# Eindexamen Bedrijfseconomie VWO 2014 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2014/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 2 – Omzet

### Vraag 3 – Omzet

### Vraag 4 – Omzet

### Vraag 5 – Omzet

### Vraag 6 – Omzet

### Vraag 7 – Omzet

### Vraag 8 – Omzet

### Vraag 9 – Omzet

### Vraag 10 – Omzet

### Vraag 11 – Omzet

### Vraag 12 – Omzet

### Vraag 13 – Omzet

### Vraag 14 – Omzet

### Vraag 15 – Omzet

### Vraag 16 – Omzet

### Vraag 17 – Omzet

### Vraag 18 – Omzet

### Vraag 19 – Omzet

### Vraag 20 – Omzet

### Vraag 21 – Omzet

### Vraag 22 – Omzet

### Vraag 23 – Omzet

### Vraag 24 – Omzet

### Vraag 25 – Omzet

### Vraag 26 – Omzet

### Vraag 27 – Omzet

### Vraag 28 – Omzet

### Vraag 29 – Omzet

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
2014
tijd vak 2
woensdag 18 juni
13.30 - 16.30 uur
[FIGUUR: Zwarte balk met tekst "management & organisatie"]
Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Dit examen bestaat uit 29 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 62 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald
kunnen worden.

Als bij een vraag een verklaring, uitleg of berekening gevraagd wordt, worden aan
het antwoord meestal geen punten toegekend als deze verklaring, uitleg of
berekening ontbreekt.

Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer dan twee
redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld

VW-0251-a-14-2-o

### Pagina 2

Opgave 1
In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing.
Moussa Luigi is directeur/aandeelhouder van Medifact bv in Winterswijk. Medifact is een administratiekantoor dat werk verricht ten behoeve van 22 opdrachtgevers. De opdrachtgevers zijn (para)medische zelfstandigen zoals tandartsen. Het kantoor ontvangt online gegevens over de medische verrichtingen van de opdrachtgevers, verwerkt deze gegevens tot nota's en stuurt vervolgens nota's aan de cliënten van de opdrachtgevers of aan hun zorgverzekeraars. Per nota hanteert Medifact een tarief van € 5,50.
Moussa ziet de laatste jaren een afname van het aantal op te stellen nota's, terwijl het aantal opdrachtgevers gelijk bleef. Hij heeft de volgende gegevens van Medifact verzameld.
[FIGUUR: Tabel met de volgende kolommen: jaar, aantal nota's, omzet (€), totale kosten (€), winst (€). Rijen: 2011 (66.500, 365.750, 335.390, 30.360), 2012 (66.100, 363.550, 334.070, 29.480), 2013 (58.600, 322.300, 309.320, 12.980)]
De totale kosten bestaan uit constante en variabele kosten. De variabele kosten zijn proportioneel variabel. De jaarlijkse totale constante kosten, de variabele kosten per nota en het tarief per nota zijn van 2011 tot en met 2013 niet veranderd.
2p 1 Bereken voor Medifact de variabele kosten per nota.
2p 2 Bereken het aantal te verwerken nota's waarbij Medifact geen winst en geen verlies maakt.
VW-0251-a-14-2-o 2/11 lees verder

### Pagina 3

Moussa is bezorgd over de afname van het aantal nota’s en de invloed daarvan op de jaarlijkse winst. Hij zoekt naar een manier om minder gevoelig te zijn voor afzetfluctuaties. Zijn opdrachtgevers gaan akkoord met het volgende voorstel:

– In 2014 betaalt elke opdrachtgever een vast bedrag van € 4.000,- per jaar.
– In 2014 betaalt elke opdrachtgever een tarief van € 4,- per nota.

Verder gaat hij voor heel 2014 uit van

|               | 22     |
|---------------|--------|
| aantal opdrachtgevers |        |
| totale constante kosten | € 116.000,00 |
| variabele kosten per nota | zie vraag 1 |

2p 3 Teken de lijn van de totale dekkingsbijdrage (= omzet – variabele kosten) en de lijn van de totale constante kosten voor Medifact in 2014, bij een afzet van 0 tot 80.000 nota’s. Gebruik hiertoe de uitwerkbijlage die bij deze opdracht hoort.

