# Eindexamen Bedrijfseconomie VWO 2018 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2018/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Kosten

Wat kun je verwachten: Berekening van een opslagpercentage voor indirecte verkoopkosten.

Wat moet je kennen: Je moet weten hoe een opslagpercentage voor indirecte kosten wordt berekend (indirecte kosten / basis voor opslag * 100%).

Vaardigheden: Formule opslagpercentage toepassen, Relevante kosten identificeren, Rekenvaardigheid

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerde kosten als basis gebruiken
- Fout in de berekening
- Percentage niet correct weergeven

### Vraag 2 – Kosten

Wat kun je verwachten: Uitleg over hoe een dotatie aan een voorziening resultaatsschommelingen kan beperken.

Wat moet je kennen: De leerling moet het doel en de werking van een voorziening begrijpen, met name hoe deze kan bijdragen aan resultaategalisatie.

Vaardigheden: Economische concepten uitleggen, Gevolgen van boekhoudkundige handelingen analyseren, Relatie tussen voorzieningen en resultaat benoemen

Veelgemaakte fouten:
- Alleen de definitie van een voorziening geven
- De link met resultaategalisatie niet leggen
- Onjuiste oorzaken/gevolgen noemen

### Vraag 3 – Kosten

Wat kun je verwachten: Berekening van de verkoopprijs inclusief btw voor een jurk.

Wat moet je kennen: De leerling moet weten hoe btw werkt en hoe je een verkoopprijs inclusief btw berekent als het btw-percentage gegeven is.

Vaardigheden: Berekenen, Procenten toepassen, Financiële gegevens interpreteren

Veelgemaakte fouten:
- Btw van de verkoopprijs exclusief btw aftrekken in plaats van optellen
- Verkeerde basis voor btw-berekening gebruiken

### Vraag 4 – Kosten

Wat kun je verwachten: Benoemen van het juiste type belasting voor een VOF.

Wat moet je kennen: Je moet weten welk type belasting van toepassing is op de winst van een VOF (Vennootschap Onder Firma).

Vaardigheden: Kennis van rechtsvormen en belasting, Specifieke belastingvorm benoemen

Veelgemaakte fouten:
- Vennootschapsbelasting noemen
- Inkomstenbelasting niet noemen

### Vraag 5 – Kosten

Wat kun je verwachten: Optelsom van privé-opnames van twee vennoten.

Wat moet je kennen: De leerling moet begrijpen wat privé-opnames zijn en hoe deze de vof beïnvloeden, en in staat zijn om individuele opnames op te tellen.

Vaardigheden: Gegevens uit de opgave halen, Optellen, Begrip van privé-opnames

Veelgemaakte fouten:
- Alleen de opnames van één persoon meenemen
- Verkeerde periode gebruiken
- Rekenfouten

### Vraag 6 – Kosten

Wat kun je verwachten: Berekening die aantoont dat de afschrijvingskosten van de MAN € 14.000 zijn.

Wat moet je kennen: De leerling moet de methode voor het berekenen van afschrijvingskosten kennen en deze kunnen toepassen op een specifiek bedrijfsmiddel.

Vaardigheden: Berekenen, Gegevens uit bronnen halen, Afschrijvingsmethoden toepassen

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerde afschrijvingsmethode gebruiken
- Foutieve begin- of restwaarde hanteren
- Niet aantonen met berekening

### Vraag 7 – Kosten

Wat kun je verwachten: Aantonen van verschil in resterende levensduur tussen twee activa.

Wat moet je kennen: De leerling moet het concept 'resterende levensduur' begrijpen en kunnen berekenen, en dit kunnen vergelijken tussen twee activa.

Vaardigheden: Informatie uit bronnen halen, Levensduur berekenen, Vergelijken, Argumenteren/aantonen

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerde startdatum/einddatum gebruiken
- Afschrijvingstermijn verwarren met levensduur
- Geen duidelijke vergelijking maken

### Vraag 8 – Kosten

Wat kun je verwachten: Bereken het verschil tussen verkoopprijs en boekwaarde van de MAN en benoem het resultaat.

Wat moet je kennen: De leerling moet het boekresultaat kunnen berekenen door de verkoopprijs te vergelijken met de boekwaarde en het resultaat te kwalificeren.

Vaardigheden: Boekwaarde berekenen, Boekresultaat berekenen, Resultaat interpreteren

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerde afschrijvingsperiode hanteren
- Afschrijvingen tot verkeerde datum
- Verkoopprijs en boekwaarde verkeerd aftrekken

### Vraag 9 – Kosten

Wat kun je verwachten: Volledig invullen van een balans na drie transacties.

