# Eindexamen Bedrijfseconomie VWO 2008 tijdvak 2 > Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2008/tijdvak-2 ## Vragen in dit examen ### Vraag 1 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Een basisbegrip of definitie van afschrijvingen correct weergeven. Wat moet je kennen: De leerling moet de definitie of het doel van afschrijvingen kunnen benoemen of een zeer eenvoudige, directe vraag over afschrijvingen beantwoorden. Vaardigheden: Basisbegrippen kennen, Korte, bondige antwoorden formuleren, Informatie direct toepassen Veelgemaakte fouten: - Te veel details geven - Onjuiste definitie gebruiken ### Vraag 2 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Een korte vraag over het concept afschrijving of een simpele berekening van afschrijvingskosten. Wat moet je kennen: Je moet het concept van afschrijving begrijpen en kunnen uitleggen waarom bedrijven afschrijven. Ook een basisberekening van afschrijving moet je kunnen maken. Vaardigheden: Basisbegrippen van afschrijving uitleggen, Het doel van afschrijving benoemen, Eenvoudige afschrijvingsberekening uitvoeren Veelgemaakte fouten: - Afschrijving verwarren met waardevermindering - Niet alle benodigde gegevens (aanschafprijs, restwaarde, gebruiksduur) meenemen - Onnauwkeurig zijn in de berekening of uitleg ### Vraag 3 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Berekening van afschrijvingskosten voor een bedrijfsmiddel. Wat moet je kennen: De leerling moet de basisprincipes van afschrijving kennen en kunnen toepassen, waarschijnlijk voor een eenvoudig bedrijfsmiddel. Vaardigheden: Afschrijvingsmethoden herkennen, Afschrijvingskosten berekenen, Gegevens uit context halen Veelgemaakte fouten: - Restwaarde vergeten - Levensduur verkeerd interpreteren - Aanschafprijs foutief gebruiken ### Vraag 4 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Berekeningen en begrip van afschrijvingen op vaste activa. Wat moet je kennen: De leerling moet de methoden van afschrijven (lineair, degressief) kennen en kunnen toepassen, inclusief de invloed op winst en balans. Vaardigheden: Rekenen met percentages, Formules toepassen, Financiële overzichten interpreteren, Logisch redeneren Veelgemaakte fouten: - Restwaarde vergeten - Afschrijvingsperiode verkeerd toepassen - Verschil tussen boekwaarde en nieuwwaarde niet begrijpen ### Vraag 5 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Berekening van jaarlijkse afschrijving en boekwaarde. Wat moet je kennen: Je moet in staat zijn om een afschrijvingsmethode (bijv. lineair) correct toe te passen en de jaarlijkse afschrijvingskosten te bepalen. Begrip van de boekwaarde is hierbij essentieel. Vaardigheden: Afschrijvingsmethode kiezen, Jaarlijkse kosten berekenen, Boekwaarde bepalen Veelgemaakte fouten: - Fouten in de berekening - Begin- en einddatum niet correct toepassen ### Vraag 6 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Uitvoeren van een gedetailleerde afschrijvingsberekening met meerdere factoren. Wat moet je kennen: De leerling moet in staat zijn om een meer complexe afschrijvingsberekening uit te voeren, mogelijk met meerdere stappen of nuances. Vaardigheden: Meerstapsproblemen oplossen, Nauwkeurig rekenen, Relevante gegevens selecteren, Logisch redeneren Veelgemaakte fouten: - Fouten in tussenstappen - Verkeerde formule gebruiken - Afrondingsfouten ### Vraag 7 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Bepalen van een afschrijvingsbedrag op basis van gegeven informatie. Wat moet je kennen: De leerling moet de basisprincipes van afschrijvingen begrijpen en kunnen toepassen om een eenvoudig afschrijvingsbedrag te bepalen. Vaardigheden: Afschrijvingsmethoden herkennen, Eenvoudige berekeningen uitvoeren, Gegevens interpreteren Veelgemaakte fouten: - Restwaarde vergeten - Levensduur verkeerd toepassen ### Vraag 8 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Definitie of beoordeling van een afschrijvingsbegrip. Wat moet je kennen: Je moet een basisbegrip van afschrijving kunnen definiëren of een eenvoudige stelling hierover kunnen beoordelen. Vaardigheden: Definities kennen, Stellingen beoordelen Veelgemaakte fouten: - Onjuiste definitie geven - Niet direct antwoord geven op de vraag ### Vraag 9 