# Eindexamen Bedrijfseconomie VWO 2019 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2019/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Kosten

Wat kun je verwachten: Berekening van de fabricagekostprijs per eenheid product (volière type Zwerm).

Wat moet je kennen: De leerling moet weten welke kostencomponenten tot de fabricagekostprijs behoren (directe materialen, directe lonen, indirecte fabricagekosten) en hoe deze per product berekend worden.

Vaardigheden: Kostensoorten onderscheiden, Kostprijsberekening uitvoeren, Relevante gegevens selecteren, Nauwkeurig rekenen

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerde kosten meenemen in de fabricagekostprijs (bijv. verkoopkosten)
- Indirecte kosten niet correct toerekenen
- Rekenfouten

### Vraag 2 – Kosten

Wat kun je verwachten: Berekening van het budgetresultaat voor indirecte fabricagekosten en de aard ervan.

Wat moet je kennen: De leerling moet het verschil tussen werkelijke en gebudgetteerde kosten kunnen berekenen voor indirecte fabricagekosten en dit resultaat kunnen interpreteren als voordelig of nadelig.

Vaardigheden: Budgetresultaat berekenen (werkelijk - standaard), Kostensoorten herkennen (indirecte fabricagekosten), Resultaat interpreteren (voordelig/nadelig)

Veelgemaakte fouten:
- Omgekeerde berekening (standaard - werkelijk)
- Vergeten de aard van het resultaat te benoemen

### Vraag 3 – Kosten

Wat kun je verwachten: Reden waarom de verfijnde opslagmethode niet bruikbaar is voor een specifieke kostprijs.

Wat moet je kennen: De leerling moet de voorwaarden voor het toepassen van de verfijnde opslagmethode kennen en kunnen uitleggen waarom deze methode in een specifieke situatie niet bruikbaar is.

Vaardigheden: Kennis van kostprijsberekeningsmethoden, Voorwaarden van methoden herkennen, Logisch redeneren, Specifieke reden formuleren

Veelgemaakte fouten:
- Algemene redenen geven in plaats van specifieke
- Verwarring met andere kostprijsmethoden
- Onjuiste voorwaarden noemen voor de methode

### Vraag 4 – Kosten

Wat kun je verwachten: Balanspost die groei door overnames aangeeft, met toelichting.

Wat moet je kennen: De leerling moet weten welke balanspost specifiek toeneemt bij overnames en kunnen uitleggen waarom deze post een indicator is voor overnames.

Vaardigheden: Kennis van balansposten, Effecten van overnames op de balans herkennen, Logisch redeneren en toelichten, Specifieke balanspost benoemen

Veelgemaakte fouten:
- Algemene balansposten noemen die ook door andere oorzaken kunnen groeien
- Onvoldoende toelichting geven
- Verwarring met andere vormen van groei

### Vraag 5 – Kosten

Wat kun je verwachten: Berekening van het gemiddelde bedrag van de Reserves van Marbro in 2017.

Wat moet je kennen: De leerling moet weten wat reserves zijn op een balans en hoe een gemiddelde over een periode (beginstand + eindstand / 2) berekend wordt.

Vaardigheden: Gegevens uit balans of jaarverslag halen, Gemiddelde berekenen, Financiële termen (reserves) herkennen

Veelgemaakte fouten:
- Alleen begin- of eindstand gebruiken
- Verkeerde posten als reserves aanmerken
- Rekenfouten

### Vraag 6 – Kosten

Wat kun je verwachten: Berekening van de Rentabiliteit Totaal Vermogen (RTV) voor een specifiek jaar.

Wat moet je kennen: De leerling moet de formule voor de Rentabiliteit Totaal Vermogen (RTV) kennen en de benodigde gegevens uit de context kunnen halen om deze toe te passen.

Vaardigheden: Formules toepassen (RTV), Relevante financiële gegevens selecteren, Percentage berekenen

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerde gegevens gebruiken (bijv. REV i.p.v. RTV)
- Foutief afronden

### Vraag 7 – Kosten

Wat kun je verwachten: Een duidelijke onderbouwing van de mening van BlueStone met relevante argumenten.

Wat moet je kennen: De leerling moet de mening van BlueStone (uit de opgave) begrijpen en deze kunnen onderbouwen met relevante bedrijfseconomische argumenten. Dit vraagt om analyse van de situatie van BlueStone.

