# Eindexamen Bedrijfseconomie VWO 2003 tijdvak 1 > Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2003/tijdvak-1 ## Vragen in dit examen ### Vraag 1 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Benoemen of omschrijven van een specifiek concept rondom ondernemingsraden. Wat moet je kennen: De leerling moet een specifiek concept of kenmerk met betrekking tot ondernemingsraden kunnen benoemen of kort omschrijven. Vaardigheden: Kennis reproduceren, Begrippen herkennen, Definities formuleren Veelgemaakte fouten: - Onvolledige omschrijving - Verkeerd begrip gebruiken - Te algemeen antwoorden ### Vraag 2 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Benoemen of omschrijven van een specifiek concept rondom ondernemingsraden. Wat moet je kennen: De leerling moet een specifiek concept of kenmerk met betrekking tot ondernemingsraden kunnen benoemen of kort omschrijven. Vaardigheden: Kennis reproduceren, Begrippen herkennen, Definities formuleren Veelgemaakte fouten: - Onvolledige omschrijving - Verkeerd begrip gebruiken - Te algemeen antwoorden ### Vraag 3 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Uitleg van een specifiek concept over ondernemingsraden. Wat moet je kennen: De leerling moet de basisbegrippen rondom ondernemingsraden kennen en deze correct kunnen definiëren of beschrijven binnen de context van de vraag. Vaardigheden: Begripskennis, Definiëren, Korte, bondige uitleg geven Veelgemaakte fouten: - Onvolledige definitie geven - Begrippen door elkaar halen ### Vraag 4 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Uitgebreide analyse of vergelijking van aspecten van ondernemingsraden. Wat moet je kennen: De leerling moet in staat zijn om specifieke aspecten van ondernemingsraden te benoemen, te vergelijken of de relatie tussen verschillende concepten uit te leggen. Vaardigheden: Inzicht in relaties, Oorzaak-gevolg redeneren, Specifieke details benoemen, Vergelijken Veelgemaakte fouten: - Te algemene antwoorden geven - Niet alle relevante aspecten benoemen - Onjuiste interpretatie van de vraag ### Vraag 5 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Een vraag over de rol, rechten of plichten van een ondernemingsraad in een bedrijf. Wat moet je kennen: Je moet de basisbegrippen rondom ondernemingsraden (OR) kennen, zoals hun functie, rechten (adviesrecht, instemmingsrecht) en plichten. Begrijp wanneer welke rechten van toepassing zijn. Vaardigheden: Begrippen correct toepassen, Situaties analyseren, Relevante informatie selecteren, Juridische termen begrijpen Veelgemaakte fouten: - Adviesrecht en instemmingsrecht verwarren - Te algemeen antwoorden zonder specifieke OR-termen - Niet alle aspecten van de vraag beantwoorden ### Vraag 6 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Directe kennis van een specifiek concept of feit over ondernemingsraden. Wat moet je kennen: De leerling moet een specifiek concept, feit of kenmerk van ondernemingsraden kunnen benoemen of kort kunnen definiëren. Dit vraagt om directe kennis van de materie. Vaardigheden: Herkennen van kernbegrippen, Nauwkeurig definiëren, Specifieke feiten reproduceren Veelgemaakte fouten: - Onnauwkeurige formulering - Te algemeen antwoorden - Verwarren van begrippen ### Vraag 7 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Benoemen of omschrijven van een specifiek concept rondom ondernemingsraden. Wat moet je kennen: De leerling moet een specifiek concept of kenmerk met betrekking tot ondernemingsraden kunnen benoemen of kort omschrijven. Vaardigheden: Kennis reproduceren, Begrippen herkennen, Definities formuleren Veelgemaakte fouten: - Onvolledige omschrijving - Verkeerd begrip gebruiken - Te algemeen antwoorden ### Vraag 8 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Diepgaande analyse of toepassing van een concept over ondernemingsraden. Wat moet je kennen: De leerling moet een dieper inzicht tonen in de werking of implicaties van concepten rondom ondernemingsraden en deze kunnen toepassen of analyseren. Vaardigheden: Analyseren, Toepassen van kennis, Argumenteren, Structureren van een uitgebreider antwoord Veelgemaakte fouten: - Oppervlakkige uitleg geven - Geen duidelijke link met de vraagcontext leggen - Onvoldoende diepgang in de analyse ### Vraag 9 