# Eindexamen Bedrijfseconomie VWO 2021 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2021/tijdvak-1

## Vraag 1 – Nadelen obligatie-emissie vergeleken met aandelenemissie (2 punten)

Noem twee nadelen van een emissie van obligaties vergeleken met een emissie van aandelen. Betrek beide vormen van financiering bij het noemen van de twee nadelen.

Wat kun je verwachten: Deze vraag test je kennis over de verschillen tussen obligaties en aandelen als financieringsvormen. Je moet specifiek de nadelen van obligaties kunnen benoemen in vergelijking met aandelen.

Wat moet je kennen: ["Wat een obligatielening is en de kenmerken ervan.","Wat een aandelenemissie is en de kenmerken ervan.","Het verschil tussen interestbetaling (rente) en dividenduitkering.","Het concept solvabiliteit en hoe financieringsvormen dit beïnvloeden."]

Wat moet je kunnen: ["Verschillen tussen financieringsvormen analyseren.","Nadelen van een specifieke financieringsvorm benoemen.","De impact van financieringsvormen op financiële kengetallen (zoals solvabiliteit) uitleggen.","Concepten zoals interest en dividend correct toepassen."]

Waar op letten: ["Let op dat je niet alleen een nadeel van obligaties noemt, maar altijd de vergelijking met aandelen maakt.","Verwar de verplichte interestbetaling bij obligaties niet met de voorwaardelijke dividenduitkering bij aandelen."]

Vaardigheden: Financieringsvormen vergelijken, Kernbegrippen bedrijfseconomie toepassen, Analyseren van voor- en nadelen

Kernbegrippen: obligatielening, aandelenemissie, solvabiliteit, interestbetaling, dividenduitkering

Veelgemaakte fouten:
- Alleen een nadeel van obligaties noemen zonder de vergelijking met aandelen te maken.
- Verwarring tussen de verplichte interestbetaling bij obligaties en de voorwaardelijke dividenduitkering bij aandelen.
- Het effect op de solvabiliteit onjuist benoemen of verwarren met liquiditeit.
- Nadelen van obligaties noemen zonder vergelijking met aandelen
- Algemene nadelen noemen die niet specifiek zijn voor de vergelijking
- Onvoldoende specificeren van het nadeel

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2021/tijdvak-1/vraag/1

## Vraag 2 – Berekenen van minimale en maximale emissiekoers (3 punten)

Bereken de minimale en maximale emissiekoers in euro’s van de aandelen op grond van de geadviseerde bandbreedte.

Wat kun je verwachten: Je gaat de minimale en maximale emissiekoers van aandelen berekenen, gebaseerd op een gegeven bandbreedte rondom de intrinsieke waarde per aandeel. Let goed op de stappen die je moet volgen om tot de intrinsieke waarde per aandeel te komen.

Wat moet je kennen: ["Wat de intrinsieke waarde van een bedrijf is (het eigen vermogen).","Hoe je de intrinsieke waarde per aandeel berekent.","Wat een emissiekoers is en hoe een bandbreedte hierop wordt toegepast.","Hoe je gegevens uit een balans interpreteert, inclusief schaalvergroting (bijv. x € 1.000)."]

Wat moet je kunnen: ["De totale intrinsieke waarde van een bedrijf berekenen aan de hand van een balans.","Het aantal geplaatste aandelen berekenen met behulp van het geplaatste aandelenkapitaal en de nominale waarde.","De intrinsieke waarde per aandeel berekenen.","Percentages correct toepassen om een bandbreedte te bepalen (bijvoorbeeld 95% en 105% van een waarde)."]

Waar op letten: ["Vergeet niet de bedragen van de balans met 1.000 te vermenigvuldigen als de bijlage dit aangeeft, anders kloppen je berekeningen niet.","Zorg dat je de bandbreedte correct toepast: 5% onder betekent vermenigvuldigen met 0,95 en 5% boven betekent vermenigvuldigen met 1,05."]

Vaardigheden: Lezen van financiële gegevens, Rekenen met percentages en bandbreedtes, Interpreteren van financiële termen

Kernbegrippen: intrinsieke waarde, eigen vermogen, emissiekoers, aandelenkapitaal, balans

Veelgemaakte fouten:
- Vergeten de bedragen van de balans met 1.000 te vermenigvuldigen.
- Nominale waarde verwarren met intrinsieke waarde.
- Onjuiste berekening van de bandbreedte (bijvoorbeeld 5% van de waarde in plaats van 95% en 105% van de waarde).
- Verkeerde basis voor de bandbreedte gebruiken
- Rekenfouten maken bij de minimale of maximale waarde
- De eenheid (euro's) vergeten

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2021/tijdvak-1/vraag/2

## Vraag 3 – Berekening aantal uit te geven aandelen bij emissie (2 punten)

Bereken het aantal aandelen dat bij deze vastgestelde emissiekoers zal worden uitgegeven. Rond af op hele aandelen.

Wat kun je verwachten: Deze vraag test of je kunt berekenen hoeveel aandelen een bedrijf moet uitgeven om een bepaald bedrag op te halen, rekening houdend met de emissiekoers en de afrondingsregels.

Wat moet je kennen: ["Je moet weten wat een emissiekoers is en wat de financieringsbehoefte van een bedrijf betekent.","Je moet begrijpen hoe je het aantal uit te geven aandelen berekent op basis van de financieringsbehoefte en de emissiekoers."]

Wat moet je kunnen: ["Je moet de juiste emissiekoers kunnen bepalen uit de gegeven informatie.","Je moet een deling kunnen uitvoeren om het aantal aandelen te vinden.","Je moet correct kunnen afronden op hele aandelen, zoals gevraagd."]

Waar op letten: ["Let goed op dat je de juiste emissiekoers kiest die past bij de voorwaarden.","Vergeet niet om je antwoord correct af te ronden op hele aandelen, en rond altijd naar boven af als er een rest is."]

Kernbegrippen: emissiekoers, financieringsbehoefte, aandelenemissie, orderboekmethode

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerde emissiekoers kiezen uit de tabel
- De totale waarde van de aandelenvraag gebruiken in plaats van de financieringsbehoefte
- Niet afronden op hele aandelen zoals gevraagd

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2021/tijdvak-1/vraag/3

## Vraag 4 – Stijging beurskoers na aandelenemissie (2 punten)

Leg uit dat door de vastgestelde emissiekoers de beurskoers van een aandeel Electricars na de emissie zou kunnen stijgen.

Wat kun je verwachten: Deze vraag vraagt je uit te leggen hoe de vastgestelde emissiekoers kan leiden tot een stijging van de beurskoers van een aandeel na de emissie.

Wat moet je kennen: ["Wat een aandelenemissie is en hoe een emissiekoers wordt vastgesteld.","Het verschil tussen de primaire markt (emissie) en de secundaire markt (beurs).","De invloed van vraag en aanbod op de beurskoers.","Hoe investeringen de toekomstige resultaten van een bedrijf kunnen beïnvloeden."]

