# Eindexamen Bedrijfseconomie VWO 2002 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2002/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Btw

Wat kun je verwachten: Een vraag die vraagt om een korte uitleg of toepassing van btw in een gegeven situatie.

Wat moet je kennen: De leerling moet de werking van btw in een specifieke context kunnen beschrijven of een eenvoudig btw-probleem kunnen oplossen.

Vaardigheden: Btw-concepten uitleggen, Eenvoudige btw-situaties interpreteren

Veelgemaakte fouten:
- Onvolledige uitleg geven
- Niet specifiek genoeg zijn

### Vraag 2 – Btw

Wat kun je verwachten: Een vraag die vraagt om toepassing van Btw-kennis in een casus of een korte verklaring.

Wat moet je kennen: De leerling moet Btw-regels kunnen toepassen in een concrete, eenvoudige situatie of een specifiek Btw-aspect kort kunnen uitleggen.

Vaardigheden: Btw-regels toepassen, Situatieanalyse, Logisch redeneren, Korte, duidelijke uitleg

Veelgemaakte fouten:
- Foutieve toepassing van tarieven
- Onjuiste interpretatie van de casus
- Onvoldoende onderbouwing

### Vraag 3 – Btw

Wat kun je verwachten: Basisvraag over btw-berekening of een btw-begrip.

Wat moet je kennen: De leerling moet de basisprincipes van btw begrijpen en kunnen toepassen, zoals het onderscheid tussen inkoop- en verkoop-btw.

Vaardigheden: Btw-tarieven herkennen, Btw-berekeningen uitvoeren, Btw-begrippen correct gebruiken

Veelgemaakte fouten:
- Btw-bedragen verkeerd omrekenen
- Geen onderscheid maken tussen inclusief en exclusief btw

### Vraag 4 – Btw

Wat kun je verwachten: Een vraag die je basiskennis van btw test, mogelijk een definitie of een korte toepassing.

Wat moet je kennen: Je moet de kernbegrippen van btw begrijpen en kunnen uitleggen, of een simpele toepassing van een btw-regel kunnen geven.

Vaardigheden: Btw-begrippen definiëren, Btw-regels toepassen, Eenvoudige btw-berekeningen uitvoeren

Veelgemaakte fouten:
- Onvolledige of onjuiste definities geven
- Verkeerde aannames doen over btw-plicht

### Vraag 5 – Btw

Wat kun je verwachten: Een korte, feitelijke vraag over een btw-begrip of -regel.

Wat moet je kennen: De leerling moet een specifiek btw-begrip of een kort feit over btw kunnen benoemen of herkennen.

Vaardigheden: Specifieke btw-termen kennen, Korte, feitelijke vragen beantwoorden

Veelgemaakte fouten:
- Te veel of te weinig informatie geven
- Het specifieke punt van de vraag missen

### Vraag 6 – Btw

Wat kun je verwachten: Een basisvraag over btw, mogelijk een definitie of een simpele toepassing.

Wat moet je kennen: De leerling moet de basisprincipes van btw kennen, zoals wat btw is en hoe het werkt bij eenvoudige transacties. Je moet in staat zijn om een basisconcept of een simpele toepassing van btw te herkennen.

Vaardigheden: Begrip van btw-concepten, Informatie interpreteren, Eenvoudige btw-situaties herkennen

Veelgemaakte fouten:
- Btw-tarieven verwarren (indien relevant)
- Btw op de verkeerde grondslag berekenen

### Vraag 7 – Btw

Wat kun je verwachten: Een vraag over de basis van btw, mogelijk een simpele berekening of definitie.

Wat moet je kennen: Je moet de basisprincipes van btw kennen, zoals wie btw betaalt en ontvangt, en hoe je een eenvoudig btw-bedrag berekent.

Vaardigheden: Btw-begrippen herkennen, Eenvoudige btw-berekeningen maken, Btw-tarieven toepassen

Veelgemaakte fouten:
- Vergeten of een bedrag inclusief of exclusief btw is
- Het verkeerde btw-tarief gebruiken

### Vraag 8 – Btw

Wat kun je verwachten: Een korte, feitelijke vraag die je basiskennis van btw test.

Wat moet je kennen: Je moet de kernbegrippen van btw kennen en kunnen uitleggen wat btw is en waarom het bestaat. Dit kan een definitie of een basisprincipe zijn.

Vaardigheden: Basiskennis van btw-terminologie, Korte en precieze antwoorden formuleren, De essentie van de vraag snel doorgronden

Veelgemaakte fouten:
- Te veel of te weinig informatie geven
- Onjuiste definities gebruiken
- De vraag verkeerd interpreteren

### Vraag 9 – Btw

Wat kun je verwachten: Een uitgebreide btw-vraag met meerdere stappen of een complexe berekening.

Wat moet je kennen: De leerling moet complexe btw-situaties kunnen analyseren en hierbij meerdere btw-berekeningen correct kunnen uitvoeren en combineren.

