# Eindexamen Bedrijfseconomie VWO 2023 tijdvak 1 > Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-1 ## Vraag 1 – SWOT-analyse en het ondernemingsplan (1 punt) Tot welk onderdeel van het ondernemingsplan wordt een SWOT-analyse gerekend? Wat kun je verwachten: Deze vraag test je kennis over de opbouw van een ondernemingsplan en de plaats van de SWOT-analyse daarin. Let goed op de verschillende onderdelen van zo'n plan. Wat moet je kennen: ["De algemene opbouw van een ondernemingsplan.","De functie van een SWOT-analyse.","De relatie tussen een SWOT-analyse en de verschillende onderdelen van een ondernemingsplan."] Wat moet je kunnen: ["De onderdelen van een ondernemingsplan benoemen.","De functie van elk onderdeel herkennen.","De SWOT-analyse correct plaatsen binnen het ondernemingsplan."] Waar op letten: ["Verwar de SWOT-analyse niet met andere onderdelen, zoals het financieel plan.","Onthoud dat de SWOT-analyse een onderdeel is van een groter plan, niet een losstaand document."] Vaardigheden: Kennis van ondernemingsplan onderdelen, Begrip van de functie van een SWOT-analyse Kernbegrippen: SWOT-analyse, ondernemingsplan, marketingplan Veelgemaakte fouten: - De SWOT-analyse verwarren met een ander onderdeel van het ondernemingsplan, zoals het financieel plan. - Denken dat de SWOT-analyse een volledig opzichzelfstaand document is in plaats van een onderdeel van een groter plan. - De SWOT-analyse bij een verkeerd onderdeel plaatsen - Ondernemingsplan onderdelen verwarren Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-1/vraag/1 ## Vraag 2 – Classificatie in de SWOT-analyse: intern of extern? (2 punten) Johanna heeft het “alleen online plaatsen van bestellingen” in de SWOT-analyse onder een bedreiging (Threat, T) geplaatst. Leg uit dat dit niet correct is en leg uit onder welk onderdeel van de SWOT-analyse dit wel geplaatst had moeten worden. Wat kun je verwachten: Deze vraag test je begrip van de SWOT-analyse. Je moet een gegeven factor correct plaatsen en uitleggen waarom jouw plaatsing de juiste is. Wat moet je kennen: ["De vier onderdelen van een SWOT-analyse (Sterktes, Zwaktes, Kansen, Bedreigingen).","Het onderscheid tussen interne en externe factoren.","Het onderscheid tussen positieve en negatieve factoren."] Wat moet je kunnen: ["Een gegeven situatie of kenmerk analyseren.","Factoren correct indelen in de SWOT-analyse.","Je keuze voor een bepaalde indeling helder onderbouwen."] Waar op letten: ["Let goed op dat je interne en externe factoren niet door elkaar haalt.","Vergeet niet uit te leggen waarom een kenmerk intern of extern is, en waarom het positief of negatief is."] Vaardigheden: Begrippenkennis (SWOT-analyse), Analyseren van factoren, Redeneren en uitleggen Kernbegrippen: SWOT-analyse, Interne analyse, Externe analyse, Zwakte (Weakness), Bedreiging (Threat) Veelgemaakte fouten: - Interne en externe factoren door elkaar halen. - Vergeten uit te leggen waarom het een intern (en dus geen extern) kenmerk is. - Onvoldoende toelichten waarom het kenmerk negatief is (een zwakte). - Onderdelen van de SWOT-analyse verwarren - Onjuiste motivatie geven waarom iets niet correct is - Niet uitleggen onder welk onderdeel het wel hoort Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-1/vraag/2 ## Vraag 3 – Kenmerken van marktsegmentatie (2 punten) Noem twee kenmerken van marktsegmentatie. Wat kun je verwachten: Deze vraag test je kennis over de kenmerken van marktsegmentatie. Zorg dat je twee duidelijke en verschillende kenmerken noemt. Wat moet je kennen: ["Wat marktsegmentatie precies inhoudt.","Waarom bedrijven hun afzetmarkt opdelen in verschillende doelgroepen.","Het verband tussen een specifieke doelgroep en de marketingstrategie die daarbij hoort."] Wat moet je kunnen: ["Definities en kenmerken van bedrijfseconomische begrippen reproduceren.","Twee specifieke kenmerken van marktsegmentatie benoemen."] Waar op letten: ["Noem altijd twee kenmerken, niet slechts één, om alle punten te behalen.","Verwar marktsegmentatie niet met productdifferentiatie, dit zijn verschillende concepten."] Vaardigheden: Kennis van marketingbegrippen, Reproduceren van theoretische kennis Kernbegrippen: marktsegmentatie, doelgroep, marketingstrategie Veelgemaakte fouten: - Slechts één kenmerk noemen in plaats van de gevraagde twee. - Marktsegmentatie verwarren met productdifferentiatie. - Een te vage omschrijving geven die niet ingaat op de noodzaak van een aparte marketingstrategie per segment. - Kenmerken van andere marketinginstrumenten noemen - Onvolledige of onjuiste kenmerken geven - Te algemene kenmerken noemen Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-1/vraag/3 ## Vraag 4 – Marketingmix: Kappers benaderen (1 punt) Leg uit welk onderdeel van de marketingmix Clip & Go gebruikt bij het benaderen van (kinder)kappers (zie b). Wat kun je verwachten: Deze vraag test je kennis van de marketingmix en hoe je deze toepast op een praktijksituatie. Let goed op de context van het 'benaderen' van partijen. Wat moet je kennen: ["De verschillende onderdelen van de marketingmix (de 4 P's).","Wat elk onderdeel van de marketingmix inhoudt.","Het concept van een afzetkanaal."] Wat moet je kunnen: ["De marketingmix toepassen op een concrete bedrijfssituatie.","Een onderdeel van de marketingmix herkennen in een beschrijving.","Je antwoord uitleggen met een duidelijke onderbouwing."] Waar op letten: ["Let op dat je de verschillende P's van de marketingmix niet door elkaar haalt.","Erken de dubbele betekenis van 'benaderen' om geen correct antwoord uit te sluiten."] Vaardigheden: Marketingmix herkennen, Context analyseren, Uitleg formuleren Kernbegrippen: Marketingmix, Plaatsbeleid (distributie), Promotiebeleid, Afzetkanaal Veelgemaakte fouten: - De verschillende P's van de marketingmix door elkaar halen. - Geen of een onjuiste toelichting geven, terwijl de vraag om uitleg vraagt. - De dubbele interpretatie van het woord 'benaderen' niet herkennen, wat kan leiden tot het onterecht afkeuren van een correct alternatief. - Verkeerde P kiezen - Onvoldoende uitleg geven Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-1/vraag/4 ## Vraag 5 – Prijspolitiek bij de start van een onderneming (2 punten) Welke vorm van prijspolitiek (zie a) paste Johanna direct na de oprichting van haar onderneming toe? Verklaar het antwoord door aan te geven wat het doel van de prijspolitiek is. Wat kun je verwachten: Deze vraag test je kennis over prijspolitiek en vraagt je om een specifieke vorm te benoemen en te verklaren. Wat moet je kennen: ["Wat prijspolitiek inhoudt en welke verschillende vormen er zijn.","Het specifieke doel van een prijspenetratiepolitiek.","Hoe een lage prijs kan bijdragen aan het veroveren van marktaandeel."] Wat moet je kunnen: ["Informatie uit de casus analyseren om de juiste prijspolitiek te identificeren.","De gekozen prijspolitiek correct benoemen.","Het doel van de gekozen prijspolitiek duidelijk uitleggen.","De link leggen tussen de actie (lage prijs) en het doel (marktaandeel)."] Waar op letten: ["Let op dat je prijspenetratiepolitiek niet verwart met afroompolitiek (price skimming).","Vergeet niet het doel van de prijspolitiek te verklaren, want de vraag vraagt hier expliciet om."] Vaardigheden: Begrippenkennis (prijspolitiek), Analyseren van bedrijfssituatie, Redeneren en verklaren Kernbegrippen: prijsbeleid, penetratiepolitiek, marktaandeel, concurrentie Veelgemaakte fouten: - Verwarring met afroompolitiek (price skimming). - Alleen de term noemen zonder het doel te verklaren, terwijl de vraag hier expliciet om vraagt. - De link tussen een lage prijs en het veroveren van marktaandeel niet leggen. - Vormen van prijspolitiek verwarren - Het doel niet correct koppelen aan de gekozen vorm - Geen verklaring geven, alleen de vorm noemen Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-1/vraag/5 ## Vraag 6 – Ondernemingsvorm kiezen (2 punten) Van welke ondernemingsvorm is er sprake bij de oprichting van de onderneming van Jaap en Ineke de Waard? Motiveer het antwoord met twee argumenten. Wat kun je verwachten: Deze vraag test je kennis over ondernemingsvormen. Je moet de juiste vorm herkennen en je keuze motiveren met argumenten. Wat moet je kennen: ["De verschillende ondernemingsvormen, zoals eenmanszaak, vof en bv.","De specifieke kenmerken van een vennootschap onder firma (vof).","Wat het betekent als een onderneming wel of geen rechtspersoon is."] Wat moet je kunnen: ["Gegevens uit een casus analyseren om de juiste ondernemingsvorm te bepalen.","Twee duidelijke argumenten formuleren die je keuze voor een ondernemingsvorm ondersteunen."] Waar op letten: ["Let op dat je geen eenmanszaak noemt, want er zijn hier twee eigenaren.","Zorg ervoor dat je geen BV noemt, want een BV is wel een rechtspersoon en dat is hier niet het geval."] Vaardigheden: Begrippenkennis (ondernemingsvormen), Analyseren van bedrijfssituatie, Redeneren en motiveren Kernbegrippen: ondernemingsvorm, rechtsvorm, vennootschap onder firma (vof), rechtspersoonlijkheid Veelgemaakte fouten: - Een eenmanszaak noemen, terwijl er twee eigenaren zijn. - Een BV noemen, wat wel een rechtspersoon is. - Vergeten om twee aparte argumenten te geven voor de motivatie. - De verkeerde ondernemingsvorm