# Eindexamen Bedrijfseconomie VWO 2006 tijdvak 1 > Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2006/tijdvak-1 ## Vragen in dit examen ### Vraag 1 – De overname van pinkroccade door getronics Wat kun je verwachten: Identificeer een direct feit of begrip uit de tekst over de overname. Wat moet je kennen: De leerling moet snel en nauwkeurig een direct feit of een basisbegrip met betrekking tot de overname van PinkRoccade door Getronics uit de brontekst kunnen identificeren. Het gaat om het vinden van een concreet antwoord. Vaardigheden: Snel informatie vinden, Nauwkeurig lezen, Basisbegrippen herkennen Veelgemaakte fouten: - De vraag overdenken en te complex maken - Niet het exacte antwoord uit de tekst halen - Onnodige extra informatie geven ### Vraag 2 – De overname van pinkroccade door getronics Wat kun je verwachten: Een korte, feitelijke vraag over de overname, mogelijk een definitie of identificatie. Wat moet je kennen: De leerling moet basisbegrippen rondom bedrijfsovernames kennen en deze kunnen herkennen of benoemen op basis van de gegeven tekst. Het gaat vaak om een directe vraag die een feitelijk antwoord vereist. Vaardigheden: Leesvaardigheid, Kennis van basisbegrippen bedrijfseconomie, Feiten herkennen in tekst Veelgemaakte fouten: - Te snel antwoorden zonder de vraag goed te lezen - Antwoord geven dat niet direct uit de tekst volgt ### Vraag 3 – De overname van pinkroccade door getronics Wat kun je verwachten: Een vraag over de basisprincipes of gevolgen van een bedrijfsovername, specifiek Pinkroccade/Getronics. Wat moet je kennen: De leerling moet basisbegrippen en motieven rondom bedrijfsovernames begrijpen en kunnen toepassen op een concrete situatie. Dit omvat het herkennen van de financiële of strategische redenen voor een overname. Vaardigheden: Begrippen toepassen, Informatie analyseren, Redeneren over bedrijfstransacties Veelgemaakte fouten: - Te algemeen antwoorden zonder link naar de specifieke overname - Begrippen als fusie en overname verwarren ### Vraag 4 – De overname van pinkroccade door getronics Wat kun je verwachten: Een kort en concreet antwoord dat een specifiek detail uit de tekst over de overname weergeeft. Wat moet je kennen: De leerling moet in staat zijn om relevante informatie over de overname van Pinkroccade door Getronics te vinden en te interpreteren op basis van de verstrekte tekst. Vaardigheden: Nauwkeurig lezen, Kerninformatie herkennen, Context begrijpen Veelgemaakte fouten: - Verkeerde informatie selecteren - De vraag verkeerd interpreteren ### Vraag 5 – De overname van pinkroccade door getronics Wat kun je verwachten: Analyse van de overname van Pinkroccade door Getronics, mogelijk een reden of gevolg. Wat moet je kennen: De leerling moet de basisprincipes van bedrijfsovernames begrijpen en specifieke informatie over de overname van Pinkroccade door Getronics kunnen analyseren. Vaardigheden: Informatie analyseren, Kernbegrippen toepassen, Redeneren, Conclusies trekken Veelgemaakte fouten: - Algemeen blijven - Niet specifiek genoeg zijn over de casus - Punten vergeten te benoemen ### Vraag 6 – De overname van pinkroccade door getronics Wat kun je verwachten: Uitleg van een aspect van de overname, mogelijk een motief of gevolg, met onderbouwing. Wat moet je kennen: De leerling moet basisbegrippen rondom bedrijfsovernames en de motieven hiervoor kennen en kunnen toepassen op een concrete situatie van een overname. Vaardigheden: Begrippenkennis (overnames, fusies), Analyseren van bedrijfssituaties, Redeneren en argumenteren, Informatie uit de casus koppelen Veelgemaakte fouten: - Te algemeen antwoorden zonder koppeling aan de casus. - Begrippen door elkaar halen (bijv. fusie en overname). ### Vraag 7 – De overname van pinkroccade door getronics Wat kun je verwachten: Een direct, feitelijk antwoord op een vraag over de overname, gebaseerd op de tekst. Wat moet je kennen: De leerling moet in staat zijn om specifieke feiten of definities over de overname van Pinkroccade door Getronics uit de tekst te halen en correct te benoemen. Vaardigheden: Tekstbegrip, Informatie selecteren, Feiten identificeren Veelgemaakte fouten: - Te snel lezen en details missen - Eigen kennis gebruiken in