Vaardigheden: Meerdere btw-transacties verwerken, Btw-aangifte voorbereiden (mogelijk), Logisch redeneren bij btw-vraagstukken, Overzicht bewaren bij complexe berekeningen

Veelgemaakte fouten:
- Stappen overslaan in de berekening
- Verschillende btw-tarieven door elkaar halen
- Fouten maken in de optelsom of aftreksom van btw

### Vraag 10 – Btw

Wat kun je verwachten: Een uitgebreide btw-berekening of analyse van meerdere transacties met btw-gevolgen.

Wat moet je kennen: Je moet de volledige btw-systematiek beheersen, inclusief inkoop-btw, verkoop-btw en de afdracht aan de Belastingdienst. Je moet de btw-gevolgen van meerdere transacties kunnen bepalen en de uiteindelijke btw-positie berekenen.

Vaardigheden: Btw-systematiek begrijpen, Meerdere transacties verwerken, Complexe berekeningen uitvoeren, Logisch redeneren

Veelgemaakte fouten:
- Fouten bij het verrekenen van inkoop- en verkoop-btw
- Verkeerde tarieven of uitzonderingen negeren
- Rekenfouten bij meerdere stappen

### Vraag 11 – Btw

Wat kun je verwachten: Basisbegrip van btw en een eenvoudige berekening of definitie.

Wat moet je kennen: De leerling moet de basisprincipes van btw kennen, zoals het verschil tussen te betalen en te vorderen btw, en hoe dit de uiteindelijke afdracht beïnvloedt.

Vaardigheden: Btw-begrippen herkennen, Eenvoudige berekeningen uitvoeren, Informatie uit de vraag interpreteren

Veelgemaakte fouten:
- Verwarring tussen inkoop- en verkoop-btw
- Foutieve toepassing van btw-tarieven

### Vraag 12 – Btw

Wat kun je verwachten: Een vraag die een specifieke btw-situatie uitdiept, mogelijk met een berekening of een toelichting.

Wat moet je kennen: Je moet kunnen analyseren hoe btw werkt bij specifieke transacties en de financiële gevolgen daarvan kunnen bepalen. Dit kan een berekening of een verklaring van een btw-gevolg inhouden.

Vaardigheden: Btw-gevolgen van transacties doorzien, Nauwkeurig rekenen met btw, Verschillende btw-situaties onderscheiden, Je antwoord helder onderbouwen

Veelgemaakte fouten:
- Btw-tarieven verkeerd toepassen (indien gegeven)
- Verkeerde partij als uitgangspunt nemen
- Stappen in de berekening overslaan of onduidelijk opschrijven

### Vraag 13 – Btw

Wat kun je verwachten: Toepassing van btw-regels op een specifieke transactie of situatie.

Wat moet je kennen: De leerling moet inzicht hebben in de toepassing van btw in verschillende situaties en de impact ervan op de financiële administratie van een bedrijf.

Vaardigheden: Btw-regels toepassen, Gegevens analyseren, Logisch redeneren

Veelgemaakte fouten:
- Specifieke uitzonderingen op btw-regels negeren
- Onjuiste interpretatie van de transactie

### Vraag 14 – Btw

Wat kun je verwachten: Een korte vraag over een specifiek btw-begrip of een eenvoudige toepassing.

Wat moet je kennen: Je moet basiskennis van btw-begrippen hebben en deze kunnen toepassen op een eenvoudige situatie. Dit kan gaan over een specifiek aspect van btw of een korte definitie.

Vaardigheden: Basis btw-kennis, Begrippen herkennen, Korte uitleg geven

Veelgemaakte fouten:
- Onvolledig antwoord geven
- Verkeerde begrippen gebruiken

### Vraag 15 – Btw

Wat kun je verwachten: Een uitgebreidere btw-casus waarbij je de btw-positie van een bedrijf moet bepalen.

Wat moet je kennen: Je moet in staat zijn om btw-situaties met meerdere stappen te analyseren, zoals het verrekenen van inkoop- en verkoop-btw, en de uiteindelijke afdracht te bepalen.

Vaardigheden: Complexe btw-situaties analyseren, Inkoop- en verkoop-btw verrekenen, Af te dragen btw berekenen, Uitzonderingen herkennen

Veelgemaakte fouten:
- Niet alle btw-posten meenemen in de berekening
- Fouten maken bij het verrekenen
- Uitzonderingen op de regels over het hoofd zien

### Vraag 16 – Btw

Wat kun je verwachten: Een korte, feitelijke vraag over een specifiek btw-onderdeel of een simpele definitie.

Wat moet je kennen: De leerling moet een specifiek aspect van btw direct kunnen benoemen of een zeer eenvoudige btw-gerelateerde vraag kunnen beantwoorden.

Vaardigheden: Specifieke btw-feiten reproduceren, Korte, accurate antwoorden formuleren, Vraagstelling nauwkeurig lezen

Veelgemaakte fouten:
- Onnodig uitgebreid antwoorden
- Het verkeerde btw-begrip benoemen
- Onvolledig zijn in het antwoord

### Vraag 17 – Btw

Wat kun je verwachten: Een vraag die vraagt om uitleg van een btw-begrip of een korte toepassing daarvan.