Wat moet je kennen: De leerling moet de basisprincipes van een balans kennen (activa = passiva) en weten hoe drie specifieke transacties de balansposten beïnvloeden.

Vaardigheden: Balans opstellen, Transacties analyseren, Dubbel boekhouden principe toepassen, Nauwkeurig invullen

Veelgemaakte fouten:
- Vergeten dat activa en passiva gelijk moeten blijven
- Transacties aan de verkeerde kant boeken
- Rekenfouten

### Vraag 10 – Kosten

Wat kun je verwachten: Berekening van totale interest over de gehele looptijd van een lening.

Wat moet je kennen: De leerling moet weten hoe interestkosten over de gehele looptijd van een lening berekend worden, inclusief het onderscheid tussen hoofdsom en rentebetalingen.

Vaardigheden: Rekenvaardigheid, Informatie uit bronnen halen, Leningstructuur begrijpen, Totaalbedrag berekenen

Veelgemaakte fouten:
- Alleen de jaarlijkse rente berekenen
- Hoofdsom meetellen als interest
- Looptijd verkeerd interpreteren

### Vraag 11 – Kosten

Wat kun je verwachten: Berekening van de totale interestkosten over de gehele looptijd van een leasecontract.

Wat moet je kennen: De leerling moet kunnen berekenen hoeveel interest er in leasebedragen zit over de gehele looptijd, door de totale betaalde bedragen te vergelijken met de hoofdsom.

Vaardigheden: Financiële berekeningen uitvoeren, Leasecontracten analyseren, Totale kosten bepalen

Veelgemaakte fouten:
- Alleen de interest per periode berekenen
- De hoofdsom niet correct identificeren
- Rekenfouten maken

### Vraag 12 – Kosten

Wat kun je verwachten: Keuze van een optie door Opweg met een duidelijke toelichting.

Wat moet je kennen: De leerling moet in staat zijn om verschillende opties te evalueren en op basis van economische argumenten een keuze te maken en te onderbouwen.

Vaardigheden: Analyseren, Keuzes maken, Argumenteren, Economische afwegingen maken

Veelgemaakte fouten:
- Geen toelichting geven
- Toelichting die niet logisch is
- Verkeerde optie kiezen zonder onderbouwing

### Vraag 13 – Kosten

Wat kun je verwachten: Bereken de som van alle geldontvangsten in Q4 2018 uit verkopen van 2018.

Wat moet je kennen: De leerling moet de betalingsvoorwaarden van verkopen kunnen toepassen om de verwachte ontvangsten te berekenen.

Vaardigheden: Betalingsvoorwaarden interpreteren, Verkopen per kwartaal identificeren, Ontvangsten berekenen en optellen

Veelgemaakte fouten:
- Verkopen uit verkeerde jaar meenemen
- Verkeerde betalingspercentages toepassen
- Niet alle relevante kwartalen meenemen

### Vraag 14 – Kosten

Wat kun je verwachten: Een volledig ingevulde liquiditeitsbegroting voor het vierde kwartaal van 2018.

Wat moet je kennen: De leerling moet een liquiditeitsbegroting kunnen opstellen, inclusief het correct verwerken van ontvangsten en uitgaven per periode.

Vaardigheden: Financiële overzichten opstellen, Kasstromen analyseren, Gegevens ordenen en verwerken

Veelgemaakte fouten:
- Ontvangsten en uitgaven door elkaar halen
- Niet-kasstromen meenemen
- Rekenfouten maken
- Begin- en eindsaldo niet correct overnemen

### Vraag 15 – Kosten

Wat kun je verwachten: Berekening van de kosten per machine-uur.

Wat moet je kennen: De leerling moet de formule en methode kennen om een machine-uurtarief te berekenen, inclusief het identificeren van relevante kosten en uren.

Vaardigheden: Formules toepassen, Kosten toerekenen, Eenheidsprijzen berekenen, Gegevens selecteren

Veelgemaakte fouten:
- Niet alle relevante kosten meenemen
- Verkeerde uren gebruiken (bijv. bezetting i.p.v. capaciteit)
- Rekenfouten

### Vraag 16 – Kosten

Wat kun je verwachten: Berekening van de standaardfabricagekostprijs per product.

Wat moet je kennen: De leerling moet weten hoe een standaardfabricagekostprijs wordt berekend, inclusief directe en indirecte kosten (variabel en vast) per product.

Vaardigheden: Kostprijsberekening uitvoeren, Kostensoorten onderscheiden, Gegevens per eenheid bepalen, Rekenvaardigheid

Veelgemaakte fouten:
- Variabele en vaste kosten door elkaar halen
- Indirecte kosten verkeerd toerekenen
- Rekenfouten

### Vraag 17 – Kosten

Wat kun je verwachten: Berekening van bezettingsresultaat en benoeming als voordelig/nadelig.