Vaardigheden: Argumentatie opbouwen, Bedrijfseconomische concepten toepassen, Contextuele informatie analyseren

Veelgemaakte fouten:
- De mening verkeerd interpreteren
- Geen concrete onderbouwing geven

### Vraag 8 – Kosten

Wat kun je verwachten: Een uitleg die de invloed van goed presteren op teller en noemer van het dividendrendement toelicht.

Wat moet je kennen: De leerling moet de formule van het dividendrendement kennen (dividend per aandeel / koers per aandeel) en begrijpen hoe 'goed presteren' zowel de teller als de noemer kan beïnvloeden, en wat het netto-effect is op het rendement.

Vaardigheden: Kennis van dividendrendement formule, Oorzaak-gevolg relaties analyseren, Economische concepten uitleggen

Veelgemaakte fouten:
- Alleen naar de teller of de noemer kijken
- De relatie tussen goed presteren en de koers per aandeel missen

### Vraag 9 – Kosten

Wat kun je verwachten: Berekening van dividendrendement en vergelijking met een eis.

Wat moet je kennen: De leerling moet de formule voor dividendrendement kennen (of kunnen opzoeken op formuleblad) en deze kunnen toepassen met de juiste gegevens om aan te tonen dat een bepaalde eis niet is gehaald.

Vaardigheden: Formules toepassen, Relevante gegevens selecteren, Berekeningen uitvoeren, Conclusie trekken op basis van berekening

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerde gegevens gebruiken
- Rekenfouten maken
- De eis niet meenemen in de conclusie

### Vraag 10 – Kosten

Wat kun je verwachten: Een berekening van het incidenteel dividend per aandeel, afgerond op eurocenten.

Wat moet je kennen: De leerling moet weten hoe incidenteel dividend wordt berekend en hoe dit wordt verdeeld over het aantal aandelen. Kennis van dividendberekeningen en het concept van incidenteel dividend is vereist.

Vaardigheden: Dividendberekeningen uitvoeren, Rekenen met aantallen aandelen, Afronden op eurocenten

Veelgemaakte fouten:
- Het verschil tussen regulier en incidenteel dividend niet kennen
- Vergeten te delen door het aantal aandelen
- Foutief afronden

### Vraag 11 – Kosten

Wat kun je verwachten: Berekening van de verwachte winst voor 2019, afgerond op hele miljoenen euro’s.

Wat moet je kennen: De leerling moet de formule voor winst (omzet minus kosten) kennen en deze kunnen toepassen op verwachte cijfers, inclusief het correct afronden van het antwoord.

Vaardigheden: Winstberekening uitvoeren, Gegevens uit plan van aanpak gebruiken, Afronden op hele miljoenen

Veelgemaakte fouten:
- Niet alle relevante kosten meenemen
- Foutief afronden
- Verkeerde periode hanteren

### Vraag 12 – Kosten

Wat kun je verwachten: Berekening van de procentuele stijging van de winst per aandeel tussen twee jaren.

Wat moet je kennen: De leerling moet de winst per aandeel voor twee verschillende jaren kunnen berekenen en vervolgens de procentuele toename tussen deze twee waarden kunnen bepalen.

Vaardigheden: Winst per aandeel berekenen, Procentuele verandering berekenen ((nieuw - oud) / oud * 100%), Gegevens voor verschillende jaren vergelijken

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerde jaren gebruiken (bijv. 2018 i.p.v. 2017 of 2019)
- Fout in de procentuele verandering formule

### Vraag 13 – Kosten

Wat kun je verwachten: Een berekening die aantoont of Bluestone tevreden is, met duidelijke motivatie.

Wat moet je kennen: De leerling moet een berekening kunnen uitvoeren die de tevredenheid van Bluestone meet, waarschijnlijk gerelateerd aan een financieel resultaat of een specifieke eis uit de opgave. Dit vereist inzicht in de context van de opgave.

Vaardigheden: Financiële berekeningen uitvoeren, Contextuele informatie interpreteren, Conclusies trekken op basis van berekeningen

Veelgemaakte fouten:
- De verkeerde grootheid berekenen
- Geen duidelijke motivatie geven

### Vraag 14 – Kosten

Wat kun je verwachten: Berekening van de standaardkostprijs per schildersezel.

Wat moet je kennen: De leerling moet de elementen van een standaardkostprijs kennen (directe en indirecte kosten) en deze kunnen samenvoegen tot één kostprijs per product.