Wat moet je kennen: Je moet een specifiek btw-begrip of een bepaalde btw-regel kunnen uitleggen of toepassen in een voorbeeld.

Vaardigheden: Btw-termen correct gebruiken, Een btw-situatie herkennen, Korte uitleg geven over een btw-principe

Veelgemaakte fouten:
- Algemene kennis geven in plaats van specifieke btw-informatie
- Onvolledige of onjuiste uitleg

### Vraag 18 – Btw

Wat kun je verwachten: Een korte, directe vraag over een btw-begrip of -principe.

Wat moet je kennen: De leerling moet de basisprincipes van btw begrijpen, zoals wat btw is en hoe het werkt.

Vaardigheden: Definities kennen, Basisbegrippen toepassen

Veelgemaakte fouten:
- Btw verwarren met andere belastingen

### Vraag 19 – Btw

Wat kun je verwachten: Een vraag die je kennis van btw-toepassing en -berekening test in een bedrijfssituatie.

Wat moet je kennen: Je moet de basisprincipes van btw begrijpen en kunnen toepassen op een concrete situatie, mogelijk inclusief een berekening van verschuldigde of te vorderen btw.

Vaardigheden: Btw-tarieven toepassen, Inkoop- en verkooptransacties onderscheiden, Btw-berekeningen uitvoeren, Administratieve gevolgen van btw begrijpen

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerde btw-tarief gebruiken
- Inkoop- en verkoop-btw verwarren
- Rekenfouten maken

### Vraag 20 – Btw

Wat kun je verwachten: Een vraag die een berekening of een gedetailleerdere uitleg over btw vereist.

Wat moet je kennen: De leerling moet btw-berekeningen kunnen uitvoeren of een situatie met btw kunnen analyseren en uitleggen.

Vaardigheden: Btw-tarieven toepassen, Berekeningen uitvoeren, Situaties analyseren

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerde btw-tarieven gebruiken
- Inkoop- en verkoop-btw door elkaar halen
- Afrondingsfouten

### Vraag 21 – Btw

Wat kun je verwachten: Een korte, feitelijke vraag die een specifiek aspect van btw toetst.

Wat moet je kennen: Je moet een specifiek btw-begrip of een eenvoudige btw-regel correct kunnen benoemen of herkennen.

Vaardigheden: Definities kennen, Btw-begrippen herkennen, Korte, bondige antwoorden formuleren

Veelgemaakte fouten:
- Onvolledig antwoord geven
- Begrippen door elkaar halen

### Vraag 22 – Btw

Wat kun je verwachten: Een korte, concrete vraag over een fundamenteel Btw-principe of -begrip.

Wat moet je kennen: De leerling moet de basisbeginselen van Btw kennen en een eenvoudig Btw-concept kunnen benoemen of herkennen.

Vaardigheden: Basiskennis Btw, Begripsherkenning, Korte, accurate formulering

Veelgemaakte fouten:
- Onvolledig antwoord
- Verwarring met andere belastingen

### Vraag 23 – Btw

Wat kun je verwachten: Een vraag die een toepassing of analyse van Btw-kennis in een specifieke context vereist.

Wat moet je kennen: De leerling moet in staat zijn om Btw-concepten te analyseren en toe te passen in een gegeven scenario, of een relevante Btw-berekening uit te voeren.

Vaardigheden: Btw-concepten analyseren, Toepassen in scenario's, Eenvoudige Btw-berekening, Argumentatie opbouwen

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerde aannames
- Rekenfouten
- Onvolledige argumentatie

### Vraag 24 – Btw

Wat kun je verwachten: Een uitgebreidere vraag die een gedetailleerde btw-berekening of analyse van een scenario vereist.

Wat moet je kennen: De leerling moet btw-berekeningen kunnen uitvoeren en de impact van btw op verschillende transacties kunnen analyseren. Je moet in staat zijn om meerdere stappen te doorlopen voor een correcte btw-afhandeling.

Vaardigheden: Complexe btw-berekeningen uitvoeren, Gegevens uit een casus interpreteren, Logisch redeneren over btw-gevolgen, Verschillende btw-tarieven en regels toepassen

Veelgemaakte fouten:
- Fouten in meerstapsberekeningen
- Niet alle relevante informatie uit de casus gebruiken
- Inkoop- en verkoop-btw niet correct verrekenen

### Vraag 25 – Btw

Wat kun je verwachten: Een uitgebreidere vraag die je diepgaande kennis van btw en de toepassing ervan test.

Wat moet je kennen: Je moet complexe btw-situaties kunnen analyseren en de juiste btw-gevolgen kunnen bepalen, mogelijk met meerdere stappen of verschillende soorten transacties.