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Een korte uitleg of definitie van een basisconcept rondom afschrijvingen. Wat moet je kennen: De leerling moet de basisprincipes van afschrijvingen kennen en kunnen uitleggen waarom activa worden afgeschreven. Vaardigheden: Basisbegrippen kennen, Definities reproduceren, Eenvoudige concepten uitleggen, Financiële terminologie begrijpen Veelgemaakte fouten: - Onvolledige of onnauwkeurige definities geven - Het doel van afschrijvingen niet goed kunnen verwoorden - Te veel details geven waar niet om gevraagd wordt ### Vraag 10 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Uitgebreide afschrijvingsberekening en financiële impact. Wat moet je kennen: Voor deze vraag moet je waarschijnlijk een complexere afschrijvingsberekening uitvoeren, mogelijk met meerdere activa of over een langere periode, inclusief de impact op de winst- en verliesrekening. Vaardigheden: Complexe berekeningen uitvoeren, Gegevens interpreteren, Invloed op resultaat bepalen, Stapsgewijs werken Veelgemaakte fouten: - Meerdere stappen over het hoofd zien - Rekenfouten maken - Invloed op resultaat niet correct verwerken ### Vraag 11 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Analyse of berekening van de impact van afschrijving op financiële posten. Wat moet je kennen: Je moet de invloed van afschrijving op de boekwaarde of de winst kunnen bepalen, of de benodigde componenten voor een afschrijvingsberekening kunnen identificeren. Vaardigheden: Begrip van boekwaarde en afschrijving, Financiële impact analyseren, Gegevens interpreteren, Logisch redeneren Veelgemaakte fouten: - Boekwaarde en aanschafwaarde verwarren - Niet alle relevante informatie meenemen - Fouten maken bij het interpreteren van de vraag ### Vraag 12 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Berekeningen en begrip van afschrijvingen op vaste activa. Wat moet je kennen: De leerling moet de methoden van afschrijven (lineair, degressief) kennen en kunnen toepassen, inclusief de invloed op winst en balans. Vaardigheden: Rekenen met percentages, Formules toepassen, Financiële overzichten interpreteren, Logisch redeneren Veelgemaakte fouten: - Restwaarde vergeten - Afschrijvingsperiode verkeerd toepassen - Verschil tussen boekwaarde en nieuwwaarde niet begrijpen ### Vraag 13 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Korte, feitelijke vraag over een afschrijvingsbegrip. Wat moet je kennen: Je moet een specifiek aspect van afschrijving kunnen benoemen of een enkel getal kunnen identificeren, zoals de restwaarde of de levensduur. Vaardigheden: Specifieke informatie identificeren, Korte antwoorden formuleren Veelgemaakte fouten: - Onvolledig antwoord geven - Verkeerde term gebruiken ### Vraag 14 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Toepassen van een specifieke afschrijvingsmethode of een gerelateerde berekening. Wat moet je kennen: De leerling moet een specifieke afschrijvingsmethode kunnen toepassen of een berekening uitvoeren die verder gaat dan de basis. Vaardigheden: Specifieke methoden toepassen, Gegevens correct verwerken, Berekeningen controleren Veelgemaakte fouten: - Verkeerde methode kiezen - Rekenfouten maken ### Vraag 15 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Berekening van de jaarlijkse afschrijving van een bedrijfsmiddel. Wat moet je kennen: Je moet het concept van afschrijving begrijpen en kunnen berekenen, waarschijnlijk met een specifieke methode zoals lineaire afschrijving. Vaardigheden: Afschrijvingsmethoden herkennen, Berekeningen uitvoeren, Relevante gegevens selecteren, Formules correct toepassen Veelgemaakte fouten: - Verkeerde afschrijvingsmethode kiezen - Restwaarde of aanschafwaarde foutief gebruiken - Afschrijvingsperiode niet correct toepassen ### Vraag 16 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Berekeningen en begrip van afschrijvingen op vaste activa. Wat moet je kennen: De leerling moet de methoden van afschrijven (lineair, degressief) kennen en kunnen toepassen, inclusief de invloed op winst en balans. Vaardigheden: Rekenen met percentages, Formules toepassen, Financiële overzichten interpreteren, Logisch redeneren Veelgemaakte fouten: - Restwaarde vergeten - Afschrijvingsperiode verkeerd toepassen - Verschil tussen