Vaardigheden: Kostensoorten onderscheiden, Standaardkostprijs berekenen, Gegevens uit context gebruiken, Rekenen met eenheden en tarieven

Veelgemaakte fouten:
- Kostenposten vergeten of dubbel tellen
- Rekenfouten maken
- Verwarring met werkelijke kostprijs
- Indirecte kosten verkeerd toerekenen

### Vraag 15 – Kosten

Wat kun je verwachten: Een correct getekende lijn in een grafiek die het bezettingsresultaat weergeeft.

Wat moet je kennen: De leerling moet het concept van bezettingsresultaat begrijpen en kunnen visualiseren hoe dit verandert met de productie/afzet. Kennis van de formule en het gedrag van het bezettingsresultaat is essentieel.

Vaardigheden: Kennis van bezettingsresultaat, Grafieken interpreteren en tekenen, Lineaire verbanden herkennen

Veelgemaakte fouten:
- De verkeerde formule gebruiken
- De lijn niet correct tekenen

### Vraag 16 – Kosten

Wat kun je verwachten: Berekening van bedrijfsresultaat met bezettingsresultaat en interpretatie (voordelig/nadelig).

Wat moet je kennen: De leerling moet de relatie tussen het bedrijfsresultaat, het commerciële resultaat en het bezettingsresultaat kennen, en weten hoe deze berekend worden. Ook moet de leerling kunnen bepalen of een resultaat voordelig of nadelig is.

Vaardigheden: Formules toepassen (bedrijfsresultaat = commercieel resultaat + bezettingsresultaat), Gegevens uit context halen, Resultaat interpreteren (voordelig/nadelig), Nauwkeurig rekenen

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerde formule gebruiken voor bedrijfsresultaat
- Verkeerde interpretatie van voordelig/nadelig
- Rekenfouten

### Vraag 17 – Kosten

Wat kun je verwachten: Markeren van de verwachte break-evenafzet in 2019 in een grafiek met een X.

Wat moet je kennen: De leerling moet het concept van break-evenafzet begrijpen en kunnen lokaliseren in een grafiek, specifiek op de horizontale as.

Vaardigheden: Grafieken lezen en interpreteren, Break-evenafzet herkennen, Juiste as kiezen en markeren

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerde as kiezen (verticale as)
- X op een onjuiste plek zetten
- Geen duidelijke X gebruiken

### Vraag 18 – Kosten

Wat kun je verwachten: Berekening van de jaarlijkse interestlasten van de 4%-Lening (a) over 2018.

Wat moet je kennen: De leerling moet weten hoe interestlasten over een lening berekend worden, namelijk als een percentage van de hoofdsom van de lening over een bepaalde periode.

Vaardigheden: Percentageberekening toepassen, Relevante gegevens (leningbedrag, rentepercentage) uit context halen, Jaarlijkse interestlasten berekenen

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerd bedrag als hoofdsom gebruiken (bijv. na aflossingen)
- Verkeerd rentepercentage toepassen
- Rekenfouten

### Vraag 19 – Kosten

Wat kun je verwachten: Berekening van de totale contributie die in een jaar is ontvangen.

Wat moet je kennen: De leerling moet begrijpen wat contributieontvangsten zijn en hoe deze berekend worden, waarschijnlijk op basis van het aantal leden en de contributie per lid.

Vaardigheden: Inkomstenstromen herkennen (contributie), Gegevens uit de context halen (aantal leden, bedrag), Eenvoudige vermenigvuldiging

Veelgemaakte fouten:
- Verwarring met contributieopbrengsten (indien sprake van vooruit/achterstallig)
- Foutieve periode (2018)

### Vraag 20 – Kosten

Wat kun je verwachten: Berekening van de waarde van de eindvoorraad van een specifiek product.

Wat moet je kennen: De leerling moet weten hoe de voorraadwaarde op de balans wordt berekend, rekening houdend met beginvoorraad, inkopen en verkopen (of verbruik).

Vaardigheden: Voorraadadministratie begrijpen (begin, inkoop, verkoop), Balansposten herkennen, Waardering van voorraad

Veelgemaakte fouten:
- Vergeten de juiste waarderingsmethode toe te passen (indien van toepassing)
- Foutieve datum (31 december 2018)

### Vraag 21 – Kosten

Wat kun je verwachten: Berekening van het kassaldo op basis van beginstand, ontvangsten en uitgaven.

Wat moet je kennen: De leerling moet weten hoe een kassaldo wordt berekend, rekening houdend met de beginstand, alle ontvangsten en alle uitgaven over een specifieke periode.