Wat moet je kunnen: ["De gevolgen van een vastgestelde emissiekoers analyseren.","Het verband tussen vraag en aanbod op de beurs uitleggen.","Redeneren over de impact van investeringen op toekomstige bedrijfsresultaten.","Verschillende scenario's voor een koersstijging benoemen."]

Waar op letten: ["Let op dat je het verschil tussen de primaire markt (de emissie) en de secundaire markt (de beurs) goed begrijpt.","Zorg dat je uitlegt hoe onvervulde vraag bij de emissie kan leiden tot extra vraag op de beurs."]

Vaardigheden: Begrijpen van aandelenemissies, Relatie tussen emissiekoers en beurskoers, Uitleggen van marktmechanismen

Kernbegrippen: aandelenemissie, emissiekoers, vraag en aanbod, secundaire markt, beurskoers

Veelgemaakte fouten:
- Verwarring tussen de primaire markt (de emissie zelf) en de secundaire markt (de effectenbeurs).
- Niet inzien dat onvervulde vraag bij de emissie kan leiden tot extra vraag op de beurs.
- Een te algemeen antwoord geven, bijvoorbeeld 'het bedrijf doet het goed', zonder de link te leggen met de investeringen die met het emissiegeld worden gedaan.
- Alleen focussen op verwatering van het aandeel
- Geen link leggen met het vertrouwen van beleggers of de versterking van het bedrijf
- Onjuiste oorzaak-gevolg relaties leggen

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2021/tijdvak-1/vraag/4

## Vraag 5 – Oorzaak van transitorische/overlopende posten (1 punt)

Wat is over het algemeen de oorzaak van het ontstaan van transitorische/overlopende posten?

Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag over de oorzaak van transitorische posten. Let goed op het verschil in timing tussen verschillende financiële gebeurtenissen.

Wat moet je kennen: ["Wat transitorische of overlopende posten precies zijn.","Het verschil tussen kosten en uitgaven, en opbrengsten en ontvangsten.","Het belang van het matchingprincipe voor een correcte periodetoerekening."]

Wat moet je kunnen: ["De kernoorzaak van transitorische posten benoemen.","Het verschil in timing tussen verschillende financiële gebeurtenissen herkennen."]

Waar op letten: ["Verwar kosten niet met uitgaven, en opbrengsten niet met ontvangsten.","Wees specifiek over de twee momenten waartussen het tijdsverschil bestaat."]

Kernbegrippen: transitorische posten, overlopende posten, matchingprincipe, kosten versus uitgaven, opbrengsten versus ontvangsten

Veelgemaakte fouten:
- Verwarren van kosten met uitgaven en opbrengsten met ontvangsten.
- Niet specifiek genoeg zijn over waar het tijdsverschil tussen zit.
- Denken dat het te maken heeft met winst of verlies in plaats van periodetoerekening.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2021/tijdvak-1/vraag/5

## Vraag 6 – Boekwaarde circustenten berekenen (3 punten)

Bereken de boekwaarde van de circustenten per 1 januari 2020 (zie informatiebron 1 en 2).

Wat kun je verwachten: Je gaat de boekwaarde van vaste activa berekenen. Let goed op de verschillende onderdelen van de aanschafwaarde en de cumulatieve afschrijvingen, en hoe je btw correct verwerkt.

Wat moet je kennen: ["Wat de boekwaarde van een actief is en hoe je deze berekent.","Hoe je de aanschafwaarde van een actief bepaalt, inclusief de correcte verwerking van btw.","Wat cumulatieve afschrijvingen zijn en hoe je deze optelt, inclusief bijzondere waardevermindering.","Het verschil tussen bedragen inclusief en exclusief btw."]

Wat moet je kunnen: ["Relevante gegevens uit informatiebronnen selecteren en interpreteren.","Btw correct uit een bedrag halen.","De totale aanschafwaarde van meerdere activa berekenen.","De totale cumulatieve afschrijvingen, inclusief bijzondere waardevermindering, bepalen.","De boekwaarde berekenen door de juiste formule toe te passen."]

Waar op letten: ["Let goed op of je de btw correct verrekent, of dat je deze vergeet of op het verkeerde bedrag toepast.","Zorg dat je geen onderdelen van de aanschafwaarde of afschrijvingen vergeet mee te nemen in je berekening."]

Kernbegrippen: boekwaarde, aanschafwaarde, cumulatieve afschrijvingen, btw, vaste activa

Veelgemaakte fouten:
- Btw incorrect verrekenen (vergeten of op het verkeerde bedrag toepassen).
- Een van de componenten van de aanschafwaarde of afschrijvingen vergeten.
- Rekenvolgorde foutief toepassen bij het berekenen van de aanschafwaarde.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2021/tijdvak-1/vraag/6

## Vraag 7 – Berekening Te vorderen sponsorgelden (1 punt)

Bereken de omvang van de balanspost Te vorderen sponsorgelden per 1 januari 2020 (zie informatiebron 1 en 2).

Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag over het berekenen van een balanspost, namelijk 'Te vorderen sponsorgelden'. Let goed op de mutaties die hierop van invloed zijn.

Wat moet je kennen: ["Wat een balanspost 'Te vorderen sponsorgelden' inhoudt.","Hoe vorderingen toenemen en afnemen.","Het principe van transitorische posten."]

Wat moet je kunnen: ["Gegevens uit verschillende informatiebronnen combineren.","Een beginsaldo aanpassen met mutaties.","Een eindsaldo van een balanspost berekenen."]

Waar op letten: ["Let op dat je ontvangen bedragen aftrekt van de vordering, niet optelt.","Zorg dat je alle nieuwe vorderingen meeneemt in je berekening."]

Vaardigheden: Balansposten interpreteren, Overlopende activa berekenen, Gegevens uit informatiebronnen combineren

Kernbegrippen: Vorderingen, Balansposten, Transitorische posten, Sponsoring

Veelgemaakte fouten:
- Ontvangen bedragen optellen in plaats van aftrekken van de vordering.
- Nieuwe vorderingen niet meenemen in de berekening.
- Verwarren van de begin- en eindwaarde van de post.
- Verkeerde periode hanteren
- Verwarring met te betalen posten
- Rekenfouten maken

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2021/tijdvak-1/vraag/7

## Vraag 8 – Berekening voorraad merchandise op de balans (2 punten)

Bereken de omvang van de balanspost Voorraad merchandise per 1 januari 2020 (zie informatiebron 1 en 2).

Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag waarbij je de waarde van de voorraad op een specifieke datum moet berekenen, rekening houdend met beginvoorraad, inkopen en verkopen, en het effect van btw.

Wat moet je kennen: ["Hoe je de waarde van de voorraad op de balans bepaalt.","Hoe je btw (omzetbelasting) correct verwerkt in inkoopbedragen.","De juiste rekenvolgorde bij complexe berekeningen.","De betekenis van verschillende balansposten."]