Wat moet je kennen: De leerling moet de formule voor het bezettingsresultaat kennen en kunnen toepassen, en het resultaat correct interpreteren als voordelig of nadelig.

Vaardigheden: Formules toepassen, Kostensoorten onderscheiden, Resultaat interpreteren, Rekenvaardigheid

Veelgemaakte fouten:
- Vaste en variabele kosten verwarren
- Verkeerde bezettingsgraad gebruiken
- Resultaat verkeerd benoemen (voordelig/nadelig)

### Vraag 18 – Kosten

Wat kun je verwachten: Berekening van efficiencyresultaat en benoeming als voordelig/nadelig.

Wat moet je kennen: De leerling moet de formule voor het efficiencyresultaat kennen en kunnen toepassen, en het resultaat correct interpreteren als voordelig of nadelig.

Vaardigheden: Formules toepassen, Standaardkosten en werkelijke kosten vergelijken, Resultaat interpreteren, Rekenvaardigheid

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerde kosten of hoeveelheden gebruiken
- Standaard en werkelijk verwarren
- Resultaat verkeerd benoemen (voordelig/nadelig)

### Vraag 19 – Kosten

Wat kun je verwachten: Uitleg van de tegengestelde relatie tussen bezettings- en efficiencyresultaat.

Wat moet je kennen: De leerling moet de concepten van bezettingsresultaat en efficiencyresultaat begrijpen en kunnen uitleggen hoe ze elkaar beïnvloeden.

Vaardigheden: Conceptueel begrip, Uitleggen, Relaties leggen, Economische principes toepassen

Veelgemaakte fouten:
- Alleen definities geven
- Geen verband leggen tussen de twee
- Oorzaak en gevolg omdraaien

### Vraag 20 – Kosten

Wat kun je verwachten: Benoemen van de juiste groep vaste activa voor een licentie op de balans.

Wat moet je kennen: De leerling moet de indeling van vaste activa op de balans kennen, specifiek waar immateriële activa zoals licenties worden geplaatst.

Vaardigheden: Kennis reproduceren, Balansposten herkennen, Classificeren

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerde activagroep noemen
- Vaste activa verwarren met vlottende activa

### Vraag 21 – Kosten

Wat kun je verwachten: Berekening om een gegeven afzet te bevestigen.

Wat moet je kennen: De leerling moet weten hoe afzet berekend wordt, vaak door omzet te delen door de verkoopprijs, of door andere relevante gegevens te gebruiken om een gegeven afzet te bevestigen.

Vaardigheden: Gegevens interpreteren, Formules toepassen, Rekenvaardigheid, Logisch redeneren

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerde gegevens gebruiken
- Rekenfouten maken
- Niet alle stappen tonen

### Vraag 22 – Kosten

Wat kun je verwachten: Een volledig ingevulde berekening van de verwachte nettowinst voor Tropol over 2016.

Wat moet je kennen: De leerling moet een winstberekening kunnen opstellen voor een specifiek product, inclusief het meenemen van relevante kosten en opbrengsten om tot de nettowinst te komen.

Vaardigheden: Winst- en verliesrekening opstellen, Kosten en opbrengsten toerekenen, Gegevens uit bronnen verwerken

Veelgemaakte fouten:
- Niet alle relevante kosten/opbrengsten meenemen
- Vaste en variabele kosten niet correct onderscheiden
- Rekenfouten maken
- De uitwerkbijlage niet volledig invullen

### Vraag 23 – Kosten

Wat kun je verwachten: Bereken de procentuele afwijking van de nettowinst en kies de juiste optie.

Wat moet je kennen: De leerling moet de procentuele afwijking tussen twee winstcijfers kunnen berekenen en deze afwijking correct kunnen interpreteren.

Vaardigheden: Procentuele afwijking berekenen, Winstcijfers uit bronnen halen, Conclusie trekken

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerde winstcijfers gebruiken
- Foutief afronden
- Deel/geheel * 100% formule verkeerd toepassen

### Vraag 24 – Kosten

Wat kun je verwachten: Berekening van de jaarlijkse cashflow na een investering.

Wat moet je kennen: De leerling moet de definitie en berekening van cashflow kennen, inclusief hoe investeringen en afschrijvingen hierin verwerkt worden, vaak als winst plus afschrijvingen.

