# Eindexamen Bedrijfseconomie VWO 2005 tijdvak 2 > Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2005/tijdvak-2 ## Vragen in dit examen ### Vraag 1 – Balans Wat kun je verwachten: Een basisvraag over de balans, mogelijk over de definitie of een eenvoudig onderdeel. Wat moet je kennen: Je moet de basisstructuur van een balans kennen en de hoofdonderdelen (activa, passiva, eigen vermogen) kunnen benoemen. Begrijp het evenwicht tussen de debet- en creditzijde. Vaardigheden: Definities kennen, Balansonderdelen herkennen, Basisbeginselen begrijpen Veelgemaakte fouten: - Verwarring tussen activa en passiva - Niet weten wat 'eigen vermogen' inhoudt ### Vraag 2 – Balans Wat kun je verwachten: Fundamentele kennis over wat een balans is, de hoofdindeling en waarvoor deze dient. Wat moet je kennen: Je moet de fundamentele definitie en het doel van een balans kennen. Ook moet je de hoofdindeling in activa (bezittingen) en passiva (schulden en eigen vermogen) kunnen benoemen en uitleggen. Vaardigheden: Definitie van balans reproduceren, Hoofdindeling van de balans benoemen, Doel van de balans uitleggen Veelgemaakte fouten: - Balans verwarren met winst- en verliesrekening - De functie van de balans onvolledig beschrijven ### Vraag 3 – Balans Wat kun je verwachten: Een vraag die basiskennis over de balans test, mogelijk over een specifieke post of principe. Wat moet je kennen: Je moet de fundamentele structuur van een balans begrijpen en de betekenis van de verschillende rubrieken kunnen uitleggen. Vaardigheden: Balansinformatie analyseren, Posten correct classificeren, Basisbegrippen van de balans toepassen Veelgemaakte fouten: - Foutieve interpretatie van balansposten - De balansvergelijking (activa = passiva) negeren ### Vraag 4 – Balans Wat kun je verwachten: Een vraag over een specifiek onderdeel of principe van de balans. Wat moet je kennen: Je moet de basisopbouw van een balans kennen en weten wat activa (bezittingen) en passiva (schulden en eigen vermogen) zijn. Vaardigheden: Balansposten herkennen, Activa en passiva onderscheiden, Relatie tussen balansonderdelen begrijpen Veelgemaakte fouten: - Activa en passiva door elkaar halen - Niet alle balansposten correct plaatsen ### Vraag 5 – Balans Wat kun je verwachten: Een vraag die je basiskennis van de balans test, mogelijk over een specifieke post. Wat moet je kennen: Je moet de fundamentele onderdelen van een balans kennen, zoals wat activa en passiva zijn. Je moet ook basisbegrippen kunnen plaatsen op de juiste zijde van de balans. Vaardigheden: Basisbegrippen van de balans identificeren, Activa en passiva onderscheiden, Eenvoudige feitenkennis toepassen Veelgemaakte fouten: - Basisbegrippen verwarren - Een post aan de verkeerde kant plaatsen - Onzorgvuldig lezen van de vraag ### Vraag 6 Wat kun je verwachten: Een algemene vraag uit opgave 1, waarbij je basiskennis bedrijfseconomie toepast. Wat moet je kennen: Je moet de vraag goed lezen en begrijpen wat er precies gevraagd wordt, om zo de juiste bedrijfseconomische kennis toe te passen. Vaardigheden: Vraaginterpretatie, Basiskennis bedrijfseconomie, Logisch redeneren, Nauwkeurigheid Veelgemaakte fouten: - De vraag verkeerd lezen - Te snel antwoorden - Belangrijke details missen ### Vraag 7 Wat kun je verwachten: Een vraag die een breder bedrijfseconomisch concept of een kleine berekening vereist. Wat moet je kennen: Je moet een bedrijfseconomisch probleem kunnen analyseren en oplossen, mogelijk door een berekening uit te voeren of een concept uit te leggen. Vaardigheden: Probleemstelling analyseren, Gegevens interpreteren, Logisch redeneren, Relevante formules toepassen Veelgemaakte fouten: - Onjuiste aannames doen - Rekenfouten maken - Antwoord onvoldoende onderbouwen ### Vraag 8 – Balans Wat kun je verwachten: Een toepassingsvraag over de balans, mogelijk classificatie of een eenvoudige berekening. Wat moet je kennen: Je moet specifieke posten kunnen classificeren als activa, passiva of eigen vermogen en eenvoudige berekeningen kunnen uitvoeren, zoals het totaal van een zijde. Begrijp hoe posten op de balans worden geplaatst. Vaardigheden: Classificeren van balansposten, Eenvoudige berekeningen uitvoeren, Relaties tussen posten leggen Veelgemaakte fouten: - Onjuiste classificatie van een post - Rekenfouten bij optellen/aftrekken ### Vraag 9 – Balans Wat kun je verwachten: Begrip van de dynamiek van de balans bij veranderingen en het behoud van evenwicht. Wat moet je kennen: Je moet kunnen analyseren