Wat moet je kunnen: ["Gegevens uit verschillende informatiebronnen selecteren en combineren.","BTW-bedragen correct omrekenen van inclusief naar exclusief.","De juiste formule toepassen om de voorraadwaarde te berekenen.","Een complexe berekening nauwkeurig uitvoeren."]

Waar op letten: ["Let goed op dat je btw correct uit de bedragen haalt, door te delen door 1,21 en niet te vermenigvuldigen met 0,79.","Zorg dat je de juiste rekenvolgorde aanhoudt bij je berekening."]

Kernbegrippen: Voorraadwaardering, BTW (omzetbelasting), Balansposten, Bruto-netto berekeningen

Veelgemaakte fouten:
- Incorrecte berekening van de waarde exclusief btw (bijvoorbeeld vermenigvuldigen met 0,79 in plaats van delen door 1,21).
- Rekenvolgorde foutief toepassen.
- Cijfers uit de informatiebronnen verkeerd overnemen of interpreteren.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2021/tijdvak-1/vraag/8

## Vraag 9 – Berekening van Te betalen interest (1 punt)

Bereken de omvang van de balanspost Te betalen interest per 1 januari 2020 (zie informatiebron 1 en 2).

Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag over het berekenen van de balanspost 'Te betalen interest' op een specifieke datum, waarbij je nauwkeurig de juiste bedragen en periodes moet bepalen.

Wat moet je kennen: ["Wat 'Te betalen interest' inhoudt als onderdeel van de overlopende passiva.","Hoe je enkelvoudige interest berekent.","De kenmerken van een onderhandse lening.","De kenmerken van een rekening-courantkrediet."]

Wat moet je kunnen: ["Relevante financiële gegevens uit verschillende informatiebronnen halen.","Interestpercentages omrekenen naar de juiste periode (bijv. maandelijks of per kwartaal).","De exacte periode bepalen waarover interest moet worden berekend.","Een correcte interestberekening uitvoeren en de bedragen optellen."]

Waar op letten: ["Vergeet niet de bedragen van zowel de lening als het rekening-courantkrediet mee te nemen in je berekening, als dit relevant is.","Let goed op de periode waarover de interest is opgebouwd maar nog niet is betaald."]

Vaardigheden: Balansposten interpreteren, Overlopende passiva berekenen, Gegevens uit informatiebronnen combineren

Kernbegrippen: Te betalen interest, Overlopende passiva, Interestberekening, Onderhandse lening, Rekening-courantkrediet

Veelgemaakte fouten:
- De berekening in het correctievoorschrift is niet eenduidig af te leiden uit de bronnen, wat tot verwarring kan leiden.
- Vergeten om de interest van zowel de lening als het rekening-courantkrediet mee te nemen.
- Een fout maken in de periode waarover de interest is opgebouwd maar nog niet is betaald.
- Verkeerde periode hanteren
- Verwarring met te vorderen posten
- Rekenfouten maken

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2021/tijdvak-1/vraag/9

## Vraag 10 – Balans opstellen en liquiditeitspositie berekenen (4 punten)

Toon de negatieve liquiditeitspositie per 1 januari 2020 aan. Stel hiertoe de balans van Circus Salvi per 1 januari 2020 op.
Vul hiertoe de uitwerkbijlage die bij deze vraag hoort volledig in.
Berekenen van een balanspost door te salderen, is hier niet toegestaan.

Oorzaken van de negatieve liquiditeitspositie zijn:
− de dalende ontvangsten uit toegangsbewijzen in 2019
− De terugloop in de bezoekersaantallen (zie informatiebron 3) komt met name doordat het sinds enkele jaren wettelijk niet meer toegestaan is om wilde zoogdieren (olifanten, apen, leeuwen, tijgers e.d.) te laten optreden in circussen.
− de hoge loonbetalingen in 2019 aan het personeel.

Het plafond van het rekening-courantkrediet zal, als het zo doorgaat, binnen enkele maanden worden bereikt.

Wat kun je verwachten: Bij deze vraag ga je een balans opstellen en daarna de liquiditeitspositie berekenen. Let goed op de juiste indeling van de balans en de berekening van de liquiditeit.

Wat moet je kennen: ["De onderdelen van een balans (activa en passiva).","Het verschil tussen vaste, vlottende en liquide activa.","Het verschil tussen eigen vermogen, lang vreemd vermogen en kort vreemd vermogen.","Hoe je de liquiditeitspositie berekent (vlottende activa minus kort vreemd vermogen)."]

Wat moet je kunnen: ["Gegevens uit verschillende bronnen combineren om balansposten te bepalen.","Een balans correct opstellen met de juiste indeling en bedragen.","Het rekening-courantkrediet correct verwerken als roodstand.","De liquiditeitspositie berekenen aan de hand van de balansposten."]

Waar op letten: ["Let op dat je geen fouten uit eerdere vragen overneemt.","Zorg ervoor dat je het rekening-courantkrediet aan de juiste kant van de balans plaatst."]

Kernbegrippen: Balans opstellen, Liquiditeitspositie, Vlottende activa, Kort vreemd vermogen

Veelgemaakte fouten:
- Fouten overnemen uit voorgaande vragen (6, 7, 8, 9).
- Rekening-courantkrediet (roodstand) aan de verkeerde kant van de balans plaatsen.
- Onjuiste berekening van de liquiditeitspositie door posten te vergeten.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2021/tijdvak-1/vraag/10

## Vraag 11 – Totaalaantal bezoekers berekenen (2 punten)

Bereken het totaalaantal bezoekers van Circus Salvi in 2019 (zie informatiebronnen 2 en 3).

Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag waarbij je het totale aantal bezoekers moet berekenen door gegevens uit verschillende bronnen te combineren en een formule toe te passen. Let goed op de verschillende soorten bezoekers en hun opbrengsten.

Wat moet je kennen: ["Hoe totale opbrengsten zijn opgebouwd uit bezoekersaantallen en de gemiddelde opbrengst per bezoeker.","Het verband tussen omzet, aantal verkochte eenheden en verkoopprijs per eenheid.","Verschillende tarieven voor verschillende groepen bezoekers."]

Wat moet je kunnen: ["Gegevens uit meerdere informatiebronnen correct combineren.","Een samengestelde formule opstellen en toepassen.","De juiste rekenvolgorde hanteren bij complexe berekeningen.","Een totaal aantal berekenen uit deelcomponenten."]

Waar op letten: ["Pas de rekenvolgorde altijd correct toe (eerst vermenigvuldigen/delen, dan optellen/aftrekken).","Vergeet niet alle groepen bezoekers mee te tellen voor het totaalaantal."]