noemen - Onvoldoende argumenten geven (minder dan twee) - Argumenten geven die niet specifiek zijn voor de gekozen ondernemingsvorm Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-1/vraag/6 ## Vraag 7 – Fases van effectuation en kenmerken (2 punten) Noem een fase uit informatiebron 1 die hoort bij effectuation. Motiveer tot welk kenmerk van effectuation deze randvoorwaarde hoort. Wat kun je verwachten: Deze vraag test je kennis over effectuation en hoe je dit kunt toepassen op concrete situaties die je in een informatiebron vindt. Wat moet je kennen: ["De definitie en de principes van effectuation.","Verschillende fases of kenmerken die horen bij effectuation.","Het verschil tussen effectuation en causation.","Wat strategische partners zijn in de context van ondernemerschap."] Wat moet je kunnen: ["Een fase uit een informatiebron herkennen als passend bij effectuation.","Een gekozen fase koppelen aan een specifiek kenmerk van effectuation.","Je antwoord helder en specifiek motiveren met argumenten uit de theorie.","De principes van effectuation onderscheiden van andere ondernemersbenaderingen."] Waar op letten: ["Verwar de principes van effectuation niet met die van causation.","Zorg voor een specifieke motivatie die gekoppeld is aan een kenmerk van effectuation."] Vaardigheden: Kennis van effectuation theorie, Analyseren van bedrijfskundige concepten, Motiveren van verbanden Kernbegrippen: Effectuation, Ondernemerschap, Strategische partners, Causation Veelgemaakte fouten: - Het verwarren van de principes van effectuation met die van causation. - Het noemen van een randvoorwaarde zonder een correcte of volledige motivatie. - De motivatie is te algemeen en niet specifiek gekoppeld aan een kenmerk van effectuation. - Een fase noemen die niet bij effectuation hoort - De motivatie niet specifiek koppelen aan een kenmerk van effectuation - De informatiebron niet correct interpreteren Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-1/vraag/7 ## Vraag 8 – Berekening eindsaldo groeispaarrekening (3 punten) Om de investeringen van De Baddertobbe bij de oprichting – gedeeltelijk – te kunnen financieren, neemt Jaap op 31 maart 2022 € 30.000 van zijn groeispaarrekening op (zie informatiebron 2). Bereken het bedrag dat Jaap, na de opname van € 30.000 op 31 maart 2022, na bijschrijving van de interest, nog op de spaarrekening heeft staan (zie formuleblad). Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag over het berekenen van het eindsaldo van een spaarrekening met verschillende stortingen, bonussen, rentes en een opname. Let goed op de verschillende periodes en bijbehorende rentes. Wat moet je kennen: ["De formule voor de eindwaarde van een prenumerando rente.","Hoe je rekent met samengestelde interest over verschillende periodes.","Hoe je een eenmalig bedrag met samengestelde interest doorrekent.","Hoe je een opname correct verwerkt in een saldo."] Wat moet je kunnen: ["De formule voor de eindwaarde van een prenumerando rente correct toepassen.","De juiste rentefactor en het juiste aantal perioden bepalen voor elke fase.","Rekenen met verschillende rentes voor verschillende periodes.","Een opname correct verwerken in de berekening van het eindsaldo."] Waar op letten: ["Let goed op het juiste aantal perioden (n) voor elke fase.","Vergeet niet de extra rentefactor toe te passen als stortingen aan het begin van de periode plaatsvinden (prenumerando)."] Vaardigheden: Rente berekenen, Volgorde van bewerkingen toepassen (opname, dan rente), Informatie uit formuleblad gebruiken Kernbegrippen: Eindwaarde van een rente, Samengestelde interest, Tijdswaarde van geld Veelgemaakte fouten: - Het verkeerde aantal perioden (n) gebruiken voor de verschillende fases. - De rentevoet van de eerste periode toepassen op de tweede periode, of andersom. - Vergeten dat de stortingen prenumerando zijn (aan het begin van de maand), wat een extra rentefactor vereist in de eindwaardeberekening. - Rente over het verkeerde bedrag berekenen - Opname en rente in de verkeerde volgorde verwerken - Rekenfouten maken Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-1/vraag/8 ## Vraag 9 – Verhuurprijs berekenen van een aanhanger met hottub (6 punten) Toon met behulp van informatiebron 3 en 4 aan dat de verhuurprijs inclusief btw van een aanhanger met hottub € 166,38 per week is. Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag volledig in. Wat kun je verwachten: Je gaat de verhuurprijs inclusief btw berekenen voor een aanhanger met hottub. Hierbij moet je goed letten op alle kostenposten en de juiste stappen volgen om tot de uiteindelijke prijs te komen. Wat moet je kennen: ["Hoe je constante en variabele kosten onderscheidt en berekent.","Hoe je afschrijvingskosten en interestkosten correct bepaalt.","De methode voor het berekenen van de integrale kostprijs per product.","Hoe je een verkoopprijs opbouwt met winstopslag en btw."] Wat moet je kunnen: ["Relevante gegevens uit informatiebronnen selecteren en toepassen in berekeningen.","De totale constante kosten per jaar omrekenen naar constante kosten per product (week).","De winstopslag en btw correct toepassen op de juiste basisbedragen.","Een gestructureerde en logische berekening uitvoeren om de verhuurprijs te bepalen."] Waar op letten: ["Vergeet geen kostenposten bij het berekenen van de totale constante kosten, want dit beïnvloedt de hele berekening.","Zorg dat je de btw over de juiste prijs berekent, namelijk de verhuurprijs exclusief btw, en niet over de kostprijs."] Vaardigheden: Informatie uit bronnen selecteren en interpreteren, Btw-berekeningen uitvoeren (op- en afboeken), Optellen van kostenposten, Uitwerkbijlage correct invullen Kernbegrippen: integrale kostprijs, constante kosten, variabele kosten, afschrijvingskosten, verkoopprijsberekening Veelgemaakte fouten: - Het vergeten van een of meerdere kostenposten bij het berekenen van de totale constante kosten. - Een rekenfout bij het bepalen van de normale bezetting (75% van 52 weken x 5 hottubs), wat leidt tot een onjuiste toerekening van constante kosten per product. - Het door elkaar halen van de verkoopprijs exclusief en inclusief btw, bijvoorbeeld door de btw over de kostprijs te berekenen in plaats van over de verkoopprijs exclusief btw. - Verkeerd btw-tarief toepassen - Btw verkeerd omrekenen (bijv. van exclusief naar inclusief) - Niet alle relevante kosten meenemen - Rekenfouten maken Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-1/vraag/9 ## Vraag 10 – Nacalculatorisch resultaat voor belasting berekenen (2 punten) In informatiebron 5 worden de nacalculatorische gegevens verstrekt voor het berekenen van het gerealiseerde resultaat voor belasting over de periode 1 april 2022 tot en met 31 maart 2023. Bereken het gerealiseerde resultaat voor belasting over de periode 1 april 2022 tot en met 31 maart 2023. Geef aan of er sprake is van een voordelig of van een nadelig resultaat. Wat kun je verwachten: Je gaat het uiteindelijke resultaat voor belasting van een bedrijf berekenen na een bepaalde periode. Let goed op het verschil tussen opbrengsten en kosten, en of de btw is meegenomen. Wat moet je kennen: ["Wat omzet is en hoe je dit berekent.","Wat constante kosten zijn.","Wat variabele kosten zijn en hoe je deze berekent.","Hoe je het resultaat (winst of verlies) voor belasting bepaalt."] Wat moet je kunnen: ["De juiste gegevens uit een informatiebron halen.","De totale omzet berekenen.","De totale variabele kosten berekenen, inclusief btw-correctie.","Het gerealiseerde resultaat voor belasting berekenen en de aard ervan (voordelig/nadelig) benoemen."] Waar op letten: ["Vergeet niet de btw te corrigeren bij de variabele kosten (reken met 100/121).","Denk eraan om altijd te vermelden of het resultaat voordelig of nadelig is, anders mis je een punt."] Vaardigheden: Resultatenrekening opstellen (conceptueel), Kosten en opbrengsten onderscheiden, Periode afbakenen, Conclusie trekken Kernbegrippen: nacalculatie, resultatenrekening, constante kosten, variabele kosten, omzet Veelgemaakte fouten: - BTW vergeten te corrigeren bij de variabele kosten (rekenen met € 31,46 i.p.v. € 31,46 x 100/121). - De conclusie ('voordelig' of 'nadelig') vergeten te vermelden, wat volgens de CV-aanvulling een punt kost. - Voorcalculatorische (budget)gegevens gebruiken in plaats van nacalculatorische (gerealiseerde) gegevens. - Verkeerde periode gebruiken - Kosten en opbrengsten door elkaar halen - Geen conclusie trekken over voordelig/nadelig Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-1/vraag/10 ## Vraag 11 – Berekening van het eigen vermogen van Jaap (2 punten) Jaap wil weten of zijn ingelegde vermogen in De Baddertobbe gedurende 1 april 2022 tot en met 31 maart 2023 meer rendement heeft opgeleverd dan wanneer het bedrag op de spaarrekening was blijven staan. Jaap berekent zijn vermogen per 31 maart 2023 en houdt daarbij rekening met: − de toerekening aan Jaap van het resultaat van De Baddertobbe over de periode 1 april 2022 – 31 maart 2023. Het resultaat wordt gelijkmatig over het jaar verkregen en toegerekend naar rato van het ingebrachte vermogen. − de betaling op 1 oktober 2022 van € 25.000 van de bankrekening van de onderneming voor de aankoop van een auto voor Jaap die hij voor privédoeleinden zal gebruiken. 