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Begrip van de OR en de toepassing van relevante concepten. Wat moet je kennen: Je moet de basisconcepten en de functie van een ondernemingsraad (OR) kennen, inclusief de rechten en plichten die daarbij horen. Je moet deze kennis kunnen toepassen op een concrete situatie. Vaardigheden: Begripsvorming, Analyseren van informatie, Toepassen van theorie, Formuleren van een helder antwoord Veelgemaakte fouten: - Algemeenheden noemen zonder concrete invulling. - Rechten/plichten van de OR verwarren met die van de directie. - Niet alle aspecten van de vraag beantwoorden. ### Vraag 10 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Een directe, feitelijke vraag die een kort en specifiek antwoord vereist. Wat moet je kennen: Je moet een basisbegrip of een enkel feit over de ondernemingsraad direct en correct kunnen benoemen. Vaardigheden: Feitelijke kennis reproduceren, Nauwkeurig formuleren, Direct antwoord geven Veelgemaakte fouten: - Onjuiste feiten noemen - Te veel of te weinig informatie geven ### Vraag 11 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Uitleg over een specifiek aspect van de OR of toepassing van een OR-recht in een situatie. Wat moet je kennen: Je moet de kernconcepten van een ondernemingsraad (OR) begrijpen en kunnen toepassen, waaronder de rechten en plichten die voortvloeien uit de Wet op de ondernemingsraden (WOR). Dit kan inhouden dat je een specifiek recht of een functie van de OR moet uitleggen. Vaardigheden: Theoretische kennis toepassen, Concepten uitleggen, Argumentatie opbouwen, Relevante informatie selecteren Veelgemaakte fouten: - Rechten van de OR verwarren (bijv. adviesrecht met instemmingsrecht) - Te algemeen antwoorden zonder concrete voorbeelden of WOR-begrippen - Niet alle aspecten van de vraag behandelen ### Vraag 12 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Uitgebreide analyse en uitleg van concepten rondom ondernemingsraden. Wat moet je kennen: De leerling moet diepgaande kennis hebben van de concepten rondom ondernemingsraden en deze kunnen analyseren en uitleggen, passend bij de 4 punten van Vraag 12. Vaardigheden: Analytisch denken, Uitgebreide kennis van ondernemingsraden, Argumentatie opbouw, Structureren van een antwoord Veelgemaakte fouten: - Te beknopt antwoorden voor het aantal punten - Niet alle relevante aspecten benoemen - Onvoldoende onderbouwing ### Vraag 13 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Kennis van een specifiek concept of kenmerk van ondernemingsraden. Wat moet je kennen: De leerling moet een specifiek aspect of concept met betrekking tot ondernemingsraden kunnen identificeren of kort kunnen omschrijven. Het gaat om het correct toepassen van de juiste terminologie. Vaardigheden: Begrip van OR-terminologie, Correcte begrippen toepassen, Kort en bondig antwoorden Veelgemaakte fouten: - Onvolledig antwoord geven - Irrelevante informatie noemen - Foutieve interpretatie van een begrip ### Vraag 14 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Specifieke kennis over ondernemingsraden kort en bondig toelichten. Wat moet je kennen: De leerling moet specifieke concepten of regels met betrekking tot ondernemingsraden kunnen identificeren en kort kunnen toelichten, zoals gevraagd in Vraag 14. Vaardigheden: Gerichte kennisreproductie, Nauwkeurigheid, Kort en bondig formuleren Veelgemaakte fouten: - Te veel irrelevante informatie geven - Het specifieke punt van de vraag missen ### Vraag 15 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Een beknopte uitleg of opsomming van meerdere relevante punten over een OR-concept. Wat moet je kennen: Je moet meerdere aspecten van een OR-concept kunnen benoemen of een korte uitleg kunnen geven over de werking of het belang ervan. Vaardigheden: Vergelijken/onderscheiden, Uitleggen van verbanden, Structureren van je antwoord Veelgemaakte fouten: - Slechts één aspect benoemen waar meerdere gevraagd worden. - Onvoldoende diepgang in de uitleg. - Begrippen door elkaar halen. ### Vraag 16 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Toepassen van kennis over ondernemingsraden op een specifieke vraag. Wat moet je kennen: De leerling moet de basisconcepten rondom ondernemingsraden begrijpen en kunnen toepassen op