# Eindexamen Bedrijfseconomie VWO 2007 tijdvak 2 > Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2007/tijdvak-2 ## Vragen in dit examen ### Vraag 1 – Vraag Wat kun je verwachten: Een direct en correct antwoord op een fundamentele vraag of definitie. Wat moet je kennen: Je moet een basisbegrip of definitie direct kunnen benoemen of herkennen. Vaardigheden: Definities kennen, Snel hoofd- en bijzaken onderscheiden, Gericht antwoord geven Veelgemaakte fouten: - Onnodige uitleg geven - Het verkeerde begrip benoemen ### Vraag 2 – Vraag Wat kun je verwachten: Een zeer directe vraag die een enkel feit, term of een kort antwoord vereist. Wat moet je kennen: Een vraag van 1 punt test vaak basiskennis, zoals een enkel begrip, een simpel feit of een ja/nee-antwoord met minimale onderbouwing. Je moet de kern van de vraag direct kunnen identificeren. Vaardigheden: Kernbegrippen herkennen, Feiten reproduceren, Korte, directe antwoorden geven Veelgemaakte fouten: - Onnodig uitgebreid antwoorden - Het verkeerde kernbegrip benoemen - Twijfelen over basiskennis ### Vraag 3 – Vraag Wat kun je verwachten: Een kort en direct antwoord dat de 1 punt waard is. Wat moet je kennen: De leerling moet de kern van de vraag direct herkennen en een kort, specifiek antwoord formuleren. Vaardigheden: Kern van de vraag identificeren, Korte, precieze antwoorden geven, Efficiënt denken Veelgemaakte fouten: - Te veel uitleg geven - Niet direct antwoord geven op de vraag - Tijd verspillen ### Vraag 4 – Vraag Wat kun je verwachten: Een korte, feitelijke vraag die een specifiek begrip of een enkel antwoord vraagt. Wat moet je kennen: Net als bij Vraag 2, toetst een 1-punt vraag fundamentele kennis. Je moet snel een specifiek stukje informatie kunnen oproepen en benoemen. Vaardigheden: Basisbegrippen benoemen, Specifieke feiten onthouden, Snel en accuraat antwoorden Veelgemaakte fouten: - Antwoord verwarren met een ander begrip - Onnodige toelichting geven - Niet direct tot de kern komen ### Vraag 5 – Vraag Wat kun je verwachten: Een vraag naar een basisbegrip of een eenvoudig feit, vroeg in de opgave. Wat moet je kennen: Je moet een basisbegrip of een fundamenteel principe uit de bedrijfseconomie kunnen benoemen of herkennen. Dit test vaak je basiskennis. Vaardigheden: Basisbegrippen herkennen, Korte, accurate antwoorden geven, Relevante informatie selecteren Veelgemaakte fouten: - Antwoord te breed maken - Niet specifiek genoeg zijn - Verkeerde term gebruiken ### Vraag 6 – Vraag Wat kun je verwachten: Een kort en correct antwoord op een basisvraag, passend bij 2 punten. Wat moet je kennen: De leerling moet de basisbegrippen van bedrijfseconomie beheersen en in staat zijn een kort, direct antwoord te formuleren dat twee punten waard is. Vaardigheden: Lezen en begrijpen van de vraag, Korte, bondige formulering, Toepassen van basiskennis Veelgemaakte fouten: - Te uitgebreid antwoorden - Niet direct de vraag beantwoorden - Onjuiste basisbegrippen gebruiken ### Vraag 7 – Vraag Wat kun je verwachten: Een kort, feitelijk antwoord, vaak een term, getal of een ja/nee-antwoord. Wat moet je kennen: Je moet een specifiek concept of feit direct kunnen benoemen of herkennen, zonder uitgebreide toelichting. Vaardigheden: Feitenkennis, Snel herkennen, Precies formuleren Veelgemaakte fouten: - Onnodig veel informatie geven - Het verkeerde antwoord benoemen ### Vraag 8 – Vraag Wat kun je verwachten: Een uitgebreider antwoord dat meerdere elementen of een uitwerking met toelichting vereist. Wat moet je kennen: Je moet een complexere vraag kunnen ontleden, meerdere relevante aspecten benoemen en deze logisch onderbouwen of uitwerken. Vaardigheden: Probleemanalyse, Stapsgewijs denken, Argumentatie opbouwen, Complexe informatie verwerken Veelgemaakte fouten: - Niet alle deelvragen beantwoorden - Onvoldoende onderbouwing - Stappen overslaan in redenering/berekening ### Vraag 9 – Vraag Wat kun je verwachten: Een kort, krachtig en correct antwoord dat direct de vraag beantwoordt voor 2 punten. Wat moet je kennen: Je moet de specifieke bedrijfseconomische term of methode direct kunnen benoemen, definiëren of kort kunnen toepassen. Focus op de kern. Vaardigheden: Kernbegrippen direct herkennen, Precies en bondig formuleren, Onnodige informatie weglaten, Snel tot de kern komen Veelgemaakte fouten: - Onjuiste terminologie gebruiken - Te veel irrelevante informatie geven - Antwoord te vaag of onvolledig ### Vraag 10 – Vraag Wat kun je verwachten: Een uitgebreide vraag die analyse, complexe berekeningen of diepgaande argumentatie vereist. Wat moet je kennen: Je moet complexe bedrijfseconomische vraagstukken kunnen analyseren, uitgebreide berekeningen kunnen uitvoeren of een situatie gedetailleerd kunnen beargumenteren. Vaardigheden: Gegevens analyseren, Complexe berekeningen uitvoeren, Argumenteren, Conclusies trekken Veelgemaakte fouten: - Fouten in complexe berekeningen - Onvoldoende onderbouwing - Niet alle relevante informatie gebruiken ### Vraag 11 – Vraag Wat kun je verwachten: Een uitwerking van een bedrijfseconomische vraagstuk, vaak met berekening of uitgebreide uitleg. Wat moet je kennen: Je moet in staat zijn om een bedrijfseconomisch concept toe te passen, vaak door middel van een berekening of een gestructureerde uitleg, en je antwoord duidelijk te onderbouwen. Vaardigheden: Informatie analyseren, Relevante formules/concepten toepassen, Berekeningen uitvoeren, Een logische redenering opbouwen Veelgemaakte fouten: - Reken- of overschrijffouten maken - Een onvolledig antwoord geven - De vraag niet volledig beantwoorden ### Vraag 12 – Vraag Wat kun je verwachten: Een gestructureerd antwoord met analyse, berekening of uitgebreide uitleg van een complexer vraagstuk. Wat moet je kennen: Je moet een complexer probleem kunnen analyseren, meerdere stappen kunnen doorlopen en een uitgebreider antwoord of berekening kunnen presenteren. Vaardigheden: Probleemanalyse, Stapsgewijs redeneren, Complexe berekeningen uitvoeren, Argumentatie opbouwen Veelgemaakte fouten: - Stappen overslaan in de redenering of berekening - Onvolledige uitleg geven - Fouten maken in de logische opbouw ### Vraag 13 – Vraag Wat kun je verwachten: Een helder en correct antwoord dat de kern van de vraag raakt en de benodigde punten oplevert. Wat moet je kennen: Je moet de gevraagde bedrijfseconomische kennis paraat hebben en deze accuraat kunnen weergeven, bijvoorbeeld een definitie of een korte, correcte berekening. Vaardigheden: Vraag nauwkeurig lezen, Specifieke kennis reproduceren, Foutloos rekenen (indien van toepassing), Antwoord controleren op juistheid Veelgemaakte fouten: - Reken- of slordigheidsfouten - Begrippen verwarren - Niet alle gevraagde elementen benoemen ### Vraag 14 – Vraag Wat kun je verwachten: Een vraag die vraagt om uitleg, toepassing of een berekening met meerdere stappen. Wat moet je kennen: Je moet een bedrijfseconomisch concept kunnen uitleggen, toepassen in een situatie of een berekening met enkele stappen kunnen maken. Vaardigheden: Theorie toepassen, Stapsgewijs rekenen, Verbanden leggen, Duidelijk uitleggen Veelgemaakte fouten: - Onvolledige uitleg - Rekenstappen overslaan - Niet alle aspecten benoemen ### Vraag 15 – Vraag Wat kun je verwachten: Een korte vraag over een basisbegrip of een simpele berekening. Wat moet je kennen: Je moet een specifiek bedrijfseconomisch begrip kunnen definiëren of een eenvoudige berekening kunnen uitvoeren. Vaardigheden: Begrippen kennen, Eenvoudig rekenen, Kort en bondig formuleren Veelgemaakte fouten: - Antwoord te kort of te algemeen - Fout in basisberekening ### Vraag 16 – Vraag Wat kun je verwachten: Een correct en beargumenteerd antwoord dat de 2 punten waard is. Wat moet je kennen: De leerling moet de vraag nauwkeurig lezen en de benodigde informatie uit de bronnen halen om een volledig antwoord te geven. Vaardigheden: Vragen analyseren, Relevante informatie selecteren, Logisch redeneren, Bondig formuleren Veelgemaakte fouten: - De vraag verkeerd interpreteren - Onvolledig antwoord geven - Irrelevante informatie toevoegen ### Vraag 17 – Vraag Wat kun je verwachten: Een korte, directe beantwoording van een specifiek begrip of feit. Wat moet je kennen: Je moet een specifiek bedrijfseconomisch begrip, feit of kenmerk direct en correct kunnen benoemen of herkennen. Vaardigheden: Kennis reproduceren, Begrippen correct identificeren, Kort en bondig formuleren Veelgemaakte fouten: - Onnauwkeurig zijn in je formulering - Een verkeerd begrip kiezen - Te veel of te weinig informatie geven ### Vraag 18 – Vraag Wat kun je verwachten: Een helder en correct antwoord, eventueel met een korte toelichting, voor 2 punten. Wat moet je kennen: De leerling moet de vraagstelling goed begrijpen en de gevraagde kennis of berekening correct toepassen. Vaardigheden: Vraagstelling doorgronden, Kennis toepassen, Nauwkeurig werken, Antwoord controleren Veelgemaakte fouten: - Snel over de vraag heen lezen - Fouten maken in berekeningen - Geen duidelijke onderbouwing geven ### Vraag 19 – Vraag Wat kun je verwachten: Een korte, directe beantwoording van een specifiek begrip of feit. Wat moet je kennen: Je moet een specifiek bedrijfseconomisch begrip, feit of kenmerk direct en correct kunnen benoemen of herkennen. Vaardigheden: Kennis reproduceren, Begrippen correct identificeren, Kort en bondig formuleren Veelgemaakte fouten: - Onnauwkeurig zijn in je formulering - Een verkeerd begrip kiezen - Te veel of te weinig informatie geven ### Vraag 20 – Vraag Wat kun je verwachten: Een correcte en onderbouwde beantwoording van de gestelde bedrijfseconomische vraag. Wat moet je kennen: De specifieke inhoud van Vraag 20 ontbreekt. Voor een 2-punten vraag wordt verwacht dat de leerling relevante bedrijfseconomische concepten kan toepassen, eventueel met een korte berekening of toelichting. Vaardigheden: De vraag nauwkeurig lezen en interpreteren, Relevante bedrijfseconomische kennis toepassen, Logisch redeneren en argumenteren, Antwoord helder en beknopt formuleren Veelgemaakte fouten: - De vraag onvolledig beantwoorden - Fouten maken in de toepassing van theorie of berekeningen - Onnodige of irrelevante informatie geven ### Vraag 21 – Vraag Wat kun je verwachten: Een kort, feitelijk en direct antwoord dat de vraag precies beantwoordt. Wat moet je kennen: Voor een 1-punt vraag moet je vaak een basisbegrip of definitie kennen, of een eenvoudige, directe vraag kunnen beantwoorden. Het gaat om het reproduceren van specifieke kennis. Vaardigheden: Kennis reproduceren, Nauwkeurig lezen, Kernbegrippen herkennen, Direct antwoorden Veelgemaakte fouten: - Onvolledig antwoord geven - Te veel of irrelevante informatie geven - Onnauwkeurige formulering ### Vraag 22 – Vraag Wat kun je verwachten: Een korte, concrete vraag die een definitie, uitleg of eenvoudige berekening vereist. Wat moet je kennen: Voor een vraag van 2 punten moet je meestal een specifieke definitie kunnen geven, een eenvoudig concept kunnen uitleggen of een rechttoe rechtaan berekening kunnen uitvoeren. Je moet in staat zijn een beknopt en correct antwoord te formuleren. Vaardigheden: Definities reproduceren, Korte uitleg geven, Eenvoudige berekeningen uitvoeren, Kernachtig formuleren Veelgemaakte fouten: - Te veel of te weinig informatie geven - Onnauwkeurig zijn in definities - Rekenfouten maken bij simpele opgaven ### Vraag 23 – Vraag Wat kun je verwachten: Een directe vraag naar een begrip, term of een enkelvoudig feit. Wat moet je kennen: Je moet een specifiek bedrijfseconomisch begrip of feit direct kunnen benoemen of herkennen. Het gaat hier vaak om parate kennis. Vaardigheden: Begrippen herkennen, Feiten reproduceren, Gericht antwoord geven Veelgemaakte fouten: - Onnauwkeurig formuleren - Meer informatie geven dan gevraagd - Verkeerd begrip kiezen ### Vraag 24 – Vraag Wat kun je verwachten: Een uitgewerkt antwoord met logische stappen, eventueel een berekening en een korte toelichting. Wat moet je kennen: Bij een 3-punten vraag wordt vaak gevraagd om een concept uit te leggen, een berekening uit te voeren met meerdere stappen, of een verband te leggen