantal perioden (n) voor elk onderdeel van de berekening.","Vergeet niet het juiste aandeel van de uit te kopen vennoot toe te passen op alle bedragen."]

Vaardigheden: Gegevens selecteren, Formules toepassen, Financiële berekeningen uitvoeren, Nauwkeurig rekenen

Kernbegrippen: eindwaarde, samengestelde interest, annuïteit, uitkoopbedrag

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerd aantal perioden (n) gebruiken voor de verschillende onderdelen.
- Het aandeel van de uit te kopen vennoot (1/3 volgens het CV) vergeten toe te passen op alle bedragen.
- Verwarring tussen de formule voor de eindwaarde van een kapitaal en de eindwaarde van een rente (annuïteit).
- Verkeerde gegevens gebruiken
- Fout in de formuletoepassing
- Rekenfouten maken

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/21

## Vraag 22 – Gevolgen aandelenovername voor rechtsvorm (1 punt)

Leg uit of de aandelenovername gevolgen heeft voor de rechtsvorm van Belles Antiquités.

Wat kun je verwachten: Deze vraag test je kennis over de relatie tussen een aandelenovername en de rechtsvorm van een bedrijf. Let goed op de specifieke kenmerken van verschillende rechtsvormen.

Wat moet je kennen: ["De definitie van een rechtsvorm en waarom deze belangrijk is.","De kenmerken van een Besloten Vennootschap (BV).","Het verschil tussen aandelen van een BV en een NV.","Wat een aandelenovername inhoudt."]

Wat moet je kunnen: ["De kenmerken van een BV toepassen op een situatie.","Uitleggen waarom een bepaalde gebeurtenis (zoals een aandelenovername) wel of geen invloed heeft op de rechtsvorm."]

Waar op letten: ["Pas op dat je een BV en een NV niet door elkaar haalt, vooral wat betreft de verhandelbaarheid van aandelen.","Denk niet dat een nieuwe aandeelhouder automatisch de rechtsvorm verandert."]

Vaardigheden: Kennis van rechtsvormen toepassen, Oorzaak-gevolg relaties uitleggen, Logisch redeneren

Kernbegrippen: Rechtsvorm, Besloten Vennootschap (BV), Aandelenoverdracht, Aandeelhouder

Veelgemaakte fouten:
- Verwarring tussen een BV en een NV, met name wat betreft de openbare verhandelbaarheid van aandelen.
- De aanname dat een verandering van aandeelhouder automatisch leidt tot een wijziging van de rechtsvorm.
- Het niet onderscheiden van de rechtspersoon (de onderneming) en de natuurlijke personen die de aandeelhouders zijn.
- Onjuiste kennis van rechtsvormen
- Verkeerde conclusie trekken
- Niet duidelijk uitleggen

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/22

## Vraag 23 – Prestatie-indicatoren voor klantloyaliteit en werknemerstevredenheid (2 punten)

Noem een prestatie-indicator waarmee klantloyaliteit en een prestatie-indicator waarmee de tevredenheid van werknemers kan worden gemeten.

Wat kun je verwachten: Deze vraag test je kennis over prestatie-indicatoren. Je moet concrete voorbeelden geven van meetbare indicatoren voor klantloyaliteit en werknemerstevredenheid.

Wat moet je kennen: ["Wat een prestatie-indicator is: een meetbaar gegeven dat inzicht geeft in de prestaties van een organisatie.","Wat klantloyaliteit inhoudt: de mate waarin klanten trouw zijn aan een bedrijf en herhaalaankopen doen.","Wat werknemerstevredenheid betekent: de mate waarin werknemers tevreden zijn met hun werk en werkomgeving."]

Wat moet je kunnen: ["Concrete voorbeelden van prestatie-indicatoren benoemen.","Het verschil tussen een doel en een indicator herkennen.","Een indicator koppelen aan het juiste concept (klantloyaliteit of werknemerstevredenheid)."]

Waar op letten: ["Let op dat je een concrete, meetbare indicator noemt en geen vage omschrijving (bijvoorbeeld 'klanten enquêteren' is te vaag).","Zorg ervoor dat je voor zowel klantloyaliteit als werknemerstevredenheid een indicator noemt, anders mis je punten."]

Vaardigheden: Kennis van KPI's, Voorbeelden geven, Specifiek benoemen, Onderscheid maken

Kernbegrippen: prestatie-indicator, klantloyaliteit, werknemerstevredenheid

Veelgemaakte fouten:
- Een vage omschrijving geven in plaats van een meetbare indicator (bijv. 'klanten enquêteren' i.p.v. 'percentage herhalingsaankopen').
- Slechts één van de twee gevraagde indicatoren noemen.
- Een doel (bijv. 'hoge loyaliteit') verwarren met een indicator (bijv. 'aantal herhalingsaankopen').
- Te algemeen antwoorden
- Niet-meetbare indicatoren noemen
- Slechts één indicator noemen

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/23

## Vraag 24 – Distributiestrategie: push of pull? (2 punten)

Is er bij de distributie van mondkapjes sprake van een push- of pull-strategie? Licht je antwoord toe.

Wat kun je verwachten: Je moet bepalen welke distributiestrategie (push of pull) van toepassing is en je antwoord goed onderbouwen met een uitleg.

Wat moet je kennen: ["De definitie en kenmerken van een push-strategie.","De definitie en kenmerken van een pull-strategie.","Hoe deze strategieën passen binnen het distributiebeleid van een onderneming.","De rol van marketingmix in het kiezen van een strategie."]