een specifieke situatie, zoals gevraagd in Vraag 16. Vaardigheden: Begrijpend lezen, Kennis van ondernemingsraden, Contextuele analyse Veelgemaakte fouten: - Oppervlakkig lezen van de vraag - Antwoorden geven die niet direct relevant zijn ### Vraag 17 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Een kort, feitelijk antwoord over een specifiek aspect van de ondernemingsraad. Wat moet je kennen: Je moet specifieke feiten of kernbegrippen over ondernemingsraden direct kunnen reproduceren. Dit kan een enkel kenmerk of een korte omschrijving zijn. Vaardigheden: Feitenkennis reproduceren, Kernbegrippen herkennen, Direct en correct antwoorden Veelgemaakte fouten: - Onjuist feit noemen - Te veel irrelevante informatie geven ### Vraag 18 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Correcte kennis van specifieke termen over ondernemingsraden. Wat moet je kennen: De leerling moet specifieke termen en definities met betrekking tot ondernemingsraden kennen en correct kunnen plaatsen binnen de context van medezeggenschap. Vaardigheden: Definitiekennis, Terminologiebegrip, Feitenkennis Veelgemaakte fouten: - Onnauwkeurige definities geven - Termen door elkaar halen ### Vraag 19 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Benoemen of kort uitleggen van een OR-gerelateerd begrip of principe. Wat moet je kennen: Je moet in staat zijn om een specifiek begrip of een kort principe met betrekking tot de ondernemingsraad te benoemen of kort te omschrijven. Dit vereist parate kennis van de basisbegrippen rondom de OR. Vaardigheden: Definiëren, Benoemen, Korte uitleg geven Veelgemaakte fouten: - Onvolledige definities geven - Verkeerde termen gebruiken - Te veel irrelevante informatie toevoegen ### Vraag 20 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Definitie of benoeming van een kernconcept rondom ondernemingsraden. Wat moet je kennen: Je moet een specifiek kernbegrip of een basisprincipe met betrekking tot ondernemingsraden kunnen definiëren of benoemen. Denk aan de rol of een type bevoegdheid. Vaardigheden: Definiëren van begrippen, Kennis van de Wet op de ondernemingsraden (WOR), Specifieke terminologie herkennen Veelgemaakte fouten: - Te algemeen antwoorden - Begrippen verwarren - Niet de kern van het concept raken ### Vraag 21 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Een korte, accurate uitleg of benoeming van een OR-gerelateerd concept. Wat moet je kennen: Je moet een specifiek concept of een relatie binnen het kader van ondernemingsraden correct kunnen benoemen of uitleggen. Vaardigheden: Definiëren van begrippen, Feitenkennis, Kort en bondig antwoorden Veelgemaakte fouten: - Te veel of irrelevante informatie geven. - Het specifieke punt van de vraag missen. ### Vraag 22 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Een uitleg van een recht, plicht of specifieke rol van de ondernemingsraad. Wat moet je kennen: Je moet een recht, plicht of specifieke rol van de ondernemingsraad kunnen uitleggen. Dit vereist vaak iets meer detail dan een simpele definitie. Vaardigheden: Uitleggen van rechten of plichten van de OR, Verbanden leggen tussen concepten, Nauwkeurig formuleren Veelgemaakte fouten: - Verwarring tussen advies- en instemmingsrecht - Niet alle relevante aspecten benoemen - Onjuiste terminologie gebruiken ### Vraag 23 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Uitleg van een concept, proces of meerdere gerelateerde aspecten van de ondernemingsraad. Wat moet je kennen: Je moet een concept of proces rondom ondernemingsraden kunnen uitleggen, of meerdere gerelateerde elementen kunnen benoemen. Dit vraagt om meer dan een simpele definitie. Vaardigheden: Uitleggen van processen of concepten, Relaties leggen tussen verschillende begrippen, Meerdere relevante punten benoemen, Structureren van een antwoord Veelgemaakte fouten: - Onvolledige uitleg - Niet alle gevraagde elementen benoemen - Onjuiste verbanden leggen ### Vraag 24 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Begrip van de rol en functie van een ondernemingsraad. Wat moet je kennen: De leerling moet de basisconcepten rondom ondernemingsraden begrijpen en kunnen toepassen. Dit omvat kennis van de functie en het doel van een ondernemingsraad. Vaardigheden: Begrip van