tussen verschillende onderdelen. Je moet je kennis kunnen toepassen en onderbouwen. Vaardigheden: Analyseren van de vraag, Stapsgewijs redeneren, Berekeningen uitvoeren, Uitleg formuleren Veelgemaakte fouten: - Stappen in de berekening overslaan - Onvoldoende onderbouwing geven - Alleen het eindantwoord noemen zonder uitwerking ### Vraag 25 – Vraag Wat kun je verwachten: Een beknopt antwoord dat een concept uitlegt of een simpele berekening toont. Wat moet je kennen: Je moet een specifiek bedrijfseconomisch concept kort en bondig kunnen uitleggen of een eenvoudige berekening kunnen uitvoeren. Vaardigheden: Conceptuele kennis toepassen, Korte, duidelijke formulering, Basisrekenvaardigheid (indien van toepassing) Veelgemaakte fouten: - Te veel irrelevante informatie geven - Niet direct antwoord geven op de vraag ### Vraag 26 – Vraag Wat kun je verwachten: Een uitgebreid en goed onderbouwd antwoord dat alle aspecten van de vraag voor 3 punten dekt. Wat moet je kennen: Je moet de relevante bedrijfseconomische theorie goed beheersen en deze kunnen toepassen om een compleet en logisch opgebouwd antwoord te geven. Denk aan definities, uitleg en/of een berekening met toelichting. Vaardigheden: Vraag grondig analyseren, Structuur aanbrengen in je antwoord, Argumentatie opbouwen, Tijdsplanning bewaken Veelgemaakte fouten: - Te oppervlakkig antwoorden - Niet alle delen van de vraag behandelen - Onvoldoende onderbouwing of uitleg ### Vraag 27 – Vraag Wat kun je verwachten: Een korte uitleg van een begrip of een eenvoudige berekening. Wat moet je kennen: Voor een 2-punten vraag moet je waarschijnlijk een specifiek bedrijfseconomisch begrip kunnen uitleggen of een eenvoudige berekening kunnen uitvoeren. Je moet de relevante theorie kennen en deze kunnen toepassen. Vaardigheden: Informatie lezen en begrijpen, Eenvoudige berekening uitvoeren, Korte, duidelijke uitleg formuleren Veelgemaakte fouten: - Onvolledig antwoord geven - Verkeerde formule gebruiken (indien berekening) - Niet alle relevante gegevens meenemen ### Vraag 28 – Vraag Wat kun je verwachten: Een beknopt en correct antwoord dat direct de kern van de vraag raakt. Wat moet je kennen: Net als bij andere 1-punt vragen, moet je hier waarschijnlijk een specifiek feit, een definitie of een kort, direct antwoord kunnen geven. Focus op de essentie van de vraag. Vaardigheden: Kennis ophalen, Precies formuleren, Essentie uit de vraag halen, Snel en correct antwoorden Veelgemaakte fouten: - Het antwoord te breed maken - Details vergeten die cruciaal zijn - Onjuiste terminologie gebruiken ### Vraag 29 – Vraag Wat kun je verwachten: Een correcte en onderbouwde beantwoording van de gestelde bedrijfseconomische vraag. Wat moet je kennen: De specifieke inhoud van Vraag 29 ontbreekt. Voor een 2-punten vraag wordt verwacht dat de leerling relevante bedrijfseconomische concepten kan toepassen, eventueel met een korte berekening of toelichting. Vaardigheden: De vraag nauwkeurig lezen en interpreteren, Relevante bedrijfseconomische kennis toepassen, Logisch redeneren en argumenteren, Antwoord helder en beknopt formuleren Veelgemaakte fouten: - De vraag onvolledig beantwoorden - Fouten maken in de toepassing van theorie of berekeningen - Onnodige of irrelevante informatie geven ### Vraag 30 – Vraag Wat kun je verwachten: Een kort en correct antwoord op een basisvraag, passend bij 2 punten. Wat moet je kennen: De leerling moet de basisbegrippen van bedrijfseconomie beheersen en in staat zijn een kort, direct antwoord te formuleren dat twee punten waard is. Vaardigheden: Lezen en begrijpen van de vraag, Korte, bondige formulering, Toepassen van basiskennis Veelgemaakte fouten: - Te uitgebreid antwoorden - Niet direct de vraag beantwoorden - Onjuiste basisbegrippen gebruiken ### Vraag 31 – Vraag Wat kun je verwachten: Een kort en correct antwoord op een specifieke bedrijfseconomische vraag. Wat moet je kennen: De specifieke inhoud van Vraag 31 ontbreekt. Voor een 1-punt vraag wordt vaak een direct antwoord, een definitie of een