hoe specifieke bedrijfstransacties de balansposten beïnvloeden en ervoor zorgen dat de balans in evenwicht blijft. Dit vraagt om begrip van het principe van dubbel boekhouden. Vaardigheden: Transacties analyseren op effect, Balansposten correct aanpassen, Evenwicht van de balans controleren Veelgemaakte fouten: - Slechts één zijde van de balans aanpassen - De impact van een transactie verkeerd inschatten ### Vraag 10 – Balans Wat kun je verwachten: Een vraag die basiskennis over de balans of een specifiek onderdeel test. Wat moet je kennen: Je moet de basisprincipes van de balans begrijpen, inclusief de functie en de relatie tussen de verschillende onderdelen. Het kan gaan om een eenvoudige vraag over de opbouw of een specifiek element. Vaardigheden: Basisbegrippen van de balans kennen, Relaties tussen balansposten begrijpen, Eenvoudige feiten reproduceren Veelgemaakte fouten: - De functie van de balans verkeerd interpreteren - Een verkeerde balanspost kiezen ### Vraag 11 – Balans Wat kun je verwachten: Een basiskennisvraag over de balans, mogelijk het benoemen of plaatsen van een onderdeel. Wat moet je kennen: Je moet de basisstructuur van een balans kennen en weten welke elementen aan de activa- en passivazijde thuishoren. Dit omvat het herkennen van veelvoorkomende balansposten. Vaardigheden: Identificeren van balansposten, Begrijpen van de balansopbouw, Koppelen van posten aan activa/passiva Veelgemaakte fouten: - Verwarring tussen activa en passiva - Een post aan de verkeerde kant van de balans plaatsen ### Vraag 12 – Balans Wat kun je verwachten: Een vraag die inzicht in balansstructuur en/of een kleine berekening vereist. Wat moet je kennen: De leerling moet de structuur van de balans begrijpen en in staat zijn om relaties tussen verschillende balansposten te leggen of een kleine berekening uit te voeren. Vaardigheden: Balansanalyse, Berekenen van balansposten, Relaties leggen tussen posten, Korte uitleg formuleren Veelgemaakte fouten: - Rekenfouten - Onvolledige uitleg - Verkeerde interpretatie van de vraag ### Vraag 13 – Balans Wat kun je verwachten: Een vraag over een specifieke balanspost, de functie ervan of een eenvoudige berekening. Wat moet je kennen: De leerling moet specifieke balansposten kunnen benoemen, hun functie begrijpen of een eenvoudige relatie binnen de balans kunnen uitleggen. Vaardigheden: Specifieke balansbegrippen kennen, Functie van balansposten uitleggen, Eenvoudige berekeningen uitvoeren Veelgemaakte fouten: - Onjuiste benamingen - Oppervlakkige uitleg - Verkeerde focus in het antwoord ### Vraag 14 – Balans Wat kun je verwachten: Een vraag die een kleine berekening of analyse van balansmutaties vereist. Wat moet je kennen: Je moet in staat zijn om de relatie tussen verschillende balansposten te begrijpen en eenvoudige berekeningen uit te voeren die leiden tot een nieuwe balanswaarde. Dit kan gaan om mutaties of het afleiden van een ontbrekend bedrag. Vaardigheden: Analyseren van balansgegevens, Eenvoudige berekeningen uitvoeren, Logisch redeneren over balansmutaties, Controleren van de balansbalans Veelgemaakte fouten: - Fouten bij optellen of aftrekken - Het effect van een transactie verkeerd inschatten - Niet alle relevante informatie meenemen in de berekening ### Vraag 15 – Balans Wat kun je verwachten: Een vraag die je basiskennis van de balans test, zoals een definitie of identificatie. Wat moet je kennen: Je moet basisbegrippen van de balans kunnen definiëren en de hoofdcomponenten van een balans kunnen benoemen. Denk aan de balansvergelijking (activa = passiva). Vaardigheden: Kernbegrippen van de balans uitleggen, Hoofdgroepen op de balans identificeren, De balansvergelijking toepassen Veelgemaakte fouten: - Onvolledige of onjuiste definities geven - Termen verwarren (bijv. eigen vermogen met vreemd vermogen) ### Vraag 16 – Balans Wat kun je verwachten: Een vraag die vraagt om een korte uitleg of classificatie van een balansonderdeel. Wat moet je kennen: Je moet in staat zijn om een specifieke balanspost te duiden of de impact van een gebeurtenis op de balans te beschrijven. Dit vraagt om een korte, accurate uitleg of classificatie. Vaardigheden: Definiëren van balansbegrippen, Toepassen van kennis op een concrete situatie, Korte en accurate uitleg formuleren Veelgemaakte fouten: - Onvolledige of onjuiste uitleg geven - Termen door elkaar halen - Niet specifiek genoeg zijn in de beschrijving ### Vraag 17 – Balans Wat kun je verwachten: Een vraag over de