Vaardigheden: Informatie uit bronnen 2 en 3 selecteren, Optellen of vermenigvuldigen van aantallen, Gegevens interpreteren

Kernbegrippen: totale opbrengsten, bezoekersaantallen, gemiddelde opbrengst per bezoeker, omzetberekening

Veelgemaakte fouten:
- Rekenvolgorde foutief toepassen (bijvoorbeeld eerst optellen in plaats van vermenigvuldigen/delen).
- Gegevens uit de verschillende informatiebronnen onjuist combineren of een getal over het hoofd zien.
- Vergeten de aparte groep bezoekers (de 49.000 aan het einde van de formule) op te tellen bij het berekende aantal.
- Verkeerde bronnen gebruiken of gegevens verkeerd interpreteren.
- Rekenfouten maken bij het optellen.
- Gegevens van een ander jaar gebruiken.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2021/tijdvak-1/vraag/11

## Vraag 12 – Faillissement: liquiditeit vs. resultaat (1 punt)

Leg uit dat schuldeisers faillissement aanvragen op basis van een liquiditeitsprobleem en niet op basis van negatieve resultaten.

Wat kun je verwachten: Deze vraag test je begrip van de redenen waarom schuldeisers een faillissement aanvragen en het belangrijke verschil tussen liquiditeit en resultaat.

Wat moet je kennen: ["Wat een faillissement inhoudt en wie dit kan aanvragen.","Het verschil tussen liquiditeit (kunnen betalen) en resultaat (winst of verlies).","Wat betalingsverplichtingen zijn.","Waarom schuldeisers specifiek een faillissement aanvragen."]

Wat moet je kunnen: ["Uitleggen wat liquiditeit betekent voor een bedrijf.","Uitleggen wat een negatief resultaat (verlies) betekent.","Het verband leggen tussen het niet kunnen voldoen aan betalingsverplichtingen en een faillissementsaanvraag.","Onderscheid maken tussen verschillende financiële concepten."]

Waar op letten: ["Verwar liquiditeit (het vermogen om te betalen) niet met een negatief resultaat (verlies maken).","Benoem expliciet dat het niet kunnen voldoen aan betalingsverplichtingen de directe aanleiding is voor een faillissementsaanvraag door schuldeisers."]

Vaardigheden: Begrijpen van financiële begrippen, Oorzaak-gevolg relaties leggen, Uitleggen van economische concepten

Kernbegrippen: faillissement, liquiditeit, resultaat, betalingsverplichtingen

Veelgemaakte fouten:
- Het verwarren van liquiditeit (kunnen betalen) met solvabiliteit (bezittingen vs schulden).
- Het verwarren van een negatief resultaat (verlies) met een liquiditeitstekort.
- Niet expliciet benoemen dat het niet kunnen voldoen aan betalingsverplichtingen de trigger is voor een faillissementsaanvraag.
- Liquiditeit en rentabiliteit verwarren
- Onvoldoende uitleg geven over het belang van cash voor schuldeisers
- Te veel focus op negatieve resultaten i.p.v. betaalproblemen

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2021/tijdvak-1/vraag/12

## Vraag 13 – Besparing op loonuitgaven door personeelsreductie (2 punten)

Bereken de verwachte besparing op loonuitgaven in 2020 (zie informatiebronnen 2 en 4).

Wat kun je verwachten: Je krijgt een rekenvraag over het berekenen van een besparing op loonuitgaven. Let goed op welke delen van de loonkosten relevant zijn en hoe je de reductie correct toepast.

Wat moet je kennen: ["Wat loonuitgaven zijn en hoe ze zich verhouden tot totale kosten.","Hoe je een kostenbesparing berekent op basis van een reductie.","Het verschil tussen absolute en relatieve personeelsreductie.","Hoe je met percentages rekent."]

Wat moet je kunnen: ["Relevante gegevens uit verschillende informatiebronnen halen en combineren.","Een percentage van een totaalbedrag berekenen.","De relatieve afname van personeel correct bepalen.","Een complexe berekening stap voor stap uitvoeren."]

Waar op letten: ["Let erop dat je de besparing alleen toepast op het deel van de loonkosten dat voor artiesten is (70%).","Zorg dat je de relatieve personeelsreductie correct berekent, dus het verschil gedeeld door het oorspronkelijke aantal."]

Vaardigheden: Informatie uit bronnen 2 en 4 selecteren, Verschil berekenen (besparing), Rekenen met loonkosten/aantallen

Kernbegrippen: loonuitgaven, kostenbesparing, personeelsreductie

Veelgemaakte fouten:
- Vergeten dat de besparing alleen betrekking heeft op het deel van de loonkosten voor artiesten (70%).
- Foutieve berekening van de relatieve personeelsreductie, bijvoorbeeld 16/20 gebruiken in plaats van (20-16)/20.
- De absolute afname van artiesten (4) gebruiken in plaats van de relatieve afname.
- Verkeerde gegevens uit de bronnen halen.
- Fouten maken bij het berekenen van het verschil.
- Geen rekening houden met alle relevante factoren.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2021/tijdvak-1/vraag/13

## Vraag 14 – Berekening verwachte toename ontvangsten toegangsbewijzen (3 punten)

Bereken de verwachte toename van de ontvangsten uit de verkoop van toegangsbewijzen in 2020 (zie informatiebron 4).

Wat kun je verwachten: Deze vraag vraagt je om de verwachte toename van ontvangsten uit toegangsbewijzen te berekenen. Je moet goed letten op de verschillende soorten plaatsen en de bijbehorende prijzen en percentages.

Wat moet je kennen: ["Hoe je ontvangsten berekent per type toegangsbewijs (aantal x prijs).","Hoe je een opkomstpercentage toepast op het aantal verkochte plaatsen.","Hoe je het aantal tribuneplaatsen bepaalt als het totaal aantal bekend is en het aantal logeplaatsen.","Hoe je de toename berekent door het verschil tussen twee bedragen te nemen."]

Wat moet je kunnen: ["Gegevens uit een tabel en tekst interpreteren en selecteren.","De ontvangsten voor logeplaatsen berekenen.","De ontvangsten voor tribuneplaatsen berekenen.","De totale verwachte ontvangsten voor 2020 berekenen en deze vergelijken met 2019."]

Waar op letten: ["Vergeet niet het opkomstpercentage toe te passen bij de logeplaatsen.","Zorg dat je het juiste aantal tribunebezoekers berekent."]

Vaardigheden: Gegevens interpreteren, Prognoses maken, Verschilberekening uitvoeren

Kernbegrippen: omzetberekening, ontvangsten, deelcalculatie

Veelgemaakte fouten:
- Opkomstpercentage vergeten toe te passen bij de logeplaatsen.
- Foutieve berekening van het aantal tribunebezoekers.
- Vergeten de toename te berekenen door de oude ontvangsten af te trekken van de nieuwe.
- Absolute ontvangsten berekenen i.p.v. de toename
- Verkeerde groeicijfers toepassen
- Rekenfouten maken

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2021/tijdvak-1/vraag/14

## Vraag 15 – Besluit over reddingsplan op basis van liquiditeit (2 punten)

Gaat Giovanni zijn plan uitvoeren? Motiveer het antwoord met een berekening.

Wat kun je verwachten: Deze vraag test of je kunt beoordelen of een plan wordt uitgevoerd door de impact op de liquiditeit te berekenen en te vergelijken met een drempelwaarde.