Vaardigheden: Geldstromen analyseren, Saldo berekenen, Gegevens interpreteren

Veelgemaakte fouten:
- Beginstand vergeten of verkeerd toepassen
- Ontvangsten en uitgaven door elkaar halen

### Vraag 22 – Kosten

Wat kun je verwachten: Aantonen dat de brutowinstmarge onder de 40% ligt door middel van een berekening.

Wat moet je kennen: De leerling moet de formule voor brutowinstmarge (brutowinst / omzet * 100%) kennen en deze kunnen toepassen om een gegeven bewering te controleren en aan te tonen.

Vaardigheden: Brutowinstmarge berekenen, Gegevens uit bronnen halen, Bewering controleren en aantonen

Veelgemaakte fouten:
- Brutowinst en nettowinst verwarren
- Foutieve omzet gebruiken in de berekening
- Rekenfouten maken

### Vraag 23 – Kosten

Wat kun je verwachten: Argumentatie waarom de lease-optie kenmerken van zowel financial als operational lease heeft, gebaseerd op bron 7.

Wat moet je kennen: De leerling moet de specifieke kenmerken van zowel financial lease als operational lease kennen en deze kunnen herkennen en benoemen aan de hand van een informatiebron.

Vaardigheden: Informatie uit bronnen analyseren, Kenmerken van leasevormen benoemen, Argumentatie opbouwen (koppeling kenmerk aan bron), Vergelijken en contrasteren

Veelgemaakte fouten:
- Alleen kenmerken noemen zonder koppeling aan de bron
- Kenmerken van leasevormen door elkaar halen
- Onvoldoende of onduidelijke argumentatie

### Vraag 24 – Kosten

Wat kun je verwachten: Uitleg waarom NCW een betere maatstaf is dan totale winst voor investeringsbeoordeling.

Wat moet je kennen: De leerling moet het concept van netto contante waarde (NCW) begrijpen en kunnen uitleggen waarom de tijdvoorkeur van geld cruciaal is bij investeringsbeslissingen.

Vaardigheden: Begrippen uitleggen, Verschil NCW en totale winst benoemen, Tijdvoorkeur van geld toepassen

Veelgemaakte fouten:
- Alleen NCW of winst uitleggen, zonder vergelijking
- Tijdwaarde van geld negeren in de uitleg

### Vraag 25 – Kosten

Wat kun je verwachten: Berekening van de contante waarde van toekomstige ontvangsten per WSC op 1 juli 2018.

Wat moet je kennen: De leerling moet de formule voor contante waarde kunnen toepassen, rekening houdend met de juiste periode en de disconteringsvoet zoals aangegeven op het formuleblad.

Vaardigheden: Formule contante waarde toepassen, Gegevens uit bronnen halen, Tijdlijn correct interpreteren

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerde disconteringsvoet gebruiken
- Foutieve periode hanteren in de berekening
- Rekenfouten maken

### Vraag 26 – Kosten

Wat kun je verwachten: Een NCW-berekening en een gemotiveerd antwoord over het aanbieden van de lease-optie.

Wat moet je kennen: De leerling moet de netto contante waarde (NCW) methode kunnen toepassen om de aantrekkelijkheid van een investering (hier een lease-optie) te beoordelen. Kennis van tijdswaarde van geld, disconteringsvoet en kasstromen is cruciaal.

Vaardigheden: Netto contante waarde berekenen, Investeringsbeslissingen nemen op basis van NCW, Financiële gegevens interpreteren

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerde kasstromen gebruiken
- Foutieve disconteringsvoet toepassen
- De NCW niet correct interpreteren

### Vraag 27 – Kosten

Wat kun je verwachten: Uitleg over hoe verliezen of dividenduitkeringen reserves negatief kunnen maken.

Wat moet je kennen: De leerling moet weten wat reserves zijn en hoe deze zich verhouden tot het eigen vermogen op een balans, en welke gebeurtenissen de reserves negatief kunnen beïnvloeden.

Vaardigheden: Begrip van balansposten (eigen vermogen, reserves), Inzicht in winstverdeling en verliesverwerking, Uitleg geven van financiële processen

Veelgemaakte fouten:
- Alleen noemen van verlies zonder de impact op reserves uit te leggen
- Reserves verwarren met andere eigen vermogen componenten

### Vraag 28 – Kosten

Wat kun je verwachten: Specifieke juridische procedure bij tijdelijke betalingsproblemen.

