# Eindexamen Bedrijfseconomie VWO 2022 tijdvak 3

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-3

## Vraag 1 – Toename Algemene Reserve door resultaatverdeling (2 punten)

Bereken de toename van de Algemene Reserve als gevolg van de verdeling van het resultaat over 2021.

Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag waarbij je de toename van de Algemene Reserve moet berekenen na de verdeling van het resultaat. Let goed op de verschillende stappen die nodig zijn om tot het uiteindelijke bedrag te komen.

Wat moet je kennen: ["Hoe je vennootschapsbelasting berekent met progressieve schijven.","Wat dividend is en hoe je het totale dividendbedrag bepaalt.","Hoe de Algemene Reserve wordt beïnvloed door resultaatverdeling.","Hoe je het aantal geplaatste aandelen berekent."]

Wat moet je kunnen: ["Het aantal geplaatste aandelen correct berekenen.","De vennootschapsbelasting nauwkeurig berekenen met de gegeven schijven.","Het totale dividendbedrag bepalen op basis van dividend per aandeel.","Het resterende bedrag voor de Algemene Reserve berekenen na aftrek van belasting en dividend."]

Waar op letten: ["Zorg dat je de progressieve vennootschapsbelasting correct toepast per schijf.","Verwar het totale dividendbedrag niet met het dividend per aandeel."]

Vaardigheden: Jaarrekeninganalyse, Resultaatverdeling begrijpen, Rekenen met reserves

Kernbegrippen: Resultaatverdeling, Vennootschapsbelasting, Dividend, Algemene reserve

Veelgemaakte fouten:
- Progressieve vennootschapsbelasting incorrect toepassen
- Aantal uitstaande aandelen niet of incorrect berekenen
- Totaal dividend verwarren met dividend per aandeel
- Het totale resultaat als toename zien
- Andere reserves meenemen
- Geen rekening houden met eventuele uitkeringen

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-3/vraag/1

## Vraag 2 – Intrinsieke waarde per aandeel berekenen na winstverdeling (2 punten)

Bereken de intrinsieke waarde per aandeel op 3 januari 2022 nadat aan alle verplichtingen als gevolg van de verdeling van het resultaat over 2021 is voldaan.

Wat kun je verwachten: Bij deze vraag bereken je de intrinsieke waarde per aandeel, nadat het resultaat van het bedrijf is verdeeld. Let goed op hoe de winstverdeling het eigen vermogen en het aantal aandelen beïnvloedt.

Wat moet je kennen: ["De definitie van intrinsieke waarde en hoe je deze berekent.","Welke onderdelen het eigen vermogen vormen en hoe deze veranderen door winstverdeling.","Het verschil tussen stockdividend en cashdividend en hun effect op het eigen vermogen.","Hoe winstverdeling (zoals toevoeging aan reserves) het eigen vermogen beïnvloedt."]

Wat moet je kunnen: ["Het totale eigen vermogen correct berekenen na de winstverdeling.","Het nieuwe aantal uitstaande aandelen bepalen, vooral bij stockdividend.","De formule voor intrinsieke waarde per aandeel toepassen.","Informatie uit verschillende bronnen (balans, winstverdeling) combineren om tot de juiste gegevens te komen."]

Waar op letten: ["Let erop dat je het nieuwe aantal aandelen goed berekent, vooral als er stockdividend is. Vergeet niet de waarde van het stockdividend te delen door de nominale waarde per aandeel.","Verwar stockdividend en cashdividend niet. Stockdividend is een interne verschuiving binnen het eigen vermogen, terwijl cashdividend een echte uitkering is die het eigen vermogen verlaagt."]

Vaardigheden: Formule toepassen (intrinsieke waarde), Gegevens uit de balans en resultaatverdeling correct interpreteren, Rekenen met financiële gegevens

Kernbegrippen: intrinsieke waarde, eigen vermogen, aandelenkapitaal, stockdividend, winstverdeling

Veelgemaakte fouten:
- Nieuw aantal aandelen incorrect berekenen door de waarde van het stockdividend niet te delen door de nominale waarde.
- Stockdividend en cashdividend verwarren bij het bepalen van het nieuwe eigen vermogen; stockdividend is een interne verschuiving, cashdividend een uitkering.
- De intrinsieke waarde berekenen door te delen door het aandelenkapitaal in euro's in plaats van door het aantal uitstaande aandelen.
- Vergeten de resultaatverdeling mee te nemen in het eigen vermogen
- Het verkeerde aantal aandelen gebruiken
- Fouten maken bij het optellen/aftrekken van posten

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-3/vraag/2

## Vraag 3 – Netto cashdividend berekenen voor een aandeelhouder (2 punten)

Bernhard heeft 2.500 aandelen Ringeling. De dividendbelasting is 15%.

Bereken het bedrag dat Bernhard op zijn bankrekening krijgt overgemaakt als gevolg van de verdeling van het resultaat over 2021.

Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag over het berekenen van het bedrag dat een aandeelhouder netto ontvangt aan cashdividend, rekening houdend met dividendbelasting.

Wat moet je kennen: ["Wat cashdividend is en hoe het wordt vastgesteld.","Wat dividendbelasting is en dat dit een percentage is van het brutocashdividend.","Het verschil tussen bruto en netto dividend."]

Wat moet je kunnen: ["Relevante gegevens uit de opgave halen (aantal aandelen, cashdividend per aandeel, belastingpercentage).","Het brutocashdividend berekenen.","De dividendbelasting berekenen.","Het nettobedrag dat de aandeelhouder ontvangt bepalen."]

Waar op letten: ["Let op dat je de dividendbelasting berekent over het cashdividend en niet over het totale dividend (cash + stock).","Vergeet niet de berekende dividendbelasting af te trekken van het brutocashdividend om het nettobedrag te vinden."]

Kernbegrippen: dividend, cashdividend, stockdividend, dividendbelasting

Veelgemaakte fouten:
- Dividendbelasting berekenen over alleen het cashdividend in plaats van het totale dividend (cash + stock).
- Vergeten de berekende dividendbelasting af te trekken van het brutocashdividend.
- Het totale dividend verwarren met het uit te keren cashdividend.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-3/vraag/3

## Vraag 4 – Gevolg van resultaatverdeling op solvabiliteit (2 punten)

Ringeling berekent de solvabiliteit aan de hand van de volgende formule:
(totaal vermogen / vreemd vermogen) x 100%.

Welk gevolg hebben de resultaatverdeling en het voldoen aan alle verplichtingen die hieruit voortkomen voor de solvabiliteit van Ringeling? Motiveer het antwoord zonder een berekening te maken. Betrek in het antwoord zowel het teller- als het noemereffect van de solvabiliteit.

Wat kun je verwachten: Deze vraag test je begrip van financiële ratio's en hoe veranderingen op de balans de solvabiliteit beïnvloeden. Je moet de impact uitleggen zonder berekeningen te maken.

Wat moet je kennen: ["De formule voor solvabiliteit: (totaal vermogen / vreemd vermogen) x 100%.","Wat 'totaal vermogen' en 'vreemd vermogen' inhouden.","Wat 'resultaatverdeling' betekent en hoe dit het eigen vermogen en de liquide middelen beïnvloedt.","De relatie tussen de teller en de noemer in een breuk en de uitkomst."]

Wat moet je kunnen: ["Analyseren hoe een gebeurtenis (resultaatverdeling) de balansposten verandert.","Uitleggen wat het effect is op de solvabiliteit door te kijken naar de teller en de noemer van de formule.","Redeneren en motiveren zonder concrete cijfers of berekeningen te gebruiken."]

Waar op letten: ["Let op dat je zowel het effect op de teller (totaal vermogen) als op de noemer (vreemd vermogen) benoemt, want de vraag vraagt hier expliciet om.","Pas op dat je de gevolgen op de balansposten correct interpreteert; het vreemd vermogen verandert bijvoorbeeld niet door resultaatverdeling."]

Vaardigheden: Conceptueel denken over financiële ratio's, Effecten van transacties op balansposten benoemen, Uitleggen van teller- en noemereffect zonder berekening

Kernbegrippen: solvabiliteit, resultaatverdeling, eigen vermogen, vreemd vermogen, totaal vermogen

Veelgemaakte fouten:
- Vergeten het effect op de noemer (vreemd vermogen) te benoemen, terwijl de vraag dit expliciet vereist.
- Het effect op de balans verkeerd interpreteren, bijvoorbeeld denken dat vreemd vermogen afneemt.
- Solvabiliteit verwarren met liquiditeit.
- Toch een berekening maken of getallen noemen
- Alleen het tellereffect (eigen vermogen) benoemen
- De link met 'voldoen aan verplichtingen' missen

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-3/vraag/4

## Vraag 5 – Personeelsvertegenwoordiging bij reorganisatie (2 punten)

Noem de twee stakeholders die het personeel vertegenwoordigen bij een reorganisatie.

Wat kun je verwachten: Deze vraag test je kennis over welke partijen het personeel vertegenwoordigen wanneer een bedrijf gaat reorganiseren. Je moet de specifieke stakeholders kunnen benoemen.

Wat moet je kennen: ["Wat een reorganisatie inhoudt en waarom dit impact heeft op personeel.","De rol en functie van een ondernemingsraad (OR) binnen een bedrijf.","De rol en functie van een vakbond in het behartigen van werknemersbelangen.","Het concept van stakeholders en wie zij vertegenwoordigen."]

Wat moet je kunnen: ["De juiste stakeholders identificeren die specifiek het personeel vertegenwoordigen.","Kennis over medezeggenschap en arbeidsverhoudingen toepassen in een concrete situatie."]

Waar op letten: ["Let op dat je beide stakeholders noemt; het noemen van slechts één is niet voldoende.","Verwar de personeelsvertegenwoordigers niet met andere belanghebbenden zoals het management of aandeelhouders."]