Wat moet je kunnen: ["De definities van marketingstrategieën correct toepassen op een situatie.","Informatie uit een casus analyseren om de juiste strategie te identificeren.","Een keuze voor een strategie helder en specifiek onderbouwen.","Het verschil tussen een push- en pull-strategie herkennen."]

Waar op letten: ["Let op dat je de definities van push- en pull-strategie niet door elkaar haalt.","Zorg ervoor dat je je antwoord altijd onderbouwt met specifieke informatie uit de casus, en niet met een algemene uitleg."]

Vaardigheden: Definities van push- en pull-strategieën kennen, Strategieën herkennen in een praktijkvoorbeeld, Antwoord beargumenteren

Kernbegrippen: push-strategie, pull-strategie, distributiebeleid, marketingmix

Veelgemaakte fouten:
- Verwarring tussen de definities van push- en pull-strategie.
- Het antwoord niet onderbouwen met informatie uit de casus.
- De toelichting is te algemeen en niet specifiek genoeg.
- De definities van push en pull door elkaar halen
- Een strategie kiezen zonder adequate toelichting
- De toelichting niet specifiek maken voor mondkapjesdistributie

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/24

## Vraag 25 – Ontwikkelingskosten en vaste activa (1 punt)

Onder welke groep vaste activa worden deze ontwikkelingskosten opgenomen?

Wat kun je verwachten: Deze vraag test je kennis over de indeling van vaste activa, specifiek waar ontwikkelingskosten op de balans thuishoren. Je moet goed weten welke soorten activa er zijn.

Wat moet je kennen: ["Wat vaste activa zijn en hoe ze worden ingedeeld.","Het verschil tussen materiële en immateriële vaste activa.","Wat ontwikkelingskosten inhouden.","Het concept van 'activeren van kosten' op de balans."]

Wat moet je kunnen: ["Vaste activa correct indelen in de juiste categorieën.","De juiste categorie vaste activa benoemen voor specifieke kostenposten.","Informatie over kosten plaatsen op de balans."]

Waar op letten: ["Let goed op dat je geen verwarring krijgt tussen immateriële en materiële vaste activa.","Verwar de term 'kosten' niet met een post op de resultatenrekening, want hier gaat het om kosten die geactiveerd worden op de balans."]

Vaardigheden: Kennis van balansposten, Classificeren van activa, Terminologie bedrijfseconomie

Kernbegrippen: Immateriële vaste activa, Ontwikkelingskosten, Balans, Activeren van kosten

Veelgemaakte fouten:
- Verwarring tussen immateriële en materiële vaste activa.
- Denken dat alle kosten direct op de resultatenrekening komen en niet geactiveerd kunnen worden.
- De term 'kosten' verwarren met een post op de resultatenrekening, terwijl het hier om geactiveerde kosten gaat.
- Een verkeerde activagroep noemen
- Een vlottend actief noemen
- Te algemeen antwoorden

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/25

## Vraag 26 – Kostprijsberekening van een medisch mondkapje (3 punten)

Bereken de kostprijs van een medisch mondkapje.

Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag over het berekenen van de integrale kostprijs van een product. Hierbij moet je goed letten op het onderscheid tussen constante en variabele kosten en hoe je deze per eenheid berekent.

Wat moet je kennen: ["Je weet wat het verschil is tussen constante en variabele kosten.","Je weet hoe je de constante kosten per eenheid (C/N) berekent, rekening houdend met de normale bezetting.","Je weet hoe je de variabele kosten per eenheid berekent.","Je kent de formule voor de integrale kostprijs (C/N + V)."]

Wat moet je kunnen: ["Je kunt de relevante gegevens voor constante en variabele kosten uit de tekst halen.","Je kunt jaarlijkse kosten omrekenen naar maandelijkse kosten.","Je kunt de normale bezetting berekenen en gebruiken voor de C/N-berekening.","Je kunt de integrale kostprijs per product berekenen door constante en variabele kosten per eenheid op te tellen."]

Waar op letten: Let op dat je jaarlijkse kosten omrekent naar maandelijkse kosten voordat je de C/N berekent. Gebruik altijd de normale bezetting voor de toerekening van constante kosten, niet de maximale bezetting.

Vaardigheden: Kosten identificeren, Kosten toerekenen, Berekeningen uitvoeren, Per eenheid rekenen

Kernbegrippen: integrale kostprijs, constante kosten, variabele kosten, normale bezetting

Veelgemaakte fouten:
- Jaarlijkse kosten niet omrekenen naar maandelijkse kosten voor de C/N-berekening.
- Maximale bezetting gebruiken in plaats van de normale bezetting voor de toerekening van constante kosten.
- Incorrecte berekening van de variabele materiaalkosten per mondkapje.
- Niet alle kosten meenemen
- Vaste en variabele kosten verkeerd behandelen
- Rekenfouten maken

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/26

## Vraag 27 – Verkoopresultaat berekenen (2 punten)

Bereken bij deze verwachtingen het verkoopresultaat voor het vierde kwartaal van 2020. Geef aan of er sprake is van positief of van negatief resultaat.

Wat kun je verwachten: Deze vraag vraagt je om het verkoopresultaat te berekenen voor een specifiek kwartaal en aan te geven of dit positief of negatief is. Je moet goed letten op de verschillende onderdelen van de berekening.

Wat moet je kennen: ["Wat het verkoopresultaat is en hoe je dit berekent.","Het verschil tussen verkoopprijs en integrale kostprijs.","Hoe je de verwachte afzet voor een periode bepaalt."]

Wat moet je kunnen: ["Relevante gegevens uit de tekst selecteren en interpreteren.","De verwachte afzet voor een kwartaal berekenen.","Het verkoopresultaat berekenen met de juiste formule.","Concluderen of het resultaat positief of negatief is."]