2p 4 Leg met behulp van de antwoorden op vraag 2 en 3 uit op wat voor manier Moussa er in is geslaagd om minder gevoelig te zijn voor afzetfluctuaties.

VW-0251-a-14-2-o 3 / 11 lees verder ►►►

### Pagina 4

Opave 2
Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5.
In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing.

Ter versterking van de economie van Noord-Nederland heeft de provincie
Groningen begin deze eeuw besloten de Eemshaven boven Delfzijl
richting zee uit te breiden door middel van landaanwinning. Er wordt een
vaarweg uitgediept en tegelijk land aangewonnen. De provincie
Groningen heeft in een document aangegeven waaraan de
werkzaamheden moeten voldoen. Enkele onderdelen daarvan staan in
informatiebron 1.

2p 5 Verklaar met behulp van gegevens uit informatiebron 1 op welke manier
de provincie Groningen direct schade kan lijden indien de landaanwinning
niet op tijd is afgerond.
[FIGUUR: Schematische weergave van een sleephopperzuiger, met pijlen die de zuigarmen en de uitgevoerde werkzaamheden aanduiden.]

Regionale OffShore Combinatie bv (ROSC o) is één van de bouwbedrijven
die een offerte maakt voor de landaanwinningsaanbesteding. Het vaartuig
dat ROSCO hiertoe wil inzetten is de sleephopperzuiger Santa Lucia. Dit
hightech schip kan zand van de zeebodem zuigen en dit vervolgens
elders weer opspuiten. Op die manier kan een vaarweg worden uitgediept
en tegelijk land worden aangewonnen.

De vragen 6, 7 en 8 gaan over kosten van de Santa Lucia. De vragen 9,
10 en 11 gaan over de hele landaanwinning. De Santa Lucia wordt alleen
bij de landaanwinning gebruikt. Gedurende het jaar zijn er een aantal
draaiweken.

Voorcalculatie
Bij het opstellen van de offerte maakt de directie van ROSCo voor de
Santa Lucia een onderscheid tussen constante kosten en variabele
kosten.

Maak bij de beantwoording van vraag 6 gebruik van informatiebron 2.

3p 6 Bereken voor de Santa Lucia de voorcalculatorische constante kosten per
draaiweek. Vul hiertoe de uitwerkbijlage behorende bij deze vraag volledig
in.

VW-0251-a-14-2-0 4 / 11 lees verder >>>


### Pagina 5

Maak bij de beantwoording van vraag 7 en 8 gebruik van de informatiebronnen 2 en 3.

2p 7 Toon door middel van een berekening aan dat voor de Santa Lucia de voorcalculato rische loonkosten per draaiweek € 68.000,- bedragen.

2p 8 Bereken voor de Santa Lucia de voorcalculato rische variabele kosten per draaiweek. Rond daarbij de brandstofkosten af op het dichtstbijzijnde veelvoud van honderd euro. Vul hiertoe de uitwerkbijlage behorende bij deze vraag volledig in.

3p 9 Bereken het totale bedrag dat ROSCo voor de aanbesteding rekent. Vul hiertoe de uitwerkbijlage behorende bij deze vraag volledig in.

Nacalculatie
ROSCo krijgt de opdracht op basis van de uitgebrachte offerte en voert deze binnen de gestelde periode naar tevredenheid van de opdrachtgever uit. De directie van ROSCo maakt een nacalculatie, waarbij onder andere wordt gekeken naar de efficiency van de bedrijfs-voering. De werkelijke kosten staan in informatiebron 5.

Er is sprake van een nadelig prijsverschil op de brandstofkosten, ondanks de daling van de brandstofprijs in dollars. Bij het maken van de offerte is ROSCo uitgegaan van een dollarkoers van $1 = € 0,815.

2p 10 Was de werkelijke wisselkoers van de dollar hoger of lager dan € 0,815? Motiveer het antwoord.