plaats van de tekst ### Vraag 8 – De overname van pinkroccade door getronics Wat kun je verwachten: Een vraag die een korte uitleg of toepassing van een concept rondom de overname vraagt. Wat moet je kennen: De leerling moet een specifiek aspect van de overname kunnen uitleggen of een relevant bedrijfseconomisch principe kunnen toepassen. Dit vereist vaak een korte, onderbouwde toelichting. Vaardigheden: Analyseren van informatie, Verbanden leggen, Korte uitleg formuleren, Kennis van bedrijfseconomische principes Veelgemaakte fouten: - Onvolledig antwoord geven - Niet specifiek genoeg zijn in de uitleg - Aannames doen die niet in de tekst staan ### Vraag 9 – De overname van pinkroccade door getronics Wat kun je verwachten: Een uitgebreider antwoord dat meerdere aspecten van de overname belicht en verbindt, passend bij 3 punten. Wat moet je kennen: De leerling moet meerdere aspecten van de overname kunnen analyseren en deze coherent kunnen uitleggen. Dit kan gaan over motieven, financiële implicaties of strategische gevolgen. Vaardigheden: Meerdere concepten verbinden, Gestructureerd redeneren, Diepgaande analyse uitvoeren, Bedrijfseconomische termen correct gebruiken Veelgemaakte fouten: - Onvoldoende diepgang in de uitleg - Niet alle gevraagde onderdelen behandelen - Verbanden tussen concepten missen ### Vraag 10 – De overname van pinkroccade door getronics Wat kun je verwachten: Een korte, gerichte vraag over de overname, mogelijk een kenmerk of effect. Wat moet je kennen: De leerling moet specifieke details over de overname van Pinkroccade door Getronics kunnen identificeren en kort toelichten. Vaardigheden: Informatie selecteren, Kort en bondig formuleren, Begrippen herkennen Veelgemaakte fouten: - Te veel irrelevante informatie geven - Niet direct antwoord geven op de vraag ### Vraag 11 – De overname van pinkroccade door getronics Wat kun je verwachten: Begrip van overnames en toepassing op de casus Pinkroccade/Getronics. Wat moet je kennen: De leerling moet basisbegrippen rondom bedrijfsovernames kennen en kunnen toepassen op de casus van Pinkroccade en Getronics. Vaardigheden: Begrippen herkennen, Contextueel redeneren, Korte uitleg geven Veelgemaakte fouten: - Te algemeen antwoorden - Niet specifiek genoeg zijn over de overname ### Vraag 12 – De overname van pinkroccade door getronics Wat kun je verwachten: Een vraag die een onderbouwde uitleg of een berekening met interpretatie vereist. Wat moet je kennen: De leerling moet de implicaties van de overname kunnen beredeneren of een relevante berekening kunnen uitvoeren en interpreteren. Dit vraagt om een logische redenering of toepassing van formules. Vaardigheden: Redeneren en argumenteren, Informatie interpreteren, Kennis van financiële/strategische aspecten van overnames, Conclusies trekken Veelgemaakte fouten: - Geen duidelijke onderbouwing geven - Antwoord baseren op eigen mening in plaats van bronnen - Belangrijke details over het hoofd zien ### Vraag 13 – De overname van pinkroccade door getronics Wat kun je verwachten: Een verklaring of beschrijving van een aspect van de overname, met twee punten of een korte uitleg. Wat moet je kennen: Je moet in staat zijn om een aspect van de overname van Pinkroccade door Getronics te verklaren of te beschrijven, waarbij je mogelijk twee gerelateerde punten of een korte uitleg geeft. Vaardigheden: Uitleggen, Redeneren, Informatie uit context halen, Begrippen toepassen Veelgemaakte fouten: - Onvolledig antwoord geven - Geen duidelijk verband leggen tussen concepten ### Vraag 14 – De overname van pinkroccade door getronics Wat kun je verwachten: Een kort, direct antwoord op een specifieke vraag over de overname. Wat moet je kennen: De leerling moet een specifiek feit, begrip of kenmerk met betrekking tot de overname van PinkRoccade door Getronics kunnen benoemen of herkennen. Dit is waarschijnlijk een directe vraag. Vaardigheden: Feitenkennis, Leesvaardigheid (bronnen), Direct antwoord formuleren Veelgemaakte fouten: - Te veel informatie geven - Het antwoord niet direct uit de bron halen - Onnodig ingewikkeld maken ### Vraag 15 – De overname van pinkroccade door getronics Wat kun je verwachten: Een kort, specifiek antwoord over een