Wat moet je kennen: De leerling moet weten welke juridische procedure een schuldenaar kan aanvragen bij tijdelijke betalingsproblemen om een faillissement te voorkomen.

Vaardigheden: Juridische termen herkennen, Specifieke procedures koppelen aan situaties, Kennis van insolventierecht

Veelgemaakte fouten:
- Verwarring met faillissementsaanvraag door schuldeiser
- Algemene termen gebruiken in plaats van de specifieke procedure

### Vraag 29 – Kosten

Wat kun je verwachten: Berekening van het bedrag dat overblijft voor concurrente schuldeisers.

Wat moet je kennen: De leerling moet de rangorde van schuldeisers kennen en kunnen berekenen welk bedrag overblijft voor de concurrente schuldeisers na voldoening van preferente schuldeisers en boedelkosten.

Vaardigheden: Rangorde van schuldeisers toepassen, Rekenen met percentages/bedragen, Stappenplan voor verdeling opstellen, Informatie uit context filteren

Veelgemaakte fouten:
- Boedelkosten of preferente schuldeisers vergeten
- Verkeerde volgorde van uitbetaling hanteren
- Rekenfouten maken

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
2019
tijdvak 1
dinsdag 21 mei
13.30 - 16.30 uur
management & organisatie
Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Dit examen bestaat uit 29 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 63 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord kunnen worden.

Als bij een vraag een verklaring, uitleg of berekening gevraagd wordt, worden aan het antwoord meestal geen punten toegekend als deze verklaring, uitleg of berekening ontbreekt.

Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld.

VW-0251-a-19-1-o

### Pagina 2

Opgave 1
In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing.

Het bedrijf Birdsnest produceert en verkoopt uitsluitend twee types volières. Dit zijn de types Zwerm (zie afbeelding) en Kolonie.

[FIGUUR: Een houten volière met een puntdak en een deuropening aan de voorkant.]

Uit de voorcalculatie over 2018 zijn de volgende gegevens bekend voor het berekenen van de fabricagekostprijs:

- Bij een verwachte productie van 6.000 volières type Zwerm en 7.500 volières type Kolonie zijn:
  totale directe materiaalkosten € 915.000
  totale directe arbeidskosten € 450.000
  totale indirecte fabricagekosten € 564.686

- Alle directe en indirecte fabricagekosten zijn proportioneel variabel. Er zijn geen constante fabricagekosten.
- De directe fabricagekosten per type volière zijn:

|  | type Zwerm | type Kolonie |
|---|---|---|
| materiaalkosten | € 90 | € 50 |
| arbeid à € 40 per uur | 75 minuten | 30 minuten |

VW-0251-a-19-1-o 2 / 15 lees verder ► ► ►

### Pagina 3

Birdsnesst past voor het bepalen van de fabricagekostprijs de verfijnde opslagmethode toe.
- Van de totale indirecte fabricagekosten hangt 87,5% samen met de directe materiaalkosten.
- Het overige deel van de indirecte fabricagekosten ("de overige indirecte fabricagekosten") wordt toegerekend aan een product door middel van een opslag in de vorm van een opslagpercentage op de directe arbeidskosten. Dit opslagpercentage is 15,7%.

3a (4p) 1 Bereken de fabricagekostprijs van een volière type Zwerm in 2018.

In januari 2019 heeft Birdsnesst de beschikking over de nacalculatorische gegevens over 2018:
- Er zijn 6.200 volières type Zwerm en 7.400 volières type Kolonie geproduceerd.
- De totale directe arbeidskosten zijn € 480.900.
- De totale overige indirecte fabricagekosten zijn € 68.900.

3b (2p) 2 Bereken het budgetresultaat over 2018 op de overige indirecte fabricagekosten. Geef aan of er sprake is van een voordelig/+/positief of van een nadelig-/-negatief resultaat.

Omdat de afzet en winstmarge op de volière type Kolonie onder druk staan, gaat Birdsnesst in 2019 alleen nog maar de volière type Zwerm produceren. Hierdoor kan Birdsnesst de verfijnde opslagmethode niet meer gebruiken.

1p 3 Geef een reden dat in 2019 voor het berekenen van de fabricagekostprijs van de volière type Zwerm het niet mogelijk is gebruik te maken van de verfijnde opslagmethode.

VW-0251-a-19-1-o 3 / 15 lees verder ► ► ►

### Pagina 4

Opave 2

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 4.
De belastingen blijven in deze opave buiten beschouwing.