Vaardigheden: Kennis van organisatiestructuren en stakeholders, Specifieke kennis van medezeggenschapsorganen

Kernbegrippen: stakeholders, ondernemingsraad (OR), vakbond, reorganisatie, medezeggenschap

Veelgemaakte fouten:
- Slechts één stakeholder noemen.
- Incorrecte stakeholders noemen, zoals het management of de aandeelhouders.
- De rol van de directie verwarren met die van een personeelsvertegenwoordiging.
- Algemene stakeholders noemen die niet specifiek het personeel vertegenwoordigen
- Slechts één stakeholder noemen
- Namen van organen door elkaar halen

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-3/vraag/5

## Vraag 6 – Verschil bedrijfseconomisch en dringende reden voor ontslag (2 punten)

Leg uit wat het verschil is tussen een bedrijfseconomische reden voor ontslag en een dringende reden voor ontslag. Betrek beide redenen voor ontslag in het antwoord.

Wat kun je verwachten: Deze vraag test of je het verschil kent tussen twee belangrijke redenen voor ontslag. Let goed op wie of wat de oorzaak is van het ontslag.

Wat moet je kennen: ["Wat een bedrijfseconomische reden voor ontslag inhoudt.","Wat een dringende reden voor ontslag inhoudt.","De basisprincipes van het ontslagrecht."]

Wat moet je kunnen: ["Verschillen tussen begrippen herkennen en benoemen.","Een heldere uitleg geven van bedrijfseconomische en dringende ontslagredenen."]

Waar op letten: ["Leg de oorzaak van het ontslag niet bij de verkeerde partij (bedrijf versus werknemer).","Zorg dat je niet alleen één van de twee ontslagredenen toelicht, maar beide betrekt in je antwoord."]

Vaardigheden: Begrippen definiëren, Verschillen analyseren, Juridische en economische context onderscheiden

Kernbegrippen: bedrijfseconomisch ontslag, dringende reden ontslag, ontslagrecht, personeelsbeleid

Veelgemaakte fouten:
- De oorzaak van het ontslag bij de verkeerde partij leggen (bedrijf vs. werknemer).
- Een te vage omschrijving geven zonder het kernverschil te benoemen.
- Slechts één van de twee ontslagredenen toelichten.
- Alleen één reden uitleggen
- De redenen door elkaar halen
- Geen duidelijk verschil benoemen

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-3/vraag/6

## Vraag 7 – Niet-financiële voordelen afspiegelingsbeginsel (2 punten)

Geef twee niet-financiële voordelen voor Biohuis van ontslagbepaling volgens het afspiegelingsbeginsel ten opzichte van vrije ontslagkeuze. Licht het antwoord toe.

Wat kun je verwachten: Deze vraag test je begrip van het afspiegelingsbeginsel en vraagt je om niet-financiële voordelen te benoemen voor een werkgever. Let goed op het verschil tussen financiële en niet-financiële aspecten.

Wat moet je kennen: ["Wat het afspiegelingsbeginsel inhoudt bij ontslag.","Het verschil tussen financiële en niet-financiële voordelen voor een bedrijf.","Wat 'vrije ontslagkeuze' betekent en wat de mogelijke gevolgen daarvan zijn."]

Wat moet je kunnen: ["Verschillende ontslagmethoden met elkaar vergelijken.","Niet-financiële voordelen van een beleid identificeren.","Je antwoord helder en beargumenteerd toelichten."]

Waar op letten: ["Let goed op dat je alleen niet-financiële voordelen noemt.","Zorg dat je het afspiegelingsbeginsel goed begrijpt en correct toepast in je antwoord."]

Vaardigheden: Niet-financiële aspecten analyseren, Vergelijken van methoden, Toelichten van voordelen

Kernbegrippen: afspiegelingsbeginsel, ontslagrecht, personeelsbeleid, leeftijdsopbouw

Veelgemaakte fouten:
- Financiële voordelen noemen in plaats van niet-financiële.
- Het principe van afspiegeling verkeerd interpreteren.
- Geen duidelijke toelichting geven op het voordeel.
- Financiële voordelen noemen
- Geen twee voordelen noemen
- De voordelen niet toelichten
- Het afspiegelingsbeginsel niet correct interpreteren

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-3/vraag/7

## Vraag 8 – Redenen voor vrijwillig vertrek van personeel (2 punten)

Geef hier twee redenen voor.

Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag over de redenen waarom een bedrijf bepaalde keuzes maakt in het personeelsbeleid. Let goed op het perspectief van het bedrijf.

Wat moet je kennen: ["De impact van personeelsbeleid op een bedrijf.","Het verschil tussen vrijwillig en gedwongen ontslag.","Verschillende soorten kosten en baten van personeelsbeslissingen (financieel en niet-financieel)."]

Wat moet je kunnen: ["Redenen voor bedrijfseconomische keuzes analyseren.","Verschillende soorten kosten en baten onderscheiden.","Argumenten vanuit het perspectief van de werkgever formuleren."]

Waar op letten: ["Let erop dat je de redenen vanuit het perspectief van het bedrijf (Biohuis) geeft, niet vanuit de werknemer.","Zorg dat je twee verschillende, bedrijfseconomisch relevante redenen noemt."]

Kernbegrippen: beëindigingsvergoeding, transitievergoeding, personeelsbeleid, indirecte kosten

Veelgemaakte fouten:
- Redenen vanuit het perspectief van de werknemer geven in plaats van de werkgever (Biohuis).
- De directe financiële kosten verwarren met de indirecte (juridische) kosten en baten (werksfeer).
- Niet twee verschillende, bedrijfseconomisch relevante redenen geven.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-3/vraag/8

## Vraag 9 – Belang van een verbod voor de werkgever (1 punt)

Welk belang heeft Biohuis bij dit verbod?

Wat kun je verwachten: Deze vraag test je inzicht in waarom een werkgever bepaalde beperkingen oplegt aan een werknemer, zelfs na ontslagaanzegging. Je moet goed letten op het perspectief van de werkgever.

Wat moet je kennen: ["Wat een relatiebeding is en waarom een werkgever dit zou willen.","De mogelijke risico's voor een bedrijf als een werknemer vertrekt.","De aansprakelijkheid van een werkgever voor werknemers.","Het concept van bedrijfsbelang en goodwill."]

Wat moet je kunnen: ["De vraag analyseren vanuit het perspectief van de werkgever.","De verschillende belangen van een bedrijf identificeren.","De gevolgen van een vertrekkende werknemer voor het bedrijf inschatten."]

Waar op letten: ["Denk altijd vanuit het bedrijf (de werkgever), niet vanuit de werknemer.","Geef specifieke risico's zoals klantenverlies of reputatieschade, in plaats van algemene antwoorden."]

Kernbegrippen: Relatiebeding, Bedrijfsbelang, Goodwill, Aansprakelijkheid werkgever

Veelgemaakte fouten:
- Redeneren vanuit het perspectief van de werknemer in plaats van de werkgever.
- Een te algemeen antwoord geven zonder de specifieke risico's (klantenverlies, reputatieschade) te benoemen.
- Het verwarren van een relatiebeding met een algemeen concurrentiebeding.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-3/vraag/9

## Vraag 10 – Gemiddelde provisie inclusief vakantiegeld berekenen (4 punten)

Bereken de gemiddelde provisie inclusief vakantiegeld per maand van Lot in deze afgelopen 12 maanden (zie informatiebron 3 en 4). Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag volledig in.

Wat kun je verwachten: Je gaat een berekening maken van de gemiddelde provisie inclusief vakantiegeld. Let goed op de verschillende factoren die de provisie beïnvloeden en de juiste periode.

Wat moet je kennen: ["Hoe provisie wordt berekend op basis van een grondslag.","Wat variabele kosten zijn en hoe deze de provisiegrondslag beïnvloeden.","Het belang van periode-afgrenzing bij financiële gegevens.","Hoe vakantiegeld wordt toegevoegd aan de provisie."]

Wat moet je kunnen: ["Financiële gegevens uit verschillende periodes combineren.","De juiste provisiegrondslag bepalen.","Procentuele en fractionele delen correct toepassen in een berekening.","Een gemiddelde per maand berekenen over een langere periode."]

Waar op letten: ["Vergeet niet het vakantiegeld toe te voegen met de juiste factor.","Let goed op Lot's specifieke aandeel in de totale provisie."]

Vaardigheden: Rekenvaardigheid (procenten, gemiddelden), Gegevensanalyse (informatiebronnen 3 en 4), Nauwkeurigheid bij het verwerken van gegevens, Kennis van looncomponenten (provisie, vakantiegeld)

Kernbegrippen: provisieberekening, variabele kosten, periode toerekening, vakantiegeld

Veelgemaakte fouten:
- Vakantiegeld (factor 1,08) vergeten.
- Lot's aandeel in de provisie (24/60) vergeten.
- Periode-afgrenzing van de halfjaargegevens voor Q1 2022 is incorrect (niet delen door 2).
- Vergeten te delen door 12 voor het maandgemiddelde.
- Vakantiegeld vergeten mee te nemen
- Niet middelen over 12 maanden
- Fouten maken bij het optellen of vermenigvuldigen van provisiebedragen

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-3/vraag/10

## Vraag 11 – Provisie en dienstverband van Lot (2 punten)

Onderbouw de mening van Lot. Betrek in het antwoord het begin en het einde van het dienstverband van Lot en informatiebron 3 en 4.

Wat kun je verwachten: Deze vraag vraagt je om een mening te onderbouwen. Je moet hierbij specifieke informatie uit de casus en bronnen koppelen aan twee verschillende momenten in Lot's dienstverband.

Wat moet je kennen: ["Wat provisie is en hoe het werkt als een vorm van prestatiebeloning.","De implicaties van een beloningsstructuur gebaseerd op provisie.","De algemene kenmerken van een arbeidsovereenkomst."]