detail van de overname. Wat moet je kennen: De leerling moet een specifiek detail of begrip gerelateerd aan de overname kunnen identificeren of benoemen. Vaardigheden: Specifieke informatie vinden, Korte, bondige antwoorden formuleren Veelgemaakte fouten: - Onnodig veel informatie geven - Het verkeerde detail benoemen ### Vraag 16 – De overname van pinkroccade door getronics Wat kun je verwachten: Een direct antwoord op een specifiek detail of gevolg van de overname. Wat moet je kennen: De leerling moet specifieke aspecten van de overname kunnen benoemen of een kort verband kunnen leggen, mogelijk gerelateerd aan financiële of strategische gevolgen. Vaardigheden: Specifieke informatie uit de bron halen, Korte, bondige formulering, Feitenkennis toepassen Veelgemaakte fouten: - Onvolledige antwoorden geven. - Irrelevante informatie noemen. ### Vraag 17 – De overname van pinkroccade door getronics Wat kun je verwachten: Een kort en direct antwoord over een enkel aspect van de overname. Wat moet je kennen: Je moet basiskennis hebben van bedrijfsovernames en in staat zijn een specifiek, kort aspect van de overname van Pinkroccade door Getronics te benoemen of te identificeren. Vaardigheden: Informatie herkennen, Korte, bondige formulering, Kernbegrippen identificeren Veelgemaakte fouten: - Te veel irrelevante informatie geven - Het specifieke punt missen ### Vraag 18 – De overname van pinkroccade door getronics Wat kun je verwachten: Een zeer specifieke vraag die een kort, direct antwoord vereist over de overname. Wat moet je kennen: De leerling moet een specifiek feit of begrip gerelateerd aan de overname van Pinkroccade door Getronics kunnen benoemen of herkennen. Vaardigheden: Feiten herkennen, Terminologie kennen, Nauwkeurig lezen Veelgemaakte fouten: - Onjuiste term gebruiken - Antwoord te breed formuleren ### Vraag 19 – De overname van pinkroccade door getronics Wat kun je verwachten: Analyse of berekening gerelateerd aan de overname, met meerdere argumenten of stappen. Wat moet je kennen: De leerling moet dieper inzicht tonen in de motieven, gevolgen of financiële aspecten van een bedrijfsovername, specifiek voor de casus van PinkRoccade en Getronics. Dit kan een analyse of een korte berekening zijn. Vaardigheden: Analysevaardigheden, Financiële begrippen toepassen, Argumentatie opbouwen, Casusgericht denken Veelgemaakte fouten: - Oppervlakkige antwoorden - Geen link leggen met de specifieke bedrijven - Onvolledige uitleg bij een berekening ### Vraag 20 – De overname van pinkroccade door getronics Wat kun je verwachten: Een analyse of uitleg van een complexer aspect van de overname. Wat moet je kennen: De leerling moet een complexer aspect van de overname kunnen analyseren, zoals een strategisch motief, een financieel gevolg of een risico. Vaardigheden: Analyseren, Argumenteren, Relaties leggen, Uitleggen Veelgemaakte fouten: - Oppervlakkig blijven - Niet alle aspecten van de vraag beantwoorden - Geen duidelijke onderbouwing geven ### Vraag 21 – De overname van pinkroccade door getronics Wat kun je verwachten: Uitleg van een aspect of gevolg van de overname van PinkRoccade door Getronics. Wat moet je kennen: De leerling moet basisbegrippen rondom bedrijfsovernames kennen en kunnen toepassen op de casus van PinkRoccade en Getronics. Het gaat waarschijnlijk om het benoemen van een aspect of gevolg van de overname. Vaardigheden: Begrippenkennis overnames, Contextueel redeneren, Korte, bondige formulering Veelgemaakte fouten: - Te algemeen antwoorden zonder link naar de casus - Onjuiste terminologie gebruiken ### Vraag 22 – De overname van pinkroccade door getronics Wat kun je verwachten: Analyseer aspecten van een bedrijfsovername, mogelijk financieel of strategisch, en trek conclusies. Wat moet je kennen: De leerling moet in staat zijn om complexe informatie over een bedrijfsovername te analyseren en hieruit economische conclusies te trekken, mogelijk met betrekking tot financiële of strategische aspecten. Het is belangrijk om de context van de overname van PinkRoccade door Getronics te begrijpen en toe te passen. Vaardigheden: Informatie analyseren, Economische concepten toepassen, Argumentatie opbouwen, Conclusies trekken Veelgemaakte