bedrijfsorganisatie, Kennis van medezeggenschap, Conceptueel denken Veelgemaakte fouten: - Verwarring met andere medezeggenschapsorganen - Onvoldoende kennis van de wettelijke basis ### Vraag 25 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Kennis van specifieke concepten rondom ondernemingsraden en hun toepassing of uitleg. Wat moet je kennen: De leerling moet specifieke concepten rondom ondernemingsraden (OR) kennen en kunnen uitleggen, zoals hun doel, rechten (bijv. adviesrecht, instemmingsrecht) of de voorwaarden voor hun bestaan. Het gaat hierbij om een dieper begrip of de toepassing van twee gerelateerde concepten. Vaardigheden: Definiëren van kernbegrippen, Uitleggen van rechten en plichten van de OR, Structureren van een antwoord, Formuleren van een correct antwoord Veelgemaakte fouten: - Verwarren van adviesrecht en instemmingsrecht - Onvolledige of onjuiste definities geven - Te algemeen blijven in de uitleg ### Vraag 26 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Gedetailleerde uitleg over bevoegdheden of procedures van ondernemingsraden. Wat moet je kennen: De leerling moet dieper ingaan op de bevoegdheden of procedures van ondernemingsraden en deze kunnen uitleggen of toepassen in een gegeven situatie. Vaardigheden: Analyse van bevoegdheden, Uitleggen van procedures, Argumentatie, Toepassen van kennis Veelgemaakte fouten: - Oppervlakkige antwoorden - Niet alle aspecten van de vraag behandelen - Onjuiste interpretatie van bevoegdheden ### Vraag 27 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Uitleg of toepassing van meerdere concepten over de ondernemingsraad. Wat moet je kennen: Je moet de belangrijkste concepten rondom ondernemingsraden (OR) kennen en kunnen uitleggen. Denk aan de rol, taken en rechten van een OR binnen een bedrijf. Vaardigheden: Begrippen rondom de OR definiëren, Informatie analyseren, Een gestructureerd antwoord formuleren, Kennis toepassen op een situatie Veelgemaakte fouten: - Te algemeen antwoord geven - Begrippen door elkaar halen - Niet alle aspecten van de vraag behandelen ### Vraag 28 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Benoemen of kort uitleggen van een OR-gerelateerd begrip of principe. Wat moet je kennen: Je moet een ander specifiek begrip of een kort principe met betrekking tot de ondernemingsraad kunnen identificeren of kort kunnen toelichten. Dit test je kennis van de verschillende facetten van de OR. Vaardigheden: Definiëren, Benoemen, Korte uitleg geven Veelgemaakte fouten: - Onvolledige definities geven - Verkeerde termen gebruiken - Te veel irrelevante informatie toevoegen ### Vraag 29 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Benoemen van een specifiek aspect (recht/plicht/functie) van de ondernemingsraad. Wat moet je kennen: Je moet een specifiek recht, een plicht of een functie van de ondernemingsraad kunnen benoemen. Dit kan bijvoorbeeld gaan over adviesrecht of instemmingsrecht. Vaardigheden: Feitenkennis over de WOR, Specifieke rechten/plichten benoemen, Onderscheid maken tussen verschillende bevoegdheden Veelgemaakte fouten: - Onjuiste bevoegdheid noemen - Antwoord niet specifiek genoeg - Verwarring met andere medezeggenschapsorganen ### Vraag 30 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Een korte kennisvraag over definities of kenmerken van ondernemingsraden. Wat moet je kennen: Je moet de kernconcepten en basiskenmerken van ondernemingsraden kennen en kunnen uitleggen. Vaardigheden: Begrippen definiëren, Kenmerken benoemen, Kennis reproduceren, Kort en bondig formuleren Veelgemaakte fouten: - Onvolledige of onjuiste definities geven - Begrippen verwarren met andere overlegorganen - Te algemeen antwoorden ### Vraag 31 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Een specifieke definitie of uitleg van een concept rondom ondernemingsraden. Wat moet je kennen: Je moet de basisconcepten rondom ondernemingsraden kennen en kunnen uitleggen, zoals hun functie, rechten of plichten. Denk hierbij aan het kunnen definiëren van belangrijke termen. Vaardigheden: Definiëren van begrippen, Kennis toepassen over de OR, Kort en bondig formuleren Veelgemaakte fouten: - Onvolledige definities geven - Begrippen door elkaar halen - Te algemeen antwoorden ### Vraag 32 – Concepten rondom ondernemingsraden Wat kun je verwachten: Een gerichte vraag over een specifiek aspect van de ondernemingsraad. Wat moet je kennen: Je moet specifieke aspecten of rechten van de ondernemingsraad kunnen benoemen en kort toelichten. Vaardigheden: Specifieke kennis reproduceren, Kort en bondig formuleren, De essentie van een concept benoemen Veelgemaakte fouten: - Onnodig veel informatie geven - Niet direct antwoord geven op de vraag ## Opgaven (tekst van het examen) ### Pagina 1 Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs [FIGUUR: Verticale balk met lijnen, gevolgd door de tekst "Management & Organisa tie (nieuwe stijl)".] 