Wat moet je kennen: ["Wat liquiditeit is en waarom het belangrijk is voor een bedrijf.","Hoe je verschillende componenten die de liquiditeit beïnvloeden bij elkaar optelt.","Het belang van een drempelwaarde voor besluitvorming."]

Wat moet je kunnen: ["Gegevens uit de casus selecteren die relevant zijn voor de liquiditeitstoename.","Een som maken van verschillende bedragen die de liquiditeit beïnvloeden.","Het berekende bedrag vergelijken met een gegeven drempelwaarde.","Een gemotiveerde conclusie trekken op basis van je berekening."]

Waar op letten: ["Let goed op dat je alle componenten van de liquiditeitstoename meeneemt in je berekening.","Vergeet niet om na je berekening een duidelijke conclusie te trekken over het wel of niet uitvoeren van het plan."]

Vaardigheden: Relevante financiële gegevens verzamelen, Een berekening uitvoeren (bijv. kosten-batenanalyse), Een conclusie trekken op basis van de berekening, De conclusie motiveren

Kernbegrippen: liquiditeit, liquiditeitspositie, kasstroom, besluitvorming

Veelgemaakte fouten:
- Een van de drie componenten van de liquiditeitstoename vergeten.
- De conclusie (ja/nee) vergeten na de berekening.
- De drempelwaarde van € 250.000 verkeerd interpreteren.
- Geen duidelijke berekening leveren.
- De conclusie niet goed motiveren met de berekening.
- Alleen ja/nee antwoorden zonder onderbouwing.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2021/tijdvak-1/vraag/15

## Vraag 16 – Vaste verrekenprijs berekenen (2 punten)

Bereken de vaste verrekenprijs.

Wat kun je verwachten: Bij deze vraag moet je terugrekenen vanuit de verkoopprijs inclusief btw om de vaste verrekenprijs te vinden. Let goed op de volgorde van de stappen en de grondslagen van de percentages.

Wat moet je kennen: ["Hoe de verkoopprijs inclusief btw is opgebouwd.","De relatie tussen verkoopprijs, kostprijs en winstmarge.","De relatie tussen kostprijs, vvp en overheadkosten.","Hoe je terugrekent met percentages."]

Wat moet je kunnen: ["Terugrekenen met btw-percentages.","Terugrekenen met winstmarges.","Terugrekenen met opslagen voor overheadkosten.","Een logische volgorde van berekeningen aanhouden."]

Waar op letten: ["Let op dat je bij btw terugrekent door te delen door 1,21, en niet door te vermenigvuldigen met 0,79.","Zorg ervoor dat je de stappen in de juiste volgorde uitvoert, van verkoopprijs naar vvp."]

Vaardigheden: Gegevens uit bronnen halen, Formules toepassen, Rekenen met percentages/kosten

Kernbegrippen: Vaste Verrekenprijs (VVP), Kostprijsberekening, Verkoopprijs exclusief/inclusief BTW, Winstmarge, Voorcalculatie

Veelgemaakte fouten:
- Incorrect terugrekenen van BTW (delen door 1,21, niet vermenigvuldigen met 0,79).
- Verwarren van de grondslag voor de winstmarge (verkoopprijs excl. btw) en de overheadkosten (VVP).
- Stappen in de terugrekening in de verkeerde volgorde uitvoeren.
- Verkeerde gegevens gebruiken uit de bronnen.
- Fouten maken bij het optellen van verschillende kostencomponenten.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2021/tijdvak-1/vraag/16

## Vraag 17 – Berekening technische voorraad Unos (4 punten)

Bereken de technische voorraad van het product Unos in aantallen op 31 december 2019.
Vul hiertoe de uitwerkbijlage die bij deze vraag hoort volledig in.

Wat kun je verwachten: Deze vraag vraagt je om de technische voorraad van een product op een specifieke datum te berekenen. Je moet hierbij goed letten op de verschillende mutaties (ontvangsten en afleveringen) gedurende het jaar.

Wat moet je kennen: ["Wat de technische voorraad is en hoe deze wordt berekend.","Hoe je een beginvoorraad, ontvangsten en afleveringen gebruikt om de eindvoorraad te vinden.","Hoe je eurobedragen correct omzet naar aantallen (stuks).","Wat 'voorverkopen' in de context van voorraadmutaties betekenen."]

Wat moet je kunnen: ["Gegevens uit verschillende bronnen (tekst en tabellen) combineren.","Rekenen met zowel euro's als aantallen en deze correct omzetten.","Een voorraadmutatieoverzicht opstellen of de logica hiervan toepassen.","De juiste formules toepassen voor de berekening van de eindvoorraad."]

Waar op letten: ["Let op dat je waardes in euro's en aantallen (stuks) niet door elkaar haalt bij je berekeningen.","Zorg dat je 'voorverkopen' correct interpreteert; dit zijn al verkochte, maar nog niet geleverde goederen, die je dus van de totale verkopen moet aftrekken om de daadwerkelijk afgeleverde hoeveelheid te vinden."]

Vaardigheden: Voorraadadministratie bijhouden, Technische voorraad berekenen, Gegevens nauwkeurig verwerken

Kernbegrippen: Technische voorraad, Vaste verrekenprijs (vvp), Voorraadmutatie, Omzetanalyse

Veelgemaakte fouten:
- Waardes in euro's en aantallen (stuks) door elkaar halen bij de berekeningen.
- Vergeten de omzet inclusief btw om te rekenen naar het aantal verkochte eenheden met de verkoopprijs inclusief btw.
- De 'voorverkopen' verkeerd interpreteren; dit zijn verkochte maar nog niet geleverde goederen, die dus van het totaal aantal verkopen moeten worden afgetrokken om de 'afgeleverde' hoeveelheid te vinden.
- Verwarring met economische voorraad
- Inkoop en verkoop verkeerd om verwerken
- Reken- of telfouten maken

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2021/tijdvak-1/vraag/17

## Vraag 18 – Resultaat op inkopen berekenen (3 punten)

Bereken het resultaat op inkopen over 2019. Geef aan of het een voordelig/positief/+ of een nadelig/negatief/- resultaat betreft.

Wat kun je verwachten: Je gaat het verschil berekenen tussen de geplande (toegestane) inkoopkosten en de werkelijke inkoopkosten. Let goed op alle onderdelen die bij de werkelijke kosten horen.

Wat moet je kennen: ["Het verschil tussen toegestane kosten en werkelijke kosten.","Hoe je een resultaat op inkopen interpreteert (voordelig of nadelig).","Dat je alle relevante kosten meeneemt in je berekening."]

Wat moet je kunnen: ["De toegestane inkoopkosten berekenen.","De werkelijke inkoopkosten berekenen, inclusief eventuele extra kosten.","Het resultaat op inkopen bepalen door de twee kostensoorten te vergelijken.","Aangeven of het resultaat voordelig of nadelig is."]