Waar op letten: ["Let goed op het aantal maanden voor een kwartaal; dit is 3 maanden, niet 1.","Vergeet niet aan het einde te vermelden of het resultaat positief of negatief is."]

Vaardigheden: Formules toepassen, Gegevens interpreteren, Resultaat bepalen, Conclusie trekken

Kernbegrippen: Verkoopresultaat, Bezettingsgraad, Integrale kostprijs, Normale productie

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerd aantal maanden gebruiken (1 i.p.v. 3 voor een kwartaal)
- Normale bezetting (80%) verwarren met verwachte bezetting (90%)
- Vergeten te concluderen of het resultaat positief of negatief is
- Vaste kosten meenemen in het verkoopresultaat
- Rekenfouten maken
- Niet aangeven of het resultaat positief of negatief is

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/27

## Vraag 28 – Invloed kostenstijging op bezettingsresultaat (2 punten)

Leg uit dat door het doorberekenen van deze kostenstijging in de verkoopprijs het bezettingsresultaat kan dalen.

Wat kun je verwachten: Je moet uitleggen hoe het doorberekenen van kosten in de verkoopprijs het bezettingsresultaat kan beïnvloeden. Let goed op de relatie tussen prijs, afzet en de dekking van vaste kosten.

Wat moet je kennen: ["Het concept van het bezettingsresultaat en hoe dit wordt berekend.","De relatie tussen verkoopprijs en afzet (vraag).","Het verschil tussen normale en werkelijke afzet/productie.","Het belang van vaste kosten bij het bezettingsresultaat."]

Wat moet je kunnen: ["Analyseren van de gevolgen van een prijsverhoging op de vraag.","De link leggen tussen een veranderde afzet en het bezettingsresultaat.","Redeneren over oorzaak en gevolg in een bedrijfseconomische context."]

Waar op letten: ["Zorg dat je de cruciale link legt tussen een hogere verkoopprijs en een mogelijke lagere afzet.","Vergeet niet dat het bezettingsresultaat specifiek gaat over de dekking van de *vaste* kosten."]

Vaardigheden: Begripsvorming, Redeneren, Relaties leggen, Kostenanalyse

Kernbegrippen: bezettingsresultaat, vaste kosten, normale productie, werkelijke productie, prijselasticiteit

Veelgemaakte fouten:
- Het verwarren van het bezettingsresultaat met andere deelresultaten zoals het budgetresultaat of prijsresultaat.
- Niet de cruciale link leggen tussen een hogere verkoopprijs en een lagere afzet (vraag).
- Vergeten dat het bezettingsresultaat specifiek gaat over de dekking van de *vaste* kosten.
- Bezettingsresultaat verwarren met bedrijfsresultaat
- Geen link met afzetdaling
- Alleen de kostenstijging benoemen

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/28

## Vraag 29 – Berekening werkelijke hoeveelheid filtermateriaal (2 punten)

Bereken de werkelijke hoeveelheid verbruikt filtermateriaal in het vierde kwartaal van 2020.

Wat kun je verwachten: Deze vraag vraagt je om een onbekende variabele te berekenen (de werkelijke hoeveelheid) aan de hand van het efficiencyresultaat. Je moet hierbij goed de formule toepassen en een vergelijking oplossen.

Wat moet je kennen: ["De formule voor het efficiencyresultaat.","De betekenis van standaardhoeveelheid, werkelijke hoeveelheid en standaardprijs.","Hoe je een nadelig resultaat correct verwerkt in een berekening."]

Wat moet je kunnen: ["De formule voor het efficiencyresultaat correct toepassen.","Een vergelijking oplossen om een onbekende variabele te vinden.","Gegevens uit de vraag correct interpreteren en gebruiken."]

Waar op letten: ["Let op dat je een nadelig resultaat altijd als een negatief getal in je berekening opneemt.","Zorg ervoor dat je geen algebraïsche fouten maakt bij het oplossen van de vergelijking."]

Vaardigheden: Gegevens analyseren, Kostenberekeningen uitvoeren, Specifieke grootheden isoleren, Nauwkeurig rekenen

Kernbegrippen: efficiencyresultaat, standaardhoeveelheid, werkelijke hoeveelheid, standaardprijs, nacalculatie

Veelgemaakte fouten:
- Het nadelige resultaat niet als een negatief getal in de berekening opnemen.
- Verwarring tussen de formule voor efficiencyresultaat en prijsresultaat.
- Algebraïsche fouten bij het oplossen van de vergelijking voor de onbekende 'werkelijke hoeveelheid'.
- Verkeerde kostenposten gebruiken
- Fout in de berekening
- Eenheid vergeten of verkeerd

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/29

## Vraag 30 – Prijsresultaat filtermateriaal berekenen (2 punten)

De werkelijke inkoopprijs per meter filtermateriaal was € 4,40 in het vierde kwartaal van 2020.

30 Bereken het gerealiseerde prijsresultaat op het filtermateriaal in het vierde kwartaal van 2020. Geef aan of er sprake is van voordelig of van nadelig resultaat.

Wat kun je verwachten: Je gaat het prijsresultaat berekenen voor de inkoop van filtermateriaal en bepalen of dit resultaat voordelig of nadelig is.

Wat moet je kennen: ["De formule voor het prijsresultaat.","Het verschil tussen standaardprijs (sp) en werkelijke prijs (wp).","Het verschil tussen standaardhoeveelheid (sh) en werkelijke hoeveelheid (wh).","Wanneer een prijsresultaat voordelig of nadelig is."]