Volgens de controller was het achteraf verstandiger geweest om een valutaovereenkomst af te sluiten met een bank. In dit overeenkomst zou ROSCo voor de duur van het project verzekerd zijn van een dollarkoers van € 0,815. De prijs van de valutaovereenkomst zou € 66.000,- zijn. De overeenkomst is niet afgesloten en ROSCo heeft te maken gehad met de marktprijzen voor de dollar.

3p 11 Was het achteraf gezien voor dit project voordeliger geweest om de valutaovereenkomst wel af te sluiten? Licht het antwoord toe met een berekening.

VW-0251-a-14-2-o 5/11 lees verder ►►►

### Pagina 6

Opgave 3

In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing.

In 2012 is in Rotterdam de bouw van het appartementencomplex Solea
met een ondergrondse parkeergarage gereedgekomen. Eigenaren van
een Solea appartement hebben de mogelijkheid om in deze ondergrondse
parkeergarage een parkeerplaats te kopen. Kopers van een parkeerplaats
worden automatisch lid van de Vereniging Van Eigenaren van Solea
Parking (VVE Solea Parking).

2p 12 Leg uit waarom voor de behartiging van de gezamenlijke belangen van de
eigenaren de vereniging een betere rechtsvorm is dan de stichting.

Naast de eenmalige koopsom is de eigenaar van een parkeerplaats per
kwartaal een servicebijdrage verschuldigd voor onderhoud, verzekering,
energie en schoonmaak.
In de Solea Parking zijn 2 soorten parkeerplaatsen te koop: normale en
grote.
In onderstaande tabel zijn diverse gegevens van beide opgenomen.

[FIGUUR: Tabel met informatie over parkeerplaatsen: kolommen "normale parkeerplaats" en "grote parkeerplaats", rijen "afmetingen", "totaal aantal beschikbare parkeerplaatsen", "- waarvan verkocht per 31-12-2012", "- waarvan verkocht per 31-03-2013", "- waarvan verkocht per 30-06-2013", "- waarvan verkocht per 30-09-2013". De cel met "afmetingen" onder "normale parkeerplaats" is "5,5 m x 2,5 m". De cel met "afmetingen" onder "grote parkeerplaats" is "6,5 m x 3,5 m". De cel met "totaal aantal beschikbare parkeerplaatsen" onder "normale parkeerplaats" is "256" en onder "grote parkeerplaats" is "148". De cel met "- waarvan verkocht per 31-12-2012" onder "normale parkeerplaats" is "187" en onder "grote parkeerplaats" is "112". De cel met "- waarvan verkocht per 31-03-2013" onder "normale parkeerplaats" is "201" en onder "grote parkeerplaats" is "124". De cel met "- waarvan verkocht per 30-06-2013" onder "normale parkeerplaats" is "219" en onder "grote parkeerplaats" is "130". De cel met "- waarvan verkocht per 30-09-2013" onder "normale parkeerplaats" is "221" en onder "grote parkeerplaats" is "135". De cel met "- waarvan verkocht per 31-12-2013" onder "normale parkeerplaats" is "238" en onder "grote parkeerplaats" is "136".]

VW-0251-a-14-2-o
6/11
lees verder ► ► ►

### Pagina 7

Over het kwartaal waarin de aankoop plaatsvindt, zijn de eigenaren van een parkeerplaats geen servicebijdrage verschuldigd. Voor de daaropvolgende kwartalen moet de servicebijdrage per kwartaal uiterlijk op de laatste dag van het voorafgaande kwartaal door de eigenaren per bank vooruitbetaald zijn. Geen van de eigenaren van een parkeerplaats betaalt de servicebijdragen voor meer dan één kwartaal vooruit.

2p 13 Is er sprake van leverancierskrediet of van afnemerskrediet voor VVE Soleá Parking met betrekking tot de servicekosten? Motiveer het antwoord.

VVE Soleá Parking voert in haar boekhouding de permanent met resultaatsbepaling per kwartaal.
De servicebijdrage voor 2012 en 2013 is vastgesteld op € 1,40 per m² per maand.