Vaardigheden: Cashflow formule toepassen, Gegevens uit de opgave halen, Rekenvaardigheid, Investeringen verwerken

Veelgemaakte fouten:
- Afschrijvingen vergeten of verkeerd verwerken
- Investeringsbedrag direct aftrekken van winst
- Rekenfouten

### Vraag 25 – Kosten

Wat kun je verwachten: Som van alle investeringen voor optie 2 per 1 januari 2018.

Wat moet je kennen: De leerling moet alle relevante investeringscomponenten voor optie 2 uit de informatiebron kunnen identificeren en optellen.

Vaardigheden: Relevante informatie selecteren, Optellen van investeringscomponenten, Aandacht voor de juiste datum

Veelgemaakte fouten:
- Niet alle investeringscomponenten meenemen
- Onterecht kosten meenemen
- Informatie van verkeerde optie gebruiken

### Vraag 26 – Kosten

Wat kun je verwachten: Bereken de NCW van optie 2 en gebruik dit om de beste optie te kiezen.

Wat moet je kennen: De leerling moet de netto contante waarde (NCW) van investeringsopties kunnen berekenen en een beslissing nemen.

Vaardigheden: Formule NCW correct toepassen, Relevante kasstromen identificeren, Disconteringsfactoren correct gebruiken, Investeringsbeslissing motiveren

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerde kasstromen meenemen
- Foutief disconteren
- Initiële investering niet als negatieve kasstroom

### Vraag 27 – Kosten

Wat kun je verwachten: Twee specifieke oprichtingseisen voor een bv noemen, naast inschrijving KvK.

Wat moet je kennen: De leerling moet de wettelijke oprichtingseisen voor een besloten vennootschap (bv) kennen, naast de inschrijving bij de Kamer van Koophandel.

Vaardigheden: Kennis reproduceren, Juridische begrippen toepassen, Specifieke eisen benoemen

Veelgemaakte fouten:
- Algemene eisen noemen die niet specifiek voor een bv zijn
- Slechts één extra eis noemen
- Onjuiste eisen noemen

### Vraag 28 – Kosten

Wat kun je verwachten: Berekening van de emissiekoers in procenten van de aandelen Tony's Factory.

Wat moet je kennen: De leerling moet de emissiekoers kunnen berekenen, uitgedrukt in procenten, op basis van de nominale waarde en de totale opbrengst van de emissie.

Vaardigheden: Financiële berekeningen uitvoeren, Emissiebegrippen toepassen, Procentuele berekeningen maken

Veelgemaakte fouten:
- Nominale waarde en emissieprijs verwarren
- Rekenfouten maken
- De uitkomst niet in procenten uitdrukken

### Vraag 29 – Kosten

Wat kun je verwachten: Leg uit hoe de balansen de financiering van voorraden met kort vreemd vermogen aantonen.

Wat moet je kennen: De leerling moet de balans kunnen analyseren en de relatie tussen voorraden en kort vreemd vermogen kunnen uitleggen.

Vaardigheden: Balans lezen en interpreteren, Vlottende activa en kort vreemd vermogen identificeren, Relatie uitleggen

Veelgemaakte fouten:
- Alleen naar één balans kijken
- Niet specifiek genoeg zijn over 'kort vreemd vermogen'
- Geen duidelijke link leggen tussen omvang

### Vraag 30 – Kosten

Wat kun je verwachten: Twee specifieke redenen waarom aandeelhouders negatief zijn over een directievoorstel.

Wat moet je kennen: De leerling moet de belangen van aandeelhouders kennen en kunnen inschatten hoe een directievoorstel deze belangen kan beïnvloeden.

Vaardigheden: Analyseren, Redeneren, Financiële belangen herkennen

Veelgemaakte fouten:
- Redenen noemen die niet direct aandeelhoudersbelangen raken
- Te algemene antwoorden geven

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
2018
tijd vak 1
vrijdag 25 mei
13.30 - 16.30 uur
[FIGUUR: Zwarte balk met witte tekst "management & organisatie"]
Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Dit examen bestaat uit 30 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 66 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald
kunnen worden.

Als bij een vraag een verklaring, uitleg of berekening gevraagd wordt, worden aan
het antwoord meestal geen punten toegekend als deze verklaring, uitleg of
berekening ontbreekt.

Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer dan twee
redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld.

VW-0251-a-18-1-o

### Pagina 2

Opgave 1

In deze opgave is de btw 21%.

George & Jim bv is een Amsterdams atelier dat kleding ontwerpt en produceert voor de top van de markt. George & Jim levert prêt-à-porter aan winkels in verschillende Europese hoofdsteden én maakt haute couture op bestelling in het atelier.

Ten behoeve van de bepaling van de kostprijs van kleding in 2018 maakt George & Jim gebruik van de verfijnde opslagmethode. George & Jim baseert zich hierbij op onderstaande standaardgegevens uit 2017.