boekwaarde en nieuwwaarde niet begrijpen ### Vraag 17 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Berekeningen en begrip van afschrijvingen op vaste activa. Wat moet je kennen: De leerling moet de methoden van afschrijven (lineair, degressief) kennen en kunnen toepassen, inclusief de invloed op winst en balans. Vaardigheden: Rekenen met percentages, Formules toepassen, Financiële overzichten interpreteren, Logisch redeneren Veelgemaakte fouten: - Restwaarde vergeten - Afschrijvingsperiode verkeerd toepassen - Verschil tussen boekwaarde en nieuwwaarde niet begrijpen ### Vraag 18 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Toepassing van een specifieke afschrijvingsmethode voor een activum. Wat moet je kennen: De leerling moet een specifieke afschrijvingsmethode kunnen toepassen, zoals de lineaire methode of degressieve afschrijving, en de bijbehorende berekeningen kunnen uitvoeren. Vaardigheden: Specifieke afschrijvingsmethode toepassen, Gegevens correct verwerken, Rekenkundige vaardigheden, Verschillen tussen methoden herkennen Veelgemaakte fouten: - De verkeerde afschrijvingsmethode kiezen - Parameters van de methode verkeerd interpreteren - Rekenfouten maken bij de toepassing ### Vraag 19 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Berekening van de boekwaarde of de totale afschrijving na een aantal jaren. Wat moet je kennen: De leerling moet de boekwaarde van een activum na een bepaalde periode van afschrijving kunnen berekenen of de cumulatieve afschrijving kunnen bepalen. Vaardigheden: Boekwaarde berekenen, Cumulatieve afschrijving bepalen, Gegevens over afschrijvingen bijhouden, Startwaarde en afschrijvingen correct verrekenen Veelgemaakte fouten: - Afschrijving en boekwaarde door elkaar halen - De startwaarde van het activum vergeten - Fouten maken in de optelling van afschrijvingen ### Vraag 20 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Verklaren of analyseren van een situatie rondom afschrijvingen. Wat moet je kennen: De leerling moet in staat zijn om een afschrijvingsvraag te beantwoorden die mogelijk een combinatie van kennis en inzicht vereist, of een verklaring vraagt. Vaardigheden: Analyseren van situaties, Argumenteren, Inzicht tonen in afschrijvingsprincipes Veelgemaakte fouten: - Onvoldoende onderbouwing - Oppervlakkige antwoorden ### Vraag 21 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Berekeningen en begrip van afschrijvingen op vaste activa. Wat moet je kennen: De leerling moet de methoden van afschrijven (lineair, degressief) kennen en kunnen toepassen, inclusief de invloed op winst en balans. Vaardigheden: Rekenen met percentages, Formules toepassen, Financiële overzichten interpreteren, Logisch redeneren Veelgemaakte fouten: - Restwaarde vergeten - Afschrijvingsperiode verkeerd toepassen - Verschil tussen boekwaarde en nieuwwaarde niet begrijpen ### Vraag 22 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Berekening van afschrijving per periode. Wat moet je kennen: Je moet de basisprincipes van afschrijving kennen en kunnen toepassen om de waardevermindering van een activa te berekenen over een bepaalde periode. Dit omvat het begrijpen van aanschafwaarde, restwaarde en economische levensduur. Vaardigheden: Gegevens analyseren, Afschrijvingsbedrag berekenen, Formules toepassen Veelgemaakte fouten: - Restwaarde vergeten mee te nemen - Verkeerde levensduur hanteren ### Vraag 23 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Berekeningen en begrip van afschrijvingen op vaste activa. Wat moet je kennen: De leerling moet de methoden van afschrijven (lineair, degressief) kennen en kunnen toepassen, inclusief de invloed op winst en balans. Vaardigheden: Rekenen met percentages, Formules toepassen, Financiële overzichten interpreteren, Logisch redeneren Veelgemaakte fouten: - Restwaarde vergeten - Afschrijvingsperiode verkeerd toepassen - Verschil tussen boekwaarde en nieuwwaarde niet begrijpen ### Vraag 24 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Berekening van afschrijvingskosten, mogelijk over meerdere perioden of met een specifieke methode. Wat moet je kennen: De leerling moet in staat zijn om afschrijvingskosten te berekenen voor een activum, rekening houdend met de aanschafwaarde, restwaarde