Wat moet je kunnen: ["De benodigde gegevens uit de vraag en eventuele bijlagen halen.","De formule voor prijsresultaat correct toepassen.","Een berekening nauwkeurig uitvoeren.","Concluderen of het berekende resultaat voordelig of nadelig is."]

Waar op letten: ["Let op dat je de standaardprijs en werkelijke prijs niet omdraait, anders trek je de verkeerde conclusie over voordelig of nadelig.","Zorg dat je de juiste hoeveelheid gebruikt in je berekening, namelijk de werkelijke hoeveelheid."]

Vaardigheden: Gegevens uit de tekst halen, Formule voor prijsresultaat toepassen, Correct rekenen, Conclusie trekken over voordelig/nadelig

Kernbegrippen: prijsresultaat, standaardkosten, nacalculatie

Veelgemaakte fouten:
- Standaardprijs en werkelijke prijs omdraaien (sp vs wp), wat leidt tot een verkeerde conclusie (voordelig ipv nadelig).
- De verkeerde hoeveelheid gebruiken, bijvoorbeeld de standaardhoeveelheid (sh) in plaats van de werkelijke hoeveelheid (wh).
- Vergeten te vermelden of het resultaat voordelig of nadelig is, terwijl de vraag hier expliciet om vraagt.
- De verkeerde formule gebruiken voor prijsresultaat
- Standaard- en werkelijke prijzen of hoeveelheden verwisselen
- Rekenfouten maken
- Voordelig of nadelig resultaat verkeerd benoemen

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/30

## Vraag 31 – Wettelijke eisen voor een arbeidsovereenkomst (2 punten)

Aan welke drie wettelijke eisen moet voldaan worden opdat er sprake is van een individuele arbeidsovereenkomst en niet van een zzp-overeenkomst?

Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag over de wettelijke voorwaarden waaraan een overeenkomst moet voldoen om als arbeidsovereenkomst te worden gezien, in plaats van een zzp-overeenkomst. Let goed op de precieze juridische termen.

Wat moet je kennen: ["Je moet de drie wettelijke eisen kennen die bepalen of er sprake is van een arbeidsovereenkomst.","Je moet het verschil weten tussen een individuele arbeidsovereenkomst en een zzp-overeenkomst.","Je moet de begrippen gezagsverhouding, arbeidsverplichting en loon kunnen uitleggen."]

Wat moet je kunnen: ["Je moet de drie wettelijke eisen nauwkeurig kunnen benoemen.","Je moet juridische termen correct kunnen toepassen.","Je moet onderscheid kunnen maken tussen verschillende typen overeenkomsten."]

Waar op letten: ["Let op dat je alle drie de wettelijke eisen noemt.","Zorg ervoor dat je de precieze juridische termen gebruikt en geen vage omschrijvingen."]

Vaardigheden: Juridische begrippen kennen en benoemen, Onderscheid maken tussen verschillende contractvormen, De eisen duidelijk en concreet uitleggen, Feitenkennis toepassen

Kernbegrippen: individuele arbeidsovereenkomst, gezagsverhouding, arbeidsverplichting, loon, zzp-overeenkomst

Veelgemaakte fouten:
- Niet alle drie de wettelijke eisen noemen.
- Vage omschrijvingen geven in plaats van de juridische termen.
- Kenmerken van een zzp-overeenkomst en een arbeidsovereenkomst door elkaar halen.
- Minder of meer dan drie eisen noemen
- De eisen niet correct benoemen of verwarren
- De eisen niet duidelijk uitleggen, waardoor het verschil met een zzp-overeenkomst onduidelijk blijft

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/31

## Vraag 32 – Arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd (1 punt)

Citeer de zin uit de bron waaruit blijkt dat deze werknemer bij Ikea een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd heeft.

Wat kun je verwachten: Bij deze vraag wordt van je verwacht dat je een specifieke zin uit de bron citeert. Let goed op de precieze formulering, want het kan soms lastig zijn om de juiste zin te vinden.

Wat moet je kennen: ["Wat een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd inhoudt.","De basisprincipes van het arbeidsrecht.","De regels rondom ontslagrecht."]

Wat moet je kunnen: ["Relevante informatie uit een tekst halen.","Het verschil herkennen tussen verschillende typen arbeidsovereenkomsten.","Een specifieke zin citeren die een bepaald juridisch aspect beschrijft."]

Waar op letten: ["De gevraagde zin is niet eenduidig in de tekst te vinden, wat door het correctievoorschrift wordt bevestigd.","Verwar een zin die wel over het contract gaat, maar niet specifiek over de duur ervan, niet met de juiste zin."]

Vaardigheden: Tekstanalyse, Specifieke informatie vinden, Citeren

Kernbegrippen: arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd, arbeidsrecht, ontslagrecht

Veelgemaakte fouten:
- De gevraagde zin is niet eenduidig in de tekst te vinden, wat door het CV wordt bevestigd.
- Verwarring tussen de reden voor ontslag (gewichtige reden) en het type arbeidsovereenkomst.
- Een zin citeren die wel over het contract gaat, maar niet specifiek over de duur ervan.
- De verkeerde zin citeren
- De zin niet letterlijk overnemen
- Een eigen interpretatie geven

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-2/vraag/32

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
2023
tijd vak 2
tijdsduur 3 uur
bedrijfeconomie
Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Dit examen bestaat uit 32 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 67 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord kunnen worden.

Als bij een vraag een verklaring, uitleg of berekening gevraagd wordt, worden aan het antwoord meestal geen punten toegekend als deze verklaring, uitleg of berekening ontbreekt.

Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft er meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld.