[FIGUUR: Tabel met de volgende gegevens: kolomkoppen "omzet", "directe kosten:", "- loonkosten", "- materiaalkosten", "indirecte kosten:", "- loonkosten", "- atelierkosten", "- verkoopkosten", "- dotatie voorziening", "winstmarge". En rij-gegevens: "€ 8.270.000", "€ 900.000", "€ 1.500.000", "38% van de directe loonkosten", "16% van de directe materiaalkosten", "€ 1.320.000", "8% van de omzet", "40% van de omzet".]

De verkoopkosten worden uitgedrukt in een percentage van de totale directe kosten.

1p 1 Bereken het opslagpercentage voor de dekking van de indirecte verkoopkosten.

George & Jim doteert ieder jaar aan een voorziening.

2p 2 Leg uit dat, in het algemeen, een dotatie aan de voorziening kan bijdragen aan het beperken van de schommelingen in het resultaat in opeenvolgende jaren.

VW-0251-a-18-1-0 2 / 13 lees verder ►►►

### Pagina 3

Voor de uitreiking van een publieksprijs in juni 2018 heeft een Bekende
Nederlander ("BN'er") een avondjurk besteld bij George & Jim.
- Aan deze jurk zal 40 uur directe arbeid à € 50 per uur besteed worden.
- In deze jurk zal € 1.500 aan direct materiaal verwerkt worden.

[FIGUUR: Twee etalagepoppen in een winkelstraat, elk gekleed in een jurk. De ene jurk is bedrukt met bloemen, de andere is glanzend en gestreept.]

4p 3 Bereken de verkoopprijs inclusief 21% btw die George & Jim voor deze
jork in rekening zal brengen.

VW-0251-a-18-1-o 3 / 13 lees verder ►►►

### Pagina 4

Opgave 2

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 4.

Johan en Gert zijn eigenaren van transportbedrijf Opweg vof. Opweg bezit
twee
vrachtwagens: een MAN en een Scania. Opweg heeft veel last
gehad van de crisis van de afgelopen jaren. Het aantal opdrachten nam
flink af en dat zette de winstgevendheid van de onderneming de laatste
jaren onder druk.

In de balansen (zie informatiebron 1) is de post Winstsaldo opgenomen.

1p 4 Welk type belasting moet bij een vof worden betaald over de behaalde
winst?

Ondanks de tegenvallende winst over 2017 hebben Johan en Gert
voldoende privé-opnames kunnen doen om van te kunnen leven. Er zijn in
2017 geen privé-stortingen gedaan.

1p 5 Bereken het totale bedrag dat Johan en Gert samen aan privé-opnames
hebben onttrokken aan de vof in 2017.

Nu de economie wat aantrekt, durft Opweg weer te investeren. Om goed
voorbereid te zijn op de toenemende vraag naar vervoer wordt het tijd om
één van de twee vrachtwagens op 31 december 2017 te verkopen. In
plaats daarvan schaft Opweg op 1 januari 2018 een nieuwe vrachtwagen,
een Mercedes-Benz, aan. Deze Mercedes-Benz heeft een grotere
capaciteit en lagere verbruikskosten.

In 2017 vinden geen andere veranderingen plaats in de posten
Vrachtwagens en Afschrijving vrachtwagens.

2p 6 Toon aan met een berekening dat de jaarlijkse afschrijvingskosten over
2017 van de MAN € 14.000 zijn (zie informatiebronnen 1 en 2).

Besloten wordt de MAN te vervangen per 1 januari 2018, omdat deze
vrachtwagen een kortere resterende levensduur heeft dan de Scania. De
Scania heeft op 1 januari 2018 een resterende levensduur van twee jaar.

2p 7 Toon aan dat de MAN op 31 december 2017 een kortere resterende
levensduur heeft dan de Scania (zie informatiebron 2).

Opweg verkoopt op 31 december 2017 de MAN voor € 31.460 inclusief
21% btw. Het bedrag wordt op 31 december 2017 per bank ontvangen.