en economische levensduur. Vaardigheden: Rekenen met financiële gegevens, Gegevens uit de vraag interpreteren, Formules voor afschrijving toepassen, Nauwkeurig werken Veelgemaakte fouten: - De restwaarde vergeten mee te nemen in de berekening - Rekenfouten maken bij complexe berekeningen - De verkeerde afschrijvingsmethode toepassen ### Vraag 25 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Uitleggen van de gevolgen van afschrijvingen voor een financieel aspect. Wat moet je kennen: De leerling moet inzicht hebben in de impact van afschrijvingen op financiële overzichten of specifieke bedrijfseconomische grootheden. Vaardigheden: Relaties leggen tussen concepten, Gevolgen analyseren, Financiële impact inschatten Veelgemaakte fouten: - Alleen het afschrijvingsbedrag noemen - Gevolgen niet volledig benoemen ### Vraag 26 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Uitleg van afschrijvingsdoel of eenvoudige berekening. Wat moet je kennen: Je moet kunnen uitleggen waarom bedrijven afschrijven en de invloed hiervan op de financiële overzichten kunnen benoemen. Dit kan ook een eenvoudige berekening betreffen. Vaardigheden: Concepten uitleggen, Financiële impact benoemen, Eenvoudige berekening uitvoeren Veelgemaakte fouten: - Invloed op resultaat en balans verwarren - Niet volledig antwoorden ### Vraag 27 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Een berekening van de afschrijvingskosten voor een bedrijfsmiddel over een bepaalde periode. Wat moet je kennen: Je moet de verschillende afschrijvingsmethoden kennen, zoals lineaire afschrijving, en deze kunnen toepassen om de jaarlijkse afschrijvingskosten te berekenen. Vaardigheden: Afschrijvingsmethoden toepassen (bijv. lineair), Afschrijvingskosten berekenen, Gegevens (aanschafprijs, restwaarde, gebruiksduur) correct gebruiken Veelgemaakte fouten: - Restwaarde vergeten of verkeerd toepassen in de berekening - De gebruiksduur verkeerd interpreteren - Fouten maken bij het berekenen van het afschrijvingspercentage ### Vraag 28 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Een korte, feitelijke vraag die een specifiek aspect van afschrijvingen toetst. Wat moet je kennen: De leerling moet een enkel feit, een kort concept of een specifieke term met betrekking tot afschrijvingen kunnen benoemen of herkennen. Vaardigheden: Feitenkennis reproduceren, Basisbegrippen herkennen, Korte, concrete antwoorden formuleren Veelgemaakte fouten: - Onvolledig antwoord geven - Te veel irrelevante informatie toevoegen - Het gevraagde concept niet correct benoemen ### Vraag 29 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Een korte, specifieke vraag over een basisconcept of reden voor afschrijving. Wat moet je kennen: Je moet een basisbegrip of definitie van afschrijving kennen, of een specifiek aspect ervan kunnen benoemen. Vaardigheden: Definities kennen, Basisbegrippen herkennen, Kort en bondig antwoorden, Essentie van de vraag begrijpen Veelgemaakte fouten: - Te veel of onnodige informatie geven - Onjuiste definitie of uitleg geven - De vraag niet direct beantwoorden ### Vraag 30 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Analyse of uitleg van de invloed van afschrijving op de financiële positie of resultaten. Wat moet je kennen: De leerling moet de impact van afschrijvingen op de financiële overzichten (balans en winst- en verliesrekening) kunnen uitleggen of berekenen. Vaardigheden: Financiële overzichten begrijpen, Gevolgen van afschrijvingen analyseren, Verbanden leggen tussen posten, Conceptueel denken Veelgemaakte fouten: - Alleen focussen op de berekening en niet op de gevolgen - Verwarring tussen de balans en de winst- en verliesrekening - De invloed op de winst of de boekwaarde verkeerd inschatten ### Vraag 31 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Berekening of analyse van afschrijvingen, mogelijk met een specifieke methode. Wat moet je kennen: De leerling moet inzicht hebben in afschrijvingen en de impact ervan op de financiële administratie, mogelijk in een complexere situatie of met een specifieke methode. Vaardigheden: Afschrijvingsmethoden toepassen, Boekwaarde bepalen, Financiële gevolgen inschatten Veelgemaakte fouten: - Verkeerde afschrijvingsmethode kiezen - Tijdvakken foutief toepassen - Afschrijving en boekwaarde verwarren ### Vraag 32 – Afschrijving Wat kun je verwachten: Analyse van de impact van afschrijvingen op financiële resultaten of balansposten. Wat moet je kennen: De leerling moet de relatie tussen afschrijvingen en de financiële overzichten begrijpen, en mogelijk een vervolgstap op een eerdere vraag. Vaardigheden: Afschrijvingskosten verwerken, Impact op resultaat inschatten, Logisch redeneren Veelgemaakte fouten: - Afschrijving als uitgave zien - Gevolgen voor winst/verlies negeren - Verband met andere posten missen ## Opgaven (tekst van het examen) ### Pagina 1 Examen VWO 2008 tijdvak 2 woensdag 18 juni 13.30 - 16.30 uur management & organisatie Bij dit examen hoort een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 32 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 67 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden. Als bij een vraag een verklaring, uitleg of berekening gevraagd wordt, worden aan het antwoord meestal geen punten toegekend als deze verklaring, uitleg of berekening ontbreekt. Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld. 800049-2-0300 ### Pagina 2 Opgave 1 CITY PROFS AMSTERDAM Op zoek naar een financiële uitdaging? Kom dan bij City Profs werken. Wij bieden je de mogelijkheid het beste uit jezelf te halen. City Profs is gevestigd in Amsterdam en is een vooruitstrevende detacheringorganisatie, gericht op ambitieuze Financiële Professionals (HBO/MBO+). Door de vele verzoeken van onze opdrachtgevers zijn wij op zoek naar: Financieel Medewerkers - Administrateurs - Assistent Controllers Wij bieden HBO'ers en MBO'ers Uitstekende arbeidsvoorwaarden Leaseauto, bonus, etc. Uitdagende opdrachten Opleidingen & Trainingen Werken bij toonaangevende bedrijven Ben je geïnteresseerd en op zoek naar een nieuwe uitdaging? Mail of stuur je sollicitatie & CV naar sollicitatie@cityprofs.nl Of kijk voor meer informatie op www.cityprofs.nl Joop Geesinkweg 999 | 1096 AZ AMSTERDAM | 020 561 60 52 | INFO@CITYPROFS.NL bron: Metro 28 februari 2007 City Profs te Amsterdam is een onderneming die financiële medewerkers, administrateurs en assistent controllers in vaste dienstbetrekking neemt en deze vervolgens detacheert (= ‘ uitleent’) aan ondernemingen, die daaraan behoefte hebben. 1p 1 Is de advertentie van City Profs een voorbeeld van persoonlijke communicatie of van massacommunicatie? Licht het antwoord toe. 800049-2-0300 2 lees verder ### Pagina 3 Jan Willemsen solliciteert naar een van bovengenoemde functies en wordt aangenomen bij City Profs. Vervolgens wordt Jan gedetacheerd bij Smit v.o.f., een groothandel in bloembollen, die een administrateur nodig heeft. Smit betaalt City Profs een bedrag per gewerkt uur dat hoger is dan het uurloon van iemand die bij haar in dienst is voor dezelfde werkzaamheden. 2p 2 Geef twee redenen waarom Smit, ondanks de hogere loonkosten, toch gebruik maakt van de diensten van City Profs. 2p 3 Behooren de loonkosten van Jan voor City Profs tot de variabele kosten of tot de constante kosten? Motiveer het antwoord. 800049-2-0300 3 lees verder ### Pagina 4 Opgave 2 Bij deze opgave horen drie informatiebronnen, de informatiebronnen 1 tot en met 3. In informatiebron 1 staan gegevens over de Peugeot 307. In informatiebron 2 staat informatie over het parkeervergunningenbeleid. In informatiebron 3 staat informatie over Green Wheels. In deze opgave blijven de btw en belastingen over de winst buiten beschouwing. Reclamebureau AdVerTi bv is opgericht in het voorjaar van 2007. Het bedrijf staat ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel en heeft als vestigingsplaats (het centrum van) Utrecht. Hoewel het contact met de klanten via elektronische weg kan plaatsvinden, blijkt het persoonlijke contact tussen AdVerTi en de klant doorslaggevend bij het verwerven van opdrachten. Dit betekent dat de drie art directors regelmatig hun klanten moeten bezoeken met elk een eigen auto. AdVerTi wil de volgende twee vervoersalternatieven voor deze art directors onderzoeken: a Aanschaf van 3 personenauto's. b Gebruik maken van het zogenaamde 'autohuren'. Zie voor nadere informatie over het autohuren informatiebron 3. AdVerTi zal kiezen voor het goedkoopste alternatief. Bij de eventuele aanschaf van de personenauto heeft AdVerTi gekozen voor de Peugeot 307. 