Marbro nv is een Nederlands bedrijf dat wereldwijd actief is in drie
verschillende productgroepen: levensmiddelen, persoonlijke verzorging en
schoonmaakmiddelen. Een van de aandeelhouders is een grote
Amerikaanse investeringsmaatschappij, genaamd BlueStone.

[FIGUUR: Abstracte weergave van een vergadering met meerdere mannen.]

Marbro heeft sinds 2012 verschillende ontwikkelingen doorgemaakt:

| periode | ontwikkeling |
|---|---|
| 1 | 2012-2017 | duurzame en stabiele groei |
| 2 | begin 2018 | kritiek van Amerikaanse aandeelhouder BlueStone |
| 3 | juli 2018 | reactie van de directie van Marbro |

Periode 1, 2012-2017 duurzame en stabiele groei

De groei zou volgens de directie van Marbro voor een deel moeten komen
door het overnemen van bestaande bedrijven en voor een deel door het
aanpassen van het productieproces aan Marbro's normen over
Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. In informatiebronnen 1 en 2
staan de balansen en enkele overige gegevens van Marbro over 2016 en
2017.

2p 4 Uit de verandering van welke balanspost valt eenduidig op te maken dat
de groei van het balanstotaal van Marbro mede wordt veroorzaakt door
overnames? Licht het antwoord toe.

VW-0251-a-19-1-o 4 / 15 lees verder ►►►

### Pagina 5

In het jaarverslag over 2017 geeft de directie aan tevreden te zijn over de prestaties van Marbro, getuige de hoge rentabiliteit van het totale vermogen (RTV).

3p 5 Bereken het gemiddelde bedrag van de Reserves van Marbro in 2017.

2p 6 Bereken de RTV van Marbro over 2017 (zie formuleblad).

Periode 2, begin 2018 kritiek van Amerikaanse aandeelhouder BlueStone

In de periode 2012-2017 heeft Marbro een eigen beleid ontwikkeld, dat niet overeenkomt met de wensen van aandeelhouder BlueStone.

[FIGUUR: Tabel met twee kolommen, Marbro en BlueStone, en drie rijen: doelstelling,
bedrijfsmissie en meten van rendement voor aandeelhouders.]

Om aan te geven dat de directie juist wel voldoende oog heeft gehad voor het belang van de aandeelhouders, wijst Marbro op de hoogte van de rentabiliteit van het eigen vermogen (REV). Deze is maar liefst 33,5% over 2017.

BlueStone is echter van mening dat het dividendrendement in het algemeen meer relevante informatie geeft voor het meten van het rendement voor aandeelhouders dan de REV.

2p 7 Onderbouw deze mening van BlueStone.

VW-0251-a-19-1-o 5 / 15 lees verder ► ► ►

### Pagina 6

De directie van Marbro is het niet eens met de mening van BlueStone. Het
feit dat het dividendrendement niet aan de norm van BlueStone voldoet,
zou volgens de directie geen indicatie zijn van slecht presteren. Het is
juist het gevolg van goed presteren en dus van de snel stijgende
waardering van aandeelhouders voor “duurzame en stabiele groei op
lange termijn”.

2p 8 Leg uit dat het dividendrendement juist door het goed presteren van
Marbro kan dalen. Betrek in het antwoord de teller en de noemer van het
dividendrendement (zie formuleblad).

BlueStone houdt toch vast aan de dividendrendementseis. BlueStone is
van mening dat het belang van de aandeelhouders is verwaarloosd,
omdat in 2017 niet is voldaan aan hun eis van minimaal 9%
dividendrendement.

3p 9 Toon aan met een berekening dat het dividendrendement van Marbro
over 2017 niet aan de eis van BlueStone voldeed (zie formuleblad).

Periode 3, juli 2018 reactie van de directie van Marbro

Medio 2018 presenteert de directie van Marbro een plan van aanpak,
waarmee zij aandeelhouder BlueStone tevreden wil stellen. Het jaar 2018
is een overgangsjaar. In 2019 zijn de effecten meetbaar
(zie informatiebronnen 3 en 4).

2p 10 Bereken het in 2019 te ontvangen incidenteel dividend per aandeel uit de
verkoop van productgroep Schoonmaakmiddelen. Rond het antwoord af
op eurocenten.

2p 11 Bereken de winst over 2019 die Marbro volgens het plan van aanpak
verwacht te behalen. Rond het antwoord af op hele miljoenen euro's.