VW-0251-a-18-1-o 4 / 13 lees verder ►►►


### Pagina 5

2p 8 Bereken het boekresultaat van de verkoop op 31 december 2017 van de
MAN. Geef aan of het een voordelig of een nadelig resultaat betreft.
Opweg wil voor de financiering van de Mercedes-Benz, inclusief het
Safety Pack Classic, twee opties onderzoeken (zie informatiebron 3):
a kopen en een lening met een looptijd van 5 jaar afsluiten bij de
Volksbank.
b leasen gedurende 5 jaar bij Mercedes-Benz Leasing.
Opweg zal kiezen voor de optie waarbij over de totale looptijd de laagste
interestkosten worden gerekend.
Optie a
De Volksbank stelt dat het interestpercentage van de lening afhankelijk is
van de hoogte van de lening én de solvabiliteit van Opweg (zie
informatiebron 4).
De solvabiliteit wordt berekend op basis van de balans na verwerking van
de volgende drie transacties:
– de verkoop van de MAN
– de aankoop van de Mercedes-Benz
– de lening van € 130.000 bij de Volksbank
Alle bijbehorende ontvangsten en uitgaven worden per bank voldaan.
De balansposten Te vorderen btw en Te betalen btw worden aan het eind
van het eerste kwartaal in 2018 met de Belastingdienst verrekend.
5p 9 Verwerk bovenstaande drie transacties in de balans van de uitwerkbijlage
per 1 januari 2018. Vul hiertoe de uitwerkbijlage behorende bij deze vraag
volledig in.
4p 10 Bereken de totale interestkosten over de hele looptijd van de lening bij de
Volksbank.
Optie b
Bij optie b wordt gebruikgemaakt van een financiering, gebaseerd op een
leaseconstructie waarbij Opweg direct economisch eigenaar wordt van de
Mercedes-Benz (zie informatiebron 3).
3p 11 Bereken de totale interestkosten over de gehele looptijd die in de
leasebedragen zijn doorberekend.
Conclusie
1p 12 Welke optie zal Opweg kiezen? Licht het antwoord toe.
VW-0251-a-18-1-o

### Pagina 6

Opgave 3

Pain Plesant bv is een bakkerij die gespecialiseerd is in het bakken van
Frans brood. Over het vierde kwartaal van 2018 wil Pain Plesant een
liquiditeitsbegroting opstellen.

Gegeven is:

| debet                            | Balans per 30 september 2018 (getallen x € 1) | credit     |
| :------------------------------- | :------------------------------------------ | :--------- |
| Ovens en Machines                | 250.000                                     | Eigen vermogen | 90.950     |
| Voorraad                         | 12.000                                      | 4% Lening  | 180.000    |
| Debiteuren                       | 33.920                                      | Te betalen rente | 6.600      |
| Te vorderen btw                  | 2.130                                       | Te betalen btw | 5.760      |
| Vooruitbetaalde verzekeringspremie | 360                                         | Winstsaldo | 29.900     |
| Triodos Bank                     | 14.000                                      |            |            |
| Kas                              | 800                                         |            |            |
|                                  | 313.210                                     |            | 313.210    |

[FIGUUR: Tabel met debet- en creditposten en saldi per 30 september 2018.]

Verwachtingen over het vierde kwartaal van 2018:
- De omzet is € 180.000 exclusief 6% btw. De omzet wordt gelijkmatig over het kwartaal behaald. Twintig procent van de omzet wordt contant ontvangen. De krediettermijn voor debiteuren is één maand.
- Alle inkopen worden contant betaald.
- De inkoopwaarde van de omzet is 25% van de omzet.
- De voorraad per 31 december 2018 is € 15.000 exclusief 6% btw.
- Op 1 november vindt de jaarlijkse aflossing plaats van € 20.000 op de 4% Lening. De interest wordt jaarlijks op 1 november achteraf betaald.
- Voor de boekhouder wordt per 1 december 2018 een nieuwe laptop aangeschaft voor € 726 inclusief 21% btw. Op de laptop wordt jaarlijks € 200 afgeschreven.
- De verzekeringspremie voor 2019 wordt op 31 december 2018 vooruitbetaald. Het premiebedrag blijft ongewijzigd ten opzichte van 2018. Er is geen btw over de verzekeringspremie verschuldigd.
- Aan overige kosten wordt maandelijks € 19.000 betaald. Er is geen btw over de overige kosten verschuldigd.
- De btw over een kwartaal wordt eerst gesaldeerd en vervolgens verrekend met de Belastingdienst in de eerste maand volgend op het kwartaal.

VW-0251-a-18-1-0 6 / 13 lees verder ► ► ►

### Pagina 7

3p 13 Bereken de verwachte totale ontvangsten in het vierde kwartaal van 2018 als gevolg van de verkopen in 2018.
6p 14 Stel de liquiditeitsbegroting op over het vierde kwartaal van 2018. Vul hiertoe de uitwerkbijlage behorende bij deze vraag zo volledig mogelijk in.
VW-0251-a-18-1-o 7 / 13 lees verder ►►►

### Pagina 8

Opgave 4

In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.