kort begrip verwacht. Vaardigheden: De vraag nauwkeurig lezen en interpreteren, Kernbegrippen herkennen en benoemen, Kort en bondig formuleren Veelgemaakte fouten: - Te veel of onnodige informatie geven - De vraag verkeerd interpreteren ### Vraag 32 – Vraag Wat kun je verwachten: Een zeer kort en specifiek antwoord, vaak één woord of zin, voor 1 punt. Wat moet je kennen: De leerling moet een specifiek bedrijfseconomisch begrip of feit kennen en dit zeer bondig kunnen benoemen. Vaardigheden: Precies lezen van de vraag, Zeer bondig formuleren, Specifieke kennis reproduceren Veelgemaakte fouten: - Onnodig veel tekst schrijven - Het verkeerde begrip noemen - Niet direct tot de kern komen ## Opgaven (tekst van het examen) ### Pagina 1 Examen VWO 2007 tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30 - 16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 32 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 62 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden. Als bij een vraag een verklaring, uitleg of berekening gevraagd wordt, worden aan het antwoord meestal geen punten toegekend als deze verklaring, uitleg of berekening ontbreekt. Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld. 700049-2-030o ### Pagina 2 Hier is een analyse van de examenpagina: **1. Type pagina:** Opgave (examenopgave) **2. Visuele elementen:** De pagina bevat voornamelijk tekst. Er zijn geen grafieken, tabellen, diagrammen of figuren aanwezig. * **Titel:** "Opgave 1" bovenaan de pagina. * **Bronartikel:** Een nieuwsartikel met de kop "Bedrijven komen met 'gezond-logo' voor voeding". Dit artikel is de primaire bron van informatie voor de vragen en is afkomstig uit "de Volkskrant, 23 mei 2006". * **Vragen:** Drie genummerde vragen (1, 2, 3) met een puntwaardering van "1p" voor elke vraag. * **Paginanummering:** "2" onderaan het midden van de pagina. * "lees verder" met pijltjes die naar rechts wijzen, wat aangeeft dat de opgave verder gaat op de volgende pagina. **3. Wiskundig/wetenschappelijk concept:** De pagina behandelt geen wiskundige of natuurwetenschappelijke concepten. De concepten zijn gerelateerd aan: * **Marketing en Bedrijfskunde**: Het concept van een "gezond-logo" als marketinginstrument, concurrentievoordeel, bedrijfsimago, consumentenvertrouwen, bedrijfsresultaat en internationale bedrijfsstrategieën. * **Maatschappelijke en Economische Context**: De rol van consumentenorganisaties, de voedingsindustrie (FNLI), volksgezondheid en de interactie tussen bedrijven, overheid en maatschappelijke organisaties. **4. Context:** De student wordt gevraagd om: * **Vraag 1**: Het "gezond-logo" te classificeren binnen de marketinginstrumenten, gebaseerd op de informatie in het artikel. * **Vraag 2**: ### Pagina 3 Opave 2 Bij deze opgave horen vijf informatiebronnen, de informatiebronnen 1 tot en met 5. Informatiebron 1 gaat over het aantal vestigingen van schoonheidssalons per 25.000 inwoners in 2005 en in 1995. In informatiebron 2 zijn enkele gedeelten uit het ondernemingsplan van Beausage opgenomen. Informatiebron 3 gaat over de bevolkingsopbouw van Almere. Informatiebron 4 gaat over de Baro Opstartlening. In informatiebron 5 zijn balansgegevens per 1 januari 2007 en de gegevens in verband met de resultaturbegroting over 2007 van Beausage opgenomen. In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. Vera Damen is gediplomeerd schoonheidsspecialiste en heeft zich daarnaast in de afgelopen jaren bekwaamd in ontspanningsmassages. Vera wil zich per 1 januari 2007 als zelfstandig schoonheidsspecialiste in de groeigemeente Almere (Flevoland) vestigen onder de naam Beausage. Een leegstaand winkelpand aan de drukke Korte Promenade, dat te huur is, lijkt haar een ideale locatie om zich te vestigen. In informatiebron 1 is een gedeelte van een recent onderzoek naar schoonheidssalons van het CBS opgenomen. Op basis van dit onderzoek meent Vera dat Flevoland prima groeikansen biedt voor schoonheidssalons. Noem, op basis van het onderzoek uit informatiebron 1, de reden waarom Almere prima groeikansen biedt voor schoonheidssalons. 