2p 4 Bereken de totale maandelijkse afschrijvingskosten (met behulp van informatiebron 1) voor de auto's als AdVerTi afschrijft met een vast percentage van de aanschafwaarde. Indien AdVerTi de auto's aanschaft, heeft zij ook te maken met parkeerkosten in het centrum van Utrecht. Het parkeerbeleid in de gemeente Utrecht is onder andere vastgelegd in het uitgiftebeleid parkeervergunningen, waarvan in informatiebron 2 enkele passages zijn opgenomen. AdVerTi huurt in het centrum van Utrecht, het zogenaamde gebied 1, een pand van in totaal 210 m². Het aantal personeelsleden bedraagt, omgerekend in fulltime banen, 5. AdVerTi beschikt bij het gehuurde pand niet over een eigen parkeerplaats, maar heeft voldoende aangetoond dat voor een verantwoorde bedrijfsvoering parkeervergunningen noodzakelijk zijn. Indien AdVerTi volgens het gemeentelijke vergunningenbeleid niet in aanmerking komt voor voldoende parkeervergunningen op straat, huurt zij in de dichtbij gelegen parkeergarage Wolvenplein aanvullende parkeerplaatsen. 3p 5 Bereken voor 2008 de maandelijkse parkeerkosten voor AdVerTi. 800049-2-030o 4 lees verder ►►► ### Pagina 5 3p 6 Bereken de totale maandelijkse constante kosten bij het vervoersalternatief a. In plaats van het zelf aanschaffen van auto's kan AdVerTi ook gebruikmaken van het autohuren (alternatief b). In Utrecht heeft het bedrijf Green Wheels verspreid over de stad diverse Peugeots 307 klaarstaan die, na reservering, gebruikt kunnen worden. Aangezien Green Wheels een standplaats dichtbij AdVerTi heeft, lijkt dit voor AdVerTi een aantrekkelijk alternatief. 1p 7 Waarom zou het uit commercieel oogpunt voor AdVerTi aantrekkelijker zijn om met eigen auto's te rijden dan gebruik te maken van de auto's van Green Wheels? AdVerTi beoordeelt de twee abonnementsvormen bij Green Wheels: het 'personal' en het 'bel & rij' abonnement. AdVerTi gaat bij de keuze tussen beide abonnementsvormen uit van onderstaande aanvullende gegevens: - Een art director maakt uitsluitend tijdens de piekuren gebruik van een auto. - Er bestaat een vast verband tussen het aantal kilometers dat een art director moet reizen en het aantal piekuren dat hij over een auto moet kunnen beschikken. Per klant moet een art director gemiddeld 100 kilometer rijden en voor reistijd en overleg 2,5 piekuren over een auto kunnen beschikken. - De prijs van een liter benzine bedraagt gemiddeld € 1,52. 1p 8 Geef een bedrijfseconomische verklaring voor het hanteren van een piek- en dalurentarief, zoals Green Wheels doet. 2p 9 Leg uit dat autohuren vergeleken met aanschaf van auto's met name voordelig is voor die bedrijven, die relatief weinig kilometers rijden. Gebruik in het antwoord de begrippen variabele en constante kosten. 4p 10 Bereken vanaf hoeveel klanten per maand het 'bel & rij' abonnement voor AdVerTi goedkoper is dan het 'personal' abonnement. 2p 11 Verder is bekend dat een art director gemiddeld 30 klanten per maand bezoekt. Voor welk vervoersalternatief (aanschaf of autohuren) zal AdVerTi kiezen? Motiveer het antwoord. 800049-2-030o 5 lees verder Voor alle eindexamens, zie ook www.ssl-leiden.nl. Pagina: 926 ### Pagina 6 Opgawe 3 Bij de beoordeling van bedrijven spelen kengetallen een belangrijke rol. Uit onderstaande tabel 1 blijkt de grootte (op basis van het balanstotaal) van het betrokken bedrijf van invloed te zijn op de uitkomst van de diverse kengetallen. Uit onderstaande tabel 2 blijkt de bedrijfstak in het midden- en kleinbedrijf (MKB) waarin het betrokken bedrijf actief is, van invloed te zijn op de uitkomst van de diverse kengetallen. Tabel 1 Financieringskengetallen van het bedrijfsleven 2006 [FIGUUR: Tabel met kolommen "Grootte (op basis van balanstotaal)", "Current ratio (Vlottende activa / Vlottende passiva) x 100%" en "Solvabiliteit (eigen vermogen / totaal vermogen) x 100%". Rijen voor "kleinbedrijf", "middenbedrijf" en "grootbedrijf" met bijbehorende waarden.] bron: Financiering MKB Tabel 2 Financieringskengetallen voor het MKB naar bedrijfstak, 2006 [FIGUUR: Tabel met kolommen "Bedrijfstak", "Current ratio (in procenten)" en "Solvabiliteit (in procenten)". Rijen voor "Industrie", "Bouwnijverheid", "Autosector", "Groothandel", "Detailhandel", "Horeca", "Transport", "Zakelijke diensten (banken, verzekeraars)", "Persoonlijke diensten" en "Totaal MKB" met bijbehorende waarden.] bron: Financiering MKB 2p 12 Op grond van welk gegeven uit tabel 1 zou het grootbedrijf bij een bank eerder een lager rentepercentage op een banklening kunnen bedingen dan het kleinbedrijf? 