fouten: - Niet alle relevante informatie uit de tekst gebruiken - Te algemene antwoorden geven voor 5 punten - Aannames doen die niet uit de bron blijken ### Vraag 23 – De overname van pinkroccade door getronics Wat kun je verwachten: Een uitgebreide analyse, berekening of verklaring van een complex aspect van de overname. Wat moet je kennen: De leerling moet complexe verbanden kunnen leggen, meerdere factoren kunnen afwegen of een uitgebreide berekening kunnen uitvoeren met onderbouwing, gerelateerd aan de overname. Vaardigheden: Integreren van verschillende concepten, Uitgebreid analyseren en synthetiseren, Structureren van een antwoord, Kwantitatieve of kwalitatieve onderbouwing Veelgemaakte fouten: - Onvoldoende diepgang in de analyse. - Niet alle aspecten van de vraag behandelen. - Fouten in berekeningen of redeneringen. ### Vraag 24 – De overname van pinkroccade door getronics Wat kun je verwachten: Een concrete vraag over een basisaspect van de overname. Wat moet je kennen: Je moet een basisbegrip hebben van bedrijfsovernames en een relevant aspect van de overname van Pinkroccade door Getronics kunnen benoemen of kort uitleggen. Denk aan motieven of directe gevolgen. Vaardigheden: Informatie uit de casus halen, Kernbegrippen herkennen, Kort en bondig formuleren Veelgemaakte fouten: - Te algemeen antwoorden zonder link naar de casus - Niet specifiek genoeg zijn ### Vraag 25 – De overname van pinkroccade door getronics Wat kun je verwachten: Een verklarend of onderbouwd antwoord over een aspect van de overname, waarvoor twee punten worden toegekend. Wat moet je kennen: De leerling moet in staat zijn om informatie uit de tekst te combineren of te verklaren, mogelijk met een korte onderbouwing, gerelateerd aan de overname van Pinkroccade door Getronics. Vaardigheden: Informatie combineren, Redeneren, Verklaren, Argumenteren Veelgemaakte fouten: - Onvolledig antwoord geven - Geen onderbouwing of verklaring - Irrelevante informatie gebruiken ### Vraag 26 – De overname van pinkroccade door getronics Wat kun je verwachten: Een gerichte uitleg of berekening over een aspect van de overname, passend bij 2 punten. Wat moet je kennen: De leerling moet basiskennis hebben van bedrijfsovernames en deze kunnen toepassen op de casus van PinkRoccade en Getronics. Je moet in staat zijn om een specifiek aspect van de overname te verklaren of te berekenen. Vaardigheden: Analyseren van bedrijfseconomische situaties, Toepassen van theorie over overnames, Korte, gerichte verklaringen geven Veelgemaakte fouten: - Te algemeen antwoorden zonder koppeling aan de casus - Niet alle gevraagde onderdelen behandelen ### Vraag 27 – De overname van pinkroccade door getronics Wat kun je verwachten: Een analysevraag die dieper ingaat op een specifiek aspect van de overname, met onderbouwing. Wat moet je kennen: Je moet een bedrijfseconomisch concept kunnen toepassen op de overname en je antwoord goed kunnen onderbouwen met argumenten. Dit vraagt om meer diepgang dan een simpele benoeming. Vaardigheden: Analyseren van bedrijfseconomische situaties, Argumentatie opbouwen, Relaties leggen tussen concepten, Gedetailleerd uitleggen Veelgemaakte fouten: - Onvoldoende argumentatie geven - Niet alle delen van de vraag beantwoorden - Begrippen verwarren ### Vraag 28 – De overname van pinkroccade door getronics Wat kun je verwachten: Een kort en specifiek antwoord over één aspect van de overname, passend bij 1 punt. Wat moet je kennen: De leerling moet een specifiek feit, begrip of gevolg van de overname kunnen benoemen of herkennen. Het gaat hierbij om een direct en kort antwoord. Vaardigheden: Feiten en begrippen herkennen, Kernachtig formuleren, Specifieke kennis toepassen Veelgemaakte fouten: - Onnodig uitgebreid antwoorden - Het verkeerde detail benoemen ### Vraag 29 – De overname van pinkroccade door getronics Wat kun je verwachten: Een gerichte vraag over een specifiek element of gevolg van de overname. Wat moet je kennen: Je moet een specifiek bedrijfseconomisch concept of gevolg van de overname kunnen identificeren en kort toelichten, direct gerelateerd aan de casus. Vaardigheden: Relevante informatie selecteren, Specifieke termen correct gebruiken, Concreet