Wat moet je kunnen: ["Informatie uit de casus en de genoemde bronnen (3 en 4) analyseren en toepassen.","Argumenten formuleren om een standpunt te onderbouwen.","De situatie vanuit twee verschillende tijdsmomenten (begin en einde) bekijken en vergelijken."]

Waar op letten: ["Let op dat je zowel het begin als het einde van het dienstverband van Lot bespreekt, niet slechts één van de twee.","Zorg ervoor dat je de nadelen van provisie specifiek koppelt aan de situatie van Lot, en niet een algemeen antwoord geeft."]

Kernbegrippen: provisie, prestatiebeloning, arbeidsovereenkomst, beloningsstructuur

Veelgemaakte fouten:
- Slechts één van de twee momenten (begin of einde) bespreken, terwijl de vraag om beide vraagt.
- Een algemeen antwoord geven over de nadelen van provisie zonder dit te koppelen aan de specifieke situatie van Lot.
- De link met de voorganger (begin) en de opvolger (einde) vergeten te leggen.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-3/vraag/11

## Vraag 12 – Financiële afweging bij vrijwillig ontslag (3 punten)

Zal Lot haar vrijwillig ontslag indienen? Motiveer het antwoord met behulp van een berekening.

Wat kun je verwachten: Je moet een financiële afweging maken om te bepalen of iemand vrijwillig ontslag zal nemen, waarbij je verschillende vergoedingen berekent en vergelijkt.

Wat moet je kennen: ["De regels voor het berekenen van een transitievergoeding.","De regels voor het berekenen van een specifieke ontslagvergoeding bij vrijwillig ontslag (zoals in de bron).","Hoe je financiële bedragen vergelijkt om een beslissing te nemen."]

Wat moet je kunnen: ["Informatie uit de bronnen correct toepassen.","De transitievergoeding berekenen.","De vergoeding bij vrijwillig ontslag berekenen.","Een financiële afweging maken en een conclusie formuleren."]

Waar op letten: ["Let op dat je de transitievergoeding en de vergoeding bij vrijwillig ontslag niet door elkaar haalt.","Vergeet niet een duidelijke conclusie te trekken nadat je de bedragen hebt vergeleken."]

Vaardigheden: Financiële berekeningen uitvoeren, Beslissingen motiveren, Informatie interpreteren

Kernbegrippen: transitievergoeding, ontslagvergoeding, financiële beslissing

Veelgemaakte fouten:
- De twee ontslagvergoedingen (vrijwillig vs. transitie) door elkaar halen.
- Incorrecte interpretatie van de berekeningsregels uit de informatiebronnen.
- Vergeten een duidelijke conclusie te trekken op basis van de vergelijking van de twee bedragen.
- Geen berekening toevoegen
- De berekening niet koppelen aan de motivatie
- Een verkeerde aanname doen voor de berekening

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-3/vraag/12

## Vraag 13 – Voorraadwaardering op de balans (2 punten)

Bereken de grootte van de balanspost Voorraden per 31 maart 2022 (I).

Wat kun je verwachten: Je gaat de waarde van de voorraden op een specifieke datum berekenen. Hierbij moet je rekening houden met inkoop, verkoop en btw.

Wat moet je kennen: ["De samenstelling van de balanspost Voorraden (beginvoorraad + inkopen - inkoopwaarde van de omzet).","Hoe je btw (omzetbelasting) correct verwerkt bij inkoop- en verkoopbedragen.","Het verschil tussen verkoopomzet en inkoopwaarde van de omzet.","De basisprincipes van voorraadwaardering."]

Wat moet je kunnen: ["Btw uit bedragen filteren om de nettowaarde te bepalen.","De inkoopwaarde van de omzet berekenen op basis van de verkoopomzet.","De voorraadmutatie berekenen door inkopen en verkopen te verrekenen met de beginvoorraad.","Een balanspost correct waarderen op een specifieke datum."]

Waar op letten: Let goed op dat je de btw altijd correct uit de bedragen haalt. Zorg ervoor dat je de inkoopwaarde van de omzet gebruikt en niet de verkoopomzet.

Vaardigheden: Balans lezen, Gegevens interpreteren, Berekeningen uitvoeren

Kernbegrippen: Voorraadwaardering, BTW (omzetbelasting), Inkoopwaarde van de omzet, Balansposten

Veelgemaakte fouten:
- BTW niet of incorrect verwijderen uit inkoop- en verkoopbedragen.
- Verkoopomzet gebruiken in plaats van de inkoopwaarde van de omzet.
- Beginvoorraad van de verkeerde periode nemen.
- Verkeerde datum gebruiken
- Andere balansposten meenemen

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-3/vraag/13

## Vraag 14 – Berekening van de balanspost Crediteuren (2 punten)

Bereken de grootte van de balanspost Crediteuren per 31 december 2021 (II).

Wat kun je verwachten: Je gaat de balanspost Crediteuren berekenen op een specifieke datum. Let goed op hoe je de btw en de krediettermijn correct verwerkt in je berekening.

Wat moet je kennen: ["De relatie tussen 'Te vorderen btw' en de totale inkopen inclusief btw.","Hoe je een krediettermijn omrekent naar een deel van de periode (bijvoorbeeld een kwartaal).","Wat crediteuren zijn en hoe ze ontstaan bij inkopen op rekening."]

Wat moet je kunnen: ["Relevante gegevens uit de bijlage interpreteren, zoals kwartaalcijfers en krediettermijnen.","Rekenen met btw-percentages om van btw-bedrag naar totaalbedrag inclusief btw te komen.","Een krediettermijn omzetten naar een fractie van de periode.","Een complexe berekening in de juiste volgorde uitvoeren."]

Waar op letten: ["Vergeet niet eerst de totale inkopen inclusief btw te berekenen vanuit het btw-bedrag, voordat je de krediettermijn toepast.","Zorg ervoor dat je de krediettermijn correct omrekent naar een deel van het kwartaal (bijvoorbeeld 1,5 maand is de helft van een kwartaal)."]

Vaardigheden: Balansanalyse, Gegevens interpreteren, Rekenen met balansposten

Kernbegrippen: Crediteuren, Krediettermijn, Omzetbelasting (BTW)

Veelgemaakte fouten:
- Het verkeerde btw-bedrag gebruiken (bijvoorbeeld 'Te betalen btw' in plaats van 'Te vorderen btw').
- De krediettermijn (1,5 maand) niet correct omrekenen naar een fractie van het kwartaal (1,5 / 3 = 0,5).
- Vergeten om het btw-bedrag om te rekenen naar de totale inkopen inclusief btw voordat de krediettermijn wordt toegepast.
- De verkeerde datum gebruiken
- Andere kortlopende schulden verwarren met crediteuren

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-3/vraag/14

## Vraag 15 – Grootte van de balanspost Voorziening onderhoud (1 punt)

Bereken de grootte van de balanspost Voorziening onderhoud per 31 maart 2022 (III).

Wat kun je verwachten: Deze vraag test je kennis over het berekenen van de balanspost Voorziening onderhoud. Je moet goed letten op de beginstand, dotaties en onttrekkingen.

Wat moet je kennen: ["Wat een voorziening is en waarvoor deze dient.","Hoe dotaties aan een voorziening werken.","Hoe onttrekkingen aan een voorziening werken.","Het verschil tussen kosten inclusief en exclusief btw."]

Wat moet je kunnen: ["Gegevens uit de tekst en bijlage combineren.","De juiste periode voor dotaties bepalen.","Een balanspost berekenen door beginstand, mutaties en onttrekkingen te verwerken."]

Waar op letten: ["Let op dat je de btw niet onterecht als kosten meeneemt bij de onttrekking.","Vergeet niet de beginstand van de voorziening mee te nemen in je berekening."]

Vaardigheden: Balansposten interpreteren, Berekeningen uitvoeren (mutaties), Voorzieningen begrijpen

Kernbegrippen: Voorziening, Dotatie aan voorziening, Onttrekking aan voorziening, BTW als voorbelasting

Veelgemaakte fouten:
- BTW onterecht als kosten meenemen bij de onttrekking.
- Verkeerde periode voor de dotatie berekenen (bijvoorbeeld 1 maand in plaats van 3).
- Beginstand van de voorziening vergeten in de berekening.
- Beginstand of mutaties verkeerd toepassen
- Eenmalige kosten verwarren met een voorziening
- Rekenfouten maken

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-3/vraag/15

## Vraag 16 – Privéopnames berekenen via mutatie eigen vermogen (2 punten)

Bereken de totale privéopnames door de eigenaar van Sporty in het eerste kwartaal van 2022. Vergelijk hiervoor het eigen vermogen per 31 maart 2022 met het eigen vermogen per 31 december 2021.

Wat kun je verwachten: Deze vraag vraagt je om de totale privéopnames te berekenen door het eigen vermogen over een bepaalde periode te vergelijken. Je moet hierbij rekening houden met de winst die in die periode is behaald.

Wat moet je kennen: ["De formule voor de mutatie van het eigen vermogen: Begin-EV + Nettowinst - Privéopnames = Eind-EV.","Hoe je nettowinst berekent uit omzet, kosten en belasting.","Het verschil tussen omzet inclusief en exclusief btw."]

Wat moet je kunnen: ["De nettowinst over een periode berekenen.","Omzet inclusief btw omrekenen naar omzet exclusief btw.","Een vergelijking opstellen en oplossen om privéopnames te bepalen."]

Waar op letten: ["Let op dat je de btw correct verwerkt, vooral bij omzet inclusief btw moet je deze eerst terugrekenen.","Controleer goed of je plus- en mintekens juist gebruikt bij het muteren van het eigen vermogen."]