20 03 Tijdvak 1 Maandag 26 mei 9.00 - 12.00 uur Voor dit examen zijn maximaal 71 punten te behalen; het examen bestaat uit 32 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden. Bij dit examen hoort een boekje met informatie inclusief een formuleblad. Voor de uitwerking van de vragen 6 en 10 is een bijlage toegevoegd. Als bij een vraag een verklaring, uitleg of berekening wordt gevraagd, worden aan het aantal punten toegekend als deze verklaring, uitleg of berekening ontbreekt. Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden etc.) dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld. 300010 32 Begin ### Pagina 2 Opgave 1 De onderneming ‘Rolvank' is een klein uitzendbureau. De werknemers van Rolvank vallen onder de CAO-Uitzendbureaus. Reeds vele jaren is er een hevige discussie bij Rolvank over het beleid ten aanzien van het privé-gebruik van het internet op kantoor tijdens de lunchpauzes. Deze discussie vindt ook plaats tussen directie en ondernemingsraad. De ondernemingsraad wil ten aanzien van het privé-gebruik van internet op kantoor een voorstel bij de directie indienen. 1p 1 ☐ Op basis van welke bevoegdheid kan de ondernemingsraad zo’n voorstel doen? De ondernemingsraad overweegt om dit voorstel op te laten nemen in de CAO-Uitzendbureaus. Personeelslid Lodewijks stelt dat dit onmogelijk is. 1p 2 ☐ Heeft Lodewijks gelijk? Motiveer het antwoord. Opgave 2 Bij deze opgave horen drie informatiebronnen. Informatiebron 1 geeft een inzicht in de cursussen die de particuliere onderwijsinstelling Oput B.V. in Utrecht verzorgd heeft in het boekjaar 2000/2001. Informatiebron 2 en 3 zijn gegevens opgenomen in de codificatie opstellen van de resultatenrekening van de vestiging Utrecht van Carrière B.V. voor het boekjaar 2001/2002. De particuliere onderwijsinstelling Carrière B.V. is een landelijke organisatie die cursisten de mogelijkheid biedt om in de avonduren verschillende financieel-administratieve opleidingen te volgen. Carrière B.V. beheert een aantal financieel zelfstandige vestigingen in Nederland. De vestigingsdirecteuren worden aangestuurd door de directie van Carrière B.V. De vestigingen worden individueel beoordeeld op hun bijdrage aan het totale bedrijfsresultaat van Carrière B.V. Daartoe moeten de vestigingsdirecteuren elk jaar hun begroting en de nacalculatie bij de directie van Carrière B.V. indienen. Het boekjaar van Carrière B.V. en dat van de vestigingen loopt van 1 september tot en met 31 augustus. Per 1 september 2001 worden het opleidingsinstituut Oput B.V. (zie informatiebron 1) uit Utrecht overgenomen door Carrière B.V. Vanaf die datum gaat Oput B.V. als vestiging Utrecht van Carrière B.V. verder. De directie van Carrière B.V. heeft de vestigingsdirecteur van Utrecht meegedeeld dat hij bij de opstelling van de begroting rekening dient te houden met het feit dat Carrière B.V. op de gebouwen afschrijft op basis van de vervangingswaarde (zie informatiebron 2). 1p 3 ☐ Bereken het bedrag dat in het boekjaar 2001/2002 (dat loopt van 1 september 2001 tot en met 31 augustus 2002) op de gebouwen van de vestiging Utrecht moet worden afgeschreven. 2p 4 ☐ Bereken de boekwaarde van het gebouw van de vestiging Utrecht op 1 september 2002. 3p 5 ☐ Bereken voor de vestiging Utrecht de
interestkosten van het vreemd vermogen voor het boekjaar 2001/2002. 