en gericht antwoorden Veelgemaakte fouten: - Antwoord baseren op eigen aannames - De vraag verkeerd interpreteren - Niet de kern van de vraag raken ### Vraag 30 – De overname van pinkroccade door getronics Wat kun je verwachten: Een uitgebreidere analyse of verklaring van een complexer aspect van de overname, met meerdere punten. Wat moet je kennen: Je moet dieper inzicht tonen in de overname, bijvoorbeeld door oorzaken of gevolgen te analyseren, verschillende perspectieven te belichten of een complexer verband uit te leggen. Vaardigheden: Analyseren, Verbanden leggen, Argumenteren, Structureren van antwoord Veelgemaakte fouten: - Oppervlakkig blijven - Niet alle relevante aspecten benoemen - Onlogische redenering ### Vraag 31 – De overname van pinkroccade door getronics Wat kun je verwachten: Leg een specifiek aspect van de overname uit of analyseer de gevolgen ervan. Wat moet je kennen: De leerling moet een specifiek aspect van de overname van PinkRoccade door Getronics kunnen uitleggen of de gevolgen ervan kunnen beschrijven. Dit vereist het vermogen om relevante details uit de tekst te selecteren en bondig te formuleren. Vaardigheden: Tekst interpreteren, Economische begrippen uitleggen, Relevantie bepalen, Bondig formuleren Veelgemaakte fouten: - Te veel of te weinig informatie geven voor 3 punten - Niet direct antwoord geven op de vraag - Vage bewoordingen gebruiken ## Opgaven (tekst van het examen) ### Pagina 1 Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs management & organisatie Vragenboekje 20 06 Tijdvak 1 Vrijdag 19 mei 13.30 - 16.30 uur Voor dit examen zijn maximaal 62 punten te behalen; het examen bestaat uit 31 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden. Bij dit examen hoort een informatieboekje. Voor de beantwoording van vraag 24 is een uitwerkbijlage bijgevoegd. Als bij een vraag een verklaring, uitleg of berekening gevraagd wordt, worden aan het antwoord meestal geen punten toegekend als deze verklaring, uitleg of berekening ontbreekt. Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden, d.) dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft er meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld. 600025-1-290 Begin ### Pagina 2 Opave 1 Getronics biedt op PinkRoccacde Automatiseerder Getronics heeft een bod, 350 miljoen euro in contanten, op de uitstaande aandelen van concurrent PinkRoccacde uitgebracht. Nu Getronics (22.000 personeelsleden) met PinkRoccacde (7.000 personeelsleden) aan de haal lijkt te gaan, maken de personeelsleden van beide bedrijven zich op voor reorganisaties. Volgens analisten zal Getronics profiteren van de overname. Zij voorzien dat PinkRoccacde dit jaar 8 procent van Getronics’ winst zal leveren, en in het jaar daarna 16 procent. De beurskoers van het aandeel Getronics kan op korte termijn echter onder druk komen te staan. Dit is het gevolg van de aandelenemissie van 250 miljoen euro die Getronics wil doen om de overname te financieren. bron: de Volkskrant, 1 februari 2005 1p 1 Op welke formele wijze kan het personeel invloed uitoefenen op het besluit van een overname? 1p 2 Op welke wijze kan een N.V. zich beschermen tegen een vijandige overname? Om de overname te financieren zal Getronics een emissie van aandelen doen van 250 miljoen euro. 1p 3 Verklaar waarom de beurskoers van het aandeel Getronics op korte termijn door de emissie onder druk kan komen te staan ondanks het feit dat Getronics zal profiteren van de overname. Opave 2 Bij deze opave horen de informatiebronnen 1 tot en met 4. In informatiebron 1 staan gegevens over het octrooirecht. Gegeevns over de investeringsomstandigheden in Polen zijn opgenomen in informatiebron 2. In informatiebron 3 staan de voorcalculatonsche gegevens van Flapsen N.V. over 2007. Informatiebron 4 bevat gegevns van de Poolse markt voor vrieskisten. De industriële onderneming Flapsen N.V. produceert vrieskisten voor huishoudelijk gebruik. De vrieskisten hebben een grote capaciteit en een zeer laag energieverbruik. Op de technische vindingen die in de vrieskist verwerkt zijn, heeft de onderneming in 1997 octrooi aangevraagd en verkregen. Informatiebron 1 geeft informatie over het octrooirecht. De ontwikkelingskosten van deze vrieskisten zijn door Flapsen N.V. op de balans opgenomen onder de post ‘Octrooi’. 