Vaardigheden: Balansanalyse (eigen vermogen), Mutaties berekenen, Boekhoudkundige principes toepassen

Kernbegrippen: Eigen vermogen, Resultaatbepaling, Privé-opnamen, Balansvergelijking

Veelgemaakte fouten:
- BTW incorrect verwerken (de omzet is inclusief btw en moet worden teruggerekend)
- Vergeten van kostenposten zoals de dotatie aan de voorziening of de overige kosten
- Foutieve toepassing van de formule voor de mutatie van het eigen vermogen (plus/min-fouten)
- Winst of verlies niet meenemen in de berekening
- Begin- en einddatum verkeerd interpreteren
- Alleen het verschil in EV noemen, zonder privéopnames te isoleren

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-3/vraag/16

## Vraag 17 – De overige krachten van Porter en winstgevendheid (3 punten)

Noem de overige drie krachten en geef per kracht aan hoe deze een bedreiging zou kunnen vormen voor de winstgevendheid van de fitnessbranche.

Wat kun je verwachten: Je moet in deze vraag de ontbrekende krachten van het vijfkrachtenmodel van Porter benoemen en uitleggen hoe deze de winstgevendheid van een branche, in dit geval de fitnessbranche, kunnen beïnvloeden.

Wat moet je kennen: ["Het vijfkrachtenmodel van Porter en de vijf specifieke krachten die de winstgevendheid bepalen.","De kenmerken van elke kracht en hoe deze een bedreiging kan vormen.","De context van de fitnessbranche om je antwoord specifiek te maken."]

Wat moet je kunnen: ["De krachten van Porter herkennen en benoemen.","De impact van elke kracht op de winstgevendheid analyseren.","Specifieke voorbeelden geven die passen bij de beschreven branche.","Je theoretische kennis toepassen op een concrete bedrijfseconomische situatie."]

Waar op letten: ["Let op dat je geen krachten noemt die al in de opgave staan (interne concurrentie, nieuwe toetreders).","Zorg dat je duidelijk uitlegt hoe de kracht de winstgevendheid bedreigt, en haal de onderhandelingsmacht van leveranciers en afnemers niet door elkaar."]

Kernbegrippen: Vijfkrachtenmodel van Porter, Concurrentieanalyse, Onderhandelingsmacht leveranciers, Onderhandelingsmacht afnemers, Dreiging van substituten

Veelgemaakte fouten:
- Een van de reeds genoemde krachten (interne concurrentie, nieuwe toetreders) noemen.
- De kracht wel noemen maar de bedreiging voor de winstgevendheid niet correct toelichten.
- De krachten van leveranciers en afnemers door elkaar halen.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-3/vraag/17

## Vraag 18 – Overheidsinvloed op winstpotentieel (2 punten)

Geef twee voorbeelden van de manier waarop de overheid invloed kan hebben op het winstpotentieel van de fitnessbranche. Licht de voorbeelden toe.

Wat kun je verwachten: Deze vraag vraagt je om concrete voorbeelden te geven van hoe de overheid de winst van een hele bedrijfstak kan beïnvloeden en deze voorbeelden toe te lichten.

Wat moet je kennen: ["Wat het winstpotentieel van een branche inhoudt.","Hoe de overheid invloed kan uitoefenen op bedrijven en branches.","Voorbeelden van wetgeving en subsidies als overheidsinstrumenten.","Het verschil tussen invloed op één bedrijf en invloed op de gehele branche."]

Wat moet je kunnen: ["Concrete voorbeelden bedenken van overheidsinvloed.","De gekozen voorbeelden duidelijk toelichten.","De link leggen tussen overheidsinvloed en de kosten of opbrengsten van de branche.","Onderscheid maken tussen invloed op een individueel bedrijf en de hele branche."]

Waar op letten: ["Zorg dat je je voorbeelden goed toelicht, want de vraag vraagt hier expliciet om.","Let erop dat je voorbeelden invloed hebben op de hele branche, niet op één specifiek bedrijf."]

Vaardigheden: Voorbeelden bedenken van overheidsinvloed, Uitleggen hoe deze voorbeelden het winstpotentieel beïnvloeden, Analytisch denken over externe factoren

Kernbegrippen: Vijfkrachtenmodel van Porter, Overheidsinvloed, Winstpotentieel, Subsidies, Wetgeving

Veelgemaakte fouten:
- Voorbeelden niet toelichten, terwijl de vraag hier expliciet om vraagt.
- Te algemene voorbeelden geven zonder een duidelijke link naar het winstpotentieel (kosten of opbrengsten) van de fitnessbranche.
- Verwarren van invloed op één specifiek bedrijf met invloed op de gehele branche.
- Voorbeelden noemen die geen directe overheidsinvloed zijn
- De link met 'winstpotentieel' niet duidelijk maken
- Niet twee verschillende voorbeelden geven

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-3/vraag/18

## Vraag 19 – Berekening omzet per klant (2 punten)

Bereken de omzet per klant in 2021 voor Wanders Sport.

Wat kun je verwachten: Dit is een rekenvraag waarbij je de omzet per klant moet berekenen voor een specifiek jaar. Je moet goed letten op het gebruik van de juiste gegevens en indexcijfers uit de tabel.

Wat moet je kennen: ["Hoe je de totale omzet berekent (aantal x prijs).","Wat indexcijfers betekenen en hoe je ze gebruikt om een waarde te herleiden naar een ander jaar.","Hoe je de omzet per klant berekent (totale omzet / aantal klanten)."]

Wat moet je kunnen: ["De juiste gegevens uit een tabel selecteren.","Indexcijfers correct toepassen om een nieuwe waarde te berekenen.","Een deling uitvoeren om een gemiddelde te vinden.","Nauwkeurig rekenen en afronden."]

Waar op letten: ["Let goed op dat je de juiste indexcijfers gebruikt en niet per ongeluk de breuk omdraait (bijv. 99/97 in plaats van 97/99).","Zorg ervoor dat je voor de eindberekening het juiste aantal klanten gebruikt, namelijk die van het jaar waar de vraag over gaat (2021)."]

Vaardigheden: Informatie selecteren, Rekenen met ratio's, Gegevens interpreteren

Kernbegrippen: omzet, indexcijfers, omzet per klant

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerde indexcijfers gebruiken (bijv. 99/97 i.p.v. 97/99)
- Reken- of afrondingsfouten
- Verkeerd aantal klanten gebruiken voor de eindberekening (bijv. van 2020)
- De verkeerde omzet of het verkeerde aantal klanten gebruiken
- Gegevens uit een ander jaar pakken

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-3/vraag/19

## Vraag 20 – Marktaandeel berekenen op basis van omzet (2 punten)

Bereken het marktaandeel in procenten op basis van omzet van Wanders Sport in Puttershoek in 2021.

Wat kun je verwachten: Deze vraag test je vermogen om het marktaandeel van een bedrijf te berekenen. Je moet goed opletten welke cijfers je gebruikt voor het bedrijf en voor de totale markt.

Wat moet je kennen: ["Wat marktaandeel precies betekent.","Hoe je de omzet van een bedrijf berekent (aantal klanten × omzet per klant).","Het verschil tussen de omzet van één bedrijf en de totale omzet van de hele markt.","Hoe je een percentage correct berekent."]

Wat moet je kunnen: ["De relevante gegevens uit een tabel halen en interpreteren.","De omzet van een specifiek bedrijf berekenen.","De totale omzet van de betreffende markt berekenen.","Het marktaandeel in procenten nauwkeurig berekenen."]

Waar op letten: ["Gebruik de juiste markt voor je berekening, in dit geval Puttershoek en niet heel Nederland.","Zorg ervoor dat je het marktaandeel berekent op basis van omzet, niet op basis van alleen het aantal klanten."]

Vaardigheden: Formule toepassen (marktaandeel), Relevante omzetgegevens identificeren (eigen bedrijf en totale markt), Rekenen met percentages

Kernbegrippen: marktaandeel, omzet, aantal klanten, omzet per klant

Veelgemaakte fouten:
- De verkeerde markt gebruiken voor de berekening (Nederland i.p.v. Puttershoek).
- Marktaandeel berekenen op basis van aantal klanten in plaats van omzet.
- Het benodigde cijfer 'omzet per klant' voor Wanders Sport uit de voorgaande vraag (19) onjuist overnemen of berekenen.
- De verkeerde omzetcijfers gebruiken (bijv. winst i.p.v. omzet)
- Vergeten te vermenigvuldigen met 100% voor het percentage
- Fouten maken bij het delen of vermenigvuldigen

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-3/vraag/20

## Vraag 21 – Verklaring verschil resultaat eenmanszaak en BV (2 punten)

Geef een verklaring voor dit verschil.

Wat kun je verwachten: Je moet een verklaring geven voor een verschil in resultaat tussen twee bedrijfsvormen, waarbij je goed moet letten op de specifieke kenmerken van elke vorm.

Wat moet je kennen: ["De kenmerken van een eenmanszaak en een BV, vooral wat betreft beloning en kosten.","Hoe de winstbepaling werkt bij verschillende rechtsvormen.","Het concept van continuïteit en hoe dit de waardering van een bedrijf beïnvloedt."]

Wat moet je kunnen: ["Verschillen tussen rechtsvormen analyseren.","Economische concepten toepassen op praktijksituaties.","Een heldere verklaring formuleren."]

Waar op letten: ["Vergeet niet het verschil in winstbepaling (eigenaarsbeloning) tussen eenmanszaak en BV.","Koppel het continuïteitsprincipe aan de periode waarover je waardeert."]

Vaardigheden: Analyseren van bedrijfsvormen, Economische concepten toepassen, Argumenteren

Kernbegrippen: Rechtsvormen, Bedrijfswaardering, Beloning DGA, Continuïteit, Winstbepaling

Veelgemaakte fouten:
- Het verschil in winstbepaling (eigenaarsbeloning) tussen eenmanszaak en BV vergeten.
- Het continuïteitsprincipe niet koppelen aan de waarderingshorizon.
- Een te algemeen antwoord geven, zoals 'een BV is groter of professioneler', zonder de economische reden te specificeren.
- Alleen focussen op belastingvoordelen
- Geen duidelijke link leggen met risico of continuïteit

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-3/vraag/21

## Vraag 22 – Berekening minimale overnamesom Jan Bos (2 punten)

Na deze eerste ronde zien de standpunten er als volgt uit:

gemiddelde overnamesom      € 360.000   3 x 120.000
minimumovernamesom Jan Bos   € ............  vraag 22
maximumovernamesom personeel  € 322.500   na resultaatverdeling

Wat kun je verwachten: Je gaat de minimale overnamesom berekenen die Jan Bos nodig heeft om zijn maandelijkse uitkeringen voor een bepaalde periode te kunnen ontvangen. Dit doe je door de contante waarde van deze toekomstige uitkeringen te bepalen.