1p 4 Voor de financiering van haar schoonheidssalon heeft Vera informatie aangevraagd bij de Barobank. Voor startende ondernemingen biedt de Barobank, naast een rekening-courantkrediet, de mogelijkheid van een Opstartlening. De aanvraag van deze lening dient vergezeld te gaan van het ondernemingsplan. Een gedeelte van het ondernemingsplan van Beausage is opgenomen in informatiebron 2. In dit plan zijn enkele belangrijke trends en ontwikkelingen op de relevante markt genoemd. 1p 5 Geef, op basis van informatiebron 2, een voorbeeld van een voor Vera niet-beïnvloedbare omgevingsfactor. Vera gaat ervan uit dat haar klanten uitsluitend uit de gemeente Almere komen. In haar promotiebeleid kiest Vera voor massacommunicatie. Alleen als de doelgroep kleiner is dan 500 personen zal Vera uit kostenoverwegingen kiezen voor persoonlijke communicatie. Voor de doelgroep 'kinderen met leerstoornissen' (zie informatiebron 2) moet Vera nagaan of zij voor massacommunicatie of voor persoonlijke communicatie moet kiezen. 2p 6 Bereken met behulp van de informatiebronnen 2 en 3 of Vera voor deze doelgroep, uit kostenoverwegingen moet kiezen voor persoonlijke communicatie. 700049-2-0300 leEs verder ▶▶▶ ### Pagina 4 1p 7 Noem voor Vera een andere reden dan kostenoverwegingen om voor de doelgroep ‘kinderen met leerstoornissen’ te kiezen voor persoonlijke communicatie en niet voor massacommunicatie. 4p 8 Bereken voor Vera, aan de hand van de informatiebronnen 2 en 3, de begrote omzet uit behandelingen in 2007 (het eerste jaar voor Beausage). De eisen, die de Barobank bij verstrekking van de Opstartlening stelt (zie informatiebron 4), hebben onder andere betrekking op solvabiliteit én rentedekking. Om vast te stellen of Beausage aan deze eisen voldoet, stelt Vera een begrote balans per 1 januari 2007 en een resultatenbegroting over 2007 op (zie informatiebron 5). Voor de afschrijving op de verbouwing heeft Vera een kortere periode genomen dan bij de inventaris. 2p 9 Verklaar waarom Vera voor de afschrijving op de verbouwing zo’n korte periode genomen heeft. 4p 10 Bereken met behulp van informatiebron 5 het bedrag van de door Vera benodigde Opstartlening. Gebruik daarbij de uitwerkbijlage. 4p 11 Bereken het begrote resultaat over 2007 met behulp van de in de uitwerkbijlage opgenomen resultatenbegroting. 4p 12 Komt Vera in aanmerking voor de Opstartlening van de Barobank? Onderzoek dit door vast te stellen aan welke van de drie door de Barobank gestelde eisen voor de Opstartlening Beausage voldoet. 700049-2-030o 4 lees verder ► ► ► ### Pagina 5 Opgave 3 In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. Kleinendorst bv is een koeriersbedrijf dat per 1 januari 2008 de aanschaf overweegt van een nieuwe bestelauto. De aanschafprijs van deze auto bedraagt € 40.000,-; de geschatte restwaarde aan het eind van het vierde jaar is nihil. De beslissing al dan niet te investeren wordt genomen op basis van de netto-contante waardeberekening. Voor deze bestelauto zijn de volgende gegevens verzameld: — afschrijvingskosten: € 10.000,- per jaar; — geschatte onderhoudskosten: € 750,- per jaar; — verzekeringskosten: € 800,- per jaar; — geschat brandstofverbruik: € 6.300,- per jaar; — motorrijtuigenbelasting: € 300,- per jaar; — loonkosten chauffeur: € 24.000,- per jaar; — vervoertarief per gereden kilometer: € 0,75; — aantal in rekening te brengen kilometers: 60.000 per jaar; — de in rekening gebrachte kilometers worden contant afgerekend. Bij de berekening van de contante waarde gaat Kleinendorst bv ervan uit dat de cashflows aan het einde van het jaar beschikbaar komen. Kleinendorst bv wenst op de investering een minimaal rendement van 6% op jaarbasis te behalen. 2p 13 Bereken de cashflow (zie formuleblad) die de geplande investering in de bestelauto in 2008 oplevert. 