VW-0400-a-23-2-0

### Pagina 2

Opgave 1
Marloes (35 jaar) is al ruim tien jaar docent maatschappijleer op een middelbare school. Ze heeft een individuele arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd en bouwt verplicht haar pensioen op bij het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds, ABP. Het verplicht deelnemen van de werknemer aan het pensioenfonds heeft volgens Marloes nadelen. Zij is het niet altijd eens met de samenstelling van de beleggingsportefeuille van haar pensioenfonds en zou om die reden liever zelf willen beleggen voor het opbouwen van haar pensioen. Ze begrijpt dat ze die keuze niet heeft en dat ook zelf beleggen nadelen kent.

2p 1 Noem twee mogelijke redenen voor een lager rendement bij zelf beleggen voor het opbouwen van het pensioen vergeleken met zelf deelnemen in een pensioenfonds.

Marloes wil stoppen als docent in het onderwijs en een bedrijf starten dat huiswerkbegeleiding aanbiedt. Ze geeft dan enkele financiële zekerheden
van werken in het onderwijs op zoals verplichte deelname aan het pensioenfonds.

2p 2 Noem twee andere financiële voordelen die Marloes opgeeft wanneer ze haar baan als werknemer in het onderwijs opzegt en ondernemer wordt.

Marloes gaat ervan uit dat ze bij het opzeggen van haar baan in het onderwijs:
– een vergoeding bij ontslag ontvangt van haar werkgever
– direct het opgebouwde pensioen van het ABP zal ontvangen.

2p 3 Leg uit of deze twee uitgangspunten van Marloes juist zijn.

VW-0400-a-23-2-o 2 / 15 lees verder

### Pagina 3

Marloes schat de slaagkans van haar huiswerkbegeleidingsbedrijf als
groot in. Ze baseert dat op de volgende veronderstellingen:
- Ze heeft als docent ruime kennis van de markt en kan daardoor
precies aanbieden “wat de klant nodig heeft”.
- Ze onderhoudt contacten met (oud) stagiaires die ingezet kunnen
worden om huiswerkbegeleiding te geven.
- Ze kan gebruikmaken van de klaslokalen van haar ex-middelbare
school voor het geven van de huiswerkbegeleiding.
- Ze zal bekendheid opbouwen voor haar bedrijf door sponsoring van de
plaatselijke voetbalclub.
Marloes hoopt dat haar bedrijf binnen 3 jaar winstgevend zal zijn en dat
ze enkele jaren daarna zelfs marktleider in de regio zal worden.
3p 4 Van welke drie onderdelen van de marketingmix maakt Marloes op basis
van bovenstaande veronderstellingen gebruik? Leg je antwoord uit.

VW-0400-a-23-2-o 3 / 15 lees verder ►►►

### Pagina 4

Opgave 2

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5.

Peter en Eline zijn eigenaar van Peel bv en zijn ook in loondienst als
directeur bij Peel. Peel is een bedrijf dat handelt in duurzame kleding.
Peel heeft een licentie om de kleding in Nederland onder de naam
Daily Peper te verkopen.

Zakelijk gaat het goed. Duurzame kleding is hip en wordt veel verkocht.
Door de groei van het bedrijf is er meer opslagruimte nodig dan de ruimte
die er nu is. Peel wil per 1 januari 2022 stoppen met huren en een pand
kopen. Het pand dat Peel wil kopen, heeft een aankoopbedrag van
€ 505.000 inclusief bijkomende kosten. De WOZ-waarde van het pand is
€ 450.000. Peter en Eline onderzoeken twee mogelijkheden om het
gehele aankoopbedrag te financieren en stellen hierbij randvoorwaarden.

Mogelijkheden:
a Afsluiten van een lening bij de Tredos bank aangevuld met een
borgstelling. Peter en Eline stellen bij deze mogelijkheid als
randvoorwaarde dat de borgstelling maximaal 6 jaar duurt.
b Emissie van aandelen aangevuld met een onderhandse lening. Peter
en Eline stellen bij deze mogelijkheid als randvoorwaarde dat ze
samen een meerderheidsbelang van 60% van de aandelen houden.

Mogelijkheid a: afsluiten lening met borgstelling

2p 5 Leg uit dat de bank gezien de rechtsvorm van Peel borgstellingen eist
(zie informatiebron 2).

1p 6 BeHoren de borgstellingen van Eline en Peter tot de “niet uit de balans
blijdende verplichtingen en risico’s” van Peel? Motiveer het antwoord.

VW-0400-a-23-2-o 4 / 15 lees verder ►►►

### Pagina 5

Peter en Eline onderzoeken of voldaan kan worden aan hun
randvoorwaarde dat de borgstellingen binnen 6 jaar komen te vervallen.
De Tredos bank heft de borgstellingen pas op als de solvabiliteit boven de
140% is. De solvabiliteit wordt berekend door het totaalvermogen uit te
drukken in een percentage van het totale vreemde vermogen.

Peter en Eline berekenen dat de borgstelling, uitgaande van enkele
aannames, binnen 6 jaar vervalt. Peter en Eline gaan er hierbij vanuit dat:
– de lening in 20 jaar lineair wordt afgelost.
– het bedrag van crediteuren niet verandert
– de reserves toenemen met €15.750
– het gekochte pand in 40 jaar lineair wordt afgeschreven tot een
restwaarde van nul
– de afschrijving op de licenties € 10.000 per jaar is
– afgezien van de aankoop van het pand en de afschrijvingen de
debetzijde van de balans in de toekomst niet zal veranderen.

1p 7 Bereken de totale jaarlijkse afschrijvingen (zie informatiebron 3 en 4).