Waar op letten: ["Vergeet de extra inkoopkosten van € 80.000 niet mee te rekenen bij de werkelijke kosten.","Verwissel de werkelijke kosten en toegestane kosten niet, want dit beïnvloedt of je resultaat voordelig of nadelig is."]

Vaardigheden: Resultatenrekening posten analyseren, Inkoopresultaat berekenen, Oordeel vormen over resultaat

Kernbegrippen: Resultaat op inkopen, Toegestane kosten, Werkelijke kosten, Verschillenanalyse

Veelgemaakte fouten:
- De extra inkoopkosten van € 80.000 vergeten mee te rekenen.
- Werkelijke kosten en toegestane kosten verwisselen.
- Een voordelig resultaat als nadelig bestempelen (of andersom).
- Verkeerde formule gebruiken
- Inkoopkosten en opbrengsten door elkaar halen
- Verkeerde conclusie over voordelig/nadelig

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2021/tijdvak-1/vraag/18

## Vraag 19 – Bedrijfsresultaat berekenen met verkoopresultaat (2 punten)

Het resultaat op overheadkosten over 2019 was € 12.200 nadelig.

Bereken het bedrijfsresultaat van Hapdo over 2019 met behulp van het verkoopresultaat. Geef aan of het een voordelig/positief/+ of een nadelig/negatief/- resultaat betreft.

Wat kun je verwachten: Hier oefen je met het berekenen van het bedrijfsresultaat door verschillende resultaten samen te voegen. Let goed op het verschil tussen voordelige en nadelige resultaten.

Wat moet je kennen: ["Hoe je het verkoopresultaat berekent.","Wat het inkoopresultaat en resultaat op overheadkosten betekenen.","Hoe voordelige en nadelige resultaten invloed hebben op het bedrijfsresultaat.","De formule voor het bedrijfsresultaat."]

Wat moet je kunnen: ["Verschillende resultaten (verkoop, inkoop, overhead) identificeren.","Voordelige en nadelige resultaten correct verwerken in een berekening.","Een eindresultaat als voordelig of nadelig benoemen.","Gegevens uit eerdere vragen gebruiken."]

Waar op letten: ["Let op dat je voordelige en nadelige resultaten correct optelt of aftrekt.","Vergeet niet het inkoopresultaat uit de vorige vraag mee te nemen in je berekening."]

Kernbegrippen: Bedrijfsresultaat, Verkoopresultaat, Inkoopresultaat, Kostenverschillen, Voordelig en nadelig resultaat

Veelgemaakte fouten:
- Voordelige en nadelige resultaten verkeerd optellen/aftrekken (een nadelig resultaat moet worden afgetrokken).
- Het inkoopresultaat uit de vorige vraag (18) vergeten mee te nemen in de berekening.
- Niet expliciet vermelden of het eindresultaat voordelig of nadelig is, wat de vraag wel vereist.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2021/tijdvak-1/vraag/19

## Vraag 20 – Berekening van de jaarlijkse cashflow (1 punt)

Bereken de verwachte jaarlijkse cashflow als gevolg van de investering in dit project (zie formuleblad).

Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag waarbij je de jaarlijkse cashflow van een investering moet berekenen. Let goed op het verschil tussen winst en cashflow.

Wat moet je kennen: ["Wat het verschil is tussen winst en cashflow.","De formule voor jaarlijkse winst (opbrengsten minus kosten).","De formule voor jaarlijkse cashflow (winst plus afschrijvingen)."]

Wat moet je kunnen: ["Gegevens uit de casus correct interpreteren en gebruiken.","De formule voor jaarlijkse winst toepassen.","De formule voor jaarlijkse cashflow toepassen.","Nauwkeurig rekenen."]

Waar op letten: ["Vergeet niet de afschrijvingskosten bij de winst op te tellen, want dit zijn wel kosten, maar geen uitgaven in die periode.","Behandel winst en cashflow niet als hetzelfde, ze zijn verschillend."]

Vaardigheden: Formules toepassen, Relevante gegevens selecteren, Rekenen met financiële stromen

Kernbegrippen: Cashflow, Winstberekening, Afschrijvingskosten, Vaste kosten

Veelgemaakte fouten:
- Vergeten de afschrijvingskosten bij de winst op te tellen, omdat afschrijvingen wel kosten zijn maar geen uitgaven in die periode.
- Winst en cashflow als hetzelfde behandelen.
- Reken- of overnamefouten uit de casusgegevens.
- Verkeerde formule gebruiken of onderdelen vergeten
- Afschrijvingen verkeerd verwerken (wel of niet aftrekbaar)
- Belastingeffecten negeren of verkeerd toepassen

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2021/tijdvak-1/vraag/20

## Vraag 21 – Berekenen van de Netto Contante Waarde (NCW) (3 punten)

Bereken de netto contante waarde per 1 januari 2020 van dit project en bepaal of het project doorgaat (zie formuleblad).

Wat kun je verwachten: Deze vraag vraagt je om de Netto Contante Waarde (NCW) van een project te berekenen en op basis daarvan een investeringsbeslissing te nemen. Let goed op alle onderdelen van de berekening.

Wat moet je kennen: ["De formule voor de contante waarde van een annuïteit.","Hoe je de contante waarde van een enkel bedrag (restwaarde) berekent.","Wat de initiële investering is.","Het besliscriterium voor de NCW (positief = doorgaan)."]

Wat moet je kunnen: ["De contante waarde van een reeks gelijke bedragen (annuïteit) berekenen.","De contante waarde van een toekomstig bedrag (restwaarde) berekenen.","Alle contante waarden optellen en de initiële investering aftrekken.","Een investeringsbeslissing nemen op basis van de NCW."]

Waar op letten: ["Vergeet niet de restwaarde contant te maken naar het startmoment.","Trek de initiële investering niet af van de contante waarde van de toekomstige kasstromen."]

Vaardigheden: NCW-formule correct toepassen, Kasstromen (inclusief initiële investering) identificeren, Disconteringsvoet en periodes juist gebruiken, Projectbeslissing (doorgaan/niet doorgaan) formuleren

Kernbegrippen: Netto Contante Waarde (NCW), Contante waarde, Annuïteit, Restwaarde, Investeringsbeslissing

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerde formule voor contante waarde van een annuïteit gebruiken.
- Restwaarde vergeten contant te maken naar het startmoment.
- De initiële investering niet aftrekken van de contante waarde van de toekomstige kasstromen.
- De initiële investering vergeten of verkeerd meenemen (bijv. als positieve stroom).
- Foutief disconteren van kasstromen (verkeerde factor of periode).
- Verkeerde conclusie trekken bij een negatieve NCW.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2021/tijdvak-1/vraag/21

## Vraag 22 – Invloed van afschrijvingen op winst en cashflow (1 punt)

Welk van de twee directieleden heeft gelijk? Beargumenteer het antwoord.

Wat kun je verwachten: Je kunt een vraag verwachten waarin je moet beoordelen wie van twee personen gelijk heeft over de financiële gevolgen van een bepaalde actie, en dit moet beargumenteren.