1p 4 Op grond van welk gegeven uit informatiebron 1 dient Flapsen N.V. af te schrijven op de waarde van het octrooi? Het octrooi van Flapsen N.V. vervalt per 31 december 2007. De onderneming verwacht dat na dit tijdstip andere ondernemingen direct op de Nederlandse markt zullen komen met een identiek product en dit tegden Flapsen N.V. wil de productie in Nederland stoppen en deze overbrengen naar Polen als aan de volgende twee eisen voldaan wordt: a de commerciële kostprijs van de vrieskist voor de Nederlandse markt komt lager te liggen dan de huidige commerciële kostprijs van € 545,- en b de verkoop van vrieskisten op de Poolse markt levert een bijdrage in de dekking van de constante kosten. Vooral als de directie ervan uit gaat dat door de verkoop op de Poolse markt de bijdrage in de dekking van de constante kosten in het eerste jaar minstens € 700.000,- moet zijn. 600025-1-290 2 Lees verder ### Pagina 3 1p 5 □ Het feit dat Flapsen N.V. bij de productie van vrieskisten in Nederland relatief veel gebruik maakt van oproepkrachten is een voordeel bij het overbrengen van de productie naar Polen. Noem het voordeel dat Flapsen N.V. heeft, omdat zij relatief veel oproepkrachten in Nederland in dienst heeft. Licht het antwoord toe. De keuze om het bedrijf naar Polen te verplaatsen heeft te maken met het aanwezige gunstige investeringsklimaat in Polen. De loonkosten zijn er relatief laag en de Poolse overheid verstrekt ook nog een loonkostensubsidie. Flapsen N.V. zal in Polen nieuw personeel aantrekken op basis van haar begrote productie van 2007. Naast de investeringen van € 11 miljoen in Polen bedragen de kosten van het stoppen van de productie in Nederland € 2 miljoen. 3p 6 □ Bereken met behulp van de informatiebronnen 2 en 3 de directe loonkosten per manuur in Polen na aftrek van de loonkostensubsidie. Als Flapsen N.V. de productie overbrengt naar Polen, zal ze de vrieskist ook op de Poolse markt gaan verkopen. Flapsen N.V. 7p □ berekent voor de Nederlandse en de Poolse markt een afzonderlijke commerciële kostprijs. Stel de commerciële kostprijs van een vrieskist vast die geproduceerd is in Polen voor de Nederlandse markt. Bereken daarvoor afzonderlijk de variabele commerciële kosten en de constante commerciële kosten per vrieskist. Het verschil tussen de Poolse en de Nederlandse markt voor vrieskisten maakt het voor Flapsen N.V. noodzakelijk om de vrieskist in Polen tegen een lagere prijs te verkopen dan 1p 8 □ in Nederland. Volgens een marketingbureau moet Flapsen N.V. op de Poolse markt een penetratieprijs politiek voeren. Flapsen N.V. vindt deze prijs politiek veel risico inhouden. Welk risico loopt Flapsen N.V. als zij in Polen de penetratieprijs politiek zou toepassen? De directie besluit dat als zij de Poolse markt gaat betreden zij zich zal richten op de doelgroep zoals die in informatiebron 4 is beschreven. Ze zal nog moeten vaststellen of zij 2p 9 □ een verkoopprijs van € 430,- of van € 480,- per vrieskist gaat hanteren. Bereken hoeveel vrieskisten Flapsen N.V. volgens de prognose per jaar is afzetten bij een verkoopprijs van € 430,- en bij een verkoopprijs van € 480,-. 3p 10 □ Bereken de bijdrage in de dekking van de constante kosten van de Poolse markt van € 430,- en bij een verkoopprijs op de Poolse markt van € 430,- en bij een verkoopprijs van € 480,-. Flapsen N.V. zal de productie naar Polen overbrengen als aan de eisen a en b (zie begin 2p 11 □ van de opgave) voldaan wordt. Zal Flapsen N.V. de productie naar Polen overbrengen? Motiveer het antwoord. 600025-1-29o 3 Lees verder ### Pagina 4 Opgave 3 Jan Peeters, een zelfstandige ondernemer, wil per 31 maart 2016 met pensioen gaan. Om een extra pensioenvoorziening te verkrijgen heeft Jan met zijn bank een overeenkomst gesloten. In die overeenkomst is onder andere het volgende opgenomen: - Jan stort vanaf 1 april 2006 elke maand € 200,- bij de bank. - De bank garandeert Jan op de gewenste einddatum, 31 maart 2016, een uitkering van € 23.980,-. - Mocht Jan volledig arbeidsongeschikt raken dan zal vanaf dat moment voor Jan de verplichting vallen om maandelijks € 200,- te storten. De bank neemt de verplichtingen over zodat de uitkering gegarandeerd blijft. De bank gaat ervan uit dat de stortingen kan beleggen tegen 0,4% samengestelde interest per maand. 