Vaardigheden: Complexe situaties analyseren, Meerdere btw-regels combineren, Nauwkeurig berekenen, Logisch redeneren

Veelgemaakte fouten:
- Details in de vraag over het hoofd zien
- Fouten maken in de volgorde van berekeningen
- Verkeerde aannames doen

### Vraag 26 – Btw

Wat kun je verwachten: Een gerichte vraag over een specifiek btw-aspect of een eenvoudige toepassing.

Wat moet je kennen: De leerling moet specifieke btw-regels kunnen toepassen in een gegeven situatie. Je moet in staat zijn om de juiste btw-behandeling voor een bepaalde transactie te identificeren.

Vaardigheden: Kennis van btw-regels, Specifieke situaties analyseren, Correcte btw-behandeling identificeren

Veelgemaakte fouten:
- Uitzonderingen op btw-regels negeren
- Verkeerde btw-categorie toepassen

### Vraag 27 – Btw

Wat kun je verwachten: Een korte vraag over btw, vaak een simpele berekening of een basisprincipe.

Wat moet je kennen: Je moet weten hoe btw werkt bij een simpele koop of verkoop en dit kunnen uitrekenen.

Vaardigheden: Btw-tarieven herkennen (hoog/laag), Btw van een bedrag berekenen, Onderscheid maken tussen inkoop- en verkoop-btw

Veelgemaakte fouten:
- Het verkeerde btw-tarief gebruiken
- Btw optellen in plaats van aftrekken (of andersom)

### Vraag 28 – Btw

Wat kun je verwachten: Analyse en berekening van btw in een complexere situatie, mogelijk met meerdere stappen.

Wat moet je kennen: De leerling moet complexe btw-situaties kunnen analyseren, inclusief mogelijke verrekeningen of specifieke regelingen, en de juiste btw-gevolgen kunnen bepalen.

Vaardigheden: Meerdere stappen in een berekening volgen, Complexe informatie structureren, Btw-wetgeving correct toepassen, Conclusies trekken

Veelgemaakte fouten:
- Stappen overslaan in de berekening
- Verkeerde btw-tarieven hanteren bij complexe situaties
- Niet alle relevante informatie meenemen

### Vraag 29 – Btw

Wat kun je verwachten: Een vraag over de toepassing van btw-regels, mogelijk een korte berekening of uitleg.

Wat moet je kennen: Je moet de basisprincipes van btw begrijpen en kunnen toepassen op een specifieke transactie. Dit omvat het herkennen van het juiste btw-tarief en de btw-gevolgen voor een bedrijf.

Vaardigheden: Btw-regels toepassen, Gegevens interpreteren, Korte berekeningen uitvoeren

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerd btw-tarief gebruiken
- Btw op inkoop en verkoop verwarren

### Vraag 30 – Btw

Wat kun je verwachten: Een berekening of toepassing van btw-regels op een specifieke bedrijfssituatie.

Wat moet je kennen: Je moet de basisprincipes van btw begrijpen, inclusief de berekening van verschuldigde of terug te vorderen btw bij verschillende transacties.

Vaardigheden: Btw-tarieven correct toepassen, Inkoop- en verkoop-btw onderscheiden, Berekeningen nauwkeurig uitvoeren, Gegevens uit de vraag interpreteren

Veelgemaakte fouten:
- Verkeerde btw-tarieven gebruiken
- Input- en output-btw door elkaar halen
- Rekenfouten maken

### Vraag 31 – Btw

Wat kun je verwachten: Een vraag met meerdere stappen over btw, vaak gericht op de btw-afdracht.

Wat moet je kennen: Je moet btw kunnen berekenen over meerdere transacties en de btw die je moet afdragen aan de Belastingdienst kunnen bepalen.

Vaardigheden: Meerdere btw-berekeningen combineren, De btw-afdracht correct uitrekenen, Inkoop- en verkoop-btw goed verrekenen

Veelgemaakte fouten:
- Fouten maken bij het verrekenen van inkoop- en verkoop-btw
- Een transactie of btw-tarief over het hoofd zien

### Vraag 32 – Btw

Wat kun je verwachten: Analyse van een btw-geval of een gerichte btw-berekening met specifieke aandacht.

Wat moet je kennen: Je moet in staat zijn om btw-situaties te analyseren en de juiste btw-gevolgen te bepalen, mogelijk met een specifieke focus op een bepaald aspect van btw.

Vaardigheden: Btw-plichtigheid beoordelen, Grondslag voor btw bepalen, Logisch redeneren over btw-gevolgen, Relevante informatie selecteren

Veelgemaakte fouten:
- Verwarring over vrijstellingen of uitzonderingen
- Fouten bij het vaststellen van de btw-grondslag
- Onvolledige analyse van de situatie

### Vraag 33 – Btw

Wat kun je verwachten: Een vraag over btw-berekening of een uitleg van een btw-gerelateerd concept.

Wat moet je kennen: De leerling moet de basisprincipes van btw kennen, zoals de berekening van af te dragen btw, en het onderscheid tussen inkoop- en verkoop-btw.