Wat moet je kennen: ["Je moet weten wat afschrijvingen zijn en hoe deze de winst beïnvloeden.","Je moet het verschil kennen tussen kosten en uitgaven.","Je moet begrijpen wat cashflow is en hoe afschrijvingen hierop van invloed zijn."]

Wat moet je kunnen: ["Je moet de uitspraken van verschillende personen kunnen analyseren.","Je moet je kennis over afschrijvingen, winst en cashflow kunnen toepassen.","Je moet een heldere en correcte argumentatie kunnen geven."]

Waar op letten: ["Let op dat je kosten zoals afschrijvingen niet verwart met uitgaven.","Zorg dat je het verschil tussen winst en cashflow goed begrijpt en niet door elkaar haalt."]

Vaardigheden: Analyseren van standpunten, Argumenteren op basis van economische principes, Toepassen van bedrijfseconomische kennis

Kernbegrippen: cashflow, afschrijvingen, winst, kosten versus uitgaven

Veelgemaakte fouten:
- Verwarren van kosten (afschrijvingen) met uitgaven.
- Verwarren van winst met cashflow.
- Onterecht aannemen dat de daling van de winst door afschrijvingen ook de cashflow verlaagt.
- Geen duidelijke keuze maken of beide gelijk geven
- Onvoldoende of niet-economische argumentatie
- Persoonlijke mening geven in plaats van een onderbouwde economische analyse

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2021/tijdvak-1/vraag/22

## Vraag 23 – Voordelen en nadelen van openbare platforms (2 punten)

Geef een voordeel en een nadeel voor een klusbedrijf van het gebruikmaken van openbare platforms.

Wat kun je verwachten: Deze vraag test je kennis over de platformeconomie. Je moet een voordeel en een nadeel kunnen benoemen voor een bedrijf dat openbare platforms gebruikt.

Wat moet je kennen: ["Wat een openbaar platform is en hoe bedrijven deze gebruiken.","Wat acquisitiekosten en marketingkosten inhouden.","Hoe concurrentie werkt, vooral op platforms."]

Wat moet je kunnen: ["Voordelen en nadelen voor een bedrijf onderscheiden.","Redeneren vanuit het perspectief van een klusbedrijf.","Specifieke en concrete voorbeelden geven."]

Waar op letten: ["Let op dat je het voordeel of nadeel vanuit het perspectief van het klusbedrijf geeft, en niet vanuit de klant.","Zorg ervoor dat je antwoord specifiek genoeg is, bijvoorbeeld 'acquisitiekosten' in plaats van alleen 'kosten'."]

Vaardigheden: Kritisch denken, Voor- en nadelen afwegen, Toepassen op een specifieke bedrijfstak

Kernbegrippen: Platformeconomie, Acquisitiekosten, Marketingkosten, Concurrentie

Veelgemaakte fouten:
- Een voordeel of nadeel vanuit het perspectief van de klant geven in plaats van het klusbedrijf.
- Te algemeen antwoorden, bijvoorbeeld 'kosten' in plaats van 'acquisitiekosten' of 'lidmaatschapskosten'.
- Een voordeel als nadeel opgeven, of andersom.
- Te algemene voor- en nadelen noemen die niet specifiek zijn voor een klusbedrijf
- Slechts één voordeel of nadeel noemen
- Geen concrete voorbeelden geven die passen bij de sector

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2021/tijdvak-1/vraag/23

## Vraag 24 – Berekenen van de offerteprijs per m² (4 punten)

Bereken de offerteprijs per m² te betegelen oppervlakte.

Wat kun je verwachten: Je gaat de verkoopprijs per vierkante meter berekenen, waarbij je goed moet letten op alle kosten en de winstopslag.

Wat moet je kennen: ["Het verschil tussen variabele en constante kosten.","Hoe je de integrale kostprijs berekent.","Wat normale bezetting betekent voor constante kosten.","Hoe je een winstopslag correct toepast."]

Wat moet je kunnen: ["Variabele kosten per eenheid correct berekenen.","Constante kosten per eenheid bepalen met behulp van de normale bezetting.","De integrale kostprijs per eenheid vaststellen.","De winstopslag toepassen om de uiteindelijke offerteprijs te vinden."]

Waar op letten: Let goed op hoe je de winstopslag berekent; het is een percentage van de offerteprijs, niet altijd van de kostprijs. Zorg ervoor dat je alle kosten omrekent naar kosten per m², en niet per kg of zak.

Vaardigheden: Alle relevante kosten (vast en variabel) identificeren, Gewenste winstmarge correct toepassen, Totale kosten en winst omrekenen naar prijs per m², Nauwkeurig rekenen met percentages en eenheden

Kernbegrippen: Integrale kostprijs, Variabele kosten, Constante kosten, Winstopslag, Normale bezetting

Veelgemaakte fouten:
- Winstopslag verkeerd berekenen (bijvoorbeeld 20% van de kostprijs nemen in plaats van 20/80 van de kostprijs).
- Kosten per eenheid (kg, zak) verwarren en niet omrekenen naar kosten per m².
- Vergeten de constante kosten per m² te berekenen door te delen door de normale bezetting.
- Niet alle kosten meenemen in de berekening van de kostprijs.
- De winstmarge verkeerd toepassen (bijv. als percentage van verkoopprijs i.p.v. kostprijs, of andersom).
- Delen door een verkeerd aantal m² of een onjuist totaal oppervlakte.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2021/tijdvak-1/vraag/24

## Vraag 25 – Berekenen van deelresultaten en verschillenanalyse (7 punten)

Bereken deze deelresultaten (zie formuleblad).
Vul hiertoe de uitwerkbijlage die bij deze vraag hoort volledig in.

Uit de analyse van de deelresultaten blijkt onder meer een nadelig efficiencyresultaat op het gebruik van tegellijm. Dit kan veroorzaakt worden door een voordelig prijsverschil bij het gebruik van tegellijm.

Wat kun je verwachten: Je gaat verschillende financiële resultaten berekenen, zoals bezettings-, prijs- en efficiencyresultaten, en moet hierbij goed letten op de formules en of een resultaat voordelig of nadelig is.

Wat moet je kennen: ["De formules voor het bezettingsresultaat, prijsresultaat en efficiencyresultaat.","Wat 'voordelig' en 'nadelig' betekent voor elk type resultaat.","De begrippen standaardprijs, werkelijke prijs, standaardhoeveelheid, werkelijke hoeveelheid, normale bezetting en werkelijke bezetting.","De basisprincipes van verschillenanalyse."]

Wat moet je kunnen: ["Relevante gegevens uit een tekst of tabel halen en correct toepassen in berekeningen.","De juiste formules kiezen en invullen voor elk specifiek resultaat.","Nauwkeurig berekeningen uitvoeren.","Bepalen of een berekend resultaat voordelig of nadelig is voor het bedrijf."]

Waar op letten: ["Let goed op of een resultaat voordelig of nadelig is; een hogere werkelijke prijs dan standaard is bijvoorbeeld nadelig.","Verwar de formules voor prijsverschil en efficiencyverschil niet met elkaar."]