4p 6 ☐ Stel de resultatenbegroting over het boekjaar 2001/2002 op. Vul hiertoe de al gedeeltelijk ingevulde kolom op de bijlage, die bij deze vraag hoort, verder in. De directie van Carrière B.V. heeft na ontvangst en best ### Pagina 3 De vestigingsdirecteur van Utrecht is van mening dat in het algemeen het aantal cursisten mede afhangt van omgevingsfactoren die niet of nauwelijks te beheersen zijn door de vestiging zelf. 1p 7 Noem een omgevingsfactor die het aantal cursisten beïnvloedt en die niet of nauwelijks beheersbaar is door de vestiging van de particuliere onderwijsinstelling. Om het beoogde resultaat te bereiken overweegt de vestigingsdirecteur van Utrecht de volgende maatregelen te nemen: a Verhoging van het lesgeld met 15% voor alle opleidingen. Tegelijkertijd zal een promotiecampagne gestart worden die bestaat uit het plaatsen van een aantal advertenties in de regionale bladen en het organiseren van voorlichtingsavonden. De advertenties zijn gericht op het vergroten van de naamsbekendheid van Carrière B.V. in Utrecht. De kosten van de promotiecampagne zijn € 2.000,-. De vestigingsdirecteur van Utrecht staat ervan uit dat door de prijsverhoging het aantal cursisten bij elke opleiding van zijn instituut met 10% zal dalen, waarbij het aantal cursisten per opleiding naar beneden dient te worden afgerond. b Indien de bijdrage die een opleiding levert aan de dekking van de totale constante kosten van de vestiging negatief is, zal deze opleiding niet meer aangeboden worden. C De vestigingsdirecteur van Utrecht zal met ingang van het boekjaar 2001/2002 beloond worden met een vast bruto jaarloon van € 17.000,- en een omzetprovisie van 2% van de omzet. 1p 8 Van welk marketinginstrument is sprake bij het organiseren van voorlichtingsavonden? Volgens de administratieve gegevens levert na invoering van uitsluitend maatregel a, de opleiding Baskennis Calculatie (BKC) voor de vestiging Utrecht een negatieve bijdrage aan de dekking van de constante kosten. 3p 9 Toon door middel van een berekening aan dat na invoering van uitsluitend maatregel a, de bijdrage die de opleiding BKC levert aan de dekking van de totale constante kosten van de vestiging Utrecht, inderdaad negatief is. De vestigingsdirecteur van Utrecht wil de gevolgen van maatregel a, b en c doorekenen op het verwachte bedrijfsresultaat van de vestiging voor het boekjaar 2001/2002. 4p 10 Stel de resultatenbegroting op voor het boekjaar 2001/2002, indien de vestiging Utrecht de maatregelen a, b en c zou uitvoeren. Vul hiertoe de kolom van de bijlage die bij deze vraag hoort, verder in. De vestigingsdirecteur van Utrecht dient ook vast te stellen of elke maatregel (a, b en c) een 6p 11 voldoende bijdrage levert aan het bedrijfsresultaat van de vestiging voor de komende jaren. Geef van elk van de drie maatregelen a, b en c, aan of de invoering van de maatregel zowel een positieve als een negatieve invloed kan hebben op het bedrijfsresultaat van de vestiging Utrecht en/of op het totale resultaat van Carrière B.V. in de komende jaren. Licht het antwoord kort toe. 300010 32 3 Lees verder ### Pagina 4 Opgave 3 De heer en mevrouw Hendrikxes willen een spaarrekening openen. Daartoe bestuderen ze de aanbiedingen van diverse financiële instellingen. Uiteindelijk blijven er twee spaarvormen over die hun wel aantrekkelijk lijken en waarvan ze onderstaande advertenties gaan vergelijken. Boram InternetSparen Boram Internetsparen is een moderne en makkelijke manier van sparen met een extra hoge rentevergoeding. U kunt uw saldo onbeperkt opnemen, zonder kosten of vooraf opzeggen. Met Boram Internetsparen bepaalt u zelf wanneer u spaart. Voor wie? Boram Internetsparen is een spaarrekening voor particulieren. Met Boram Internetsparen heeft u uw geld altijd binnen handbereik. U kunt uw spaarzaken regelen, waar en wanneer het u uitkomt. Overal waar u toegang heeft tot Internet kunt u 24 uur per dag over uw spaargeld beschikken. Als u het gemak van Internetbankieren waardeert, een zeer aantrekkelijke rente wilt ontvangen en toch altijd over uw spaargeld wilt beschikken, is Boram Internetsparen de meest geschikte spaarvorm voor u. Extra hoge rente U ontvangt op uw Internetspaarrekening een zeer aantrekkelijke rente van 4,1% over het gehele tegoed. Omdat u al uw spaarzaken via de computer regelt, blijven de kosten voor de Borambank laag. GIN Bank 'Europa spaarrekening' Met bonus voor standvastige spaarders De GIN Bank Europa spaarrekening combineert flexibiliteit met een hoge rentevergoeding. U kunt dagelijks over uw spaarsaldo beschikken, zonder boeterente te hoeven betalen. En als u uw spaarsaldo langer op de rekening laat staan, ontvangt u een zeer aantrekkelijke bonusrente. Met de Gin Bank Europa spaarrekening spaart u optimaal. De eerste inleg is minimaal € 5.000,-. Bovenop de basisrente van 3,5% ontvangt u een aantrekkelijke bonusrente van 0,75% over het spaartegoed dat gedurende het gehele kalenderjaar op de rekening heeft gestaan, mits het spaartegoed minimaal € 5.000,- is. De rente verrekeningsdatum is 31 december. Neemt u in een bepaald jaar een bedrag op dan vervalt de bonusrente in dat jaar over het gehele bedrag. 