1p 13 De voorraden worden op de balans gewaardeerd tegen de inkoopwaarde. In de detailhandel worden soms voorraden onder de inkoopwaarde verkocht. Noem een reden waarom in de detailhandel soms voorraden onder de inkoopwaarde verkocht worden. 2p 14 Welk gevolg heeft het onder de inkoopwaarde verkopen van voorraden voor de current ratio? Motiveer het antwoord. 800049-2-030o 6 lees verder ‣‣‣ ### Pagina 7 Als maatstaf voor de liquiditeit wordt ook dikwijls de quick ratio gebruikt. De current ratio en de quick ratio kunnen, afhankelijk van de bedrijfstak, sterk van elkaar verschillen. 2p 15 Noem twee bedrijfstakken uit tabel 2 waarin de current ratio sterk afwijkt van de quick ratio. Verklaar het antwoord. Opgave 4 Akkerman bv is een onderneming die zich onder andere bezighoudt met de fabricage van kartonnen verhuisdozen. De standaardkosten per 1.000 kartonnen verhuisdozen zijn: materiaal: 40 kg à € 17,50 = € 700,- direct loon: 12 uur à € 45,- = 540,- machinekosten: 12 uur à € 50,- = 600,- standaardkosten = € 1.840,- Voor de maand april 2008 bedroeg de begrote productie 45.000 verhuisdozen. Achteraf blijkt dat in april 2008 50.000 verhuisdozen zijn geproduceerd. Hiervoor was nodig: – materiaal: 2.200 kg, waarvoor € 37.400,- is betaald; – direct loon: 620 uur, waarvoor € 29.450,- is betaald; – machinekosten: 600 uur, waarvan de kosten € 30.000,- zijn geweest. 2p 16 Bereken het nacalculatorische budgetresultaat over april 2008. Vermeld of er sprake is van een voordelig of nadelig resultaat. 2p 17 Bereken het efficiencyverschil op de materiaalkosten. Geef aan of er sprake is van een voordelig of nadelig verschil (zie formuleblad). 2p 18 Bereken het prijsverschil op de directe loonkosten. Geef aan of er sprake is van een voordelig of nadelig verschil (zie formuleblad). 800049-2-030o 7 lees verder ‣‣‣ Voor alle eindexamens, zie www.ssilexamen.nl. Voor de perfecte voorbereiding op je eindexamen, zie ook www.ssileiden.nl. Pagina: 928 ### Pagina 8 Opave 5 Bij deze opgave horen vijf informatiebronnen (de informatiebronnen 4 tot en met 8) en een uitwerkbijlage. In informatiebron 4 staat informatie over de soorten bevrachtingscontracten in de scheepvaart. In informatiebron 5 staan gegevens over de markt waarin de Gas Pioneer wordt geëxploiteerd. In informatiebron 6 staan de criteria voor nieuwe investeringen van Aquunia bv. In informatiebron 7 staan gegevens over de financiering van de aankoop van de Gas Pioneer. In informatiebron 8 staan gegevens over de resultatenbegroting van de exploitatie van de Gas Pioneer. Aquunia bv is een onderneming die particulieren de mogelijkheid biedt om deel te nemen in haar aandelenvermogen, dat geïnvesteerd wordt in zeeschepen. De belangrijkste kenmerken van deze investeringen van Aquunia zijn: - Aquunia investeert in verschillende typen bestaande zeeschepen (van droge-lading bulkcarriers tot gastankers en van chemicaliëntankers tot offshore-vaartuigen). - Aquunia verhuurt het schip via een zogenaamd bevrachtingscontract. Aquunia heeft onder meer als doelstelling dat de winsten van jaar tot jaar niet sterk fluctueren. 2p 19 Waarom kiest Aquunia dan voor investeringen in verschillende typen zeeschepen? In informatiebron 4 worden de verschillende bevrachtingscontracten in de scheepvaart beschreven. 2p 20 Met welk bevrachtingscontract zal Aquunia bovenstaande doelstelling het beste kunnen realiseren? Licht het antwoord toe door beide contracten op twee punten te vergelijken. Aquunia heeft per 1 mei 2008 de mogelijkheid de 12 jaar oude gastanker Gas Pioneer (zie informatiebron 5) te kopen. De directie van Aquunia heeft criteria opgesteld waaraan een eventuele nieuwe investering moet voldoen (zie informatiebron 6). Ter financiering van de aankoop van de Gas Pioneer heeft Aquunia bij de Hollandsche Bank Unie (HBU) een aanvraag ingediend voor een hypothecaire lening aangevuld met een rekening-courantkrediet. 