Vaardigheden: Btw-berekeningen uitvoeren, Begrippen rondom btw uitleggen, Gegevens uit een casus interpreteren, Logisch redeneren

Veelgemaakte fouten:
- Verwarring tussen inkoop- en verkoop-btw
- Foutieve btw-tarieven toepassen
- Afrondingsfouten bij berekeningen

### Vraag 34 – Btw

Wat kun je verwachten: Een vraag over de toepassing van btw in een concrete situatie, mogelijk met een berekening.

Wat moet je kennen: Je moet de basisprincipes van btw begrijpen, zoals wanneer btw wordt geheven en hoe je deze berekent voor inkoop en verkoop. Dit omvat het verschil tussen te betalen en te vorderen btw.

Vaardigheden: Btw-begrippen correct toepassen, Eenvoudige btw-berekeningen uitvoeren, Relevante informatie uit de vraag filteren, Logisch redeneren over btw-stromen

Veelgemaakte fouten:
- Verwarring tussen inkoop- en verkoop-btw
- Fouten maken bij het bepalen van het btw-bedrag
- Niet alle onderdelen van de vraag beantwoorden

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
Voorbereidend
Wetenschappelijk
Onderwijs
Management & Organisatie (nieuwe stijl)
Vragenboekje
20 02
Tijdvak 2
Woensdag 19 juni
13.30-16.30 uur
Voor dit examen zijn maximaal 73 punten te
behalen; het examen bestaat uit 34 vragen.
Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel
punten met een goed antwoord behaald kunnen
worden.
Bij dit examen hoort een boekje met informatie
inclusief een formuleblad. Voor de uitwerking van
vraag 10 is een bijlage toegevoegd.
Als bij een vraag een verklaring, uitleg of
berekening gevraagd wordt, worden aan het
antwoord geen punten toegekend als deze
verklaring, uitleg of berekening ontbreekt.
Geef niet meer antwoorden (redenen,
voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld twee redenen worden
gevraagd en er worden meer dan twee
redenen gegeven, dan worden alleen de
eerste twee in de beoordeling meegeteld.
200029 33
Begin

### Pagina 2

Opave 1

Intel waagt gokje met solide merknaam
Intel gaat consumentenproducten op de markt brengen. Deze week presenteert de
chipfabrikant een digitale walkman en de WebTablet, een draadloos schermpje waarmee je
vanuit de keuken of vanaf de bank op Internet kunt surfen. Eerder al lanceerde het bedrijf
het draadloze toetsenbord en een digitale camera.
Het Amerikaanse concern hoopt gebruik te kunnen maken van het imago dat het opbouwde
met de ‘Intel Inside’ reclamecampagne. Een computer met een Intelprocessor is een
betrouwbare computer, luidde de boodschap. De campagne sloeg aan. Terwijl zittt in
bijna 90 procent van de pc’s een Intelprocessor.
Omdat de pc-markt steeds langzamer groeit en consumenten bovendien minder behoefte
hebben aan nog snellere processoren, heeft Intel besloten zijn bakens te verzetten. In de
nieuwe producten spelen de chips van Intel een belangrijke rol. Het belangrijkste argument
voor de nieuwe producten is dat de handel daarin - volgens Intel - veel sneller groeit dan de
pc-markt. Maar kun je een merknaam zomaar voor een ander product gebruiken?
bron: De Volkskrant

2p 1 In welke fase van de productlevenscyclus bevindt de personal computer (pc) zich volgens
het krantenartikel? Motiveer het antwoord.

Intel gaat consumentenproducten als de digitale walkman en de WebTablet op de markt
brengen onder de merknaam Intel. Zij zullen via de gebruikelijke kanalen (groothandel en
detailhandel) op de consumentenmarkt gebracht worden.
1p 2 Tot welk onderdeel van de marketingmix wordt het merkenbeleid gerekend?
2p 3 Geef twee voordelen die Intel heeft van het op de markt brengen van zijn
consumentenproducten onder de merknaam Intel.

Opave 2
In deze opave blijft de BTW buiten beschouwing.

Van handelsonderneming Veld zijn over 2001 de volgende gegevens bekend:
• de omzet bedraagt € 85.358.000,-;
• alle in 2001 verkochte goederen zijn afgeleverd;
• de brutowinst is 30% van de omzet;
• de variabele bedrijfskosten zijn € 7.468.825,-;
• de variabele bedrijfskosten zijn rechtenredig met de omzet;
• de constante bedrijfskosten zijn € 6.375.000,-;
• de waarde van de voorraad op 1 januari 2001 bedraagt € 4.300.000,-;
• de waarde van de voorraad op 31 december 2001 bedraagt € 4.650.000,-;
• alle in 2001 ingekochte goederen zijn ontvangen.

2p 4 Bereken de nettowinst van Veld over 2001.
2p 5 Bereken voor welk bedrag Veld in 2001 goederen heeft ingekocht.
1p 6 Druk de variabele bedrijfskosten uit in een percentage van de omzet. Antwoord in ten
minste twee decimalen.
1p 7 Bereken met behulp van het antwoord van vraag 6 de break-evenomzet voor 2001 (zie
formuleblad).