3p 8 Toon met een berekening met behulp van het totale vermogen en het
totale vreemde vermogen op de balans aan dat, gezien de aannames van
Peter en Eline, de bankborgstelling na zes jaar kan komen te vervallen
(zie informatiebron 1 en 3).

Mogelijkheid b: emissie van aandelen en afsluiten van een
onderhandse lening

Gebruik bij de beantwoording van de vragen 9 tot en met 15 de
informatiebronnen 3 tot en met 5.

Peel wil bij mogelijkheid b het benodigde kapitaal ophalen door middel
van een onderhandse aandelenemissie bij investeringsmaatschappij HUP,
aangevuld met een onderhandse lening met aflossingen op basis van
annuïïteiten bij oom Zuiker.

1p 9 Bereken de hoogte van het begrote resultaat over 2022 na aftrek van
vennootschapsbelasting van Peel (zie informatiebron 4).

VW-0400-a-23-2-o
5 / 15
lees verder ►►►

### Pagina 6

Investeringsmaatschappij HUP wil 2.000 aandelen kopen onder
voorwaarde dat de dividenduitkering op een aandeel elk jaar € 10,27
bedraagt. HUP is dan bereid 20% extra per aandeel te betalen bovenop
de intrinsieke waarde per 31 december 2021.
Per 31 december 2021 bedraagt de intrinsieke waarde per aandeel
€131,67.
De reservering van het resultaat na winstbelasting is elk jaar
€ 50.000. De rest van het resultaat na winstbelasting is beschikbaar voor
dividend.
Peter en Eline vragen zich af of ze na deze reservering van het resultaat
na winstbelasting het gewenste dividend aan HUP en zichzelf over 2022
nog kunnen uitkeren.
3p 10 Toon aan dat het begrote resultaat na winstbelasting van Peel hoog
genoeg is om het dividend aan HUP en Peter en Eline te kunnen uitkeren
over 2022 (zie informatiebron 3 en 4).
2p 11 Bereken het totale agio op aandelen als gevolg van deze emissie
(zie informatiebron 3).
Voor het ontbrekende bedrag wil oom Suiker onder voorwaarden wel een
onderhandse lening verstrekken. Hij stelt onder meer een cashflow-eis
voor het eerste jaar (2022), omdat hij de investering het eerste jaar het
risicovolst vindt (zie informatiebron 5).
2p 12 Geef aan waarom de cashflow bij het verstrekken van een lening een
betere maatstaf is dan het resultaat. Betrek in het antwoord zowel de
cashflow als het resultaat.
1p 13 Toon aan dat Peel voldoet aan de cashflow-eis van oom Suiker.
2p 14 Bereken de hoogte van de aanvullende onderhandse lening van
oom Zuiker. Ga er hierbij van uit dat de emissie van de aandelen door
HUP wordt volgestort. Rond het bedrag af op duizendtallen.
VW-0400-a-23-2-o
6 / 15
lees verder

### Pagina 7

Peter en Eline gaan voor beide financieringsmogelijkheden de financieringsuitgaven in de eerste twee jaar berekenen. De financieringsuitgaven bestaan uit aflossing, interest en dividenduitkeringen aan HUP. De keuze valt op de financieringsmogelijkheid met de in totaal laagste financieringsuitgaven in de eerste twee jaren.
5p 15 Voor welke mogelijkheid kiezen Peter en Eline? Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag volledig in.
VW-0400-a-23-2-o 7 / 15 lees verder ►►►

### Pagina 8

Opgave 3
In het onderstaande overzicht is een deel van de agenda opgenomen van
de algemene vergadering van aandeelhouders Beter Bed.

Agenda algemene vergadering van aandeelhouders Beter Bed
te houden op donderdag 26 april 2022 om 14.00 uur in het hotel Van der Valk
te Uden.
1 Opening
2 Bespreking jaarverslag 2021
3 Bericht van de Raad van Commissarissen
4 Dividendvoorstel
Het dividendbeleid van Beter Bed is gericht op maximalisatie van het
cashdividend met behoud van een gezonde solvabiliteit.
De doelstelling is om, onder voorwaarden, ten minste 50% van het resultaat
na belasting als dividend beschikbaar te stellen. De uitkering van het
dividend mag er niet toe leiden dat op enige publicatiedatum de solvabiliteit
($EV/VV \times 100%$) lager is dan 30%.
5 Voorstel benoeming voorzitter Raad van Bestuur

bron: Beter Bed (aangepast)
VW-0400-a-23-2-o 8 / 15 lees verder ►►►

### Pagina 9

Agendapunt 4 van de algemene vergadering van aandeelhouders betreft
het dividendbeleid van Beter Bed. Er wordt gestreefd naar maximaal
cashdividend met behoud van een gezonde solvabiliteit, op basis van de
verhouding tussen het eigen vermogen en het vreemd vermogen.

2p 16 Leg uit dat het streven naar een maximaal cashdividend met behoud van
een gezonde solvabiliteit tegenstrijdig kan zijn.

2p 17 Leg uit dat een gezonde solvabiliteit op langere termijn een positief effect
kan hebben op de koers van het aandeel Beter Bed.

De belangen van de werknemers van Beter Bed kunnen strijdig zijn met
de belangen van de aandeelhouders.

2p 18 Geef een voorbeeld van een belangenconflict tussen werknemers en
aandeelhouders. Licht voor beide partijen toe hoe dit belangenconflict kan
ontstaan.