Wat moet je kennen: ["Het concept van contante waarde en annuïteit begrijpen.","Weten hoe je een maandelijkse rente en het totale aantal perioden (maanden) bepaalt uit jaarlijkse gegevens.","De formule voor de contante waarde van een annuïteit (of de contante waardefactor) kennen.","Inzien dat de overnamesom de contante waarde van toekomstige uitkeringen vertegenwoordigt."]

Wat moet je kunnen: ["De relevante gegevens (maandelijkse uitkering, looptijd, rente) uit de tekst halen.","De juiste maandelijkse rentevoet (r) en het totale aantal maanden (n) bepalen.","De contante waardefactor (S) van een annuïteit berekenen of toepassen.","De contante waarde (overnamesom) berekenen door de factor (S) met de maandelijkse uitkering te vermenigvuldigen."]

Waar op letten: ["Let goed op dat je het juiste aantal perioden (n) gebruikt, bijvoorbeeld 84 maanden in plaats van 7 jaar.","Zorg ervoor dat je de maandelijkse rente gebruikt en niet de jaarlijkse rente."]

Kernbegrippen: Contante waarde, Annuïteit, Samengestelde interest, Overnamesom

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerd aantal perioden (n) gebruiken, bijvoorbeeld 7 jaar in plaats van 84 maanden.
- De jaarlijkse rente gebruiken in plaats van de maandelijkse rente.
- Een rekenfout maken in de contante waardeformule, of een mogelijke inconsistentie tussen de gegeven rente en het eindantwoord in het CV niet herkennen.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-3/vraag/22

## Vraag 23 – Overnameprijs boven intrinsieke waarde (2 punten)

Noem, in het algemeen, twee bedrijfseconomische redenen waarom overnamekandidaten bereid zijn om voor een bedrijf meer te betalen dan de intrinsieke waarde.

Wat kun je verwachten: Deze vraag test je begrip van waarom een bedrijf meer waard kan zijn dan alleen de bezittingen die je kunt aanraken. Je moet twee specifieke bedrijfseconomische redenen kunnen noemen voor een hogere overnameprijs.

Wat moet je kennen: ["Wat intrinsieke waarde betekent: de waarde van de bezittingen min de schulden.","Wat goodwill is: het verschil tussen de overnameprijs en de intrinsieke waarde.","Voorbeelden van immateriële activa die waarde toevoegen aan een bedrijf.","Dat een bedrijf meer waard kan zijn dan alleen de materiële bezittingen."]

Wat moet je kunnen: ["Specifieke voorbeelden van immateriële waarde benoemen.","Het verschil tussen materiële en immateriële waarde herkennen."]

Waar op letten: ["Let op dat je geen materiële activa noemt, maar juist immateriële activa die de extra waarde verklaren.","Zorg dat je antwoorden specifiek zijn en niet te algemeen, zoals 'toekomstpotentieel' zonder verdere uitleg."]

Vaardigheden: Kennis van bedrijfswaardering (intrinsieke waarde, goodwill), Bedrijfseconomisch inzicht (strategie, synergie, marktpositie), Analytisch denken

Kernbegrippen: Goodwill, Intrinsieke waarde, Immateriële vaste activa, Bedrijfswaardering

Veelgemaakte fouten:
- Materiële activa noemen in plaats van immateriële activa.
- Vage antwoorden geven zoals 'toekomstpotentieel' zonder specificatie.
- Verwarren van intrinsieke waarde met andere waarderingsmethoden.
- Redenen noemen die geen bedrijfseconomische redenen zijn
- Slechts één reden noemen
- De intrinsieke waarde verwarren met de marktwaarde

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-3/vraag/23

## Vraag 24 – Balansveranderingen bij resultaatverdeling (2 punten)

Geef de veranderingen op de balans van het schildersbedrijf (ten opzichte van de balans vóór resultaatverdeling) aan als het resultaat op deze wijze verdeeld wordt.
Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag waar nodig in.

Wat kun je verwachten: Deze vraag test je begrip van hoe de balans verandert wanneer een bedrijf zijn resultaat verdeelt. Let goed op welke balansposten beïnvloed worden en in welke richting.

Wat moet je kennen: ["Wat een balans is en hoe deze is opgebouwd.","Wat resultaatverdeling inhoudt en welke posten dit beïnvloedt.","Het verschil tussen reserves en liquide middelen op de balans.","Het principe dat de balans altijd in evenwicht moet blijven."]

Wat moet je kunnen: ["Balansmutaties correct identificeren en toepassen.","De juiste bedragen toewijzen aan de veranderingen op de balans.","De impact van een resultaatverdeling op activa en passiva bepalen.","Controleren of de balans na de mutaties nog steeds in evenwicht is."]

Waar op letten: ["Vergeet niet de post 'Resultaat' volledig van de balans af te boeken na de verdeling.","Gebruik de juiste tekens (+/-) voor de mutaties, anders klopt je balans niet meer."]

Kernbegrippen: resultaatverdeling, balansmutaties, eigen vermogen, liquide middelen

Veelgemaakte fouten:
- Vergeten de post 'Resultaat' volledig af te boeken van de balans na verdeling.
- De verkeerde tekens (+/-) gebruiken voor de mutaties.
- Het bedrag van de uitkering (en dus de daling van liquide middelen) onjuist berekenen.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-3/vraag/24

## Vraag 25 – Acceptatie van een overnamecompromis (3 punten)

Laat met een berekening zien of dit compromis voor beide partijen acceptabel is en de overname doorgaat.

Wat kun je verwachten: Je gaat controleren of een voorgesteld compromis voor een bedrijfsovername voor zowel de verkoper als de koper acceptabel is, en of de overname dus doorgaat.

Wat moet je kennen: ["De minimumeis van de verkoper en de maximumeis van de koper.","Hoe een compromis de financiële positie van beide partijen beïnvloedt.","Het concept van resultaatverdeling en de invloed daarvan op de intrinsieke waarde.","Het berekenen van de intrinsieke waarde na resultaatverdeling."]

Wat moet je kunnen: ["De eisen van beide partijen correct interpreteren.","De impact van het compromis op de financiële waardes bepalen.","Nieuwe bedragen berekenen op basis van de compromisvoorwaarden.","Een duidelijke conclusie trekken over het doorgaan van de overname."]

Waar op letten: ["Verwar de minimumeis van de verkoper niet met de maximumeis van de koper.","Zorg dat je de waardes correct aanpast op basis van het compromis."]

Kernbegrippen: overnamesom, onderhandeling, resultaatverdeling, intrinsieke waarde

Veelgemaakte fouten:
- Minimumeis van de verkoper en maximumeis van de koper verwarren
- Incorrecte aanpassing van de waardes op basis van het compromis
- Vergeten een conclusie te trekken over het doorgaan van de overname

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-3/vraag/25

## Vraag 26 – Wie is de hypotheekgever? (2 punten)

Wie is/zijn de hypotheekgever(s)? Motiveer het antwoord.

Wat kun je verwachten: Bij deze vraag moet je de juiste rol in een hypotheekovereenkomst benoemen en goed uitleggen waarom die persoon of personen die rol heeft/hebben. Let goed op de precieze betekenis van de termen.

Wat moet je kennen: ["Je moet weten wie de hypotheekgever is.","Je moet weten wie de hypotheeknemer is.","Je moet begrijpen wat het 'recht van hypotheek' inhoudt.","Je moet weten wat een 'onderpand' is in deze context."]

Wat moet je kunnen: ["Je kunt de rollen van hypotheekgever en hypotheeknemer correct toewijzen.","Je kunt uitleggen wat het recht van hypotheek betekent voor de geldlener en de geldverstrekker.","Je kunt je antwoord motiveren met de juiste economische en juridische argumenten."]

Waar op letten: Pas op dat je de hypotheekgever (de geldlener die het recht 'geeft') niet verwart met de hypotheeknemer (de geldverstrekker die het recht 'neemt'). Zorg er ook voor dat je motivatie volledig is en ingaat op het recht om het huis te verkopen bij wanbetaling.

Vaardigheden: Begrippen toepassen (hypotheekgever), Redeneren/motiveren, Informatie uit context halen

Kernbegrippen: hypotheekgever, hypotheeknemer, recht van hypotheek, onderpand

Veelgemaakte fouten:
- Verwarring tussen hypotheekgever (de geldlener die het recht 'geeft') en hypotheeknemer (de geldverstrekker die het recht 'neemt').
- De bank aanwijzen als hypotheekgever.
- Onvolledige motivatie die niet ingaat op het recht om het huis te verkopen bij wanbetaling.
- De hypotheekgever verwarren met de hypotheeknemer
- Geen motivatie geven
- Een algemeen antwoord geven zonder link naar de vraag

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-3/vraag/26

## Vraag 27 – Verschil aflossing lineaire en annuïteitenhypotheek (2 punten)

Leg uit dat de aflossing in het eerste jaar bij de lineaire hypotheek hoger is dan de aflossing in het eerste jaar bij de annuïteitenhypotheek. Motiveer het antwoord door gebruik te maken van de getoonde hypotheekuitgaven voor belastingvoordeel, maar motiveer zonder een berekening te maken.

Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag over het verschil in aflossing tussen een lineaire en een annuïteitenhypotheek in het eerste jaar, waarbij je moet uitleggen zonder te rekenen.