200029 33 2 Lees verder
Voor alle eindexamens, zie ook www.ssileiden.nl. Pagina: 1243

### Pagina 3

Opgave 3
Bij deze opgave horen zes informatiebronnen. In informatiebron 1 staat een
bedrijfskanalyse van de burgerluchtvaart. In informatiebron 2 staan de verwachte
marktgegevens over 2001 van Dutchfly N.V. en Arizan Air B.V. In informatiebron 3 staan
gegevens van de vliegtuigen waarover Arizan Air B.V. in 2001 de beschikking heeft. In
informatiebron 4 staat gegevens betreffende de verwachte winst- en verliesrekening 2001
van Dutchfly N.V. en Arizan Air B.V. en in informatiebron 5 staat van beide ondernemingen
de balans per 1 januari 2001. In informatiebron 6 zijn enkele financiële kengetallen per
1 januari 2001 opgenomen.

De bedrijfstak van de burgerluchtvaart wordt momenteel gekenmerkt door een heftige
concurrentiestrijd tussen de luchtvaartmaatschappijen. Dit gaat gepaard met faillissementen,
overnames en fusies.

Luchtvaartmaatschappij Dutchfly N.V. is een onderneming met Amsterdam als thuishaven.
Zij heeft het voornemen om de luchtvaartmaatschappij Arizan Air B.V. over te nemen.
Arizan Air B.V. is gevestigd op Curaçao en biedt haar vliegdiensten op meerdere
continenten aan. Arizan Air B.V. staat erom bekend aan boord minimale service te
verlenen. Er worden tijdens de vlucht alleen frisdranken geserveerd.

Dutchfly N.V. heeft twee motieven om Arizan Air B.V. over te nemen:
• het verbeteren van zijn marktpositie;
• het realiseren van kostenreducties.

1p 8 ☐ Op welke manier kan Dutchfly N.V. via een overname van Arizan Air B.V. zijn
marktpositie verbeteren? Maak bij het beantwoorden van de vraag gebruik van
informatiebron(nen) 1 en/of 2.

1p 9 ☐ Geef een voorbeeld van een kostenreductie ten gevolge van een overname van een
luchtvaartmaatschappij door een andere luchtvaartmaatschappij.

Dutchfly N.V. wil de overname van Arizan Air B.V. eind 2001 realiseren. Dutchfly N.V.
wil alle geplaatste aandelen van Arizan Air B.V. in handen krijgen door middel van een
aandelenruil met een eventuele bijbetaling in contanten. De directie van Arizan Air B.V.
ziet de overname door Dutchfly N.V. als zeer positief en is bereid om Dutchfly N.V. inzage
te geven in haar financiële gegevens.
Arizan Air B.V. stelt zijn balans per 1 januari 2001, zijn verwachte winst- en
verliesrekening over 2001 en andere gegevens beschikbaar aan de accountants van
Dutchfly N.V. Om een betere beoordeling mogelijk te maken, wordt de structuur van de
balans en de winst- en verliesrekening van Arizan Air B.V. zodanig opgezet dat deze direct
vergelijkbaar is met die van Dutchfly N.V.

6p 10 ☐ Vul op de zijlijnen die bij deze vraag horen, de verwachte winst- en verliesrekening over
2001 van Arizan Air B.V. in. Maak daarbij gebruik van de informatiebronnen 2, 4 en 5.

200029 33 3 Lees verder

### Pagina 4

In een vergadering van de directies van Dutchfly N.V. en Arizan Air B.V. op
15 februari 2001 heeft de directie van Dutchfly N.V. meegedeeld dat, indien aan de onder
a, b en c genoemde voorwaarden voldaan wordt, Dutchfly N.V. onderstaand bod op de
aandelen Arizan Air B.V. zal uitbrengen.
Het bod luidt als volgt: tegen inlevering van vier aandelen Arizan Air B.V. ontvangen de
aandeelhouders van Arizan Air B.V. drie aandelen Dutchfly N.V. en een bedrag van € 542,—
in contanten.
De door de directie van Dutchfly N.V. gestelde voorwaarden zijn:
a de verwachtte bezettingsgraad van de vliegtuigen van Arizan Air B.V. moet in
2001 minimaal 70% zijn;
b de solvabiliteit op 1 januari 2001 en de verwachte rentabiliteit van het totaal geïnvesteerd
vermogen over 2001 van Arizan Air B.V. moeten minimaal gelijk zijn aan die van
Dutchfly N.V.;
c het geplaatste aandelenkapitaal van Dutchfly N.V. mag maximaal met 40% toenemen om
de overname van Arizan Air B.V. te financieren.
2p 11 $\Box$ Bereken met behulp van de informatiebronnen 2 en 3 de verwachte bezettings-
graad van de vliegtuigen van Arizan Air B.V. in 2001 (zie formuleblad).
2p 12 $\Box$ Bereken het solvabiliteitspercentage van Arizan Air B.V. op 1 januari 2001 (zie
formuleblad).
2p 13 $\Box$ Bereken de verwachte rentabiliteit van het totaal geïnvesteerd vermogen (RTV) van
Arizan Air B.V. over 2001 (zie formuleblad).
1p 14 $\Box$ Noem een reden waarom Dutchfly N.V. de noodzakelijke uitbreiding van het geplaatst
aandelenkapitaal voor de overname wil beperken tot maximaal 40%.
2p 15 $\Box$ Bereken hoeveel aandelen Dutchfly N.V. moet uitgeven als alle op 1 januari 2001
geplaatste aandelen van Arizan Air B.V. volgens het voorstel van 15 februari 2001
omgeruild worden tegen aandelen Dutchfly N.V.
3p 16 $\Box$ Bepaal aan de hand van alle door Dutchfly N.V. gestelde voorwaarden, of Dutchfly N.V.
het bod op de aandelen Arizan Air B.V., zoals op de vergadering van 15 februari 2001 is
meegedeeld, zal uitbrengen.
200029 33 4 Lees verder