Kroos bv produceert zwembaden, onder andere het model Salerno. Kroos rekent de constante fabricagekosten door in een machine-uurtarief. Bij de bepaling van het machine-uurtarief van 2018 rekent Kroos met het normale aantal productieve werkdagen. Dat zijn werkdagen waarop wordt geproduceerd. Op niet-productieve werkdagen is sprake van schoonmaak, reparatie, onderhoud, etcetera.

Voorcalculatie

Voorcalculatorische gegevens over 2018
normaal aantal productieve werkdagen per jaar | 216
normaal totaal aantal productieve uren per werkdag | 14
totale constante fabricagekosten per jaar | € 1.360.800

1p 15 Bereken het machine-uurtarief.

In week 2 van 2018 heeft Kroos gepland om gedurende vijf werkdagen baden van het model Salerno te produceren. De standaardfabricagekostprijs van model Salerno is als volgt samengesteld:

kostens00rt
variabel
- grondstof
- loon
constant
- machinekosten
aantal eenheden
12 kg
2/3 uur
1/2 uur
prijs per eenheid
€ 8
€ 42
zie vraag 15

1p 16 Bereken de standaardfabricagekostprijs van het bad model Salerno.

VW-0251-a-18-1-o 8 / 13 lees verder ▶▶▶

### Pagina 9

Nacalculatie

Na afloop van week 2 presenteert de controller de nacalculatorische gegevens over de productie van week 2.

– productie: 130 baden model Salerno
– grondstofverbruik: 1.573 kg, met een inkoopwaarde van in totaal € 12.505,35
– lonen: 90 uur, waarvoor in totaal € 3.798 is berekend
– aantal machine-uren: 67
– geen prijsverschil op de machine-uren

2p 17 Bereken het bezettingsresultaat op de machinekosten (zie formuleblad). Geef aan of er sprake is van een voordelig of van een nadelig resultaat.

2p 18 Bereken het efficiencyresultaat op de machinekosten (zie formuleblad). Geef aan of er sprake is van een voordelig of van een nadelig resultaat.

Hieronder is een grafiek die in het algemeen het verband tussen een bezettingsresultaat (lijn B) en een efficiencyresultaat (lijn E) schetst.

[FIGUUR: Een grafiek met de y-as aangeduid met 'resultaat x € 1' en pijltjes naar boven, en de x-as aangeduid met 'uren' en pijltjes naar rechts. Twee lijnen zijn getekend, lijn B die stijgt vanaf links onder naar rechts boven en lijn E die daalt vanaf links boven naar rechts onder. Op de y-as is de nul-lijn getekend met ook de waarden daarboven en eronder. Boven de nul-lijn is een segment van lijn B te zien, onder de nul-lijn is een segment van lijn E te zien. ]

2p 19 Leg uit dat de lijnen van het bezettingsresultaat en het efficiencyresultaat een tegengesteld verloop hebben.

VW-0251-a-18-1-o 9 / 13 lees verder ► ► ►

### Pagina 10

Opgave 5

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 5 tot en met 7.
In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.

Na het schandaal met de sjoemelsoftware in dieselauto's in 2015 heeft de
Europese Unie de milieu-eisen aangescherpt. Zo is eind 2015 de
installatie van een kappasonde in personenauto's verplicht gesteld. Een
kappasonde is een elektronisch apparaat dat de uitstoot van
verbrandingsmotoren (diesel, benzine, lpg) aanzienlijk kan verminderen.

Tropol bv in Helmond is één van de producenten van deze kappasonde.
Tropol heeft op 1 januari 2016 een licentie gekocht van een
ingenieursbureau om de kappasonde gedurende 10 jaar te mogen
produceren.

1p 20 Onder welke groep vaste activa staat deze licentie op de balans van
Tropol genoteerd?

Voorcalculatie over 2016

In informatiebron 5 staan gegevens over de markt van personenauto's en
de verwachte afzet van Tropol in 2016.

1p 21 Toon met een berekening aan dat de in 2016 verwachte afzet van Tropol
315.000 stuks kappasonde is.

De verwachte afzet in 2016 geldt voor Tropol als de verwachte productie
en als de normale productie en normale afzet in de periode 2016 tot en
met 2025.

Ten behoeve van de productie van de kappasonde heeft Tropol per
1 januari 2016 een gespecialiseerde machine in gebruik genomen, de
CNC31 (zie informatiebron 6). In de uitwerkbijlage van vraag 22 staan
gegevens over de variabele kosten en de verkoopprijs.

2p 22 Bereken voor Tropol de verwachte nettowinst over 2016 door de verkoop
van de kappasondes (zie informatiebron 6). Vul hiertoe de uitwerkbijlage
behorende bij deze vraag zo volledig mogelijk in.