2p 14 Bereken welk bedrag als opbrengst servicebijdragen VVE Soleá Parking in de resultatenrekening over het eerste kwartaal van 2013 opneemt.

VW-0251-a-14-2-o 7 / 11 lees verder ►►►

### Pagina 8

Opgave 4
Vitalio nv wil per 1 december 2014 een obligatielening ter grootte van
€ 2.400.000,- emitteren. De obligaties hebben een nominale waarde van
€ 250,- per stuk, een rente van 1,7% per half jaar en een looptijd van
15 jaar. De rente wordt per halfjaar achteraf betaald, voor het eerst op
1 juni 2015. De obligatielening wordt volledig op de einddatum afgelost.

Vitalio moet begin november 2014 een emissiekoers voor de
obligatielening vaststellen. Dat doet zij door voor de belegger de contante
waarde te berekenen van de toekomstige renteopbrengsten en de
toekomstige aflossing. Vitalio gaat bij de berekening van de contante
waarde uit van een gedurende de looptijd gelijkblijvende marktrente van
1,5% samengestelde intrest per halfjaar.

3p 15 Bereken deze emissiekoers in procenten (zie formuleblad).
2p 16 Verklaar zonder een berekening dat de emissiekoers van de
obligatielening hoger zou zijn als de looptijd geen 15 jaar, maar 30 jaar
zou zijn. Ga hierbij uit van een voor de gehele looptijd gelijkblijvende
marktrente.

Medio november 2014 wijzigt echter de marktrente en dreigt de emissie
van Vitalio bij de vastgestelde emissiekoers te mislukken. Om de emissie
alsnog te doen slagen, versoepelt Vitalio op dat moment de
leningsvoorwaarden. In plaats van volledige aflossing op de einddatum
kiest Vitalio ervoor om de lening met ingang van 1 december 2022 in
gelijke jaarlijkse delen (telkens op 1 december) af te lossen. Met deze
versoepeling van de leningsvoorwaarden verwacht Vitalio dat de emissie
volledig slaagt.

2p 17 Is de marktrente medio november 2014 gestegen of gedaald? Motiveer
het antwoord.
2p 18 Bereken de resterende omvang van de obligatielening per 30 november
2023.
1p 19 Bereken welke bedrag Vitalio per 1 december 2023 aan rente moet
betalen.

VW-0251-a-14-2-o
8 / 11
lees verder

### Pagina 9

Opave 5
Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 9.
In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing.
Het is in principe de taak van de overheid om te zorgen voor infrastructuur
(bruggen en wegen) en gevangenissen. Steeds meer Europese
overheden kiezen hierbij voor samenwerking met bedrijven. Via
zogenaamde Privaat Publieke Samenwerking (PPS) kan de overheid
bepaalde taken door het bedrijfsleven laten uitvoeren. PPS gaat niet
alleen over bouw, maar ook over financiering en exploitatie.
Voorstanders van PPS geven aan dat het een positief effect heeft op de
kwaliteit van het geleverde vastgoed als de bouw, het latere onderhoud
en de exploitatie bij één en hetzelfde bedrijf zijn ondergebracht.
2p 20 Geef een economische verklaring voor bovenstaande redenering.
Het Ministerie van Justitie is van plan op 1 januari 2014 een nieuwe
gevangenis in bedrijf te nemen. Voorafgaand aan dit project heeft het
ministerie een calculatie gemaakt van de verwachte en daarmee
toegestane kosten per gevangene (zie informatiebron 6).
2p 21 Bereken de toegestane kosten per gevangene per dag in 2014. Het jaar
2014 heeft 365 dagen.
Het ministerie wil onderzoeken of voor de nieuwe gevangenis een PPS
project haalbaar is. Het privatiseren van gevangenissen ligt politiek
gevoelig en daarom wil het ministerie privatisering alleen doorzetten als
het aantoonbaar financieel voordeel oplevert. Studies uit het buitenland
tonen aan dat er door privatisering 10% bezuinigd kan worden op
huisvestingskosten en 20% bezuinigd kan worden op personeelskosten.
Op de overige kosten wordt niet bezuinigd. Het ministerie gaat er van uit
dat de genoemde bezuinigingen ten opzichte van de gegevens in
informatiebron 6 ook gerealiseerd gaan worden.
Op basis van de aldus berekende toegestane kosten wordt de vergoeding
per gevangene per dag vastgesteld.
2p 22 Bereken wat het ministerie in 2014 maximaal bereid is te betalen als
normbedrag per gevangene per dag aan een particulier bedrijf (afronden
op centen).
Vul hiertoe de uitwerkbijlage die bij deze vraag hoort volledig in.
VW-0251-a-14-2-o 9/11 lees verder ▶▶▶