VW-0400-a-23-2-o 9 / 15 lees verder >>>

### Pagina 10

Opgave 4

Sinds 1 januari 2010 staat “Belles Antiquités”, een handelsonderneming in Frans antiek ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Bij notaris Van Putten zijn toen de statuten opgesteld, waarin onder andere werd opgenomen:

3. Geplaatst kapitaal
a Bij de oprichting zijn 60.000 aandelen geplaatst, vertegenwoordigende een geplaatst kapitaal van € 30.000.
b In het geplaatste kapitaal wordt deelgenomen:
- door Nesrin Bardoel voor 40.000 aandelen
- door Dilan Zoughari voor 20.000 aandelen
De aandelen zijn niet in het openbaar te verhandelen.

De openingsbalans van Belles Antiquités is hieronder gegeven:

[FIGUUR: Tabel met debet en credit posten. Debet: Vaste activa €44.000, Voorraad €50.000, Overig vlottende activa inclusief liquide middelen €13.000. Totaal debet €107.000. Credit: Geplaatst aandelenkapitaal €30.000, Banklening €60.000, Crediteuren €17.000. Totaal credit €107.000.]

De banklening werd verkregen onder de voorwaarde dat Belles Antiquités gedurende 7 jaar jaarlijks € 9.000 van het behaalde resultaat van het voorgaande jaar reserveert, voor het eerst op 1 januari 2011. Wanneer het resultaat in een jaar het niet toelaat hieraan te voldoen, wordt op 1 januari van het daaropvolgende jaar € 9.000 extra gereserveerd. Op het moment dat niet wordt voldaan aan deze voorwaarde, wordt het interestpercentage op de banklening direct aangepast.

2p 19 Leg uit wat de rechtsvorm is waaronder Belles Antiquités staat ingeschreven bij de Kamer van Koophandel.
2p 20 Leg uit dat de voorwaarde van de bank als een liquiditeitseis beschouwd kan worden.

VW-0400-a-23-2-o 10 / 15 lees verder ►►►

### Pagina 11

Op 1 januari 2022 wil Dil an vanwege een zakelijk conflict uittreden als
aandeelhouder van Belles Antiquités. Dilan wil zich door Nesrin laten
uitkopen en wenst een overnamebedrag dat afhangt van:

1 de eindwaarde van het door Dilan ingebrachte deel van het eigen
vermogen op 1 januari 2010. Beide partners hebben bij oprichting per
aandeel hetzelfde bedrag betaald.
2 de eindwaarde van Dilans deel (zie 1.) van de reserveringen die in het
verleden zijn gedaan van het resultaat van Belles Antiquités. Deze
hadden immers ook als dividend kunnen worden uitgekeerd.
3 de bij 1 en 2 berekende bedragen die jaarlijks worden verhoogd met
6% samengestelde interest.

Belles Antiquités heeft alleen op 1 januari 2011 geen reservering kunnen
doen, maar zich verder gehouden aan de voorwaarde van de bank om
jaarlijks € 9.000 te reserveren. Belles Antiquités heeft behalve de door de
bank opgelegde verplichte reserveringen in de jaren daarna niets meer
gereserveerd. De reserveringen die vanaf 1 januari 2011 zijn gedaan,
worden jaarlijks verhoogd met 6% samengestelde interest.

Reserveringen vanaf 1 januari 2011

| 1 januari 2011 | 1 januari 2012 | 1 januari 2013 tot en
met 1 januari 2022: jaarlijks |
| :------------- | :------------- | :---------------------------- |
| € 0 | € 9.000 + € 9.000 | € 9.000 |

5p 21 Bereken het bedrag dat Nesrin op 1 januari 2022 aan Dilan zal moeten
betalen om Dilan uit te kopen (zie formuleblad).

Nesrin gaat akkoord en neemt het aandelenpakket van Dilan over tegen
het gewenste overnamebedrag. Na overname zal er een statutenwijziging
plaatsvinden bij de notaris.

1p 22 Leg uit of de aandelenovername gevolgen heeft voor de rechtsvorm van
Belles Antiquités.

VW-0400-a-23-2-o 11/15 lees verder

### Pagina 12

Opgave 5
[FIGUUR: Horizontale grijze lijn onder de titel.]
Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 en 7.
Bij deze opgave blijft de btw buiten beschouwing.
Dutch PPE (Personal Protective Equipment) Solutions is een joint venture
(gemeenschappelijke onderneming) van VDL Groep en Koninklijke D.S.M.
Het bedrijf produceert sinds oktober 2020 medische mondkapjes in
Helmond.
2p 23 Noem een prestatie-indicator waarmee klantloyaliteit en een prestatie-
indicator waarmee de tevredenheid van werknemers kan worden
gemeten.
Dutch PPE verwacht na een opstartperiode ook andere marktsegmenten
te kunnen bedienen en heeft een marketingstrategie ontwikkeld voor de
distributie van mondkapjes (zie informatiebron 6).
2p 24 Is er bij de distributie van mondkapjes sprake van een push- of pull-
strategie? Licht je antwoord toe.
De ontwikkelingskosten van de medische mondkapjes worden onder de
vaste activa opgenomen.
1p 25 Onder welke groep vaste activa worden deze ontwikkelingskosten
opgenomen?
VW-0400-a-23-2-o
12 / 15
lees verder ►►►
Voor alle eindexamens, zie ook www.ssl-leiden.nl.