3p 14 Bereken met behulp van de netto-contante waarde of de geplande investering in de bestelauto aanvaardbaar is (zie formuleblad). Een grote onzekerheid in de planning zijn de loonkosten van de chauffeur. Kleinendorst bv verwacht dat door aanpassing van de cao de loonkosten van de chauffeur per 1 januari 2009 zullen toenemen. De cao-onderhandelingen betreffen een eindejaarsuitkering voor chauffeurs die voor het eerst eind 2009 zal worden uitgekeerd. 2p 15 Bereken wat de maximale eindejaarsuitkering van de chauffeur mag zijn om het gewenst rendement op de investering van 6% per jaar te behalen (zie formuleblad). 700049-2-030o 5 lees verder ►►► ### Pagina 6 Opgave 4 Numico nv, internationaal marktleider op het gebied van babyvoeding en klinische voeding, heeft over 2005 een resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening behaald van € 304 miljoen. Het eigen vermogen van Numico is in 2005 aanzienlijk gestegen onder andere door twee succesvolle emissies. Door de toename van het eigen vermogen en het sterke groeiprofiel kan Numico nv weer dividend gaan uitkeren. Daarbij heeft Numico nv als doel om op middellange termijn een groter deel van de winst uit te keren, naar keuze van de aandeelhouder in de vorm van stock- of cashdividend. Numico nv zal de algemene vergadering van aandeelhouders voorstellen om over 2005 een dividend uit te keren van € 0,15 per gewoon aandeel. Het dividend na aftrek van 25% dividendbelasting, zal naar keuze van de aandeelhouder worden uitgekeerd in contanten of in aandelen. In het laatste geval is de koers op vrijdag 10 maart 2006 bepalend voor het uit te keren aantal aandelen. bron: Persbericht van Numico nv bij presentatie van jaarcijfers, 23 februari 2006 De keuze van de aandeelhouders van Numico nv om het dividend op te nemen in stockdividend of in cashdividend, heeft gevolgen voor de solvabiliteit van de onderneming. 2p 16 Welk gevolg heeft het opnemen van het dividend als stockdividend in plaats van cashdividend, op de solvabiliteit (zie formuleblad) van Numico nv? Motiveer het antwoord. 1p 17 Floris Kleinsma heeft in zijn effectenportefeuille 2.016 aandelen Numico nv, die alle gerechtigd zijn tot de winst over 2005. Floris wenst een uitkering in de vorm van stockdividend. Op grond van welk gegeven uit het persbericht kan Floris gekozen hebben voor het stockdividend? Licht het antwoord toe. Op vrijdag 10 maart 2006 was de koers van een gewoon aandeel Numico nv € 37,80. 2p 18 Bereken het aantal aandelen Numico nv, dat Floris als stockdividend over 2005 ontvangt. 700049-2-030o 6 lees verder ➢➢➢ ### Pagina 7 Opgave 5 Bij deze opgave horen vier informatiebronnen, de informatiebronnen 6 tot en met 9. Informatiebron 6 gaat over de werkzaamheden van de divisies van Construct Parts. Informatiebron 7 gaat over de innovatie in de luchtvaartsector. In informatiebron 8 staan de verwachte afzetgegevens van de divisie Luchtvaart van Construct Parts in 2007. Informatiebron 9 bevat voorcalculatorische gegevens van de producten Lightware en Fireproof. De onderneming Construct Parts, gevestigd in Nederland, is gespecialiseerd in de ontwikkeling en productie van technisch hoogwaardige producten. De onderneming onderscheidt vier divisies (zie informatiebron 6). 1p 19 Noem een reden waarom een onderneming zich opsplitst in verschillende divisies. De divisie Luchtvaart produceert onderdelen voor verkeersvliegtuigen. De ontwikkeling van supergrote verkeersvliegtuigen (zie informatiebron 7) door de twee grootste vliegtuigproducenten in de wereld, Airbus en Boeing, zijn in een vergevorderd stadium. 2p 20 Leg met behulp van informatiebron 7 uit dat luchtvaartmaatschappijen zouden kiezen voor de aanschaf van de Airbus A380. De productie bij de divisie Luchtvaart vereist de inzet van technisch hoog opgeleid personeel. De vraag naar het product Lightware is groot. Het tekort aan gekwalificeerd personeel vormt voor de komende jaren een knelpunt bij de productie. Tot 2007 produceerde de divisie Luchtvaart uitsluitend het product Lightware. Vanaf 2007 kan ook het product Fireproof geproduceerd en op de markt gebracht worden. 