Wat moet je kennen: ["Wat een lineaire hypotheek en een annuïteitenhypotheek inhouden.","Het verschil tussen aflossing en interest.","Hoe de totale hypotheekuitgaven (bruto maandlast) zijn opgebouwd."]

Wat moet je kunnen: ["Verschillen tussen hypotheekvormen analyseren.","De begrippen aflossing en interest correct toepassen.","Een verklaring geven zonder berekeningen te maken."]

Waar op letten: ["Let goed op dat je aflossing niet verwart met de totale bruto maandlast.","Maak geen berekening, ook al vraagt de vraag om een motivatie."]

Vaardigheden: Kennis van hypotheekvormen (lineair, annuïteit), Conceptueel begrip van aflossing en rente, Verbaliseringsvaardigheid (uitleggen zonder berekening), Gegevens interpreteren (hypotheekuitgaven voor belastingvoordeel)

Kernbegrippen: lineaire hypotheek, annuïteitenhypotheek, aflossing, interest

Veelgemaakte fouten:
- Verwarren van bruto maandlast met aflossing
- Niet realiseren dat de interest in de eerste periode gelijk is voor beide hypotheekvormen
- Toch een berekening maken terwijl de vraag expliciet vraagt dit niet te doen
- Toch een berekening maken
- De uitleg baseren op de rente in plaats van de aflossing
- De termen 'lineair' en 'annuïteit' door elkaar halen

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-3/vraag/27

## Vraag 28 – Berekenen belastingtarief bij lineaire hypotheek (3 punten)

Leid het belastingtarief af waarvan De Hypotheker is uitgegaan in bovenstaande rekentool. Ga hierbij uit van de lineaire lening. Vul de uitwerkbijlage bij deze vraag in.

Wat kun je verwachten: Je moet hier een belastingtarief afleiden op basis van gegeven hypotheekuitgaven en het belastingvoordeel. Let goed op welke bedragen je gebruikt voor de berekening.

Wat moet je kennen: ["Wat een lineaire hypotheek inhoudt (constante aflossing).","Dat hypotheekrente aftrekbaar is van de belasting.","Hoe je het belastingvoordeel berekent uit bruto en netto uitgaven.","Hoe je een percentage berekent."]

Wat moet je kunnen: ["De jaarlijkse aflossing van een lineaire lening berekenen.","De interest over een lening berekenen.","Het belastingvoordeel bepalen uit de gegeven uitgaven.","Een percentage berekenen op basis van twee bedragen."]

Waar op letten: ["Let erop dat je het belastingvoordeel alleen over de aftrekbare interest berekent, niet over de totale hypotheekuitgaven (aflossing + interest).","Verwar de bruto hypotheekuitgaven (voor belastingvoordeel) niet met de netto hypotheekuitgaven (na belastingvoordeel)."]

Vaardigheden: Rekenvaardigheid (procenten, financiële berekeningen), Kennis van hypotheekvormen (lineair), Inzicht in belastingvoordeel (hypotheekrenteaftrek), Gegevens interpreteren uit een rekentool/tabel

Kernbegrippen: lineaire hypotheek, hypotheekrenteaftrek, belastingvoordeel, interest, aflossing

Veelgemaakte fouten:
- Het belastingvoordeel berekenen over de totale hypotheekuitgave (aflossing + interest) in plaats van alleen over de aftrekbare interest.
- Verwarring tussen de bruto hypotheekuitgaven (voor belastingvoordeel) en de netto hypotheekuitgaven (na belastingvoordeel).
- Het belastingpercentage berekenen door te delen door een onjuist bedrag, zoals de aflossing of de totale bruto uitgaven.
- Verkeerde hypotheekvorm gebruiken (annuïteit i.p.v. lineair)
- Fouten maken in de berekening van de rente of het belastingvoordeel
- Het belastingtarief niet correct afleiden

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-3/vraag/28

## Vraag 29 – Stijging netto hypotheeklasten annuïteitenhypotheek (2 punten)

Leg uit, zonder gebruik te maken van een berekening, dat de hypotheekuitgaven na belastingvoordeel bij de annuïteitenhypotheek elk jaar toenemen.

Wat kun je verwachten: Bij deze vraag leg je uit waarom de netto hypotheekuitgaven bij een annuïteitenhypotheek elk jaar toenemen, zonder een berekening te gebruiken.

Wat moet je kennen: ["Wat een annuïteitenhypotheek is en hoe de bruto annuïteit is opgebouwd.","Dat de annuïteit bestaat uit een rente- en een aflossingscomponent.","Wat hypotheekrenteaftrek inhoudt en welk deel van de hypotheek aftrekbaar is."]

Wat moet je kunnen: ["De samenstelling van de annuïteit (rente vs. aflossing) over de looptijd analyseren.","De invloed van hypotheekrenteaftrek op de netto maandlasten begrijpen.","Een economisch concept uitleggen zonder gebruik te maken van berekeningen."]

Waar op letten: ["Let op dat je de constante bruto annuïteit niet verwart met de stijgende netto lasten.","Onthoud dat alleen het rentedeel van de hypotheek aftrekbaar is, niet de gehele hypotheekuitgave."]

Vaardigheden: Conceptueel uitleggen van financiële producten, Relatie leggen tussen rente, aflossing en belastingvoordeel, Uitleggen zonder cijfers te gebruiken

Kernbegrippen: annuïteitenhypotheek, hypotheekrenteaftrek, interestcomponent, aflossingscomponent, netto maandlasten

Veelgemaakte fouten:
- Verwarren van de constante bruto annuïteit met de stijgende netto lasten.
- Denken dat de gehele hypotheekuitgave aftrekbaar is, in plaats van alleen de rente.
- Niet begrijpen dat de samenstelling van de annuïteit (rente vs. aflossing) over de looptijd verandert.
- Toch een berekening of cijfers gebruiken
- De verschuiving tussen rente en aflossing niet correct uitleggen
- De rol van het belastingvoordeel (renteaftrek) niet goed meenemen

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-3/vraag/29

## Vraag 30 – De rol van de notaris bij de aankoop van een huis (1 punt)

Wat is de functie van de notaris in het aankoopproces van een huis?

Wat kun je verwachten: Deze vraag test je kennis over de specifieke taken van een notaris bij het kopen van een huis. Let goed op de juridische aspecten van zijn rol.

Wat moet je kennen: ["De functie van een notaris in het aankoopproces van onroerend goed.","Wat een eigendomsakte en hypotheekakte inhouden.","De rol van het Kadaster."]

Wat moet je kunnen: ["De specifieke taken van een notaris benoemen.","Het onderscheid maken tussen de notaris en andere partijen (zoals een makelaar of hypotheekadviseur)."]

Waar op letten: ["Let op dat je de rol van de notaris niet verwart met die van een makelaar of hypotheekadviseur.","Zorg ervoor dat je specifieke juridische handelingen noemt en niet alleen een algemeen antwoord geeft."]

Vaardigheden: Kennis van juridische procedures, Maatschappelijke functies begrijpen

Kernbegrippen: notaris, eigendomsakte, hypotheekakte, kadaster, aankoopproces onroerend goed

Veelgemaakte fouten:
- Verwarren van de rol van de notaris met die van de makelaar of hypotheekadviseur.
- Een te algemeen antwoord geven zonder specifieke juridische handelingen te noemen zoals het opstellen van aktes.
- Alleen algemene taken noemen (bijv. 'helpen')
- Niet de specifieke juridische rol benoemen

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2022/tijdvak-3/vraag/30

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
2022
tijd vak 3
woensdag 6 juli
13.30 - 16.30 uur
bedrijfseconomie
Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.
Dit examen bestaat uit 30 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 63 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald
kunnen worden.
Als bij een vraag een verklaring, uitleg of berekening gevraagd wordt, worden aan
het antwoord meestal geen punten toegekend als deze verklaring, uitleg of
berekening ontbreekt.
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft er meer dan twee
redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld.
VW-0400-a-22-3-o

### Pagina 2

Opgave 1

Juweliersketen Ringeling nv presenteert in haar jaarverslag over 2021 onder andere de balans per 31 december 2021 voor resultaatverdeling:

[FIGUUR: Tabel met balansgegevens, opgedeeld in debet en credit.]

Balans Ringeling per 31 december 2021 (getallen x € 1)

| debet                     |           | credit        |
|---------------------------|-----------|---------------|
| Gebouwen                  |           | 15.690.000    |
| Inventaris                |           | 1.800.000     |
| Debiteuren                |           | 2.300.000     |
| Voorraden                 |           | 2.650.000     |
| Liquide middelen          |           | 1.100.000     |
|                           |           | 23.540.000    |
| credit                    |           |               |
| Maatschappelijk aandelenkapitaal | 9.000.000 |               |
| Aandelen in portefeuille  | 6.000.000 |               |
| Agioreserve               |           | 3.000.000     |
| Algemene Reserve          |           | 6.500.000     |
| Resultaat voor belasting 2021 |           | 5.000.000     |
| Voorzieningen             |           | 640.000       |
| Hypothecaire lening       |           | 2.000.000     |
| Crediteuren               |           | 1.400.000     |
|                           |           | 23.540.000    |

VW-0400-a-22-3-o 2 / 15 lees verder ► ► ►

### Pagina 3

Verder is gegeven:
- De nominale waarde van een aandeel Ringeling is € 25.
- Over het resultaat voor belasting moet vennootschapsbelasting worden betaald. Hierover is bekend:

[FIGUUR: Een staafdiagram dat een verdeling van het resultaat weergeeft. De totale schijfgrens is 245.000. De bovenste schijf is 25% en de onderste schijf is 15%. De schijven zijn onderverdeeld in een grijze en witte zone, met een label "2021" onderaan.]

Verdeling van het resultaat
De Algemene Vergadering van Aandeelhouders heeft op 3 januari 2022 goedkeuring verleend aan het onderstaande voorstel tot de verdeling van het resultaat na vennootschapsbelasting.