betekenis van een balanspost of een kleine berekening op de balans. Wat moet je kennen: Je moet de structuur van een balans kennen en weten wat de verschillende posten (zoals activa en passiva) betekenen. Ook moet je in staat zijn om een specifieke balanspost te identificeren of een eenvoudige berekening uit te voeren die hierbij hoort. Vaardigheden: Balansposten herkennen en benoemen, Onderscheid maken tussen activa en passiva, Eenvoudige berekeningen uitvoeren met balansgegevens Veelgemaakte fouten: - Activa en passiva door elkaar halen - Een balanspost verkeerd interpreteren - Niet alle relevante informatie gebruiken ### Vraag 18 – Balans Wat kun je verwachten: Een directe vraag over een specifieke balanspost of een kleine berekening. Wat moet je kennen: Je moet de basisstructuur van een balans kennen en weten welke posten aan de activa- en passivazijde staan. Ook moet je eenvoudige berekeningen met balansposten kunnen uitvoeren. Vaardigheden: Balansposten herkennen, Eenvoudige berekeningen maken, Informatie uit de vraag analyseren Veelgemaakte fouten: - Activa en passiva door elkaar halen - Een getal verkeerd overnemen - Een simpele rekenfout maken ### Vraag 19 – Balans Wat kun je verwachten: Begrijp de basis van een balans en plaats posten op de juiste zijde. Wat moet je kennen: Je moet de basisopbouw van een balans kennen en weten welke soorten bezittingen (activa) en schulden/eigen vermogen (passiva) er zijn. Vaardigheden: Balansstructuur herkennen, Activa en passiva onderscheiden, Basis financiële termen kennen Veelgemaakte fouten: - Activa en passiva door elkaar halen - Niet alle onderdelen van de balans herkennen ### Vraag 20 – Balans Wat kun je verwachten: Plaats specifieke balansposten correct op de activa- of passivazijde. Wat moet je kennen: Je moet specifieke balansposten kunnen benoemen en weten of ze aan de activa- of passivazijde van de balans horen. Vaardigheden: Specifieke balansposten identificeren, Juiste balanszijde bepalen, Financiële begrippen correct plaatsen Veelgemaakte fouten: - Een post aan de verkeerde kant plaatsen - De functie van een post verkeerd inschatten ### Vraag 21 – Balans Wat kun je verwachten: Korte, concrete vraag over een specifiek aspect van de balans. Wat moet je kennen: De leerling moet basiskennis van de balans hebben en specifieke balansposten kunnen herkennen of hun betekenis kunnen uitleggen. Vaardigheden: Herkenning van balansposten, Definiëren van begrippen, Korte, accurate formulering Veelgemaakte fouten: - Onvolledig antwoorden - Verkeerde terminologie gebruiken ### Vraag 22 – Balans Wat kun je verwachten: Een vraag over de gevolgen van een transactie voor meerdere balansposten of een deel van de balans. Wat moet je kennen: Je moet begrijpen hoe transacties de balans beïnvloeden en de dubbele werking van elke mutatie correct verwerken. Je moet ook meerdere stappen kunnen combineren. Vaardigheden: Transacties analyseren, Dubbele boekingen toepassen, Meerdere balansposten tegelijk aanpassen, Nauwkeurig rekenen Veelgemaakte fouten: - De dubbele werking van een transactie vergeten - Een mutatie aan de verkeerde kant boeken - Reken- of overschrijffouten bij complexe stappen ### Vraag 23 – Balans Wat kun je verwachten: Inzicht in de opbouw van de balans en de plaatsing van specifieke posten. Wat moet je kennen: Je moet de basisstructuur van een balans begrijpen en weten welke posten aan de debet- (activa) en creditzijde (passiva) horen. Ook moet je kunnen inschatten hoe deze posten de financiële positie van een bedrijf weergeven. Vaardigheden: Balansposten correct plaatsen, Onderscheid maken tussen activa en passiva, Financiële positie globaal interpreteren Veelgemaakte fouten: - Activa en passiva door elkaar halen - Niet alle relevante posten meenemen in je overweging ### Vraag 24 – Balans Wat kun je verwachten: Analyseer balansgegevens en voer een berekening uit om een specifiek aspect te bepalen. Wat moet je kennen: Je moet de samenhang tussen verschillende balansposten begrijpen en mogelijk een berekening uitvoeren om een waarde te vinden of een verandering te verklaren. Vaardigheden: Balansposten analyseren, Verbanden leggen, Eenvoudige berekeningen uitvoeren, Logisch redeneren Veelgemaakte fouten: - Rekenfouten maken - Niet alle relevante informatie gebruiken - Oorzaak en gevolg verwisselen ### Vraag 25 – Balans Wat kun je verwachten: Een vraag over de impact van een transactie op de balans of het berekenen van een balanspost. Wat moet je kennen: Je