1p 21 Leg uit dat Construct Parts een commercieel risico loopt door het op de markt brengen van Fireproof. De divisie Luchtvaart heeft in 2007 maximaal 166.000 manuren ter beschikking die volledig aangewend zullen worden voor de productie van Fireproof en Lightware. Daarbij zal Fireproof alleen op de markt gebracht worden als de winst daardoor zal toenemen. In informatiebron 8 zijn de afzetmogelijkheden voor beide producten voor het jaar 2007 opgenomen. In deze voorcalculatie is ervan uitgegaan dat de verkoopprijs die Boeing in rekening gebracht zal worden, lager is dan de verkoopprijs aan Airbus. 2p 22 Geef twee bedrijfseconomische redenen waarom Construct Parts voor het product Fireproof Boeing een andere verkoopprijs in rekening zal brengen dan Airbus. 700049-2-030o 7 lees verder ►►► ### Pagina 8 1p 23 Bij de keuze van de aantallen te produceren producten Fireproof en Lightware spelen de constante kosten geen rol. Waarom spelen de constante kosten in 2007 geen rol bij deze keuze? 3p 24 In informatiebron 9 staan de voorcalculatorische kostengegevens voor 2007. Door de berekening van de dekkingsbijdrage (verwachte opbrengst - variabele kosten) per manuur wil Construct Parts vaststellen of zij Fireproof in 2007 op de markt zal brengen. Toon door middel van een berekening aan dat het aanwenden van manuren voor de productie en verkoop van Fireproof in 2007 meer winst oplevert dan het aanwenden van de manuren voor Lightware. Vul daartoe de uitwerkbijlage in. 2p 25 Bereken hoeveel producten Lightware Construct Parts in 2007 zal produceren indien zij streeft naar maximaal haalbare winst. 3p 26 Bereken de bijdrage aan het verwachte bedrijfsresultaat van de divisie Luchtvaart voor 2007 indien zij streeft naar maximaal haalbare winst. Opgave 6 In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing. Frans Denie handelt onder andere in Ereevé recorders. Voor het vaststellen van de verkoopprijs hanteert hij de opslagmethode. Voor de vaststelling van de verkoopprijs van een Ereevé recorder in 2006 heeft Frans de volgende gegevens verzameld: – de verwachte inkoopprijs is € 280,- per recorder; – het opslagpercentage voor de inkoopkosten is 10% van de inkoopprijs; – het opslagpercentage voor de algemene kosten is 20% van de kostprijs; – de nettowinstmarge is 23% van de verkoopprijs; – de verwachte afzet is 25.000 stuks. De nacalculatorische gegevens over 2006 zijn: [FIGUUR: Tabel met kolommen: "afzet = inkopen", "inkoopprijs", "totale inkoopkosten", "totale algemene kosten". Rijen met waarden: "23.500 stuks", "€ 290,-", "€ 300.000,-", "€ 1.700.000,-"] 2p 27 Bereken de verkoopprijs van een Ereevé recorder in 2006. 1p 28 Bereken het gerealiseerde verkoopresultaat in 2006 en geef aan of dit een voordelig of nadelig resultaat is. 2p 29 Bereken het gerealiseerde budgetresultaat in 2006 en geef aan of dit een voordelig of een nadelig resultaat is. 700049-2-030o 8 lees verder ➢➢➢ ### Pagina 9 Opave 7 Mevrouw L. Post-van den Akker wil een huis kopen. De bank is bereid haar een 4% hypothecaire lening te verstrekken van € 300.000,- met een looptijd van 25 jaar. Ze ontvangt van de bank een overzicht waarin haar de volgende drie mogelijkheden worden geboden: a een hypothecaire lening die lineair wordt afgelost: totaal te betalen bedrag aan aflossing en interest gedurende de looptijd is € 456.000,-. b een hypothecaire lening die wordt afgelost met behulp van annuïteiten: totaal te betalen bedrag aan aflossing en interest gedurende de looptijd is € 480.089,70. c een hypothecaire lening in de vorm van een spaarhypotheek: totaal te betalen bedrag aan spaarprenie en interest gedurende de looptijd is € 480.089,70. 2p 30 Leg uit dat bij een lineaire aflossing het totaal te betalen bedrag lager is dan bij aflossing met behulp van annuïteiten. 1p 31 Verklaar waarom een spaarhypotheek aantrekkelijker kan zijn dan een annuïteitenhypotheek. Bij een spaarhypotheek eist de bank dat de hypotheekverstrekker ook een risico­verzekering afsluit. 1p 32 Welk risico probeert de bank hiermee af te dekken? Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd. 700049-2-0300*