### Pagina 5

Opgave 4

Uw lening wordt bij ons discreet
en snel geregeld!

* Voor auto, boot, caravan of woningverbetering tot € 250.000,-
* Desgewenst bij u thuisbezorgd. Meestal kwijtschelding bij overlijden.
* Toetsing en registratie bij BKR in Tiel. Maatwerk naar persoonlijke omstandigheden.

[FIGUUR: Tabel met gegevens over leningen]

PERSOONLIJKE LENING
Bedrag | Te betalen | Effectieve rente | Rente per | Theoretische
in handen | per maand | op jaarbasis | maand | looptijd
€ 34.000,- | € 203,- | 6,9% | 0,561% | 180 mnd
€ 64.000,- | € 503,- | 6,9% | 0,561% | 180 mnd
€ 94.000,- | € 738,- | 6,9% | 0,561% | 180 mnd
€ 114.000,- | € 975,- | 6,9% | 0,561% | 180 mnd

2° HYPOTHEEK
Bedrag | Per maand zonder | Per maand met | Effectieve rente | Rente per
in handen | belastingvoordeel | belastingvoordeel | op jaarbasis | maand
€ 24.000,- | € 147,- | € 118,- | 6,9% | 0,561%
€ 74.000,- | € 415,- | € 199,- | 6,9% | 0,561%
€ 104.000,- | € 583,- | € 279,- | 6,9% | 0,561%
Aflossingsvrij. Voorbeelden per maand met belastingvoordeel bij 52% IB, alleen bij besteding
voor eigen woning en tuin.

DOORLOPEND KREDIET
Bedrag | Te betalen | Effectieve rente | Rente per | Theoretische
in handen | per maand | op jaarbasis | maand | looptijd
€ 24.000,- | € 140,- | 6,9% | 0,561% | 147 mnd
€ 34.000,- | € 340,- | 6,9% | 0,561% | 147 mnd
€ 54.000,- | € 540,- | 6,9% | 0,561% | 147 mnd
€ 84.000,- | € 840,- | 6,9% | 0,561% | 147 mnd
Flexwerkers die lenen? !!! Vanaf nu kan dat bij ons.

bron: naar een advertentie

1p 17 □ Bereken het totale bedrag dat aan rente betaald wordt als iemand een persoonlijke lening
van € 64.000,— afsluit met een looptijd van 180 maanden.
2p 18 □ Toon met behulp van een berekening aan dat op basis van samengestelde interest een rente
van 0,561% per maand overeenkomt met (afgerond) 6,9% per jaar.
1p 19 □ Welk verschil bestaat er tussen een persoonlijke lening en een doorlopend krediet?

200029 33 5 Lees verder

### Pagina 6

Hier is een gestructureerde analyse van de examenpagina:

1.  **Type pagina**: Opgave

2.  **Visuele elementen**:
    *   Er zijn geen grafieken, tabellen, diagrammen of figuren direct zichtbaar op deze pagina.
    *   De tekst is primair en de opmaak bestaat uit genummerde opgaven (Opgave 5 en Opgave 6) met subvragen (genummerd 20, 21, 22) en opsommingstekens voor gegeven informatie.
    *   Rechtsonder staat de tekst "Lees verder" met een kleine pijl die naar rechts wijst, wat aangeeft dat het examen verdergaat op de volgende pagina.