### Pagina 13

De voorcalculatie
Dutch PPE gaat in de voorcalculatie bij de berekening van de kostprijs
van een medisch mondkapje uit van de volgende gegevens:
- Er zijn 4 machines waarmee bij maximale bezetting in totaal 800.000
mondkapjes per maand kunnen worden gemaakt.
- De normale bezetting per maand is 80% van de maximale bezetting.
- De 4 machines worden bediend door 4 werknemers met elk een
arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd, waarvan de loonkosten
€ 60.000 per persoon per jaar bedragen. De loonkosten van het
overige personeel, zoals inkoop, marketing, management, ook met
een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd, bedragen in totaal
€ 150.000 per jaar.
- Afschrijvingskosten en overige constante kosten: € 224.400 per jaar.
- Filtermateriaal met 1 meter filtermateriaal (met standaardbreedte
10 cm) kunnen 5 mondkapjes worden gemaakt. De inkoopprijs
bedraagt € 4 per meter.
- De kosten van overig materiaal bedragen € 0,22 per mondkapje.

3p 26 Bereken de kostprijs van een medisch mondkapje.

Bij het prognosticeren van het te behalen resultaat van de joint venture in
het vierde kwartaal van 2020 gaat Dutch PPE uit van een positief scenario
waarin de verwachte bezetting 10 procentpunt hoger is dan de normale
bezetting.
Dutch PPE houdt daarbij rekening met een verkoopprijs van € 1,25 per
mondkapje. Dutch PPE levert alleen op bestelling, waardoor productie en
afzet aan elkaar gelijk zijn.

2p 27 Bereken bij deze verwachtingen het verkoopresultaat voor het vierde
_kwartaal van 2020. Geef aan of er sprake is van positief of van negatief
resultaat.

VW-0400-a-23-2-o
13/15
lees verder

### Pagina 14

Het gerealiseerde resultaat in het vierde kwartaal 2020

Voor het vierde kwartaal van 2020 zijn in informatiebron 7 de nacalculatorische gegevens vermeld. Daarbij valt op dat:
- het verkoopresultaat in gunstige zin afwijkt van de verwachtingen.
- het bezettingsresultaat in de nacalculatie minder positief is dan in de voorcalculatie.
- er een aanzienlijk negatief budgetresultaat is op het filtermateriaal, wat voor een deel bestaat uit een efficiencyresultaat veroorzaakt door kwaliteitsproblemen en voor een deel uit een prijsresultaat.
Prijschommelingen op de wereldmarkt waar het filtermateriaal wordt ingekocht zijn de oorzaak van het prijsresultaat.
Dutch PPE in staat is gebleken om per 1 november 2020 een deel van de kostenstijging van het filtermateriaal door te berekenen in een hogere verkoopprijs van het mondkapje. Dat was eerder niet mogelijk vanwege een contract met de afnemer.

2p 28 Leg uit dat door het doorberekenen van deze kostenstijging in de verkopprijs het bezettingsresultaat kan dalen.

Het gerealiseerde efficiencyresultaat op het filtermateriaal is in het vierde kwartaal van 2020 € 40.800 nadelig.

2p 29 Bereken de werkelijke hoeveelheid verbruikt filtermateriaal in het vierde kwartaal van 2020.

De werkelijke inkoopprijs per meter filtermateriaal was € 4,40 in het vierde kwartaal van 2020.

2p 30 Bereken het gerealiseerde prijsresultaat op het filtermateriaal in het vierde kwartaal van 2020. Geef aan of er sprake is van voordelig of van nadelig resultaat.

VW-0400-a-23-2-o 14 / 15 lees verder

### Pagina 15

Opgave 6

Een medewerker van de Ikea-vestiging in Haarlem werd op staande voet ontslagen voor het ophalen van een extra maaltijdbon. De kantonrechter oordeelde dat het ontslag op staande voet onterecht is en draaide het ontslag terug. Ikea moet zijn salaris doorbetalen.

De man draaide een zondagsdienst, waarvoor Ikea één maaltijdbon ter waarde van € 2,50 ter beschikking stelt. Dat was gecommuniceerd in een nieuwsbrief. Voorheen werden de bonnen uitgedeeld, maar later werd bepaald dat werknemers ze moesten ophalen bij de receptie. De aan haalde echter zowel om 12.00 uur als om 16.00 uur een maaltijdbon op.

Toen de medewerker daarmee geconfronteerd werd, ontkende hij. Het voorval was echter vastgelegd op camera en vervolgens aan de man getoond. De man beweerde vervolgens dat hij de tweede bon voor een collega had gehaald. Die ontkende dat echter, waarop de bonnenhaler werd ontslagen. Hij stapte vervolgens naar de rechter.

De rechter erkent nu dat de ontslagen man een inconsistent verhaal vertelt, maar stelt hem toch in het gelijk. Hij oordeelt dat een dringende reden voor ontslag op staande voet ontbreekt. Om te kunnen worden ontslagen, zou het volstrekt duidelijk moeten zijn dat meer dan één maaltijdbon ophalen resulteert in direct ontslag.

Er kan echter niet worden vastgesteld dat de werknemer de nieuwsbrief heeft gelezen en er stond ook niet in dat werknemers geen bonnen voor elkaar mogen halen. Het ontslag was daarom een te zware sanctie. Het ontslag werd teruggedraaid, waardoor Ikea de werknemer het salaris vier maanden moet doorbetalen. Ikea hoeft het contract daarna niet te verlengen, omdat de arbeidsrelatie verstoord is: er is sprake van een gewichtige reden voor ontslag.

bron: De Telegraaf, 3 mei 2022

De medewerker heeft een individuele arbeidsovereenkomst met Ikea.

2p 31 Aan welke drie wettelijke eisen moet voldaan worden opdat er sprake is van een individuele arbeidsovereenkomst en niet van een zzp-overeenkomst?

1p 32 Citeer de zin uit de bron waaruit blijkt dat deze werknemer bij Ikea een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd heeft.

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift..

VW-0400-a-23-2-o 15 / 15 einde ■