11 Bereken de omvang van het eigen vermogen van Jaap per 31 maart 2023. Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag over het berekenen van het eigen vermogen, waarbij je rekening moet houden met winstverdeling en privé-onttrekkingen. Wat moet je kennen: ["Wat eigen vermogen is en hoe het verandert door resultaten en onttrekkingen.","Hoe winst wordt verdeeld in een Vennootschap onder firma (VOF), vaak naar rato van ingebracht vermogen.","Wat een privé-onttrekking is en hoe dit het eigen vermogen beïnvloedt."] Wat moet je kunnen: ["Gegevens uit de tekst correct interpreteren en gebruiken in je berekening.","Een aandeel in het resultaat pro rata (naar verhouding) berekenen.","Een correcte berekening uitvoeren om het eigen vermogen te bepalen."] Waar op letten: ["Let op dat je de privé-onttrekking altijd aftrekt van het eigen vermogen.","Zorg ervoor dat je het aandeel in het resultaat correct berekent, vooral als dit naar rato van ingebracht vermogen moet."] Vaardigheden: Balansposten herkennen, Activa en passiva onderscheiden, Rekenvaardigheid Kernbegrippen: Eigen vermogen, Privé-onttrekking, Winstverdeling, Vennootschap onder firma (VOF) Veelgemaakte fouten: - De privé-onttrekking vergeten af te trekken van het eigen vermogen. - Het aandeel in het resultaat onjuist berekenen, bijvoorbeeld door niet naar rato van het ingebrachte vermogen te rekenen. - De datum van de privé-onttrekking verkeerd interpreteren en deze ten onrechte niet meenemen in de berekening voor de periode tot 31 maart 2023. - Niet alle activa of passiva meenemen - Verkeerde datum hanteren - Activa en passiva door elkaar halen Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-1/vraag/11 ## Vraag 12 – Rendement op geïnvesteerd vermogen berekenen (3 punten) Bereken voor Jaap het rendement op zijn gemiddeld geïnvesteerde vermogen. Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag waarbij je het rendement op geïnvesteerd vermogen moet berekenen voor een specifieke persoon binnen een onderneming. Wat moet je kennen: ["Wat 'rendement op geïnvesteerd vermogen' betekent.","Hoe je het gemiddeld geïnvesteerd vermogen berekent.","Hoe je het deel van het resultaat berekent dat een specifieke persoon toekomt."] Wat moet je kunnen: ["De juiste gegevens uit de vraag of bijlagen halen.","Een formule toepassen voor het berekenen van rendement.","Procenten berekenen."] Waar op letten: ["Let op dat je het gemiddeld geïnvesteerd vermogen gebruikt en niet alleen het begin- of eindvermogen.","Zorg ervoor dat je alleen het deel van het resultaat meeneemt dat aan de betreffende persoon toekomt, en niet het totale resultaat van de onderneming."] Vaardigheden: Formulekennis (rendement), Gegevens uit context halen en selecteren, Rekenen met percentages Kernbegrippen: Rendement op geïnvesteerd vermogen, Gemiddeld geïnvesteerd vermogen, Resultaatverdeling Veelgemaakte fouten: - Het begin- of eindvermogen gebruiken in plaats van het gemiddelde vermogen. - Het totale resultaat van de onderneming gebruiken in plaats van het deel dat aan Jaap toekomt. - Een rekenfout maken bij het overnemen van bedragen uit voorgaande vragen. - Het verkeerde winstbedrag gebruiken (bijv. voor belasting i.p.v. na belasting) - Het vermogen aan het begin of einde van de periode gebruiken in plaats van het gemiddelde - Het verkeerde type vermogen gebruiken Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-1/vraag/12 ## Vraag 13 – Rendement vergelijken: investering vs. spaarrekening (1 punt) Leg uit of het door Jaap ingelegde vermogen in De Baddertobbe gedurende 1 april 2022 tot en met 31 maart 2023 meer rendement heeft opgeleverd dan wanneer het bedrag op een spaarrekening was blijven staan. Wat kun je verwachten: Deze vraag vraagt je om twee verschillende rendementen met elkaar te vergelijken en daar een duidelijke conclusie uit te trekken. Let goed op dat je de juiste percentages gebruikt en deze helder naast elkaar zet. Wat moet je kennen: ["Wat rendement op geïnvesteerd vermogen precies betekent.","Het concept van opportunity costs, oftewel de gemiste kansen van een alternatieve investering.","Hoe je verschillende rendementspercentages op een correcte manier met elkaar vergelijkt."] Wat moet je kunnen: ["De relevante rendementspercentages van de investering en de spaarrekening correct identificeren.","Een heldere vergelijking maken tussen de twee financiële opties.","Een duidelijke conclusie trekken op basis van je vergelijking, zoals gevraagd in de vraag."] Waar op letten: ["Let op dat je het juiste rendementspercentage van de investering gebruikt; misschien heb je dit in een eerdere vraag al berekend.","Vergeet niet de rente van de spaarrekening mee te nemen in je vergelijking, anders is je antwoord niet compleet."] Vaardigheden: Rendementsberekening uitvoeren, Gegevens interpreteren, Vergelijkingen maken, Conclusies trekken Kernbegrippen: Rendement op geïnvesteerd vermogen, Opportunity cost, Vergelijkende analyse Veelgemaakte fouten: - Verkeerde rendementspercentage overnemen uit de vorige vraag - De rente op de spaarrekening niet benoemen in de vergelijking - Geen duidelijke conclusie trekken (ja/nee) - Verkeerde periode hanteren - Rente/rendement van spaarrekening vergeten - Onvolledige berekening Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-1/vraag/13 ## Vraag 14 – Functiegroep: CAO of individuele arbeidsovereenkomst? (2 punten) Hoort de indeling van een werknemer in een functiegroep tot de collectieve arbeidsovereenkomst of tot de individuele arbeidsovereenkomst? Motiveer het antwoord. Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag over de indeling van een werknemer in een functiegroep en moet bepalen of dit onder de collectieve of individuele arbeidsovereenkomst valt. Let goed op de motivatie, want die is cruciaal. Wat moet je kennen: ["Wat een individuele arbeidsovereenkomst inhoudt.","Wat een collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) inhoudt.","Wat het doel is van functiegroepen.","Het verschil tussen collectieve afspraken en individuele afspraken."] Wat moet je kunnen: ["De vraag analyseren om de kern te achterhalen.","Een standpunt kiezen en dit helder motiveren.","Het onderscheid maken tussen algemene regels en specifieke toepassingen."] Waar op letten: ["Verwar het algemene systeem van functiegroepen niet met jouw specifieke plaatsing daarin.","Zorg altijd voor een duidelijke en specifieke motivatie, anders krijg je geen punten."] Vaardigheden: Begrippen onderscheiden, Juridische context begrijpen, Motiveren Kernbegrippen: individuele arbeidsovereenkomst, collectieve arbeidsovereenkomst (CAO), functiegroep, salarisindeling Veelgemaakte fouten: - Verwarren van het systeem van functiegroepen (collectief) met de individuele plaatsing erin. - Geen of een onvoldoende specifieke motivatie geven. - Denken dat er maar één correct antwoord mogelijk is, terwijl beide opties verdedigbaar zijn. - Verkeerde overeenkomst kiezen - Onvoldoende motivatie - Algemene antwoorden geven Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-1/vraag/14 ## Vraag 15 – Redenen voor een vast contract (2 punten) Noem twee bedrijfseconomische redenen voor de werkgever om een overeenkomst voor onbepaalde tijd aan te bieden in plaats van een overeenkomst voor bepaalde tijd. Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag over de keuze van een werkgever tussen een vast en een tijdelijk contract. Let goed op dat je vanuit het perspectief van de werkgever denkt en bedrijfseconomische redenen noemt. Wat moet je kennen: ["De verschillen tussen een arbeidsovereenkomst voor bepaalde en onbepaalde tijd.","Waarom werkgevers bepaalde keuzes maken in hun personeelsbeleid.","De impact van personeelsverloop en wervingskosten op een bedrijf.","Wat arbeidsmarktkrapte betekent voor een werkgever."] Wat moet je kunnen: ["Bedrijfseconomische redenen onderscheiden van andere soorten redenen.","De gevolgen van verschillende contractvormen voor de werkgever inschatten.","Redeneren vanuit het perspectief van de werkgever."] Waar op letten: ["Let op dat je redeneert vanuit het perspectief van de werkgever, niet van de werknemer.","Zorg ervoor dat je alleen bedrijfseconomische redenen noemt, dus geen sociale of juridische."] Vaardigheden: Begrippenkennis (arbeidsovereenkomsten), Analyseren van werkgeversbelangen, Redeneren en argumenteren Kernbegrippen: arbeidsovereenkomst, personeelsbeleid, personeelsverloop, arbeidsmarktkrapte Veelgemaakte fouten: - Perspectief van werknemer i.p.v. werkgever noemen. - Niet-bedrijfseconomische redenen geven (bijv. sociale of juridische redenen). - Het antwoord te vaag formuleren, zonder link naar kosten, opbrengsten of bedrijfscontinuïteit. - Niet-bedrijfseconomische redenen noemen - Slechts één reden noemen in plaats van twee - Te algemene redenen geven die niet specifiek zijn voor onbepaalde tijd Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-1/vraag/15 ## Vraag 16 – Beëindiging vast contract door werkgever (2 punten) De werkgever kan verschillende redenen aanvoeren voor het voortijdig beëindigen van een arbeidscontract voor onbepaalde tijd. 2p 16 Noem twee redenen voor een werkgever om een contract voor onbepaalde tijd voortijdig te