moet de structuur van een balans kennen en begrijpen hoe verschillende soorten transacties de activa, passiva en het eigen vermogen beïnvloeden. Je moet in staat zijn om de impact van een transactie op meerdere balansposten tegelijk te zien. Vaardigheden: Transacties analyseren, Balansposten identificeren, Boekhoudkundige principes toepassen, Berekeningen uitvoeren Veelgemaakte fouten: - Verkeerde kant van de balans boeken (debet/credit) - Niet alle effecten van een transactie meenemen - Activa en passiva verwarren ### Vraag 26 – Balans Wat kun je verwachten: Een specifieke balanspost correct plaatsen of de aard ervan benoemen. Wat moet je kennen: De leerling moet de basisstructuur van een balans kennen en in staat zijn om specifieke activa- en passivapostjes correct te plaatsen of te identificeren. Vaardigheden: Kennis van balansposten, Classificeren van activa en passiva, Begrip van de balansopbouw Veelgemaakte fouten: - Verwarring tussen activa en passiva - Onjuiste indeling binnen vaste/vlottende activa of eigen/vreemd vermogen ### Vraag 27 – Balans Wat kun je verwachten: Een vraag over de gevolgen van een bedrijfstransactie voor de balans of een berekening na zo'n mutatie. Wat moet je kennen: Je moet begrijpen hoe verschillende bedrijfstransacties de balans beïnvloeden. Je moet kunnen uitleggen welke posten veranderen en met welk bedrag, en eventueel de nieuwe balanswaarde kunnen berekenen. Vaardigheden: De impact van transacties op activa en passiva analyseren, Mutaties correct verwerken in balansposten, De balans in evenwicht houden na een transactie Veelgemaakte fouten: - Vergeten dat elke transactie minstens twee balansposten beïnvloedt - Rekenfouten maken bij het verwerken van mutaties - Niet alle gevolgen van een transactie meenemen ### Vraag 28 – Balans Wat kun je verwachten: Een vraag over de opbouw van de balans en de plaatsing van specifieke posten. Wat moet je kennen: Je moet de structuur van een balans kennen, inclusief activa en passiva, en weten welke posten waar thuishoren. Vaardigheden: Balansanalyse, Kennis van balansposten, Onderscheid activa/passiva, Basisrekenen Veelgemaakte fouten: - Activa en passiva verwisselen - Posten op verkeerde zijde plaatsen - Balans niet in evenwicht ### Vraag 29 – Balans Wat kun je verwachten: Een basisvraag over de balans, mogelijk een definitie of identificatie van een post. Wat moet je kennen: De leerling moet de basisbegrippen van een balans kennen en kunnen toepassen, zoals de indeling in activa en passiva. Vaardigheden: Begrippenkennis balans, Identificeren van balansposten, Eenvoudige analyse Veelgemaakte fouten: - Verwarring tussen activa en passiva - Onjuiste interpretatie van balansposten ### Vraag 30 – Balans Wat kun je verwachten: Een vraag over mutaties op de balans of de interpretatie van balansgegevens. Wat moet je kennen: Je moet de relatie tussen balansposten begrijpen en kunnen inschatten hoe mutaties de balans beïnvloeden. Vaardigheden: Balansanalyse, Oorzaak-gevolg redeneren, Financiële interpretatie, Rekenvaardigheid Veelgemaakte fouten: - Gevolgen van mutaties verkeerd inschatten - Rekenfouten - Balans uit evenwicht brengen ### Vraag 31 – Balans Wat kun je verwachten: De gevolgen van een transactie op de balansposten bepalen en/of de nieuwe balanswaarde berekenen. Wat moet je kennen: De leerling moet de invloed van bedrijfstransacties op de balans kunnen analyseren en de balansposten dienovereenkomstig kunnen aanpassen of de nieuwe saldi kunnen berekenen. Vaardigheden: Analyseren van transacties, Balansmutaties doorvoeren, Rekenkundige vaardigheden Veelgemaakte fouten: - Vergeten dat elke transactie minstens twee balansposten beïnvloedt - Fouten bij het berekenen van de nieuwe saldi ### Vraag 32 – Balans Wat kun je verwachten: Een specifieke financiële indicator berekenen of een aspect van de financiële positie toelichten. Wat moet je kennen: De leerling moet in staat zijn om informatie van de balans te gebruiken voor verdere analyse, zoals het berekenen van een ratio of het beantwoorden van een vraag over de financiële positie. Vaardigheden: Informatie uit de balans halen, Eenvoudige financiële berekeningen uitvoeren, Conclusies trekken op basis van balansgegevens Veelgemaakte fouten: - Onjuiste gegevens van de balans aflezen - Fouten bij het toepassen van formules (indien relevant) ### Vraag 33 – Balans Wat kun je verwachten: Een complexere analyse- of berekeningsvraag over de balans, mogelijk met transacties. Wat moet je