2p 12 □ De Hendrikxes hebben op 1 januari 2010 een bedrag van € 20.000,- nodig. Bereken welk bedrag zij op 1 januari 2004 minimaal op de ‘Europa spaarrekening’ bij de Gin Bank moeten storten om op 1 januari 2010 over een bedrag van € 20.000,- te kunnen beschikken. 4p 13 □ De Hendrikxes besluiten om jaarlijks op 1 januari € 5.000,- te storten op bovengenoemde spaarrekeningen. De eerste storting vindt plaats op 1 januari 2004. Omdat ze op 1 januari 2010 de bovengenoemde € 20.000,- nodig hebben, zullen ze op die datum in plaats van het gespaarde bedrag van € 5.000,- te storten, een bedrag van € 15.000,- van de spaarrekening opnemen. Bereken bij deze stortingen en opname voor beide spaarvormen het spaarsaldo op 31 december 2010 (zie formuleblad). 300010 32 4 Lees verder Voor alle eindexamens, zie ### Pagina 5 Opgave 4 De industriële onderneming Fador N.V. is producent van de producten X-fire en Y-fire. In de begroting van 2002 zijn onder meer de volgende gegevens opgenomen: • indirecte kosten: de totale indirecte kosten van beide producten bedragen € 2.400.000,- • directe kosten: de directe kosten voor de producten X-fire Y-fire directe grondstofkosten: € 400.000,- € 600.000,- directe loonkosten: € 1.200.000,- € 800.000,- De indirecte kosten worden in de kostprijs van het product opgenomen door de totale directe kosten te verhogen met een opslag voor indirecte kosten. Deze opslag wordt berekend door de indirecte kosten uit te drukken in een percentage van de totale directe kosten. Voor 2002 geldt voor het product X-fire een marktprijs van € 78,54 inclusief 19% BTW. De hoogte van deze prijs is niet door Fador N.V. te beïnvloeden. De directie van Fador N.V. vraagt zich af of in 2002 op het product X-fire een nettowinst van tenminste 20% van de verkoopprijs exclusief BTW behaald kan worden. In 2002 bedragen voor product X-fire de directe grondstofkosten € 8,- en de directe loonkosten € 22,- per product. 1p 14 2p 15 3p 16 Waarom moet men bij Fador N.V. onderscheid maken in directe en indirecte kosten? Bereken het opslagpercentage dat voor de toerekening van de indirecte kosten aan de producten, in 2002 gebruikt zal worden. Laat met behulp van een berekening zien of Fador N.V. in 2002 op het product X-fire nog een nettowinst van tenminste 20% van de verkoopprijs exclusief BTW kan behalen. 300010 32 5 Lees verder ### Pagina 6 Opgave 5 Bij deze opgave horen vier informatiebronnen, de informatiebronnen 4 tot en met 7. Informatiebron 4 geeft een profielschets van Nedcon N.V. Informatiebron 5 laat een gedeelte van het risicoschets van Nedcon N.V. zien. Informatiebron 6 vermeldt een aantal kerngegevens van Nedcon N.V. over 1999 en 2000. In informatiebron 7 staat de balans van Nedcon N.V. per 31 december 1999 en per 31 december 2000 met een korte toelichting. In deze opgave blijft de B'TW buiten beschouwing. Aline Donkman is een particulier belegger. Zij stort maandelijks een vast bedrag op een beleggingsrekening waarop een rente vergoed wordt van 3,8% per jaar. Aankoop en verkoop van aandelen geschieden via deze beleggingsrekening. Aline weet uitsluitend aandelen van ondernemingen te kopen indien deze aan de volgende twee eisen voldoen: a De continuïteit van de onderneming moet min of meer gewaarborgd zijn. Volgens Aline wordt ten aanzien hiervan voldoende zekerheid geboden als de onderneming de risico's bewust probeert te beperken. b Het verwachte rendement op het aandeel dient voor haar voldoende te zijn. Bij de beoordeling daarvan let Aline niet alleen op het rendementspercentage op het aandeel van het afgelopen boekjaar, maar ook op de ontwikkeling van de onderneming in de afgelopen jaren. Ze gaat ervan uit dat behaalde resultaten uit het verleden in de nabije toekomst gerealiseerd kunnen worden. In verband met de uitbreiding van haar aandelenportefeuille heeft een zakenvriend van Aline haar gewezen op de aandelen van Nedcon N.V. Voor de beoordeling van deze onderneming heeft zij het jaarverslag 2000 van deze onderneming opgevraagd en gekregen. Volgens het jaarverslag is Nedcon N.V. sinds 1990 op de beurs genoteerd. 