2p 12 Bereken op 31 maart 2016 het eindkapitaal van de stortingen als aan het begin van elke maand € 200,- wordt gestort en deze stortingen 0,4% per maand samengestelde interest (zie formuleblad) opleveren. 2p 13 Geef twee oorzaken waarom de uitkering van de bank afwijkt van het berekende eindkapitaal. Stel dat Jan in april 2013 volledig arbeidsongeschikt wordt. Vanaf 1 mei 2013 vervalt voor Jan de verplichting tot de betaling van de maandelijkse storting van € 200,-. 2p 14 Bereken per 1 mei 2013 het totale bedrag dat Jan Peeters aan premiebetalingen bespaart door het arbeidsongeschikt raken (zie formuleblad). 600025-1-29o 4 Lees verder ### Pagina 5 [FIGUUR: Zwart blok] Opave 4 Brahma gaat de concurrentie met Leffe aan In augustus 2004 is er een fusie geweest tussen de Belgische bierbrouwer Interbrew (onder andere Stella Artois en de speciaal bieren Leffe en Hoegaarden) en de Braziliaanse bierbrouwer Companhia de Bebidas das Americas (onder andere het merk Brahma). De nieuwe onderneming heet InBev en is, in hectoliters gemeten, de grootste brouwer ter wereld. De biermarkt wordt geconsumeerd in pilsener bier en speciaal bier. Van de totale bierconsumptie is slechts 5% speciaal bier. De twee hoofmerken pilsener bier van InBev zijn Stella Artois en Beck's. InBev zal op de Europese markt voor speciaal bier het merk Brahma gaan positioneren door het merk te associëren met vakantie, zon en strand. InBev heeft in de markt voor speciaal bier een marktaandeel van 6%. Marktaandeel zes grootste bierbrouwers wereldwijd naar afzetvolume in procenten | brouwer | marktaandeel | |---|---| | ANHEUSER-BUSCH | 10,5% | | CARLSBERG | 5,2% | | COORS-MELSON | 4,1% | | HEINEKEN | 8,0% | | INBEV | 15,0% | | SAB MILLER | 9,3% | bron: de Volkskrant, 1 februari 2005 1p 15 □ Waarom vormt de introductie van Brahma op de Europese markt geen grote bedreiging voor de marktpositie van Stella Artois? In de marketing wordt een onderscheid gemaakt tussen geconcentreerde marketing, gedifferentieerde marketing en ongedifferentieerde marketing. 1p 16 □ Welke van deze drie marketingstrategieën past InBev op de Europese markt toe? Motiveer het antwoord. 2p 17 □ Bereken het marktaandeel (in één decimaal) van InBev op de markt voor pilsener bieren. 600025-1-290 5 Lees verder ### Pagina 6 Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 5 tot en met 9. Informatiebron 5 gaat over het rendement en risico van beleggingsmaatschappij Locatero B.V. Informatiebron 6 gaat over de beoordeling door Simon Roodenburg van het rendement en de risico's. In informatiebron 7 staat een overzicht van het onroerend goed van Locatero B.V. Informatiebron 8 bevat de financieringsstructuur van Locatero B.V. en in informatiebron 9 staan de kosten van Locatero B.V. over 2006. Beleggingsmaatschappij Locatero B.V. (zie informatiebron 5), opgericht op 1 januari 2004, biedt particuliere beleggers de mogelijkheid te beleggen in een landelijk gespreide vastgoedportefeuille. Aan Simon Roodenburg wordt de mogelijkheid geboden om per 1 januari 2006 tien aandelen in deze beleggingsmaatschappij over te nemen tegen een overnameprijs van € 16.100,- per aandeel. Om een weloverwogen besluit te nemen heeft Simon Roodenburg informatie ingewonnen. In informatiebron 5 staat een algemene beschrijving van de beleggingen van Locatero B.V. en de daaraan verbonden risico's voor de belegger. De wijze waarop Simon persoonlijk de genoemde risico's en het rendement voor deze belegging afweegt en uitdrukt in een score, staat in informatiebron 6. Simon zal de aandelen Locatero B.V. aankopen als de totale positief is. Het in informatiebron 5 genoemde debiteurenrisico kan door Locatero B.V. zowel bij afsluiten van het huurcontract als gedurende de looptijd van het huurcontract beperkt worden. 1p 18 Noem een maatregel die Locatero B.V. kan nemen om het debiteurenrisico te beperken. Simon stelt in informatiebron 6 dat hij het debiteurenrisico van Locatero B.V. verwaarloosbaar klein acht. Deze opvatting heeft Simon gebaseerd op informatiebron 7 waarin staat dat het aantal huurders beperkt is en dat alle huurders op één na, grote supermarktorganisaties zijn. 1p 19 Geef een verklaring die de opvatting van Simon over het debiteurenrisico van Locatero B.V. twijfelachtig maakt. 