VW-0251-a-19-1-0 6 / 15 lees verder ► ► ►

### Pagina 7

De conclusie
2p 12 Bereken met hoeveel procent de verwachte winst per aandeel van 2019
zal toenemen ten opzichte van de winst per aandeel van 2017.

Bluestone belooft zich voorlopig van commentaar te onthouden als in
2019 het verwachte dividendrendement minstens 9% is.

3p 13 Lukt het de directie van Marbro om Bluestone tevreden te stellen?
Motiveer het antwoord met een berekening.

VW-0251-a-19-1-o 7 / 15 lees verder

### Pagina 8

Opgave 3

In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing.

Keydon vof produceert en verkoopt uitsluitend één type schildersezel.
Over 2019 zijn de volgende voorcalculatoire gegevens bekend:

verkoopprijs € 125 per stuk
totale constante kosten € 120.000
totale variabele kosten € 25.000
productie/afzet 5.000 stuks
productiecapaciteit 8.000 stuks

[FIGUUR: Grafiek met op de y-as "verkoopresultaat (x € 1)" en op de x-as "productie/afzet". De grafiek toont een stippellijn voor verkoopresultaat en een gestippelde lijn voor bedrijfsresultaat. De lijnen beginnen onder de nul en stijgen naarmate de productie/afzet toeneemt.]

Legenda:
....... verkoopresultaat
------ bedrijfsresultaat

Bij het snijpunt van de lijnen van het verkoopresultaat en het
bedrijfsresultaat is de productie en afzet 4.000 stuks en elk genoemd
resultaat € 360.000.

VW-0251-a-19-1-o 8 / 15 lees verder

### Pagina 9

2p 14 Bereken de standaardkostprijs van een schildersel.
2p 15 Teken in de grafiek op de uitwerkbijlage de lijn die het verband weergeeft
tussen het verwachte bezettingsresultaat over 2019 en de productie/afzet
van 0 tot 8.000 stuks.
2p 16 Bereken met behulp van het verwachte bezettingsresultaat het verwachte
bedrijfsresultaat over 2019. Geef aan of er sprake is van een
voordelig/-/positief of van een nadelig/-/negatief resultaat.
1p 17 Geef in de grafiek op de uitwerkbijlage op de juiste as met een X de
verwachte break-evenafzet in 2019 aan.
VW-0251-a-19-1-o 9 / 15 lees verder ►►►

### Pagina 10

Opgave 4
Bij deze opgave hoort informatiebron 5.
In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.
[FIGUUR: Twee judoka's in een worp]
De penningmeester van judovereniging Tai-otoshi uit Drunen heeft ten
behoeve van de Algemene Ledenvergadering (gedeeltelijk ingevulde)
financiële overzichten met betrekking tot 2018 opgesteld (zie
informatiebron 5). Alle getallen zijn in euro's. Alle transitonische posten
worden in het daarop volgende kalenderjaar verrekend.
Op de 4%-Lening is in de loop van 2018 afgelost.
Alle betalingen en ontvangsten vinden plaats per kas of per bank.
2p 18 Bereken de interestlasten over de 4%-Lening (a) over 2018.
3p 19 Bereken de contributieontvangsten (b) in 2018.
VW-0251-a-19-1-o
10/15
lees verder

### Pagina 11

De judovereniging koopt judopakken in en verkoopt deze aan haar leden.
20 (2p) Bereken de omvang van de balanspost voorraad judopakken (c) per 31 december 2018.
21 (2p) Bereken het kassaldo (d) per 31 december 2018.
VW-0251-a-19-1-o
11 / 15
lees verder 

### Pagina 12

Opgave 5

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 8.
In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing.

De neven Chiel en Cor Withuys uit Borne hebben sinds 2001 een handelsonderneming in witgoed: Withuys bv.
Door het steeds transparanter worden van de markt voor witgoed komt de
brutowinstmarge onder druk te staan. Vooral de productgroep
wasmachines heeft hier erg onder te lijden. Sinds 2010 is de
brutowinstmarge bij wasmachines gemiddeld 40% van de verkoopprijs.

In informatiebron 6 staan enkele kerngegevens van Withuys met betrekking tot de productgroep wasmachines.
De Whirlpool Supreme Care (WSC) wordt al jaren het meest verkocht.

1p 22 Toon aan dat de brutowinstmarge uit de verkoop door Withuys van de WSC in het eerste kwartaal van 2018 onder de 40% ligt.

Chiel en Cor willen meer winst behalen uit de productgroep wasmachines. Ze onderzoeken of het zinvol is om te gaan inspelen op de trend om wasmachines te leasen. Vooral bij studenten is het leasen van een wasmachine zeer populair.