kennen: Je moet complexe transacties kunnen analyseren en de impact ervan op de balans kunnen verwerken. Dit kan inhouden dat je meerdere stappen moet zetten of een deel van de balans moet reconstrueren. Vaardigheden: Analyseren van transacties, Impact op balans verwerken, Meer complexe berekeningen uitvoeren, Logisch redeneren over balansveranderingen Veelgemaakte fouten: - Vergeten van het dubbele boekhouding principe - Onjuiste verwerking van transacties - Fouten bij het combineren van meerdere stappen ### Vraag 34 – Balans Wat kun je verwachten: Vraag over de balans, mogelijk interpretatie of berekening van balansposten. Wat moet je kennen: De leerling moet de opbouw en de functie van een balans kennen en de verschillende posten correct kunnen interpreteren of berekenen. Vaardigheden: Lezen van financiële overzichten, Identificeren van balansposten, Berekenen van balanswaarden, Logisch redeneren Veelgemaakte fouten: - Activa en passiva verwarren - Foutieve berekeningen uitvoeren - Niet alle relevante informatie gebruiken ### Vraag 35 – Balans Wat kun je verwachten: Een korte vraag over een specifiek balansbegrip of een eenvoudige identificatie. Wat moet je kennen: Je moet fundamentele balansbegrippen en hun betekenis kennen. Het gaat hier vaak om het direct reproduceren van kennis of het correct benoemen van een balansonderdeel. Vaardigheden: Begrippen herkennen, Eenvoudige feiten reproduceren, Balansposten benoemen Veelgemaakte fouten: - Onnauwkeurige terminologie gebruiken - Een verkeerde definitie geven ## Opgaven (tekst van het examen) ### Pagina 1 Examen VWO management & organisatie Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs 20 05 Tijdvak 2 Woensdag 22 juni 13.30 - 16.30 uur Vragenboekje Voor dit examen zijn maximaal 70 punten te behalen; het examen bestaat uit 35 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden. Bij dit examen hoort een informatieboekje inclusief een formuleblad. Voor de uitwerking van de vragen 14, 15 en 16 is een uitwerkbijlage bijgevoegd. Als bij een vraag een verklaring, uitleg of berekening gevraagd wordt, worden aan het antwoord meestal geen punten toegekend als deze verklaring, uitleg of berekening ontbreekt. Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft er meer dan twee, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld. 500048-2-250 Begin ### Pagina 2 Opgave 1 Vlaamse Koepel dreigt KLM met boycot na internetactie De Vereniging Vlaamse Reisbureaus heeft de zeshonderd aangesloten bureaus opgeroepen tot een boycott van de KLM in de komende dagen. De reisbureaus zijn boos over de internetactie die KLM deze week in België is begonnen. Tickers via internet zijn daardoor veel goedkoper dan bij de reisbureaus. “De actie is een aanval op de reisbureaus hier”, aldus voorzitter Luc Demuynck vrijdag. Hij geeft als voorbeeld een vlucht naar Istanbul. Wij moeten daarvoor € 304,- (consumentenprijs) rekenen, maar KLM verkoopt dezelfde vlucht via internet voor € 197,-. Een prijsverschil van ruim € 100,-. Volgens Demuynck houden andere luchtvaartmaatschappijen soms ook internetacties, maar niet met zulke grote prijsverschillen. bron: Volkskrant januari 2004 1p 1□ Bij de wijze van distribueren van een product wordt onderscheid gemaakt tussen het directe distributiekanaal, het korte indirecte distributiekanaal en het lange indirecte distributiekanaal. Van welke type distributiekanaal is sprake indien KLM haar tickets via de eigen internetsite verkoopt? Motiveer het antwoord. 2p 2□ Naast een besparing op de provisie aan de reisbureaus, zijn er aan de verkoop van tickets via de eigen internetsite andere voordelen verbonden. Noem naast de besparing op de provisiekosten nog twee andere voordelen voor de KLM van het verkopen van tickets via de eigen internetsite. 2p 3□ Het komt vaker voor dat bij aanbiedingen de verkoopprijs onder de standaardkostprijs komt te liggen. Toch kan in zo'n situatie, door de extra verkoop het resultaat van de onderneming verbeterd worden. Tot welk niveau mag de verkoopprijs dalen als de onderneming geen verslechtering van het resultaat wil accepteren? Licht het antwoord toe. Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 3. In informatiebron 1 is een deel van de aanbevelingsbrief van de directie van Pmpit N.V. ter introductie van nieuwe aandelen, opgenomen. Informatiebron 2 bevat de balans en winst- en verliesrekening van Pmpit N.V. voor de jaren 2002–2004. In informatiebron 3 staat een aantal bedrijfsgegevens van Pmpit N.V. over de jaren 2002–2004. De aandelen van Pmpit N.V. kunnen eind 2004 verhandeld worden op de beurs van Amsterdam. Ter introductie van de voorgenomen beursnotering heeft de directie van Pmpit N.V. een aanbevelingsbrief geschreven (zie informatiebron 1). Een Nederlandse journalist is gevraagd de informatie uit de aanbevelingsbrief en het jaarverslag te beoordelen om daarna een advies te kunnen uitbrengen aan 'groene beleggers'. Groene beleggers zijn beleggers die een laag rendement accepteren indien de onderneming een positieve bijdrage levert aan het milieu. 1p 4□ Op grond waarvan is Pmpit N.V. volgens informatiebron 1 een onderneming die interessant is voor de groene belegger? Licht het antwoord toe. 500048-2-25o 2 Lees verder ### Pagina 3 Volgens informatiebron 1 streeft Pumpit N.V. ernaar om elk jaar minstens één nieuw product op de markt te brengen. Om dit doel te bereiken heeft Pumpit N.V. niet alleen te maken met octrooien en patenten, maar ook met hoge ontwikkelingskosten. 1p 5 In welke balanspost (zie informatiebron 2) van Pumpit N.V. zijn geactiveerde ontwikkelingskosten opgenomen? In de aanbevelingsbrief van de directie staat dat Pumpit N.V. in 2004 aanzienlijke investeringen gedaan heeft in de uitbreiding van de productiecapaciteit. 2p 6 Berek met behulp van informatiebron 2 voor welk bedrag Pumpit N.V. in 2004 materiële vaste activa heeft aangeschaft. De journalist vraagt zich af of de in 2004 opgetreden daling van de verkooprijzen van Pumpit N.V. de toekomstige bedrijfsresultaten van Pumpit N.V. onder druk zal zetten. 2p 7 Noem twee oorzaken van de daling van de gemiddelde verkoopprijzen van Pumpit N.V. in 2004, die door de directie van Pumpit N.V. in informatiebron 1 genoemd zijn. 2p 8 Noem twee redenen uit informatiebron 1 waarom het bedrijfsresultaat van Pumpit N.V. over 2004 niet is gedaald ondanks de daling van de gemiddelde verkoopprijzen van Pumpit N.V. In de aanbevelingsbrief van de directie staat dat de balans van Pumpit N.V. bijzonder sterk blijft. Het eigen vermogen steeg in 2004 van € 19,4 miljoen tot € 22,4 miljoen. De groei van het eigen vermogen in de toekomst zal vooral afhankelijk zijn van de mate waarin de onderneming kan reserveren uit de nettowinst. 2p 9 Berek met behulp van informatiebron 3 de omvang van de reserves van Pumpit N.V. per 31 december 2004. In de winst- en verliesrekening van 2004 is er voor het eerst sprake van financiële lasten. De journalist vraagt zich af of door de financiële lasten de nettowinst niet onder druk komt te staan. 2p 10 Leg met behulp van informatiebron 1 uit dat de verhoging van de financiële lasten in 2004 ten opzichte van 2003, geleid heeft tot een reductie van andere kosten in 2004. De directie van Pumpit N.V. beweert dat de rentabiliteit van het eigen vermogen, de REV, licht afneemt en dat het rendement op de aandelen een stijgende lijn vertoont. 1p 11 Het rendement op de aandelen over 2002 komt volgens de journalist uit op 8,5%. 3p 12 Berek de REV over 2004 (zie formuleblad). 2p 13 Toon met behulp van een berekening aan (zie informatiebron 3) of het rendement op de aandelen van Pumpit N.V. in 2004 gestegen of gedaald is ten opzichte van 2003 (zie formuleblad). Noem, ondanks de rendementsontwikkeling in 2004, twee redenen waarom de journalist de groene belegger toch kan adviseren om aandelen Pumpit N.V. te kopen. Motiveer het antwoord. 500048-2-250 3 Lees verder ### Pagina 4 Opgave 3 Groothandel HAKA N.V. handelt in kleding. Voor 2005 is de volgende omzetbegroting opgesteld: [FIGUUR: Tabel met kwartalen en omzet exclusief BTW] De omzetten zijn gelijkmatig binnen de kwartalen verdeeld. De brutowinst is begroot op 50% van de inkoopprijs exclusief 19% BTW. De voorraad ligt gemiddeld één maand in het magazijn. Er wordt alleen op rekening ingekocht. De duur van het ontvangen leverancierskrediet is 2 maanden. De verkoopkosten zijn 4% van de omzet exclusief BTW en worden één maand na het ontstaan van de omzet betaald. De BTW op de verkoopkosten is 19%. HAKA N.V. stelt elk kwartaal de resultatenbegroting en de liquiditeitsbegroting gelijktijdig op. Ze gebruikt daarvoor een standaardformulier. Een deel van dit formulier is als uitwerkbijlage bij de examen opgenomen. 2p 14 Bereken, ten behoeve van de invulling van het bovenvermeld standaardformulier, voor het derde kwartaal van 2005 het (de) bedrag(en) van de brutowinst en vul de regel 'Brutowinst' in op de uitwerkbijlage. Vermeld de berekening op de uitwerkbijlage. 