beëindigen. Wat kun je verwachten: Deze vraag test je kennis over de redenen waarom een werkgever een vast contract mag beëindigen. Let goed op het perspectief van de werkgever. Wat moet je kennen: ["Wat een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd inhoudt.","De juridische gronden die een werkgever mag gebruiken voor ontslag.","Het verschil tussen ontslag door de werkgever en ontslag door de werknemer."] Wat moet je kunnen: ["Juridische termen en concepten correct toepassen.","Redenen voor ontslag vanuit het juiste perspectief (werkgever) benoemen."] Waar op letten: ["Let op dat je de redenen vanuit het perspectief van de werkgever benoemt, niet vanuit de werknemer.","Zorg ervoor dat de redenen die je noemt juridisch geldig zijn voor ontslag."] Vaardigheden: Kennis van arbeidsrechtelijke gronden, Feitenkennis reproduceren, Specifieke redenen benoemen Kernbegrippen: arbeidsovereenkomst onbepaalde tijd, ontslagrecht, bedrijfseconomische redenen, disfunctioneren, arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd, ontslaggronden Veelgemaakte fouten: - Redenen noemen die geen wettelijke ontslaggrond zijn. - Verwarren met het niet verlengen van een tijdelijk contract. - Te vage omschrijvingen geven. - Redenen noemen die niet legitiem zijn volgens het arbeidsrecht - Redenen noemen die alleen gelden voor tijdelijke contracten - Slechts één reden noemen of te vage redenen geven Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-1/vraag/16 ## Vraag 17 – CAO-salaris berekenen voor een deeltijdbaan (2 punten) Het maandsalaris van Margot bedroeg in september 2020 € 1.480. Zij stelt dat dit hoger is dan wat in de cao is vermeld. Toon met een berekening aan dat Margot gelijk heeft met betrekking tot het salaris. Wat kun je verwachten: Je krijgt een situatie waarin je het CAO-salaris voor een deeltijdbaan moet berekenen en dit vervolgens moet vergelijken met een gegeven salaris. Wat moet je kennen: ["Wat een CAO-salaris is en hoe dit wordt vastgesteld.","Hoe je een deeltijdfactor correct toepast om een parttime salaris te berekenen.","Hoe je rekening houdt met een indexatie van het salaris (bijvoorbeeld een loonsverhoging of -verlaging)."] Wat moet je kunnen: ["Een pro-rata salarisberekening uitvoeren.","Gegevens uit de vraag en bijlage combineren voor je berekening.","Het berekende salaris vergelijken met een gegeven salaris om een conclusie te trekken.","Breuken correct opstellen en vermenigvuldigen."] Waar op letten: ["Let goed op dat je de parttime- en fulltime-uren niet omdraait in je breuk.","Zorg ervoor dat je de indexatie correct toepast en niet vergeet."] Vaardigheden: Berekeningen uitvoeren, Gegevens toepassen, Logisch redeneren, Conclusie trekken Kernbegrippen: CAO-salaris, Deeltijdfactor, Pro-rata salarisberekening Veelgemaakte fouten: - Parttime- en fulltime-uren omdraaien in de breuk (34/24 i.p.v. 24/34). - Indexatie verkeerd toepassen (102,5/100 i.p.v. 100/102,5) of vergeten. - Vergeten de eindconclusie te trekken door het berekende salaris te vergelijken met het daadwerkelijke salaris. - Rekenfouten maken - Niet alle relevante gegevens meenemen - Geen duidelijke conclusie trekken Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-1/vraag/17 ## Vraag 18 – Winstverdeling en toename van de reserves (2 punten) Bereken de toename van de reserves van Verdonk als gevolg van de verdeling van het resultaat van 2022. Wat kun je verwachten: Je gaat berekenen hoeveel de reserves van een bedrijf toenemen na het verdelen van de winst. Let goed op de volgorde waarin de winst wordt verdeeld. Wat moet je kennen: ["Het verschil tussen preferent en gewoon dividend.","Hoe je preferent dividend berekent, vaak als een vast bedrag per aandeel of percentage van de nominale waarde.","Hoe je dividend voor gewone aandeelhouders berekent, ook vaak als een vast bedrag per aandeel.","Dat de rest van de winst na dividenduitkering wordt toegevoegd aan de reserves."] Wat moet je kunnen: ["De totale winst na belasting identificeren.","Het totale preferente dividend berekenen op basis van de gegevens.","Het totale dividend voor gewone aandeelhouders berekenen op basis van de gegevens.","De toename van de reserves berekenen door de dividenden van de winst af te trekken."] Waar op letten: ["Let erop dat je het preferent dividend altijd als eerste van de winst aftrekt.","Voorkom rekenfouten, vooral bij het bepalen van het totale dividend voor gewone aandeelhouders."] Vaardigheden: Rekenen met percentages, Inzicht in winstverdeling, Financiële gegevens interpreteren Kernbegrippen: winstverdeling, resultaatverdeling, preferent dividend, dividend gewone aandelen, reserves Veelgemaakte fouten: - Vergeten het preferent dividend als eerste van de winst af te trekken. - Een rekenfout maken bij het bepalen van het totale dividend voor gewone aandeelhouders. - Het totale dividend verwarren met de toevoeging aan de reserves. - Het volledige resultaat toerekenen aan reserves zonder rekening te houden met dividend - Foutief rekenen met de verdelingspercentages - Het verkeerde resultaat als uitgangspunt nemen Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-1/vraag/18 ## Vraag 19 – Verandering banksaldo door dividendbetalingen (2 punten) Bereken de verandering van het banksaldo van Verdonk door de betaling van het netto cashdividend en de totale dividendbelasting. Wat kun je verwachten: Je gaat hier berekenen hoe het banksaldo van een bedrijf verandert door de uitbetaling van dividend en de afdracht van dividendbelasting. Let goed op welke delen van het dividend het banksaldo beïnvloeden. Wat moet je kennen: ["Wat het verschil is tussen cashdividend en stockdividend.","Dat dividendbelasting over het totale bruto dividend wordt berekend.","Hoe dividendbetalingen en dividendbelasting het banksaldo beïnvloeden."] Wat moet je kunnen: ["Relevante gegevens uit de bijlage halen.","Het totale bruto dividend berekenen.","Het bruto stockdividend berekenen.","De uiteindelijke mutatie van het banksaldo vaststellen."] Waar op letten: ["Let op dat het dividend voor gewone aandelen vaak uit een cash- én een stockdeel bestaat.","Onthoud dat dividendbelasting over het totale bruto dividend wordt berekend, dus over zowel cash- als stockdividend."] Vaardigheden: Financiële berekeningen uitvoeren, Begrippenkennis (netto cashdividend, dividendbelasting), Optellen van bedragen Kernbegrippen: dividend, cashdividend, stockdividend, dividendbelasting, kasstroom Veelgemaakte fouten: - Vergeten dat het dividend voor gewone aandelen is opgesplitst in een cash- en een stockdeel. - De verandering van het banksaldo onjuist berekenen. Het correctievoorschrift berekent dit als het totale bruto dividend minus het stockdividend, wat resulteert in het bruto cashdividend. - De dividendbelasting wordt berekend over het totale dividend (zowel cash als stock), niet alleen over het cashdividend. - Alleen het netto dividend meenemen in de berekening - Alleen de dividendbelasting meenemen - Rekenfouten maken bij het optellen Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-1/vraag/19 ## Vraag 20 – Berekening totaal beleggersrendement (2 punten) Bereken het totale beleggersrendement van de heer Vrieling op de gewone aandelen Verdonk in 2022 op basis van de gemiddelde beurskoers over 2022 in ten minste één decimaal. Wat kun je verwachten: Je gaat het totale rendement berekenen dat een belegger heeft behaald op zijn aandelen, waarbij je rekening houdt met zowel dividend als koersverandering. Let goed op welke koers je als basis gebruikt. Wat moet je kennen: ["Wat beleggersrendement is en hoe dit is opgebouwd.","Hoe je het dividendrendement berekent.","Hoe je het koersrendement berekent.","Hoe je een gemiddelde beurskoers berekent."] Wat moet je kunnen: ["De relevante gegevens uit de tekst halen.","De formule voor de gemiddelde beurskoers correct toepassen.","De formules voor dividendrendement en koersrendement correct toepassen.","Verschillende rendementen combineren tot een totaalrendement."] Waar op letten: ["Let op dat je de gemiddelde beurskoers gebruikt als noemer in je berekeningen, niet de begin- of eindkoers.","Zorg dat je het koersverschil correct berekent door de eindkoers min de beginkoers te doen."] Vaardigheden: Beleggersrendement berekenen, Gegevens interpreteren, Afronden op decimalen Kernbegrippen: beleggersrendement, dividendrendement, koersrendement, gemiddelde beurskoers Veelgemaakte fouten: - De begin- of eindkoers gebruiken als noemer in de berekening in plaats van de gevraagde gemiddelde beurskoers. - Het dividend per aandeel verwarren met het totale dividend of het cashdividend. - Een rekenfout maken bij het berekenen van het koersverschil (eindkoers - beginkoers). - Alleen koerswinst of dividend meenemen - Verkeerde koers gebruiken - Foutief afronden Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-1/vraag/20 ## Vraag 21 – Bevoegdheden van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (2 punten) Op de Algemene Vergadering van Aandeelhouders wordt het voorstel van de directie om dividend beschikbaar te stellen goedgekeurd door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. 