Chiel en Cor zijn voornemens om alleen de WSC per 1 juli 2018 ook als lease-optie aan te bieden (zie informatiebron 7). Deze wasmachine heeft een zeer goede prijs-kwaliteitverhouding.

2p 23 Beargumenteer met behulp van informatiebron 7 dat de lease-optie die Withuys aanbiedt een kenmerk heeft van zowel financial lease als operational lease.

VW-0251-a-19-1-o
12 / 15
lees verder

### Pagina 13

In informatiebron 8 staat informatie over de verwachte ontvangsten en
uitgaven met betrekking tot het leasen van de WSC.

Chiel stelt voor om de lease-optie definitief te gaan aanbieden als de
verwachte nettowinst per geleaseete WSC over de gehele looptijd meer is
dan € 350. Cor vindt dat ze beter kunnen kijken naar de netto contante
waarde van de investering.

2p 24 Leg uit dat Cor de netto contante waarde van een investering een betere
maatstaf vindt voor de beoordeling van de investering dan de winst over
de gehele looptijd als gevolg van de investering.

Cor weet Chiel te overtuigen en besloten wordt om de netto contante
waarde van de investering op 1 juli 2018 als maatstaf te nemen. Hierbij
wordt een rekenrente van 0,6% per maand gehanteerd.

4p 25 Bereken de contante waarde op 1 juli 2018 van de totale verwachte
ontvangsten per WSC (zie formuleblad).

Onderhoud en reparatie worden uitbesteed aan onderhoudsbedrijf Titius.
De contante waarde van de betalingen aan Titius op 1 juli 2018 is
€ 252,82 per WSC.

3p 26 Zal Withuys de lease-optie per 1 juli 2018 gaan aanbieden? Motiveer het
antwoord met behulp van een berekening en de netto contante waarde
van de investering.

VW-0251-a-19-1-o 13 / 15 lees verder ► ► ►

### Pagina 14

Opgave 6

De komst van online taxidiensten kan traditionele taxibedrijven, zoals Taxi Gravas, financiële problemen bezorgen. De balans per 1 maart 2019 van taxibedrijf Gravas bv is gegeven:

[FIGUUR: Een tabel met de balans van Taxi Gravas bv per 1 maart 2019. De tabel bevat de kolommen 'debet' en 'credit' met de bijbehorende posten en bedragen.]

noot 1 -/- = negatief

Op bovenstaande balans staan de Reserves met een negatief bedrag genoteerd.

1p 27 Leg uit op welke wijze een negatieve reserve op een balans kan ontstaan.

Het niet (kunnen) betalen van schulden kan leiden tot een faillissementsaanvraag bij de rechtbank. Een schuldenaar kan echter van mening zijn dat zijn betalingsproblemen tijdelijk zijn.

1p 28 Wat kan in deze situatie de schuldenaar bij de rechtbank aanvragen?

VW-0251-a-19-1-o 14 / 15 lees verder ►►►

### Pagina 15

Op 1 maart 2019 is een faillissementsaanvraag ingediend door enkele
handelscrediteuren en heeft de rechtbank een curator aangesteld.
De curator houdt rekening met onderstaande volgorde en voor welke
soort bedragen belanghebbenden aanspraak kunnen maken op de
opbrengsten uit de boedelverkoop van Taxi Gravas.
1 hypotheeknemers: voor hun hypotheekrecht
2 curator: boedelschulden (schulden, ontstaan door het afwikkelen van
het faillissement)
3 belastingdienst en sociale-zekerheidsinstellingen: belasting en sociale
prems
4 werknemers: achterstallig loon
5 concurrents schuldeisers (overige schuldeisers, zonder voorrang):
voor hun vordering

In de executoriale fase van het faillissement gaat de curator over tot
verkoop van de bezittingen van Taxi Gravas en verdeling van de
opbrengst onder de schuldeisers.
- Op een veiling brachten de garage € 82.400 en de taxi's en de
vlottende activa tezamen € 66.000 op.
- De kosten van het afwikkelen van het faillissement (boedelschulden)
waren in totaal € 12.500.

De indieners van de faillissementsaanvraag vragen zich af in hoeverre zij
hun vorderingen kunnen innen.

3p 29 Laat met een berekening zien welk bedrag de concurrente schuldeisers in
totaal te verdelen hebben.

VW-0251-a-19-1-o 15 / 15 einde ■