- Er wordt € 1,50 dividend per aandeel beschikbaar gesteld, onderverdeeld in € 0,60 stockdividend en € 0,90 cashdividend.
- Het stockdividend wordt beschikbaar gesteld tegen de nominale waarde.
- Het restant wordt toegevoegd aan de Algemene Reserve.

2p 1 Bereken de toename van de Algemene Reserve als gevolg van de verdeling van het resultaat over 2021.

2p 2 Bereken de intrinsieke waarde per aandeel op 3 januari 2022 nadat aan alle verplichtingen als gevolg van de verdeling van het resultaat over 2021 is voldaan.

2p 3 Bernhard heeft 2.500 aandelen Ringeling. De dividendbelasting is 15%. Bereken het bedrag dat Bernhard op zijn bankrekening krijgt overgemaakt als gevolg van de verdeling van het resultaat over 2021.

VW-0400-a-22-3-o 3 / 15 lees verder ►►►

### Pagina 4

Ringeling berekent de solvabiliteit aan de hand van de volgende formule:
(totaal vermogen / vreemd vermogen) x 100%.

2p 4 Welk gevolg hebben de resultaatverdeling en het voldoen aan alle
verplichtingen die hieruit voortkomen voor de solvabiliteit van Ringeling?
Motiveer het antwoord zonder een berekening te maken. Betrek in het
antwoord zowel het teller- als het noemereffect van de solvabiliteit.

VW-0400-a-22-3-0 4 / 15 lees verder ►►►

### Pagina 5

Opave 2
Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5.
In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing.
Biohuis nv importeert biologisch afbreekbare bouwblokken (bioblokken,
gemaakt van suikerriet, mais en cassave) en levert deze aan
bouwbedrijven. Deze gebruiken de blokken voor het relatief goedkoop
kunnen bouwen van woningen voor studenten.
Biohuis is behoorlijk getroffen door de economische crisis als gevolg van
het coronavirus. De afzet is sinds de eerste helft van 2020 flink gedaald.
Biohuis wil overgaan tot een reorganisatie, waarbij een deel van het
personeel zal worden ontslagen.
2p 5 Noem de twee stakeholders die het personeel vertegenwoordigen bij een
reorganisatie.
Reorganisatie
In november 2021 zag Biohuis al aankomen dat het onvermijdelijk is dat
er ontslagen wegens bedrijfseconomische redenen zullen gaan vallen
(zie informatiebron 1).
De ontslagen in fase 2 zijn wegens bedrijfseconomische redenen en niet
wegens dringende redenen.
2p 6 Leg uit wat het verschil is tussen een bedrijfseconomische reden voor
ontslag en een dringende reden voor ontslag. Betrek beide redenen voor
ontslag in het antwoord.
De ontslagen binnen Biohuis worden wettelijk verdeeld over
vijf leeftijdsklassen volgens het principe ‘last in first out’ binnen elke
leeftijdsklasse. Dit principe van ontslagverdeling wordt ook wel het
afspiegelingsbeginsel genoemd.
Zonder deze wettelijke regel had Biohuis vrije ontslagkeuze: Biohuis mag
dan zelf bepalen welke medewerkers er ontslagen zullen worden.
2p 7 Geef twee niet-financiële voordelen voor Biohuis van ontslagbepaling
volgens het afspiegelingsbeginsel ten opzichte van vrije ontslagkeuze.
Licht het antwoord toe.
VW-0400-a-22-3-0
5/15
lees verder ►►►

### Pagina 6

Het kan zijn dat de beëindigingsvergoeding van € 15.000 bij vrijwillig ontslag (fase 1) hoger is dan de te betalen transitievergoeding (fase 2). Toch heeft Biohuis in dit geval de voorkeur om werknemers vrijwillig te laten vertrekken boven gedwongen ontslag.

2p 8 Geef hier twee redenen voor.

Lot Kienstra werkt sinds 1 november 2016 bij Biohuis. Ze is samen met één andere collega verantwoordelijk voor het binnenhalen van orders voor de afzet van de bioblokken: de afdeling 'verkoop'.
Lot weet dat ze de laatst aangenomen werknemer is in haar leeftijdsklasse en vreest voor haar ontslag in fase 2. Ze is namelijk rond gaan vragen in het bedrijf en heeft nog van niemand in haar leeftijdsklasse gehoord dat die vrijwillig ontslag neemt (fase 1). Ze wil bepalen of het financieel verstandiger is om vrijwillig ontslag te nemen (fase 1) of om zich te laten ontslaan (fase 2).

Ze heeft van haar manager een concept beëindigingsovereenkomst gekregen (zie informatiebron 2) met de bepalingen bij vrijwillig ontslag (fase 1).
Lot leest dat in geval van vrijwillig ontslag Biohuis haar verbiedt, vanaf het moment van haar ontslagaanzegging tot aan 1 april 2022, haar klantcontacten te benaderen.

1p 9 Welk belang heeft Biohuis bij dit verbod?

Transitievergoeding in fase 2

Bij ontslag wordt er een transitievergoeding betaald door de werkgever. Deze is mede bedoeld om het zoeken naar een andere baan te faciliteren. De transitievergoeding is afhankelijk van het brutosalaris per volledig dienstjaar vanaf de eerste werkdag. Dit bedrag bestaat bij Lot uit een basissalaris en een provisie, die onder andere afhankelijk is van omzet en kosten (zie informatiebron 3 en 4).

Als uitgangspunt wordt op 1 april 2022 de gemiddelde provisie van de afgelopen 12 maanden (tweede kwartaal 2021 tot en met eerste kwartaal 2022) berekend.

4p 10 Bereken de gemiddelde provisie inclusief vakantiegeld per maand van Lot in deze afgelopen 12 maanden (zie informatiebron 3 en 4).
Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag volledig in.

VW-0400-a-22-3-o 6 / 15 lees verder ►►►

### Pagina 7

Lot heeft altijd de mening gehad dat de wijze waarop de provisie wordt
bepaald, zeker in het begin, maar nu ook aan het einde van haar
dienstverband, voor haar nadelig kan uitpakken.
2p 11 Onderbouw de mening van Lot. Betrek in het antwoord het begin en het
einde van het dienstverband van Lot en informatiebron 3 en 4.
Uit informatiebron 5 is af te leiden hoe hoog de transitievergoeding is die
Lot zal ontvangen als Lot zich laat ontslaan (fase 2).
Als het bedrag dat ze krijgt bij vrijwillig ontslag (fase 1) hoger is dan de te
ontvangen transitievergoeding (fase 2), zal Lot haar vrijwillig ontslag
indienen.
3p 12 Zal Lot haar vrijwillig ontslag indienen? Motiveer het antwoord met behulp
van een berekening.
VW-0400-a-22-3-o 7 / 15 lees verder ►►►

### Pagina 8

Opgave 3

Sporty, met als rechtsvorm de eenmanszaak, is een groothandel in sportartikelen in Haarlem. Van Sporty zijn de volgende gegevens bekend:

| debet | Gedeeltelijke balansen Sporty (getallen x € 1) | credit |
|---|---|---|
| | 31-3-2022 | 31-12-2021 | 31-3-2022 | 31-12-2021 |
| Debiteuren | ...... | ...... | Eigen vermogen | 188.500 | 150.000 |
| Voorraden | .....I..... | 500.000 | Voorziening onderhoud | .....III..... | 5.000 |
| Te vorderen btw | ...... | 210.000 | Crediteuren | ...... | ...II..... |
| Liquide middelen | .....IV..... | 75.000 | Te betalen btw | ...... | 260.331 |

| | verkopen inclusief 21% btw | inkopen inclusief 21% btw |
|---|---|---|
| kwartaal 4 van 2021 | 1.500.000 | ...... |
| kwartaal 1 van 2022 | 1.149.500 | 423.500 |

- Alle in- en verkopen vinden gelijkmatig binnen het kwartaal plaats.
- Van de verkopen is de helft op rekening.
- Alle inkopen zijn op rekening.
- De krediettermijn debiteuren en de krediettermijn crediteuren zijn 1,5 maand. Van deze krediettermijnen wordt volledig gebruik gemaakt.
- Alle verkochte en ingekochte producten worden op de dag van verkoop en inkoop respectievelijk afgeleverd en ontvangen.
- De inkoopwaarde is 40% van de omzet.
- De btw wordt op de eerste dag van het volgende kwartaal met de Belastingdienst verrekend.

2p 13. Bereken de grootte van de balanspost Voorraden per 31 maart 2022 (I).

De posten Te vorderen btw en Te betalen btw hebben op 31 december 2021 alleen betrekking op de inkopen en verkopen van de sportartikelen.

2p 14. Bereken de grootte van de balanspost Crediteuren per 31 december 2021 (II).

VW-0400-a-22-3-o 8 / 15 lees verder ►►►
Voor alle eindexamens, zie ook www.ssleiden.nl. Pagina: 368

### Pagina 9

In februari 2022 is door Sporty € 3.630 inclusief € 630 btw betaald aan een schildersbedrijf voor het onderhoud van het pand van Sporty. De maandelijkse dotatie aan Voorziening onderhoud is € 500.
1p 15 Bereken de grootte van de balanspost Voorziening onderhoud per 31 maart 2022 (III).
Naast bovenstaande gegevens zijn de overige kosten en overige uitgaven € 500.000 in het eerste kwartaal van 2022. De eigenaar van Sporty neemt elk kwartaal bedragen op van de bankrekening van Sporty voor privédóeleinden.
2p 16 Bereken de totale privéoopnames door de eigenaar van Sporty in het eerste kwartaal van 2022. Vergelijk hiervoor het eigen vermogen per 31 maart 2022 met het eigen vermogen per 31 december 2021.
VW-0400-a-22-3-0 9 / 15 lees verder ► ► ►

### Pagina 10

Opgave 4

Nieck Wanders heeft sinds 2010 een fitnessstudio in Puttershoek:
Wanders Sport. De laatste jaren merkt hij dat zijn winst flink afneemt.
Hij hoort van concurrerende
fitnessstudio's in de stad dat
zij hetzelfde probleem
hebben.
Samen met twee
concurrenten onderzoekt
Nieck de winstgevendheid
van de fitnessbranche.