1p 21 Noem een andere bevoegdheid van de Algemene vergadering van Aandeelhouders dan het vaststellen van de hoogte van het dividend. Wat kun je verwachten: Deze vraag toetst je kennis over de verschillende taken en bevoegdheden van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA). Let goed op dat je een andere bevoegdheid noemt dan het vaststellen van het dividend. Wat moet je kennen: ["Wat de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA) is en wat haar rol is binnen een onderneming.","De verschillende specifieke bevoegdheden die de AVA heeft.","Het onderscheid tussen de bevoegdheden van de AVA en die van andere organen, zoals de directie of Raad van Bestuur.","Dat het vaststellen van dividend een bevoegdheid van de AVA is, maar dat de vraag om een ándere bevoegdheid vraagt."] Wat moet je kunnen: ["Specifieke bevoegdheden van de AVA correct benoemen.","Een bevoegdheid van de AVA onderscheiden van bevoegdheden van andere organen.","De vraag goed lezen en een antwoord geven dat voldoet aan de gestelde voorwaarden."] Waar op letten: ["Noem geen bevoegdheden die bij de Raad van Bestuur horen in plaats van bij de AVA.","Noem niet het vaststellen van het dividend, want de vraag sluit dit expliciet uit."] Vaardigheden: Kennis van bedrijfsvormen, Specifieke bevoegdheden benoemen Kernbegrippen: Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA), Bevoegdheden AVA, Corporate governance, Statutenwijziging Veelgemaakte fouten: - Bevoegdheden van de Raad van Bestuur noemen in plaats van de AVA. - Het vaststellen van het dividend noemen, wat expliciet is uitgesloten in de vraag. - Een te algemeen antwoord geven zonder een specifieke bevoegdheid te noemen. - Bevoegdheden van andere organen noemen - Te algemeen antwoord geven Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-1/vraag/21 ## Vraag 22 – Effect van cashdividend op de quick ratio (2 punten) De liquiditeit op basis van de quick ratio van Verdonk is al laag en zal in 2023 nog verder dalen door het ter beschikking stellen van extra cashdividend. Op termijn kan dit zeer negatieve gevolgen hebben voor de aandeelhouders. Leg uit waarom de quick ratio van Verdonk daalt door het beschikbaar stellen van cash dividend. Betrek in het antwoord zowel de teller als de noemer. Wat kun je verwachten: Je krijgt een situatie voorgelegd over de liquiditeit van een bedrijf en moet uitleggen hoe een specifieke gebeurtenis de quick ratio beïnvloedt. Wat moet je kennen: ["De definitie van de quick ratio, inclusief de componenten van de teller en de noemer.","Wat cashdividend is en wat het 'ter beschikking stellen' ervan betekent voor de financiële positie van een bedrijf.","Het verschil tussen kort vreemd vermogen en vlottende activa."] Wat moet je kunnen: ["De impact van een financiële transactie op de balansposten analyseren.","De quick ratio formule correct toepassen en de gevolgen van veranderingen in de componenten uitleggen.","Financiële concepten helder en beknopt uitleggen."] Waar op letten: ["Let goed op het verschil tussen het 'beschikbaar stellen' en het 'uitbetalen' van dividend, want dit heeft een ander effect op de balans.","Zorg ervoor dat je het effect op zowel de teller als de noemer van de quick ratio benoemt in je uitleg."] Vaardigheden: Formule quick ratio toepassen, Balansmutaties analyseren, Oorzaak-gevolg relatie uitleggen Kernbegrippen: quick ratio, cashdividend, kort vreemd vermogen, vlottende activa, liquiditeit Veelgemaakte fouten: - Verwarring tussen 'beschikbaar stellen' (creëert schuld) en 'uitbetalen' (vermindert liquide middelen en schuld). - Het niet benoemen van het effect op zowel de teller (blijft gelijk) als de noemer (neemt toe). - Onjuiste definitie van de componenten van de quick ratio. - Alleen teller of noemer noemen - Verkeerde impact op balansposten Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-1/vraag/22 ## Vraag 23 – Gevolgen aandelenemissie voor beleggersrendement (2 punten) Leg uit dat het aantrekken van nieuw eigen vermogen door een openbare aandelenemissie negatieve gevolgen kan hebben voor het toekomstige beleggersrendement van de aandeelhouders van gewone aandelen. Betrek in het antwoord zowel de teller als de noemer. Wat kun je verwachten: Deze vraag ging over de gevolgen van een aandelenemissie voor het beleggersrendement. Belangrijk om te weten is dat deze specifieke vraag onduidelijk was, waardoor je er altijd de volle punten voor kreeg. Wat moet je kennen: ["Wat een aandelenemissie is en waarom een bedrijf dit zou doen.","Wat beleggersrendement inhoudt en uit welke componenten het bestaat.","Het concept van 'winst per aandeel' en hoe dit kan veranderen door een emissie (verwateringseffect).","Hoe een aandelenemissie de beurskoers van een aandeel kan beïnvloeden."] Wat moet je kunnen: ["Analyseren hoe een bedrijfshandeling (aandelenemissie) invloed heeft op verschillende financiële indicatoren.","Uitleggen van oorzaak-gevolgrelaties in bedrijfseconomische context.","De impact op zowel de teller als de noemer van een ratio benoemen en verklaren."] Waar op letten: ["Let op dat je zowel de teller als de noemer van het beleggersrendement bespreekt.","Zorg dat je goed uitlegt waarom de beurskoers zou kunnen dalen na een aandelenemissie."] Vaardigheden: Kennis van financiële ratio's (rendement), Inzicht in de gevolgen van een aandelenemissie, Analytisch redeneren en uitleggen Kernbegrippen: aandelenemissie, beleggersrendement, winst per aandeel, verwateringseffect, beurskoers Veelgemaakte fouten: - Alleen het effect op de teller (winst per aandeel) noemen en niet op de noemer (beurskoers) - Verwarren van totaal resultaat met resultaat per aandeel - Niet uitleggen waarom de beurskoers zou kunnen dalen - Alleen de noemer (aantal aandelen) benoemen zonder de teller - De teller (totale winst) niet correct relateren aan de emissie - Geen duidelijke uitleg geven over de negatieve gevolgen Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-1/vraag/23 ## Vraag 24 – De legitieme portie: recht van een onterfd kind (1 punt) Hoe heet het gedeelte van de erfenis waarop een kind dat in een testament is onterfd toch recht heeft? Wat kun je verwachten: Deze vraag test je kennis van specifieke termen binnen het erfrecht, met name wat er gebeurt als een kind wordt onterfd. Wat moet je kennen: ["De basisprincipes van het erfrecht.","Wat een testament inhoudt en wat onterven betekent.","Het concept van de legitieme portie."] Wat moet je kunnen: ["Specifieke juridische termen uit het erfrecht correct benoemen.","Het verschil begrijpen tussen onterven en het recht op een deel van de erfenis."] Waar op letten: ["Let op dat je de legitieme portie niet verwart met het wettelijk erfdeel.","Onthoud dat een testament een kind niet volledig van de erfenis kan uitsluiten."] Vaardigheden: Terminologie herkennen, Basisbegrippen erfrecht toepassen Kernbegrippen: Erfrecht, Legitieme portie, Testament, Onterven Veelgemaakte fouten: - Verwarren van de legitieme portie met het wettelijk erfdeel. - Denken dat een testament een kind volledig kan uitsluiten van de erfenis. - Algemene termen gebruiken - De term verwarren met andere erfrechtelijke begrippen Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-1/vraag/24 ## Vraag 25 – Berekening legitieme portie (1 punt) Bereken het deel van de erfenis in euro’s voor belasting waar Bente recht op heeft. Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag waarbij je moet berekenen welk deel van een erfenis iemand krijgt, zelfs als een testament anders bepaalt. Let goed op welke bezittingen meetellen en welke breuk je moet gebruiken. Wat moet je kennen: ["De definitie van een legitieme portie.","Hoe je de omvang van een nalatenschap bepaalt.","De invloed van een testament op de legitieme portie.","De breuk die hoort bij de legitieme portie voor een kind."] Wat moet je kunnen: ["Alle bezittingen van de nalatenschap correct optellen.","De juiste breuk toepassen voor het berekenen van de legitieme portie.","Een berekening uitvoeren met de juiste stappen."] Waar op letten: ["Let op dat je alle bezittingen bij elkaar optelt om de totale nalatenschap te bepalen.","Zorg ervoor dat je de juiste breuk gebruikt voor de legitieme portie, dit is niet altijd 1/1."] Vaardigheden: Financiële berekeningen uitvoeren, Lezen en interpreteren van context (voor bedragen/percentages), Vermenigvuldigen of delen Kernbegrippen: Legitieme portie, Erfrecht, Nalatenschap, Testament Veelgemaakte fouten: - Vergeten alle bezittingen (huis en spaargeld) op te tellen. - De verkeerde breuk gebruiken voor de legitieme portie (bijvoorbeeld 1/1 in plaats van 1/2). - Het verwarren van de legitieme portie met het wettelijk erfdeel. - Erfbelasting al meenemen in de berekening - Een foutief percentage of breuk toepassen - Rekenfouten maken Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-1/vraag/25 ## Vraag 26 – Berekening van erf- en schenkbelasting (1 punt) Bereken het totaal aan belasting dat Bente en haar stiefzusjes moeten betalen als gevolg van haar erfenis en schenking. Gebruik hiervoor de tarieven uit informatiebron 6. Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag waarbij je de totale belasting moet berekenen die ontstaat uit zowel een erfenis als een schenking, rekening houdend met de juiste tarieven en vrijstellingen voor verschillende personen. Wat moet je kennen: ["De regels voor erfbelasting, inclusief vrijstellingen en tariefschijven.","De regels voor schenkbelasting, inclusief vrijstellingen en tariefschijven.","Het verschil tussen een bruto en netto erfdeel.","De volgorde waarin je belasting berekent bij een combinatie van erfenis en schenking."] Wat moet je kunnen: ["Tarieven en vrijstellingen uit de informatiebron correct toepassen.","Belastingbedragen berekenen voor meerdere betrokken personen.","Onderscheid maken tussen verschillende belastingsoorten (erf- en schenkbelasting).","De berekeningen in de juiste chronologische volgorde uitvoeren."] Waar op letten: ["Let goed op dat je de juiste vrijstellingen toepast voor zowel de erfbelasting als de schenkbelasting.","Zorg ervoor dat je de schenkbelasting voor álle betrokken personen berekent, niet slechts voor één."] Vaardigheden: Belastingberekening uitvoeren, Gegevens uit bronnen toepassen, Meerdere berekeningen combineren, Nauwkeurig werken Kernbegrippen: erfbelasting, schenkbelasting, vrijstellingen, tariefschijven Veelgemaakte fouten: - Vrijstellingen vergeten toe te passen voor zowel erf- als schenkbelasting. - Schenkbelasting voor slechts één persoon berekenen in plaats van voor beide stiefzusjes. - De schenking baseren op het bruto erfdeel in plaats van het netto erfdeel (na aftrek van Bente's eigen erfbelasting). - Verkeerde tarieven gebruiken - Vrijstellingen negeren - Reken- of optelfouten maken - Niet alle personen meenemen Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-1/vraag/26 ## Vraag 27 – Schenkbelasting voorkomen (1 punt) Hoe kan in zijn algemeenheid, binnen de wettelijke regels, worden voorkomen dat er bij de schenkingen belasting moet worden betaald? Wat kun je verwachten: Deze vraag test je kennis over hoe je binnen de wettelijke regels schenkbelasting kunt vermijden. Je moet een algemene strategie kunnen formuleren. Wat moet je kennen: ["Wat schenkbelasting is en wanneer je deze moet betalen.","Het concept van de jaarlijkse schenkingsvrijstelling.","De mogelijkheid om schenkingen te spreiden over tijd."] Wat moet je kunnen: ["De relevante wettelijke regels over schenkbelasting toepassen.","Een algemene, praktische oplossing bedenken voor een financieel vraagstuk."] Waar op letten: ["Let op dat je schenkbelasting niet verwart met erfbelasting; dit zijn verschillende belastingen.","Zorg dat je de jaarlijkse vrijstelling noemt als het belangrijkste mechanisme om belasting te voorkomen."] Vaardigheden: Kennis toepassen, Wettelijke regels benoemen, Praktische oplossingen formuleren Kernbegrippen: schenkbelasting, schenkingsvrijstelling, spreiden van schenkingen Veelgemaakte fouten: - Verwarring tussen schenkbelasting en erfbelasting. - Niet noemen van de jaarlijkse vrijstelling als mechanisme. - Een casus-specifiek antwoord geven in plaats van de gevraagde algemene regel. - Illegale methoden voorstellen - Alleen algemeenheden noemen zonder concrete oplossing Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-1/vraag/27 ## Vraag 28 – Berekening spaarrekening bij papieren schenking (2 punten) Bereken het bedrag dat Kira op deze spaarrekening heeft staan op 2 september 2022. Wat kun je verwachten: Deze vraag test je kennis over het berekenen van het bedrag op een spaarrekening, waarbij je rekening moet houden met zowel enkelvoudige als samengestelde interest over verschillende periodes. Wat moet je kennen: ["Het verschil tussen enkelvoudige en samengestelde interest.","Hoe je enkelvoudige interest berekent over een schenking op papier.","Hoe je samengestelde interest toepast op een spaarrekening.","De volgorde van gebeurtenissen en tijdlijnen voor renteberekeningen."] Wat moet je kunnen: ["De jaarlijkse enkelvoudige interest over de papieren schenking berekenen.","De totale interest die op een specifieke datum is ontvangen, bepalen.","De samengestelde interest toepassen op bedragen die op de spaarrekening staan.","De eindwaarde van het spaartegoed op een bepaalde datum berekenen."] Waar op letten: ["Let goed op het onderscheid tussen de 6% enkelvoudige interest van de schenkers en de 2% samengestelde interest op de spaarrekening.","Vergeet niet dat de eerste ontvangen interest ook rente opbouwt op de spaarrekening."] Vaardigheden: Rekenen met rente (enkelvoudig/samengesteld), Tijdlijnen interpreteren, Optellen en aftrekken van bedragen Kernbegrippen: schenking op papier, enkelvoudige interest, samengestelde interest, eindwaarde berekenen Veelgemaakte fouten: - Verwarring tussen enkelvoudige interest (6% van de schenkers) en samengestelde interest (2% op de spaarrekening). - Incorrecte berekening van de interestbasis voor de betaling in 2022; deze is gebaseerd op de cumulatieve schenking van twee jaar. - Vergeten om de eerste ontvangen intereststorting (€285) een jaar lang rente te laten opbouwen op de spaarrekening. - Foutief rekenen met de looptijd (bijv. maanden i.p.v. jaren) - De rente niet correct toepassen (bijv. enkelvoudig waar samengesteld moet) - Stortingen of opnames vergeten mee te nemen Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-1/vraag/28 ## Vraag 29 – Waarom de overheid subsidie gaf voor constante kosten (1 punt) Leg uit waarom de overheid alleen een subsidie verstrekte voor compensatie van constante kosten en niet voor de variabele kosten. Wat kun je verwachten: Deze vraag test je begrip van constante en variabele kosten in de context van overheidssteun. Je moet goed uitleggen waarom het verschil tussen deze kostensoorten ertoe doet. Wat moet je kennen: ["De definitie van constante kosten.","De definitie van variabele kosten.","Hoe omzetdaling de variabele kosten beïnvloedt.","Hoe omzetdaling de constante kosten beïnvloedt."] Wat moet je kunnen: ["De begrippen constante en variabele kosten correct toepassen.","De relatie tussen omzet en kosten uitleggen.","Een economische redenering opbouwen."] Waar op letten: ["Zorg dat je de definities van constante en variabele kosten niet door elkaar haalt.","Vergeet niet uit te leggen waarom variabele kosten geen subsidie nodig hebben."] Vaardigheden: Begrippen definiëren, Economische principes toepassen, Redeneren, Uitleggen Kernbegrippen: constante kosten, variabele kosten, omzetdaling, overheidssubsidie Veelgemaakte fouten: - De definities van constante en variabele kosten door elkaar halen. - Niet uitleggen waarom variabele kosten geen subsidie nodig hebben (omdat ze met de omzet mee dalen). - Het antwoord niet koppelen aan de context van een gedwongen sluiting en de daaruit volgende omzetdaling. - Verwarring tussen constante en variabele kosten - Onvoldoende uitleg van de reden - Algemene antwoorden geven Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-1/vraag/29 ## Vraag 30 – Break-evenafzet berekenen met subsidie (3 punten) Bereken met behulp van de dekkingsbijdrage per shared-dining box hoeveel boxen er minimaal verkocht moeten zijn in het vierde kwartaal van 2020 om bij het verwachte subsidiebedrag break-even te spelen. Wat kun je verwachten: Je gaat hier de break-evenafzet berekenen, waarbij je goed moet letten op de verschillende kosten en een ontvangen subsidie. Wat moet je kennen: ["Wat break-evenafzet betekent.","Hoe je de dekkingsbijdrage per product berekent.","Het verschil tussen constante en variabele kosten.","Hoe een subsidie de break-evenafzet beïnvloedt."] Wat moet je kunnen: ["De dekkingsbijdrage per product berekenen.","De totale constante kosten voor een periode bepalen.","Een subsidie correct verwerken in de break-evenberekening.","De break-evenafzet berekenen met de juiste formule."] Waar op letten: ["Let goed op dat je de subsidie aftrekt van de totale constante kosten.","Zorg ervoor dat je de constante kosten voor het hele kwartaal gebruikt, niet alleen voor één maand."] Vaardigheden: Break-even analyse uitvoeren, Dekkingsbijdrage berekenen, Subsidie correct verwerken Kernbegrippen: break-evenafzet, dekkingsbijdrage, constante kosten, variabele kosten, subsidie Veelgemaakte fouten: - De subsidie vergeten af te trekken van de totale constante kosten. - De constante kosten voor één maand gebruiken in plaats van voor het hele kwartaal (3 maanden). - De variabele kosten onjuist berekenen door het percentage en het vaste bedrag niet correct te combineren. - Subsidie verkeerd verwerken - Vaste kosten niet correct bepalen - Afrondingsfouten Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2023/tijdvak-1/vraag/30 ## Opgaven (tekst van het examen) ### Pagina 1 Examen VWO 2023 tijdvak 1 woensdag 24 mei 13.30 - 16.30 uur bedrijfeconomie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Achter dit examen is een erratum opgenomen. Achter het correctievoorschrift zijn twee aanvullingen op het correctievoorschrift opgenomen. Dit examen bestaat uit 30 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 61 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden. Als bij een vraag een verklaring, uitleg of berekening gevraagd wordt, worden aan het antwoord meestal geen punten toegekend als deze verklaring, uitleg of berekening ontbreekt. Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redener worden gevraagd en je geeft meer dan twee redener, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld. VW-0400-a-23-1-o ### Pagina 2 Opgave 1 Johanna de Jong is na de geboorte van haar dochter op het idee gekomen haarclipjes voor peuters te maken. Daarvoor wil ze zich, naast haar werk als logopediste, als eigenaar van een eenmanszaak Clip & Go inschrijven bij de Kamer van Koophandel. Daar krijgt ze het advies om een SWOT-analyse op te stellen om op die manier de kansen op succes van haar onderneming te vergroten. Ze heeft onderstaande kenmerken van haar bedrijf geformuleerd: a Clip & Go kan de haarclipjes goedkoper verkopen dan de concurrent, omdat Johanna vooralsnog genoegen neemt met een lagere winstmarge. b Clip & Go gaat op korte termijn ook (kinder)kappers benaderen om de Clip & Go producten op te nemen in het assortiment van de kapperszaken. c De bestellingen van klanten worden alleen via PostNL bezorgd. Klanten van Clip & Go kunnen alleen online bestellingen plaatsen. Johanna verwacht na enkele maanden de prijzen van haar haarclipjes te kunnen verhogen. Ze blijft met haar haarclipjesprijzen wel onder die van de concurrent. 1p 1 Tot welk onderdeel van het ondernemingsplan wordt een SWOTanalyse gerekend? Johanna heeft het “alleen online plaatsen van bestellingen” in de SWOTanalyse onder een bedreiging (Threat, T) geplaatst. 2p 2 Leg uit dat dit niet correct is en leg uit onder welk onderdeel van de SWOT-analyse dit wel geplaatst had moeten worden. Johanna segmenteert de markt. 2p 3 Noem twee kenmerken van marktsegmentatie. 1p 4 Leg uit welk onderdeel van de marketingmix Clip & Go gebruikt bij het benaderen van (kinder)kappers (zie b). 2p 5 Welke vorm van prijs politiek (zie a) paste Johanna direct na de oprichting van haar onderneming toe? Verklaar het antwoord door aan te geven wat het doel van de prijs politiek is. VW-0400-a-23-1-o 2 / 13 lees verder >>>> ### Pagina 3 Ga verder op de volgende pagina. VW-0400-a-23-1-o 3 / 13 lees verder ### Pagina 4 Opave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5. Jaap de Waard en zijn dochter Ineke starten samen 1 april 2022 de onderneming De Baddertobbe. De Baddertobbe verhuurt mobiele hottubs (verwarmde bubbelbaden voor buiten) inclusief aanhangwagen. Het was Ineke opgevallen dat vooral jongeren hiervoor veel belangstelling hebben en een mobiele hottub graag mee op vakantie willen nemen. De Baddertobbe waarvan Jaap en Ineke de eigenaren zijn, is geen rechtspersoon. 2p 6 Van welke ondernemingsvorm is er sprake bij de oprichting van de onderneming van Jaap en Ineke de Waard? Motiveer het antwoord met twee argumenten. In informatiebron 1 staat een aantal randvoorwaarden die Jaap en Ineke stellen bij de oprichting van hun bedrijf. Bij het oprichten van hun onderneming is sprake van effectuation. 2p 7 Noem een fase uit informatiebron 1 die hoort bij effectuation. Motiveer tot welk kenmerk van effectuation deze randvoorwaarde hoort. Om de investeringen van De Baddertobbe bij de oprichting - gedeeltelijk - te kunnen financieren, neemt Jaap op 31 maart 2022 € 30.000 van zijn groeispaarrekening op (zie informatiebron 2). 3p 8 Bereken het bedrag dat Jaap, na de opname van € 30.000 op 31 maart 2022, na bijschrijving van de interest, nog op de spaarrekening heeft staan (zie formuleblad). Uit informatiebron 3 en 4 kunnen de kosten van de verhuuractiviteit worden bepaald. Deze kosten kunnen worden verdeeld in constante en variabele kosten. De hottubs worden alleen per week verhuurd. 6p 9 Toon met behulp van informatiebron 3 en 4 aan dat de verhuurprijs inclusief btw van een aanhanger met hottub € 166,38 per week is. Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag volledig in. In informatiebron 5 worden de nacalculatorische gegevens verstrekt voor het berekenen van het gerealiseerde resultaat voor belasting over de periode 1 april 2022 tot en met 31 maart 2023. 2p 10 Bereken het gerealiseerde resultaat voor belasting over de periode 1 april 2022 tot en met 31 maart 2023. Geef aan of er sprake is van een voordelig of van een nadelig resultaat. VW-0400-a-23-1-o 4/13 lees verder ### Pagina 5 Jaap wil weten of zijn ingelegde vermogen in De Baddertobbe gedurende 1 april 2022 tot en met 31 maart 2023 meer rendement heeft opgeleverd dan wanneer het bedrag op de spaarrekening was blijven staan. Jaap berekent zijn vermogen per 31 maart 2023 en houdt daarbij rekening met: - de toerekening aan Jaap van het resultaat van De Baddertobbe over de periode 1 april 2022 – 31 maart 2023. Het resultaat wordt gelijktijdig over het jaar verkregen en toegerekend naar rato van het ingebrachte vermogen. - de betaling op 1 oktober 2023 van € 25.000 van de bankrekening van de onderneming voor de aankoop van een auto voor Jaap die hij voor privé doeleinden zal gebruiken. 2p 11 Bereken de omvang van het eigen vermogen van Jaap per 31 maart 2023. Om zijn rendement te bepalen gaat Jaap als volgt te werk: Hij bepaalt welk deel van het resultaat hem toekomt. Daarna bepaalt hij op 1 april 2022 en op 31 maart 2023 het ongewogen rekenkundig gemiddelde van het vermogen dat hij geïnvesteerd heeft. 3p 12 Bereken voor Jaap het rendement op zijn gemiddeld geïnvesteerde vermogen. 1p 13 Leg uit of het door Jaap ingelegde vermogen in De Baddertobbe gedurende 1 april 2022 tot en met 31 maart 2023 meer rendement heeft opgeleverd dan wanneer het bedrag op een spaarrekening was blijven staan. VW-0400-a-23-1-o 5 / 13 lees verder ### Pagina 6 Opgave 3 De overkoepelende organisatie Zorgverzekeraars Nederland onderhandelt namens een aantal leden, zorgverzekeraars zoals CZ, VGZ, Menzis, met de vakbonden over een collectieve arbeidsovereenkomst voor ruim 5.500 medewerkers in de zorg. In de onderstaande tabel is een deel van de gemaakte cao-afspraken opgenomen. | Looptijd | Deze cao geldt van 1 oktober 2020 tot en met 30 september 2021. | |---|---| | Begrippen | - Maandsalaris: het bruto(maand)salaris zoals bedoeld in de salarisschalen | | | - Medewerker: de persoon die in dienst is van de werkgever. | | Minimum-cao | De werkgever en de medewerker kunnen afspraken maken die voor de medewerker in gunstige zin afwijken van deze cao. | | Arbeids-overeenkomst | De medewerker ontvangt voor of bij aanvang van zijn of haar dienstverband een schriftelijke bevestiging van zijn of haar individuele arbeidsovereenkomst met de werkgever. | | Einde arbeids-overeenkomst | De arbeidsovereenkomst eindigt van rechtswege: | | | - bij een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd: door het verstrijken van de tijd waarvoor de overeenkomst is aangegaan | | | - bij het bereiken van de AOW-leeftijd | | | De arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd kan onder bepaalde voorwaarden worden beëindigd door opzegging door de medewerker of de werkgever. | | Arbeidsduur | De voltijdmedewerker werkt (gemiddeld) 34 uur per week. Wanneer sprake is van deeltijd, geldt het evenredigheidsbeginsel. | | Werktijden | De werktijden worden vastgelegd in een rooster voor minimaal 4 weken. De werktijd per dag is maximaal 9 uur. Voor het vaststellen van roosters met werktijden voor 7:00 uur en na 21:00 uur en voor roosters in het weekend heeft de werkgever de instemming van de Ondernemingsraad nodig. | | Functie-indeling | De beloning van de medewerker is gebaseerd op de zwaarte van de functie. De werkgever deelt de medewerker in bij de salarisschaal die bij de functie hoort. | | Salaris-verhoging | De brutosalarissen van een fulltime-medewerker en de salarisschalen worden per 1 oktober 2020 verhoogd met 2,5%. Vanaf deze datum gelden de volgende maandsalarissen: | | | Functiegroep Beginsalaris (bruto) | | | 1 € 1.998 | | | 2 € 2.013 | | | 3 € 2.024 | VW-0400-a-23-1-o 6 / 13 lees verder ► ► ► ### Pagina 7 De vriendinnen Hanneke de Jonge en Margot Rutte zijn per 1 september 2020 in loondienst getreden in de functie van administratief medewerker bij twee verschillende zorgverzekeraars. Beide vrouwen hebben dezelfde opleiding en ervaring. Hanneke en Margot zijn bij aanvang van hun baan voor hun salaris ingedeeld in dezelfde functiegroep 3, administratief medewerker, met het daarbij behorende beginsalaris. CZ heeft Hanneke een baan voor bepaalde tijd aangeboden voor 17 uur per week. VGZ heeft Margot een baan aangeboden voor onbepaalde tijd voor 24 uur per week. Beiden zijn bij aanvang van hun baan voor hun salaris ingedeeld in functiegroep 3, administratief medewerker met het daarbij behorende beginsalaris. 2p 14 Hoort de indeling van een werknemer in een functiegroep tot de collectieve arbeidsovereenkomst of tot de individuele arbeidsovereenkomst? Motiveer het antwoord. Hanneke en Margot hebben verschillende arbeidsovereenkomsten. In tegenstelling tot Hanneke kreeg Margot een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd. 2p 15 Noem twee bedrijfseconomische redenen voor de werkgever om een overeenkomst voor onbepaalde tijd aan te bieden in plaats van een overeenkomst voor bepaalde tijd. De werkgever kan verschillende redenen aanvoeren voor het voortijdig beëindigen van een arbeidscontract voor onbepaalde tijd. 2p 16 Noem twee redenen voor een werkgever om een contract voor onbepaalde tijd voortijdig te beëindigen. Het maandsalaris van Margot bedroeg in september 2020 € 1.480. Zij stelt dat dit hoger is dan wat in de cao is vermeld. 