Nacalculatie over 2016

Eind 2016 zijn de volgende gegevens bekend:
– Slechts 85 % van de verwachte afzet is behaald.
– De verkoopprijs is gelijk gebleven.
– Er is geen sprake van prijs- en efficiencyresultaten.

VW-0251-a-18-1-o 10 / 13 lees verder ►►►

### Pagina 11

"De gerealiseerde nettowinst over 2016 is
a met minder dan 15% lager
b 15% lager
c meer dan 15% lager
dan de verwachte nettowinst over 2016."
2p 23 Kies de juiste letter en licht het antwoord toe.
Toekomst na 2016
Bij presentatie van de gerealiseerde cijfers van het eerste kwartaal van
2017 blijkt de afzet nog verder te zijn gedaald. Marktonderzoek wijst erop
dat de vraag naar kappasondes afneemt, omdat de auto-industrie
versneld overschakelt op de productie van elektrische auto's. Het totale
aanbod van kappasondes blijft gelijk, waardoor de marktprijs zal gaan
dalen.
In de lente van 2017 onderzoekt de directie van Tropol twee opties voor
de periode na 1 januari 2018. Tropol zal kiezen voor die optie met de
hoogste netto contante waarde per 1 januari 2018.

Optie 1: Meebuigen met de markt
De prijs van de kappasonde verlagen en zo de vraag vergroten.
De netto contante waarde van optie 1 per 1 januari 2018 is € 56.057.

Optie 2: Een vlucht naar voren
Investeren in een aanpassing van de CNC31 zodat deze in staat is een
accumulus kan maken. Een accumulus is een onderdeel dat de
actieradius van elektrische auto's kan vergroten.
Tropol zal bij optie 2 een aparte divisie oprichten (zie informatiebron 7).
1p 24 Toon aan met een berekening dat de jaarlijkse cashflow bij optie 2, nadat
de investering in de CNC31 en de betreffende aanpassing zijn gedaan,
€ 2.835.000 zal zijn (zie formuleblad).
3p 25 Bereken het totale investeringsbedrag per 1 januari 2018 van optie 2
(zie informatiebron 7).
4p 26 Welke optie kiest Tropol? Bereken hiertoe onder andere de netto contante
waarde van optie 2 per 1 januari 2018 (zie formuleblad en
informatiebron 6 en 7).
VW-0251-a-18-1-o
11 / 13
lees verder ►►►

### Pagina 12

Opgave 6

Tony's Chocolonely verkoopt “slaafvrije” chocoladerepen. Sinds 2006
staat Tony's Chocolonely ingeschreven bij de Kamer van Koophandel
onder de naam Tony's Factory bv.

2p 27 Noem naast inschrijving bij de Kamer van Koophandel nog twee
oprichtingseisen voor een bv.

Het boekjaar bij Tony's Chocolonely loopt van 1 oktober tot en met
30 september. Hieronder staan de balansen per 30 september van 2016
en 2017.

[FIGUUR: Een tabel met twee kolommen voor de balansen op 30 september 2017 en 30 september 2016. De tabel bevat de posten Debet en Credit met de bijbehorende bedragen voor de respectievelijke jaren.]

bron: www.tonyschocolonely.com (aangepast)

VW-0251-a-18-1-o 12 / 13 lees verder ►►►

### Pagina 13

Alle aandelen Tony’s Factory bv waren geplaatst op 1 september 2006
tegen eenzelfde emissiekoers. De nominale waarde van een aandeel
Tony’s Factory is € 0,50.

2p 28 Bereken de emissiekoers in procenten waartegen de aandelen Tony’s
Factory op 1 september 2006 waren uitgegeven.

Door de enorme groei van de vraag naar de repen van Tony’s
Chocolonely heeft het bedrijf veel moeten investeren in voorraden. Het
grootste deel van deze voorraden is gefinancierd met kort vreemd
vermogen.

1p 29 Hoe blijkt uit de balansen dat in het boekjaar 30 september 2016 -
30 september 2017 de voorraden bij Tony’s Factory grotendeels met kort
vreemd vermogen worden gefinancierd?

Van het kort vreemd vermogen heeft het rekening-courantkrediet een
hoog interestpercentage.
De directie stelt voor om aandelen per 1 oktober 2017 uit te geven en met
de opbrengst van de emissie af te lossen op het rekening-courantkrediet.
De aandeelhouders oordelen negatief over het voorstel van de directie.

2p 30 Noem twee redenen waarom de aandeelhouders negatief zouden kunnen
oordelen over het voorstel van de directie.

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.

VW-0251-a-18-1-o 13 / 13 einde ■