[FIGUUR: Een rij met loopbanden in een fitnessruimte.]

Vijfkrachtenmodel van
Porter

Voor hun analyse gebruiken ze het vijfkrachtenmodel van Porter. Deze vijf
krachten zijn:
I. Interne concurrentie in de markt
II. (Dreiging van) nieuwe toetreders
III. ...
IV. ...
V. ...

3p 17 Noem de overige drie krachten en geef per kracht aan hoe deze een
bedreiging zou kunnen vormen voor de winstgevendheid van de
fitnessbranche.

Sommige marketeers vinden dat er een zesde kracht aan dit model zou
moeten worden toegevoegd: de ‘Invloed van de Overheid’.

2p 18 Geef twee voorbeelden van de manier waarop de overheid invloed kan
hebben op het winstpotentieel van de fitnessbranche. Licht de
voorbeelden toe.

VW-0400-a-22-3-o 10 / 15 lees verder ► ► ►


### Pagina 11

Verkoopcijfers
Nieck heeft een aantal cijfers van Wanders Sport vergeleken met cijfers van de fitnessbranche in Puttershoek en in heel Nederland.

[FIGUUR: Tabel met verkoopcijfers voor Wanders Sport, Puttershoek en Nederland per jaar voor het aantal klanten, de index van de totale omzet en de omzet per klant per jaar.]

Ondanks de daling van het aantal klanten is de omzet per klant in 2021 wél toegenomen ten opzichte van 2020.

2p 19 Bereken de omzet per klant in 2021 voor Wanders Sport.
2p 20 Bereken het marktaandeel in procenten op basis van variant van Wanders Sport in Puttershoek in 2021.

VW-0400-a-22-3-o 11 / 15 lees verder ►►►

### Pagina 12

Opgave 5

Bij deze opgave hoort informatiebron 6.
In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.

Jan Bos is eigenaar van de eenmanszaak “J. Bos Schilderwerken”.
Informatiebron 6 bevat (een gedeelte van) de jaarrekening over 2021.
Jan Bos overweegt om per 1 januari 2022, zijn zestigste verjaardag, te
stoppen met werken en wil zijn bedrijf verkopen. Jan vindt op het internet
dat in de schildersbranche de gemiddelde overnamesom van een
eenmanszaak 2,3 keer het resultaat is en de gemiddelde overnamesom
van een besloten vennootschap 3 keer het resultaat is.

2p 21 Geef een verklaring voor dit verschil.

Jan heeft zes werknemers in dienst met een contract voor onbepaalde
tijd. Deze zes willen gezamenlijk het schildersbedrijf overnemen met als
nieuwe rechtsvorm een besloten vennootschap.
De twee partijen spreken af om eerst een minimumovernamesom (Jan) en
een maximumovernamesom (werknemers) te bepalen en vervolgens te
kijken of ze tot overeenstemming kunnen komen.

Minimumovernamesom

Jan maakt zich geen zorgen over zijn inkomen na zijn zevenenzestigste
verjaardag: vanaf 1 januari 2029 krijgt hij AOW en pensioen. De
minimumovernamesom zal voldoende moeten zijn om de tussenliggende
7 jaren, van zijn zestigste tot zijn zevenenzestigste verjaardag, te
overbruggen. Hij heeft de volgende gegevens verzameld over wat hij als
maandelijks inkomen zou willen tot het bereiken van zijn AOW-leeftijd.
Jan ziet de contante waarde van deze gewenste maandelijkse inkomens
als zijn minimumovernamesom.

[FIGUUR: Tabel met de volgende kolommen: 'omschrijving', 'waarde' en 'periode'. Rijen: 'gewenst maandelijks inkomen', '€ 4.700', 'aan het begin van elke maand'; 'eerste ontvangst', '', '1 januari 2022'; 'laatste ontvangst', '', '1 december 2028'; 'rekenrente', '0,1 %', 'per maand'.]

2p 22 Bereken de contante waarde per 1 januari 2022 van Jans gewenste
maandelijkse inkomens in de jaren 2022 tot met 2028 (zie formuleblad).

VW-0400-a-22-3-o 12 / 15 lees verder

### Pagina 13

Maximumovernamesom
De zes werknemers willen maximaal 1,5 keer de intrinsieke waarde na
resultaatverdeling van het bedrijf betalen.
Ze gaan er van uit dat Jan het gehele resultaat over 2021 aan het bedrijf
zal onttrekken en ze zijn dan bereid om maximaal € 322.500 te betalen
voor de overname. Dat is 1,5 x de intrinsieke waarde na
resultaatverdeling over 2021. Er is dus sprake van goodwill.
2p 23 Noem, in het algemeen, twee bedrijfseconomische redeneen waarom
overnamekandidaten bereid zijn om voor een bedrijf meer te betalen dan
de intrinsieke waarde.
Na deze eerste ronde zien de standpunten er als volgt uit:
gemiddelde overnamesom
€ 360.000
3 x 120.000
minimumovernamesom Jan Bos
€ ........ ...
vraag 22
maximumovernamesom personeel
€ 322.500
1,5 x intrinsieke waarde
na resultaatverdeling
Onderhandelingen
De onderhandelingen lopen vast. Beide partijen besluiten een
bemiddelaar in te schakelen. Deze bemiddelaar ziet ruimte in een andere
verdeling van het resultaat over 2021 en stelt het volgende compromis
voor:
- Jan laat € 50.000 van het resultaat over 2021 in het bedrijf zitten.
- Van het overige deel van het resultaat plus de overnamesom zou Jan
de komende 7 jaar moeten kunnen leven volgens zijn wensen uit
vraag 23.
- De zes werknemers betalen Jan € 360.000 als overnamesom.
Door dit compromis ontstaat er een nieuwe intrinsieke waarde na
resultaatverdeling van het bedrijf.
2p 24 Geef de veranderingen op de balans van het schildersbedrijf (ten opzichte
van de balans vóór resultaatverdeling) aan als het resultaat op deze wijze
verdeeld wordt.
Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag waar nodig in.
3p 25 Laat met een berekening zien of dit compromis voor beide partijen
acceptabel is en de overname doorgaat.
VW-0400-a-22-3-o
13/15
lees verder

### Pagina 14

Opgave 6

Birgit en Moshabir hebben met behulp van hun aankoopmakelaar een
koopwoning gevonden en laten zich vervolgens adviseren over een
geschikte financieringsvorm. Na invullen van enkele gegevens, waaronder
de gewenste looptijd van 30 jaar, toont de rekentool van
hypotheekadviseur De Hypoteker voor twee hypotheekvormen de
hypotheekuitgaven, voor en na belastingvoordeel.

[FIGUUR: Foto van een huis met een garage en een tuin.]

Ingenhouszstraat 23
6533 NW Nijmegen
€ 329.500 k.k.

Jazeker. De Hypoteker
Bereken je jaar last van dit huis.

gewenst hypotheekbedrag €329.500
brutojaarkomen partner 1 € 30.000
brutojaarkomen partner 2 € 30.000
gewenste looptijd 30 jaar
leeftijden partners 35 jaar, 37 jaar

hypotheekvorm annuïteit lineair

bereken:
hypotheekuitgaven voor
belastingvoordeel in jaar 1 € 14.712,15 € 17.573,33
hypotheekuitgaven na
belastingvoordeel in jaar 1 € 12.735,15 € 15.596,33

VW-0400-a-22-3-0 14 / 15 lees verder ► ► ►
eiden.nl. Pagina: 374

### Pagina 15

Het lijkt erop dat de annuïteitenhypotheek financieel voordeliger is dan de lineaire hypotheek, zowel voor als na belastingvoordeel, maar volgens De hypotheker gelden de vermelde bedragen alleen voor het eerste jaar van de lening. In bovenstaande tabel is gerekend met eenzelfde interestpercentage dat de kredietverstrekker ING-bank voor beide hypotheekvormen hanteert.

2p 26 Wie is/zijn de hypotheekgever(s)? Motiveer het antwoord.

2p 27 Leg uit dat de aflossing in het eerste jaar bij de lineaire hypotheek hoger is dan de aflossing in het eerste jaar bij de annuïteitenhypotheek. Motiveer het antwoord door gebruik te maken van de getoonde hypotheekuitgaven voor belastingvoordeel, maar motiveer zonder een berekening te maken.

De hypotheekadviseur geeft aan dat de hoogte van de hypotheekuitgaven na belastingvoordeel afhankelijk is van het belastingpercentage waartegen de hypotheekrente van het bruto-inkomen kan worden afgetrokken. Dat percentage is niet voor iedereen gelijk.

3p 28 Leid het belastingtarief af waarvan De Hypotheker is uitgegaan in bovenstaande rekentool. Ga hierbij uit van de lineaire lening.
Vul de uitwerkbijlage bij deze vraag in.

Volgens de hypotheekadviseur zullen de hypotheekuitgaven na belastingvoordeel bij de lineaire hypotheek afnemen, terwijl die bij de annuïteitenhypotheek toenemen.

2p 29 Leg uit, zonder gebruik te maken van een berekening, dat de hypotheekuitgaven na belastingvoordeel bij de annuïteitenhypotheek elk jaar toenemen.

Nu Birgit en Moshaber weten wat de financiële mogelijkheden zijn, hebben ze, onder voorbehoud van financiering, een bod uitgebracht op de woning. Ze hopen snel naar de notaris te kunnen.

1p 30 Wat is de functie van de notaris in het aankoopproces van een huis?

VW-0400-a-22-3-o 15 / 15 einde