2p 17 [ ] Noem twee mogelijke voordelen voor Nedcon N.V. van beursnotering. In informatiebron 4 staat dat de strategie van Nedcon N.V. gericht is op gecontroleerde (geografische) expansie. 1p 18 [ ] Welke economische reden kan Nedcon N.V. hebben om te streven naar een gecontroleerde expansie? Motiveer het antwoord. 1p 19 [ ] Welke zinsnede uit informatiebron 4 duidt erop dat Nedcon N.V. in 2002 geen negatief bezettingsresultaat heeft behaald? Uit informatiebron 5 blijkt dat Nedcon N.V. het just-in-time principe toepast. 2p 20 [ ] Welk voordeel heeft het just-in-time principe op de omvang van de economische voorraad van de grond- en hulpstoffen van Nedcon N.V.? Verklaar het antwoord. 2p 21 [ ] Welke marketingstrategie past Nedcon N.V. toe volgens informatiebron 5? Motiveer het antwoord. Uit informatiebron 5 blijkt dat Nedcon N.V. naast het financiële risico ook het bedrijfsrisico probeert te beperken. 2p 22 [ ] Noem twee manieren waarop Nedcon N.V. het bedrijfsrisico probeert te beperken. 2p 23 [ ] Bereken met behulp van informatiebron 6 het rendement op een aandeel Nedcon in 2000 (zie formuleblad). 3p 24 [ ] Is in 2000 de gewenste omzetgroei van 10% ten opzichte van 1999 door Nedcon N.V. behaald? Motiveer het antwoord met behulp van een berekening. ### Pagina 7 4p 28 □ Aan de hand van de antwoorden op bovenstaande vragen wil Aline vaststellen of zij aandelen van Nedcon N.V. in haar portefeuille moet opnemen of niet. Geef Aline vier steekhoudende argumenten die de aankoop van aandelen Nedcon N.V. voor haar rechtvaardigen. Motiveer het antwoord aan de hand van de door Aline gestelde twee eisen voor aankoop van aandelen. Opgave 6 In deze opgave blijft de BTW buiten beschouwing. Groothandelaar Kleur heeft zich gespecialiseerd in de verkoop van grondstoffen voor likeuren. Kleur levert de goederen uitsluitend op bestelling. Nadat de bestelling door de groothandel is ontvangen, worden de goederen ingekocht. Van deze groothandel is over 2002 het volgende bekend: voorberekening inkoopprijs per kilo € 4,- inkoopkosten per kilo € 0,10 overheadkosten per kilo € 0,40 verkoop en inkoop 50.000 kilo nacalkulatie totale inkoopwaarde € 210.000,- totale overheadkosten € 40.000,- verkoop en inkoop 50.000 kilo 2p 29 □ Verder is gegeven dat het gerealiseerde verkoopresultaat € 275.000,-. Voordelig is dat ook de gemiddelde verkoopprijs per kilo die Groothandelaar Kleur in 2002 in rekening gebracht heeft. 2p 30 □ Bereken het in 2002 gerealiseerde bedrijfsresultaat van Groothandelaar Kleur met behulp van het verkoopresultaat, het resultaat op de inkopen en het resultaat op de overheadkosten. Opgave 7 N.V. Baksteen heeft op 31 december 2001 een maatschappelijk aandelenkapitaal dat bestaat uit 4.000.000 aandelen waarvan er 1.500.000 nog niet geplaatst zijn. De nominale waarde van elk aandeel bedraagt € 5,-. De geplaatste aandelen hebben een agioreserve opgeleverd van € 4.375.000,-. De overige reserves bedragen op 31 december 2001 € 7.765.000,-. De winst over 2001 bedroeg € 6.500.000,-. Uit de winst over 2001 ontvangen de aandeelhouders 12% stockdividend en 8% cashdividend. Het dividend over 2001 is in mei 2002, onder inhouding van 25% dividendbelasting, via de bank uitgekeerd. Naast het dividend is van de winst over 2001 in mei 2002 nog € 2.700.000,- uitgekeerd aan derden. 2p 31 □ Bereken het bedrag dat de bank namens N.V. Baksteen in mei 2002 aan cashdividend heeft uitbetaald aan de aandeelhouders. Nadat in mei 2002 het totale stockdividend aan de aandeelhouders is uitgekeerd, wordt op 15 oktober 2002 de helft van de op dat moment nog niet geplaatste aandelen in omloop gebracht tegen een koers van € 9,10. De intrinsieke waarde van het aandeel is op dat moment € 10,60. 2p 32 □ Bereken het bedrag waarmee de agioreserve in oktober 2002 veranderd is door de emissie van de nieuwe aandelen. Einde 300010 32 7 Beschikbaar gest