3.  **Wiskundig/wetenschappelijk concept**:
    *   **Opgave 5 (Financieel management/bedrijfseconomie)**:
        *   Investeringsanalyse
        *   Berekening van cashflow
        *   Netto contante waarde (NCW) / Net Present Value (NPV)
        *   Rendementseis
        *   Afschrijvingen
        *   Constante en variabele kosten
        *   Verkoopprijs en afzet
        *   Vennootschapsbelasting
    *   **Opgave 6 (Bedrijfskunde/Economie – Case study)**:
        *   Overname beslissingen (due diligence)
        *   Kosten-batenanalyse (impliciet)
        *   Personeelsmanagement (salarisschalen, CAO)
        *   Financiële analyse op basis van externe informatiebronnen (balans, resultatenrekening, prognoses, kosten- en opbrengstenoverzichten)
        *   Impact van bedrijfsovername op tarieven en personeel

4.  **Context**:
    *   **Opgave 5**: Studenten worden gevraagd om een financiële analyse van een

### Pagina 7

Volgens de CAO Kinderopvang hebben alle leidsters met een aanstelling
1 januari 2002 recht op een salarisverhoging met één schaalpunt. Eventueel nieuw aan te
stellen personeel per 1 januari 2002 wordt gesalarieerd volgens schaal 8.
23 ☐ Wat is het voordeel voor een werkgever als voor het personeel een CAO geldt?
24 ☐ Geef twee redenen waarom de leidsters bij het kindercentrum ‘Assepoester’ verschillend
worden gesalarieerd.

Met behulp van informatiebron 7 kan worden bepaald hoeveel leidsters ‘Assepoester’ per
dagdeel minimaal nodig heeft om alle kinderen van beide kindercentra op te kunnen
vangen. Bij de inzet van leidsters moeten kindercentra voldoen aan de in informatiebron 7
vermelde wettelijke eisen.
25 ☐ Toon met behulp van een berekening aan dat er minimaal zes leidsters nodig zijn als
‘Assepoester’ in 2002 de kinderen van ‘Assepoester’ en ‘Pinokkio’ wil opvangen.
26 ☐ Bereken, met behulp van informatiebron 8, de totale loonkosten van de zes leidsters voor
het kindercentrum ‘Assepoester’ voor het jaar 2002 (afronden op gehele euro’s naar boven).

In de informatiebronnen 9 en 10 wordt melding gemaakt van een 3,5% hypothecaire lening.
27 ☐ Wordt de 3,5% hypothecaire lening met behulp van annuïteiten afgelost? Motiveer het
antwoord.

In informatiebron 10 valt te lezen dat de afschrijvingsbedragen van het gebouw worden
aangewend voor de aflossing van de 3,5% hypothecaire lening.
28 ☐ Welke financiële overweging kan bij het bestuur van ‘Assepoester’ een rol gespeeld hebben
om het aflossingsplan van de hypothecaire lening te koppelen aan het aflossingsplan van
het gebouw?
29 ☐ Bepaal met behulp van informatiebron 10 de totale verwachte kosten (in gehele euro’s) voor
het kindercentrum ‘Assepoester’ voor het jaar 2002.
30 ☐ Bepaal met behulp van informatiebronnen 7 en 11 de totale verwachte opbrengsten voor het
kindercentrum in 2002 als de tarieven van de ouderbijdragen in 2002 ten opzichte van 2001
niet verhoogd worden.
31 ☐ Zal het bestuur van het kindercentrum ‘Assepoester’, rekening houdend met de gestelde eis
dat de ouderbijdragen met maximaal 5% mogen stijgen, besluiten om de kinderen van het
kindercentrum ‘Pinokkio’ per 1 januari 2002 op te vangen? Motiveer het antwoord met een
berekening.

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

200029 33 7 Lees verder

### Pagina 8

Opgave 7

In deze opgave blijft de BTW buiten beschouwing.

Een industriële onderneming die slechts één soort product vervaardigt, heeft voor 2001 de
volgende begroting opgesteld:
• begrote productie en afzet: 375.000 stuks;
• normale productie en afzet: 360.000 stuks;
• variabele kosten bij de begrote productie en afzet:
- grondstoffen: € 1.125.000 kg à € 7,50;
- directe lonen: € 150.000 uur à € 37,50;
• constante kosten: € 4.500.000,-;
• verkoopprijs: € 75,- per stuk.

4p 32 □ Bereken het begrote bedrijfsresultaat van 2001 met behulp van het begrote verkoopresultaat
en het begrote bedrijfsresultaat (zie formuleblad). Geef bij het begrote bedrijfsresultaat
aan of het resultaat voordelig of nadelig is.

Uit de nacalculatie van 2001 blijkt het volgende:
• er zijn 350.000 producten geproduceerd en verkocht tegen de begrote verkoopprijs;
• het werkelijke grondstofverbruik was 980.000 kg waarvoor € 8.775.000,- is betaald;
• het werkelijk aantal arbeidsuren was 142.500 waarvoor € 5.308.125,- is betaald;
• de constante kosten zijn overeenkomstig de begroting.

2p 33 □ Bereken het werkelijke bedrijfsresultaat van 2001 door de totale opbrengsten te
verminderen met de totale kosten.

2p 34 □ Noem naast de afzet en de verkoopprijs twee algemene oorzaken waardoor een verschil kan
ontstaan tussen een begroot en een werkelijk bedrijfsresultaat.

Einde

200029 33 8