2p 21 Noem twee voordelen voor Aquunia om de financiering van de Gas Pioneer niet geheel met een hypothecaire lening, maar gedeeltelijk met een rekening-courantkrediet te financieren (zie informatiebron 7). 3p 22 Beoordeel of aan de informatiebron 6 opgenomen criteria 1 en 2 wordt voldaan. 800049-2-0300 ### Pagina 9 Voor de beoordeling van criterium 3 en 4 stelt Aqunia een resultatenbegroting voor 2009, het eerste volledige kalenderjaar dat zij het schip Gas Pioneer in bezit heeft, op. Bij de berekening van de interestkosten van het rekening-courantkrediet gaat Aqunia, gezien de stijgende marktrente, uit van een gemiddeld interestpercentage vanaf 1 januari 2009 van 4,2 per jaar. 4p 23 Bereken welk bedrag Aqunia in 2009 in de resultatenbegroting (met betrekking tot de Gas Pioneer) moet opnemen met betrekking tot de interestkosten van het vreemde vermogen als Aqunia het door HBU verstrekte vermogen per 1 mei 2008 opneemt. 3p 24 Bereken voor 2009 de begrote winst na belasting (met betrekking tot de Gas Pioneer) door op de uitwerkbijlage de resultatenbegroting in te vullen (zie informatiebron 8). 2p 25 Bereken met welk bedrag de begrote winst na belasting (met betrekking tot de Gas Pioneer) vanaf 1 januari 2010 jaarlijks toeneemt door de aflossing op de hypothecaire lening. Aqunia heeft met behulp van onder andere de voorafgaande uitkomsten de volgende cashflows met betrekking tot de investering in de Gas Pioneer berekend: [FIGUUR: Tabel met jaartallen en bijbehorende cashflows en gecumuleerde cashflows.] jaar | cashflow | gecumuleerde cashflow ------- | -------- | -------- (in euro's) | (in euro's) 2008 | 334.925,00 | 334.925,00 2009 | 507.500,00 | 842.425,00 2010 | 518.018,75 | 1.360.443,75 2011 | 528.537,50 | 1.888.981,25 2012 | 539.056,25 | 2.428.037,50 2013 | 549.575,00 | 2.977.612,50 Opmerking: - de cashflows zijn exclusief de schrootwaarde van de Gas Pioneer - de cashflows komen gelijkmatig over het jaar binnen 2p 26 Beoordeel of de terugverdientijd van de investering in de Gas Pioneer voldoet aan het in informatiebron 6 opgenomen criterium 3. 3p 27 Beoordeel of Aqunia besluit het schip de Gas Pioneer te kopen door na te gaan of aan elk van de vier criteria wordt voldaan. 800049-2-030o 9 lees verder ►►► ### Pagina 10 Hier is een gedetailleerde analyse van de examenpagina: 1. **Type pagina**: Opgavepagina 2. **Visuele elementen**: * **Tekstblok "Opgave 6"**: Bovenaan de pagina, geeft aan dat dit de zesde opgave van het examen is. * **Tekstblok "Playstation 3 schaars artikel"**: De titel van het artikel waar de opgaven over gaan. * **Drie alinea's tekst**: Een krantenartikel over de Playstation 3 (PS3), de beschikbaarheid, concurrentie (Xbox 360, Wii), prijsstelling en technologie (Blue-ray). * **Kleine tekst "bron, De Telegraaf, 15 maart 2007 (gewijzigd)"**: Geeft de bron en publicatiedatum van het artikel aan. * **Genummerde vragen (28, 29, 30)**: Drie vragen die betrekking hebben op het artikel, elk voorafgegaan door het aantal te behalen punten (1p, 1p, 2p). * **Paginanummer "10"**: Onderin het midden van de pagina. * **Examencode "800049-2-030o"**: Linksonder, een unieke identificatiecode. * **"lees verder ▶▶▶"**: Rechtsonder, een indicatie dat het examen doorgaat op de volgende pagina. 3. **Wiskundig/wetenschappelijk concept**: * **Economische concepten**: * **Productlevenscyclus**: Vraag 28 vraagt naar de fase van de productlevenscyclus. * **Soorten merken**: Vraag 29 gaat over het type merk Sony Playstation 3. * **Afroomprijsbeleid/prijsstrategie**: Vraag 30 ### Pagina 11 Opgave 7 Het saldo van de spaarrekening van mevrouw Vriend is op 1 januari 2002 bij de invoering van de euro omgezet van guldens in euro's. Op 1 januari 2008 wordt op deze spaarrekening de interest over het afgelopen jaar, zijnde € 676,18 bijgeschreven. De bank vergoedt op de spaarrekening 3,75% samengestelde interest per jaar. Er zijn geen tussentijdse opnamen en stortingen geweest en het rentepercentage bleef ongewijzigd. 2p 31 Bereken het bedrag in euro's dat op 1 januari 2008 op de spaarrekening stond (zie formuleblad). 2p 32 Bereken de gekweekte interest van 1 januari 2002 tot en met 31 december 2007. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd. 800049-2-0300* 11 einde