3p 20 Bereken met behulp van informatiebron 7 de totale huuropbrengst van Locatero B.V. over het jaar 2006. Ga er daarbij van uit dat de aflopende contracten in 2006 (geïndexeerd) voortgezet worden. 3p 21 Bereken de procentuele daling van de totale huuropbrengst van Locatero B.V. over 2006 als de tussen 1 januari 2006 en 31 december 2006 aflopende huurcontracten niet voortgezet worden. In informatiebron 6 staat vermeld hoe Simon het renterisico wil berekenen. 2p 22 Bereken met behulp van informatiebron 8 de verwachte totale rentelasten van Locatero B.V. over het jaar 2006 als de marktrente in 2006 niet verandert. 3p 23 Bereken de procentuele stijging van de verwachte totale rentelasten over 2006, als de marktrente op 1 januari 2006 met één procentpunt zou stijgen. In verband met de rendementsberekening stelt Simon een resultatenbegroting op volgens het model op de uitwerkbijlage. Uit het jaarverslag heeft Simon een over ### Pagina 7 Opgave 6 Educatieve uitgeverij Nijgh Versluys stabiliseert prijzen van schoolboeken Zoals eerder bekend is gemaakt, heeft het ministerie van Financiën besloten per 1 januari 2005 het BTW-tarief op leermiddelen waaraan een cd-rom is toegevoegd aan te passen. De bij het boek ingesloten cd-rom wordt nu apart met 19% BTW (dat was voorheen 6%, zoals ook op overige leermiddelen) belast. Nijgh Versluys heeft besloten haar prijzen, zoals reeds gepubliceerd in de catalogi van 2005, ongemoeid te laten. Nijgh Versluys zal voor alle titels ten behoeve van het voortgezet onderwijs de BTW-verhoging dus niet doorberekenen aan scholen en hoopt hiermee een bijdrage te leveren aan het binnen de perken houden van de schoolkosten voor ouders en leerlingen. bron: Nieuwsbericht Nijgh Versluys, 1 maart 2005 Veronderstel dat Nijgh Versluys aan een school voor voortgezet onderwijs in Breda in 2005 150 nieuwe boeken voor het vak management & organisatie verkoopt. De catalogusprijs van dit boek, inclusief cd-rom, bedraagt € 37,10. Deze prijs is inclusief BTW. De prijsopbouw van dit boek is zodanig dat 80% van de prijs betrekking heeft op het afzonderlijke boek en 20% op de cd-rom. 2p 27 Bereken welk bedrag Nijgh Versluys in verband met bovengenoemde verkoop aan de fiscus in 2005 zou hebben moeten afdragen als het BTW-tarief voor cd-roms 6% zou zijn gebleven. 3p 28 Bereken met welk bedrag de winst van Nijgh Versluys afneemt bij bovengenoemde verkoop door het besluit van Nijgh Versluys om de BTW-verhoging niet in de verkoopprijs door te berekenen. Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina. 600025-1-29o 7 Lees verder ### Pagina 8 Opave 7 In deze opgave blijft de BTW buiten beschouwing. Een industriële onderneming bezit een sorteermachine die tot en met 31 december 2009 gebruikt zal worden. De restwaarde op 31 december 2009 is nihil. De onderneming overweegt de sorteermachine per 1 januari 2007 om te bouwen. De levensduur van de machine wordt door de ombouw niet verlengd. De omgebouwde sorteermachine heeft een verwachte restwaarde van € 5.000,-. Het voordeel van de ombouw ligt in de besparing op de arbeidsuren. Een nadeel van de ombouw is dat de jaarlijkse onderhoudskosten toenemen. De investering die met de ombouw gemoeid is, bedraagt € 50.000,-. De onderneming schrijft af met een vast percentage van de aanschafwaarde. De onderneming wenst een minimaal rendement op het geïnvesteerd vermogen te behalen van 7% per jaar. Met betrekking tot de besparing op de arbeidsuren en de hogere onderhoudskosten is het volgende bekend: [FIGUUR: Tabel met jaren en kosten zonder en met ombouw.] 1p 29 ☐ Met welk bedrag neemt de jaarlijkse afschrijving op de sorteermachine toe door de ombouw? 2p 30 ☐ Bereken de verandering van de cashflow van 2007, 2008 en 2009 afzonderlijk ten gevolge van de ombouw van de sorteermachine. 3p 31 ☐ Bereken op grond van de netto contante waarde of de ombouw economisch verantwoord is (zie formuleblad). Ga ervan uit dat de cashflows aan het eind van het jaar vrijvallen. Einde 600025-1-290 8