3p 15 Bereken, ten behoeve van de invulling van het bovenvermeld standaardformulier, voor het derde kwartaal van 2005 het (de) bedrag(en) van de verkoopkosten en vul de regel 'Verkoopkosten' in op de uitwerkbijlage. Vermeld de berekening op de uitwerkbijlage. 2p 16 Bereken, ten behoeve van de invulling van het bovenvermeld standaardformulier, voor het derde kwartaal van 2005 het (de) bedrag(en) van de crediteuren en vul de regel 'Crediteuren' in op de uitwerkbijlage. Vermeld de berekening op de uitwerkbijlage. 500048-2-250 4 Lees verder ### Pagina 5 Opgave 4 Op de aandeelhoudersvergadering van Beemsterboer B.V. presenteert de directie onderstaande grafiek met de omzet- en nettowinstgegevens over de periode 1999–2004. [FIGUUR: Lijn- en punten grafiek met op de y-as omzet/winst in euro 1.000 en op de x-as de jaren 1999 tot en met 2004. Er zijn twee lijnen: een met zwarte vierkanten voor omzet en een stippellijn met vierkanten voor winst. De omzet lijn begint bij 1150 in 1999 en eindigt bij 890 in 2004. De winst lijn begint bij 245 in 1999 en eindigt bij 58 in 2004.] Tijdens deze presentatie deelt de directie mee dat sinds 2002 de omvang van de constante kosten onveranderd is gebleven en dat de variabele kosten steeds eenzelfde percentage van de omzet zijn geweest. 2p 17 Bereken de procentuele verandering van de kosten van 2004 ten opzichte van 2003. Geef aan of de verandering een toename of afname is. 3p 18 Bereken de omvang van de constante kosten over 2004. 2p 19 Bereken de break-evenomzet van 2004 (zie formuleblad). 500048-2-250 5 Lees verder ### Pagina 6 Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 4 tot en met 7. In informatiebron 4 is een deel van het inspectierapport van Advissport opgenomen. In informatiebron 5 staan de hoofdzaken uit twee offertes van sportvloerbedrijven. Informatiebron 6 is een beknopt verslag van de bespreking tussen het bestuur van sportvereniging THOR en de directie van het Multatuli College. In informatiebron 7 is het schoonmaakplan van de sporthal opgenomen. In deze opgave blijft de BTW buiten beschouwing Het Multatuli College heeft de beschikking over een sporthal. Wettelijk moeten sporthallen en gymzalen op veiligheid worden gekeurd. Bij het Multatuli College voert Advissport B.V. deze keuring uit. Van deze keuring wordt een rapport opgemaakt. Een deel van dit rapport - de rapportage over de conditie van de vloer van de sporthal - is opgenomen in informatiebron 4. Dergelijke rapporten zijn volgens de afspraken van het Multatuli College openbaar en worden dan ook aan de medezeggenschapsraad en aan de ouderraad van de school voorgelegd. In een uitzending van een lokaal radiostation zal de directie van het Multatuli College het rapport toelichten. Uit public relations overwegingen van de school kan het openbaar maken van het rapport als iets negatiefs maar ook als iets positiefs gezien worden. 1p 20 ☐ Geef een reden waarom het openbaar maken van een negatief rapport, in het kader van public relations van de school, als iets positiefs gezien kan worden. 1p 21 ☐ Geef een reden waarom de veiligheidskeur in niet door de school zelf uitgevoerd, maar door een van de school onafhankelijke organisatie. De directie van de school is geschrokken van de inhoud van het rapport. Ze wil in samenwerking met de sectie ‘lichamelijke oefening' ervoor zorgen dat de gebreken aan de sporthal zo snel mogelijk aangepakt worden en stelt dat de volgende stappen gezet moeten worden: a de sectie ‘lichamelijke oefening’ moet met voorstellen komen om de sportvloer te reviseren en te onderhouden; b er moet een schoonmaakplan voor de sporthal worden opgesteld. De directie heeft op verzoek van de sectie ‘lichamelijke oefening’ bij een tweetal bedrijven, Prissol en Nydam, een offerte aangevraagd voor de revisie en het onderhoud van de sportvloer. De voorzitter van de vaksectie ‘lichamelijke oefening' heeft de hoofdazaken uit de offertes naast elkaar gezet (zie informatiebron 5). De door Prisscol en Nydam uitgebrachte offertes hebben een beperkte geldigheidsduur. 1p 22 ☐ Leg uit waarom offertes een beperkte geldigheidsduur hebben. 3p 23 ☐ Bereken met behulp van de gegevens uit informatiebron 5 de gemiddelde jaarlijkse kosten van de vloer als aan Prisscol de opdracht verstrekt wordt. 2p 24 ☐ Bereken de gemiddelde jaarlijkse kosten van de vloer als aan Nydam de opdracht verstrekt wordt. Ondanks de hogere jaarlijkse kosten van de Nydam-vloer besluit de schoolleiding deze te kiezen. 