### Pagina 10

Een van de belangstellende partijen is DIP bv, een combinatie van een
bouwbedrijf en een beveiligingsbedrijf. In verband met de hoge
werkloosheid in de provincie Zeeland heeft de overheid gekozen voor een
voormalig recreatiepark op het eiland Schouwen (zie informatiebron 7).
DIP wil hierop een “ZeelandBajes” bouwen.
De directie van DIP is bekend met de vergoeding die de overheid bereid
is te betalen per gevangene (zie vraag 22) en wil uitrekenen wat de
maximale investering kan zijn in de gebouwen (zie informatiebron 8).
Bij de berekening neemt DIP de toegestane huisvestingsvergoeding zoals
gegeven in de uitwerkbijlage bij vraag 22, als normbedrag.

2p 23 Bereken voor DIP de maximale afschrijvingskosten per jaar op basis van
de vergoeding door de overheid.

2p 24 Bereken voor DIP de maximale investering in de gebouwen bij start van
het project als gevolg van dit besluit. Vul hiertoe de uitwerkbijlage die bij
deze vraag hoort volledig in.

DIP denkt te kunnen volstaan met een lagere investering dan het in vraag
24 berekende maximale bedrag. Ter ondersteuning van de
investeringsbeslissing stelt DIP een verwachte balans en winst- en
verliesrekening met betrekking tot de “ZeelandBajes” over 2014 op (zie
informatiebron 9).
DIP wenst een REV (nettowinst / eigen vermogen x 100%) van 8% over
het eerste jaar.
DIP wil starten met een openingsbalans met zoveel mogelijk vreemd
vermogen. Het Ministerie van Justitie stelt echter een minimale
solvabiliteitseis (EV/TV x 100%) van 40%.

3p 25 Bereken op basis van de gegevens uit informatiebron 9 of, gegeven de
solvabiliteitseis van het ministerie, de gewenste REV in 2014 gehaald kan
worden.

Bij andere projecten stelt DIP een rendementeis op het eigen vermogen
van minimaal 12%.

2p 26 Geef een verklaring, met behulp van een gegeven uit informatiebron 9,
voor het feit dat in dit geval genoegen wordt genomen met een
rendementeis van 8%.

VW-0251-a-14-2-o 10 / 11 lees verder ► ► ►

### Pagina 11

Opave 6
Plevier by handelt onder andere in olijfoliekruikjes. De consumentenprijs van een kruikje, waarop 21% omzetbelasting wordt geheven, bedraagt € 14,52. Inkopen worden direct ontvangen en verkopen worden direct afgeleverd. Plevier hanteert bij het bepalen van de waarde van de voorraad het lifo- stelsel. Van het verloop van de voorraad in april 2014 is het volgende bekend:

[FIGUUR: Tabel met de volgende kolommen: datum, beginvoorraad, inkoop (in stuks), verkoop (in stuks), inkoopprijs per stuk (in €) exclusief omzetbelasting. Rijen met gegevens voor 01-04, 04-04, 09-04, 18-04, 24-04, 27-04, 29-04.]

2p 27 Bereken de inkoopwaarde van de verkochte kruikjes van 18 april 2014.
2p 28 Bereken de waarde van de eindvoorraad kruikjes op 30 april 2014.
2p 29 Zal de brutowinst over april 2014 bij hantering van het fifo-stelsel hoger, lager of gelijk zijn in vergelijking met het lifo-stelsel? Motiveer het antwoord zonder een berekening.

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.

VW-0251-a-14-2-o
11 / 11 einde