Vaardigheden: Gegevens uit bronnen halen, Formuleblad correct toepassen, Overzichtelijk invullen van een uitwerkbijlage, Rekenen met diverse posten

Kernbegrippen: verschillenanalyse, bezettingsresultaat, prijsverschil, efficiëntieverschil, standaardkostprijs

Veelgemaakte fouten:
- Voordelig en nadelig verwisselen, bijvoorbeeld een hogere werkelijke prijs dan de standaardprijs is een nadelig resultaat.
- De formules voor prijsverschil (sp - wp) * wh en efficiëntieverschil (sh - wh) * sp door elkaar halen.
- Het bezettingsresultaat ((W - N) * C/N) verwarren met andere budgetverschillen.
- Fouten maken bij het overnemen van gegevens.
- Verkeerde formules gebruiken of posten verkeerd toewijzen.
- Uitwerkbijlage onvolledig of onjuist invullen.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2021/tijdvak-1/vraag/25

## Vraag 26 – Verband prijsverschil en efficiencyresultaat (1 punt)

Verklaar het verband tussen een voordelig prijsverschil en een nadelig efficiencyresultaat.

Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag waarin je het verband moet uitleggen tussen twee financiële resultaten, zoals een voordelig prijsverschil en een nadelig efficiencyresultaat.

Wat moet je kennen: ["Wat een voordelig prijsverschil is.","Wat een nadelig efficiencyresultaat is.","Dat de kwaliteit van grondstoffen invloed kan hebben op het verbruik.","Hoe inkoopbeslissingen het uiteindelijke verbruik beïnvloeden."]

Wat moet je kunnen: ["Een causaal verband uitleggen.","Bedrijfseconomische concepten toepassen op een concrete situatie.","De impact van inkoopbeslissingen op het verbruik van materialen analyseren."]

Waar op letten: ["Let op dat je voordelig en nadelig niet verwart.","Zorg dat je de directe oorzaak-gevolg relatie tussen de inkoopprijs en het verbruik duidelijk maakt."]

Kernbegrippen: prijsverschil, efficiencyverschil, budgetanalyse, kwaliteit-kosten afweging

Veelgemaakte fouten:
- Verwarren van voordelig en nadelig
- Niet leggen van de causale link tussen prijs en verbruik
- Antwoord is te algemeen en niet toegepast op de casus (tegelijm)

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2021/tijdvak-1/vraag/26

## Vraag 27 – Keuze hypotheekvorm en belastingvoordeel (2 punten)

Voor welke vorm van aflossing hebben Osman en Laetitia gekozen? Motiveer het antwoord.

Wat kun je verwachten: Deze vraag vraagt je om een specifieke hypotheekvorm te identificeren op basis van een kenmerk en uit te leggen waarom deze keuze gemaakt is.

Wat moet je kennen: ["Het verschil tussen een annuïteitenhypotheek en een lineaire hypotheek.","Wat hypotheekrenteaftrek inhoudt en hoe dit werkt.","Hoe de verhouding tussen interest en aflossing verandert bij beide hypotheekvormen over de looptijd."]

Wat moet je kunnen: ["Informatie uit een tekst analyseren en interpreteren.","De kenmerken van verschillende hypotheekvormen vergelijken.","Een bedrijfseconomische keuze motiveren."]

Waar op letten: ["Let goed op het verschil in hoe interest en aflossing verdeeld zijn bij annuïtaire en lineaire leningen.","Zorg dat je begrijpt waarom meer interest betalen in het begin gunstig kan zijn voor je belastingvoordeel."]

Kernbegrippen: annuïteitenhypotheek, lineaire hypotheek, hypotheekrenteaftrek, interest, aflossing

Veelgemaakte fouten:
- Verwarren van de interest- en aflossingscomponenten bij lineaire en annuïtaire leningen.
- Niet begrijpen dat een hogere interestbetaling in de beginjaren leidt tot een groter belastingvoordeel.
- De cruciale zin over 'meest profiteren' in de opgave over het hoofd zien.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2021/tijdvak-1/vraag/27

## Vraag 28 – Hypotheekuitgaven na belastingvoordeel berekenen (3 punten)

Met betrekking tot de aftrekbaarheid van de hypotheekrente voor de inkomstenbelasting heeft er na 2012 een verandering plaatsgevonden. Voor Osman en Laetitia is het percentage van de te betalen interest die kan worden teruggevraagd via de belastingaangifte:

2018  49,5%
2019  49,0%
2020  46,0%
2021  43,0%
2022  40,0%
2023  37,5%

Eenvoudigheidshalve wordt verondersteld dat het belastingvoordeel over 2020 ook wordt ontvangen in 2020.

28 Bereken de uitgaven na belastingvoordeel met betrekking tot de hypothecaire lening voor Osman en Laetitia in 2020.

Wat kun je verwachten: Je krijgt een vraag waarbij je de netto uitgaven voor een hypotheek moet berekenen, rekening houdend met het belastingvoordeel op de hypotheekrente.

Wat moet je kennen: ["Hoe hypotheekrenteaftrek werkt en wat het belastingvoordeel is.","Dat rente wordt berekend over de schuldrest aan het begin van het jaar.","Hoe je de netto uitgaven na belastingvoordeel berekent door het belastingvoordeel van de totale jaarlijkse betaling af te trekken.","Het belang van het juiste aftrekpercentage voor het betreffende jaar."]

Wat moet je kunnen: ["De schuldrest aan het begin van een jaar correct bepalen.","De jaarlijkse interestuitgaven berekenen over de schuldrest.","Het belastingvoordeel op de hypotheekrente uitrekenen met het juiste percentage.","De totale uitgaven na belastingvoordeel vaststellen door het belastingvoordeel van de totale jaarlijkse betaling af te trekken."]

Waar op letten: ["Let goed op dat je het juiste aftrekpercentage voor het gevraagde jaar (2020) gebruikt.","Zorg ervoor dat je de rente berekent over de schuldrest aan het begin van het jaar, niet over de oorspronkelijke hoofdsom."]

Vaardigheden: Gegevens over hypotheek en rente vinden, Belastingvoordeel berekenen (renteaftrek), Netto uitgaven bepalen

Kernbegrippen: hypotheekrenteaftrek, belastingvoordeel, schuldrest, netto uitgaven

Veelgemaakte fouten:
- Het verkeerde aftrekpercentage gebruiken (voor een ander jaar dan 2020).
- Vergeten de rente te berekenen over de schuldrest aan het begin van 2020 in plaats van over de oorspronkelijke hoofdsom.
- De berekening baseren op de verkeerde aflossingsvorm (annuïtair vs. lineair) als er in de voorgaande vraag een keuze is gemaakt.
- Vergeten het belastingvoordeel af te trekken.
- Fouten maken bij het berekenen van de rente.
- Bruto uitgaven verwarren met netto uitgaven.

Meer: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2021/tijdvak-1/vraag/28