2p 25 ☐ Geef aan de hand van de verstrekte gegevens één reden waarom de school, ondanks de hogere jaarlijkse kosten, kiest voor de Nydam-vloer. De hogere kosten van de Nydam-vloer wil de directie van de school bestrijden door de sporthal in de avonturen te verhuren. Daartoe heeft de directie van de school contact gezocht met THOR, een sportverenig ### Pagina 7 3p 27 □ Bereken hoeveel uren de sporthal jaarlijks verhuurd zal moeten worden om de jaarlijkse extra kosten van de Nydam te bestrijden, indien de directie ervan uitgaat dat de opbrengsten en totale extra kosten per uur even hoog zullen zijn als bij verhuur aan THOR. De directie heeft in overleg met de vaksectie ‘lichamelijke oefening’ een schoonmaakplan opgesteld (zie informatiebron 7). De directie kan kiezen tussen schoonmaak door een extern schoonmaakbedrijf of door eigen schoonmakers en schoonmaak door een extern schoonmaakbedrijf. 3p 28 □ Bereken met behulp van gegevens uit informatiebron 7 de totale kosten per jaar van het schoonmaken van de sporthal door eigen schoonmakers van school. 2p 29 □ Noem twee redeneen waarom de directie een voorkeur kan hebben voor het inzetten van een schoonmaakbedrijf in plaats van eigen schoonmakers. Licht het antwoord toe. Opgave 6 In deze opgave blijft de BTW buiten beschouwing. Myrthe Overweg is een meubelmaakster die uitsluitend op bestelling werkt. Ze heeft zich gespecialiseerd in het maken van exclusieve fauteuils. Klanten komen met hun eigen ideeën naar de meubelmakerij en Myrthe ‘vertaalt’ deze ideeën in een exclusief meubelstuk. Als een klant een fauteuil bestelt moet 30% van de verkoopprijs aanbetaald worden. De verkoopprijs van een fauteuil berekent Myrthe door de kostprijs te verhogen met een nettowinstopslag van 25% van de verkoopprijs. Bij de berekening van de kostprijs van fauteuils gebruikt Myrthe de verfijnde opslagmethode. Voor het komende jaar is het opslagpercentage voor het gebruik van de werkplaats vastgesteld op 32% van de directe loonkosten. Het opslagpercentage voor de doorberekening van de kosten van de hulpma terialen moet nog vastgesteld worden. De kosten van hulpma terialen worden uitgedrukt in een percentage van de kosten van het houtverbruik. Voor 2005 zijn de kosten van de hulpma terialen (lijm, vulling, nieten, draad) begroot op € 187.200,-. Myrthe heeft over 2005 de volgende directe kosten begroot: • houtverbruik 1.600 m³ met een gemiddelde inkoopprijs van € 600,- per m³; • stofverbruik 2.300 m² met een totale inkoopprijs van € 96.600,-; • aantal gewerkte uren: 1.550; • de loonkosten per uur bedragen € 55,-. 1p 30 □ Geef een reden waarom Myrthe een aanbetaling eist. 2p 31 □ Bereken het opslagpercentage waarmee de kosten van hulpmaterialen in 2005 worden doorberekend. In 2005 moet Myrthe voor een bepaald ontwerp van een fauteuil, de verkoopprijs berekenen. Zij gaat bij de bepaling van deze verkoopprijs uit van de volgende gegevens: • houtverbruik: 0,5 m³; • verbruikte stof: 3,5 m²; • aantal aan de order te besteden arbeidsuren: 38 uur. 3p 32 □ Bereken de verkoopprijs van deze fauteuil. Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina. 500048-2-25o 7 Lees verder ### Pagina 8 Opgave 7 Een handelsonderneming waardeert de voorraad volgens het lifo-stelsel (last-in, first-out). Van een bepaald artikel zijn over de maanden maart, april en mei 2005 de volgende gegevens bekend: * magazijnvoorraad per 1 april: 1.200 stuks waarvan 1.000 stuks zijn ingekocht op 15 maart voor € 2,- per stuk en 200 stuks zijn ingekocht op 15 maart voor € 2,50 per stuk. * onderstaande inkopen en verkopen: [FIGUUR: Tabel met de kolommen datum, inkoop, verkoop, inkoopprijs, verkoopprijs. Datum: 5 april, 12 april, 20 april, 28 april, 6 mei, 17 mei. Inkoop: 300 stuks, 200 stuks, 500 stuks, 600 stuks, 1.000 stuks. Verkoop: 400 stuks, 500 stuks. Inkoopprijs: € 3,- per stuk, € 3,10 per stuk, € 5,15 per stuk, € 6,- per stuk. Verkoopprijs: € 5,- per stuk.] 3a (3p) Bereken met behulp van bovenstaande gegevens de brutowinst van dit artikel over april 2005 volgens het lifo-stelsel. 2p 34 Bezold de brutowinst over mei 2005 bedraagt bij toepassing van het lifo-stelsel € 3.100,-. Bereken de inkoopprijs van de ingekochte partij van 6 mei 2005. Stel dat de onderneming het fifo-stelsel (first-in, first-out) had gebruikt bij de voorraadadministratie in plaats van het lifo-stelsel. 1p 35 Zou de brutowinst in april en mei 2005 bij het fifo-stelsel hoger of lager zijn dan de brutowinst bij het lifo-stelsel? Motiveer het antwoord zonder berekening. Einde 500048-2-25o 8