2p 17 Toon met een berekening aan dat Margot gelijk heeft met betrekking tot het salaris. VW-0400-a-23-1-o 7 / 13 lees verder ►►► ### Pagina 8 Opgave 4 De heer H. Vrieling heeft op aanraden van een beleggingsadviesbureau een gewoon aandeel Verdonk nv gekocht. In het aankoopadvies stond dat het aandeel op de beurs sterk is ondergewaardeerd. Na publicatie van het jaarverslag over 2022 vraagt hij zich in januari 2023 af of hij er wel goed aan gedaan heeft om gewone aandelen Verdonk te kopen. Om deze vraag te beantwoorden, wil hij het behaalde rendement op zijn aandelen Verdonk bepalen. Hij gaat hierbij uit van het dividendvoordeel over 2022 van de directie. Hij gaat hierbij uit van de onderstaande gegevens. [FIGUUR: Tabel met de balans van Verdonk nv per 31 december 2022, met debet- en creditposten zoals Licenties, Gebouwen, Inventaris, Voorraden, Debiteuren, Geplaatst aandelenkapitaal, Reserves, Resultaat 2022 na winstbelasting, 3% Hypothecaire lening, 5% Onderhandse lening, Crediteuren en Bank.] Toelichting op de balans Het geplaatste aandelenkapitaal van Verdonk is als volgt verdeeld: - preferent aandelenkapitaal € 250.000 - gewoon aandelenkapitaal € 600.000 De nominale waarde van een preferent aandeel is € 100; die van een gewoon aandeel € 25. VW-0400-a-23-1-o 8 / 13 lees verder ► ► ► ### Pagina 9 Voorstel directie verdeling resultaat 2022 De directie stelt voor het resultaat over 2022 na winstbelasting als volgt te verdelen: - Per preferent aandeel wordt € 8 cashdividend ter beschikking gesteld; - Per gewoon aandeel wordt € 0,50 aan dividend ter beschikking gesteld. Hiervan wordt € 0,425 in de vorm van stockdividend en € 0,075 per aandeel in contanten ter beschikking gesteld; - De rest wordt gereserveerd. Overige gegevens De heer Vrieling koopt op 1 januari 2022 een aandeel Verdonk voor € 28,75 op de beurs. Hij verkoopt dit aandeel op 31 december 2022 voor € 26,35. De dividendbelasting is 15%. De gemiddelde beurskoers wordt berekend op basis van het ongewogen gemiddelde. 2p 18 Bereken de toename van de reserves van Verdonk als gevolg van de verdeling van het resultaat van 2022. 2p 19 Bereken de verandering van het banksaldo van Verdonk door de betaling van het netto cashdividend en de totale dividendbelasting. 2p 20 Bereken het totale beleggersrendement van de heer Vrieling op de gewone aandelen Verdonk in 2022 op basis van de gemiddelde beurskoers over 2022 in ten minste één decimaal. Op de Algemene Vergadering van Aandeelhouders wordt het voorstel van de directie om dividend beschikbaar te stellen goedgekeurd door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. 1p 21 Noem een andere bevoegdheid van de Algemene vergadering van Aandeelhouders dan het vaststellen van de hoogte van het dividend. De liquiditeit op basis van de quick ratio van Verdonk is al laag en zal in 2023 nog verder dalen door het ter beschikking stellen van extra cashdividend. Op termijn kan dit zeer negatieve gevolgen hebben voor de aandeelhouders. 2p 22 Leg uit waarom de quick ratio van Verdonk daalt door het ter beschikking stellen van cash dividend. Betrek in het antwoord zowel de teller als de noemer. VW-0400-a-23-1-o 9 / 13 lees verder ►►► ### Pagina 10 Verdonk wil de liquiditeit op basis van de quick ratio op korte termijn verbeteren door het aantrekken van nieuw eigen vermogen door een openbare emissie van aandelen. 2p 23 Leg uit dat het aantrekken van nieuw eigen vermogen door een openbare aandelenemissie negatieve gevolgen kan hebben voor het toekomstige beleggersrendement van de aandeelhouders van gewone aandelen. Betrek in het antwoord zowel de teller als de noemer. VW-0400-a-23-1-o 10 / 13 lees verder ► ► ► ### Pagina 11 Opave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 en 7. Bente is enig kind van Saar en Kees. Na de scheiding van haar ouders is Bente opgegroeid bij haar moeder Saar en haar nieuwe partner Dawid. Dawid heeft twee dochters (Kira en Elsa) uit een eerdere relatie. Kees heeft na de scheiding geen nieuwe partner gevonden en geen andere kinderen gekregen. In januari 2020 krijgt Bente een bericht dat haar vader Kees is overleden en dat een testament is opgemaakt waaruit blijkt dat de gehele erfenis naar een kerkelijke stichting gaat. Het huis van Kees heeft een WOZ-waarde") van € 167.500. De WOZ- waarde van een woning wordt als basis gebruikt bij erfbelasting. Het huis is vrij van hypotheek. Verder heeft Kees nog een spaarrekening met daarop een tegoed van € 45.000. Ondanks het testament vermoedt Bente dat ze toch recht heeft op een deel van de erfenis. noot 1 De Waardering Onroerende Zaken (WOZ) bepaalt de hoogte van belastingen en gemeentelijke heffingen. De gemeente stelt de WOZ-waarde van uw huis vast aan de hand van een taxatie. 1p 24 Hoe heet het gedeelte van de erfenis waarop een kind dat in een testament is onterfd toch recht heeft? Bente eist haar deel van de erfenis op en komt erachter dat ze de helft krijgt van het erfdeel waar ze recht op zou hebben gehad als er geen testament zou zijn opgemaakt. 1p 25 Bereken het deel van de erfenis in euro's voor belasting waar Bente recht op heeft. In april 2020 ontvangt Bente dan toch een deel van de erfenis van Kees. Ze besluit dat te delen met haar stiefzusjes Kira en Elsa. Na betaling van de erfbelasting schenkt Bente aan ieder van haar twee zussen een derde van het resterende bedrag van de erfenis. 4p 26 Bereken het totaal aan belasting dat Bente en haar stiefzusjes moeten betalen als gevolg van haar erfenis en schenking. Gebruik hiervoor de tarieven uit informatiebron 6. 1p 27 Hoe kan in zijn algemeenheid, binnen de wettelijke regels, worden voorkomen dat er bij de schenkingen belasting moet worden betaald? VW-0400-a-23-1-o 11 / 13 lees verder ### Pagina 12 Ook Saar en Dawid zijn geschrokken van al die belastingen en nemen contact op met de notaris. Deze komt met een tip: voorkom erfbelasting door nu te schenken op papier (zie informatiebron 7). Saar en Dawid hebben een vermogen van ruim € 600.000 opgebouwd en gaan jaarlijks op 1 september een schenking op papier doen, voor het eerst op 1 september 2020. Ze schenken jaarlijks per kind € 4.750 aan Bente, Kira en Elsa. Alle schenkingen worden vastgelegd door de notaris en elk jaar wordt er achteraf over het geschonken geld 6% enkelvoudige interest betaald door de schenkers aan de ontvanger. Kira zet de op 1 september van elk jaar ontvangen interest van de papieren schenking op een voor dit doel geopende spaarrekening die 2% samengestelde interest per jaar vergoedt. 2p 28 Bereken het bedrag dat Kira op deze spaarrekening heeft staan op 2 september 2022. VW-0400-a-23-1-o 12 / 13 lees verder ►►► ### Pagina 13 Opgave 6 In deze opgave wordt de btw buiten beschouwing gelaten. Bij Restaurant Chez Martine kan de gast in een gezellige omgeving dineren. Over het vierde kwartaal van 2019 zijn voor Restaurant Chez Martine de constante kosten gemiddeld € 35.000 per maand. Een jaar later, in het vierde kwartaal van 2020, waren de restauranten grotendeels gesloten vanwege overheidsmaatregelen ter bestrijding van Covid-19. Er mochten alleen nog diners worden afgehaald en bezorgd. Het doel van de overheid tijdens de coronacrisis was om bedrijven overeind te houden door een subsidie te verstrekken. 1p 29 Leg uit waarom de overheid alleen een subsidie verstrekte voor compensatie van constante kosten en niet voor de variabele kosten. De creatieve onderneemster Martine bedacht de shared-dining box voor twee gasten. Deze box bevatte twee maaltijden exclusief drank en werd aangeboden voor € 95. Met hulp van de overheid, die een subsidie in het vooruitzicht stelde voor gedeeltelijke compensatie van de constante kosten, hoopte Martine in ieder geval "break-even te spelen" in het vierde kwartaal van 2020. Het bedrag aan subsidie dat de overheid verstrekte, was afhankelijk van de daling van de omzet in het vierde kwartaal 2020 vergeleken met de omzet in het vierde kwartaal van 2019, de zogenoemde normale omzet. Martine was benieuwd of ze met behulp van het te verwachten bedrag aan subsidie minimaal break-even zou kunnen spelen. In haar berekeningen voor het vierde kwartaal van 2020 ging ze verder uit van: - De inkoopwaarde van de ingrediënten is 40% van de omzet. - De overige variabele kosten zijn € 5,50 per shared-dining box. - De constante kosten zijn gelijk aan die in het vierde kwartaal van 2019. - Het subsidiebedrag per kwartaal is € 20.000. 3p 30 Bereken met behulp van de dekkingsbijdrage per shared-dining box hoeveel boxen er minimaal verkocht moesten zijn in het vierde kwartaal van 2020 om bij het verwachte subsidiebedrag break-even te spelen. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift.. VW-0400-a-23-1-o 13 / 13 einde ### Pagina 14 erratumblad bedrijfseconomie vwo 2023-1 Centraal examen vwo Tijdvak 1 Opgaven Aan de secretarissen van het eindexamen van de scholen voor vwo, Bij het centraal examen bedrijfseconomie vwo op woensdag 24 mei, aanvang 13.30 uur, moeten de kandidaten de volgende mededeling ontvangen. Deze mededeling moet bij het begin van de zitting worden voorgelezen en/of aan de kandidaten worden uitgereikt. Op pagina 5, bij de tekst boven vraag 11, bij het tweede opsommingsstreepje moet 1 oktober 2023 vervangen worden door: 1 oktober 2022 Namens het College voor Toetsen en Examens, drs. J.H. van der Vegt, voorzitter VW-0400-a-23-1-o-E