# Eindexamen Bedrijfseconomie VWO 2002 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/bedrijfseconomie/2002/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1 (geen beschrijvende titel)

Wat kun je verwachten: Een heel kort, feitelijk antwoord, vaak het begin van een opgave.

Wat moet je kennen: Je moet een direct antwoord kunnen geven, zoals een term, een getal of een eenheid, gebaseerd op de informatie in de opgave.

Vaardigheden: Snel de juiste informatie vinden, Precies en to-the-point antwoorden, Basis bedrijfseconomische begrippen herkennen

Veelgemaakte fouten:
- Te veel informatie geven
- Het antwoord niet specifiek genoeg maken
- De vraag verkeerd lezen

### Vraag 2 – Opgave 1 (geen beschrijvende titel)

Wat kun je verwachten: Een directe vraag die een specifiek bedrijfseconomisch feit of begrip toetst.

Wat moet je kennen: De leerling moet in staat zijn om een directe vraag te beantwoorden met kennis van bedrijfseconomische basisprincipes en deze nauwkeurig toe te passen.

Vaardigheden: Informatie interpreteren, Relevante kennis toepassen, Nauwkeurig antwoorden

Veelgemaakte fouten:
- De vraag verkeerd lezen
- Onnodige informatie geven

### Vraag 3 – Opgave 1 (geen beschrijvende titel)

Wat kun je verwachten: Basisbegrip of simpele berekening.

Wat moet je kennen: De leerling moet basisbegrippen uit de bedrijfseconomie kunnen definiëren of een eenvoudige berekening kunnen uitvoeren.

Vaardigheden: Begrippenkennis, Eenvoudig rekenen, Korte, bondige formulering

Veelgemaakte fouten:
- Te lang antwoord geven
- Onnauwkeurige definities

### Vraag 4 – Opgave 1 (geen beschrijvende titel)

Wat kun je verwachten: Een vraag die een uitgebreider antwoord of een berekening met toelichting vereist binnen Opgave 1.

Wat moet je kennen: De leerling moet de diepere concepten van 'Opgave 1' beheersen en deze kunnen gebruiken om een meer uitgebreide vraag te beantwoorden, inclusief onderbouwing.

Vaardigheden: Situatie analyseren en interpreteren, Meerdere stappen logisch doorlopen, Argumentatie opbouwen of berekeningen toelichten, Conclusies trekken

Veelgemaakte fouten:
- Onvoldoende onderbouwing geven
- Stappen overslaan in de redenering of berekening
- De vraag niet volledig beantwoorden

### Vraag 5 – Opgave 1 (geen beschrijvende titel)

Wat kun je verwachten: Een direct antwoord op een concrete vraag, vaak een berekening of korte uitleg.

Wat moet je kennen: Je moet een specifiek bedrijfseconomisch concept kunnen uitleggen of een eenvoudige berekening kunnen uitvoeren. Denk aan het toepassen van een formule of het definiëren van een term.

Vaardigheden: Relevante gegevens uit de opgave halen, Basisformules of definities correct toepassen, Je antwoord kort en bondig formuleren, Nauwkeurig rekenen (indien nodig)

Veelgemaakte fouten:
- Onnodig veel tekst schrijven
- Een verkeerde formule of definitie gebruiken
- Slordigheidsfouten bij het rekenen

### Vraag 6 – Opgave 1 (geen beschrijvende titel)

Wat kun je verwachten: Een korte, gerichte vraag over een bedrijfseconomisch onderwerp.

Wat moet je kennen: De leerling moet in staat zijn om een specifieke vraag te begrijpen en hierop een correct, beknopt antwoord te formuleren op basis van algemene bedrijfseconomische kennis.

Vaardigheden: Vragen analyseren, Kernbegrippen herkennen, Beknopte antwoorden formuleren

Veelgemaakte fouten:
- Te algemeen antwoorden
- Onvolledige antwoorden geven

### Vraag 7 – Opgave 1 (geen beschrijvende titel)

Wat kun je verwachten: Directe kennisreproductie of herkenning van een bedrijfseconomisch begrip/feit.

Wat moet je kennen: De leerling moet een specifiek bedrijfseconomisch begrip of feit direct kunnen benoemen of herkennen.

Vaardigheden: Kennis reproduceren, Begrippen herkennen, Direct antwoorden

Veelgemaakte fouten:
- Onnodig uitgebreid antwoord
- Verwarring met vergelijkbare begrippen

### Vraag 8 – Opgave 1 (geen beschrijvende titel)

Wat kun je verwachten: Een zeer korte, directe vraag die een specifiek feit of term test.

Wat moet je kennen: De leerling moet een zeer specifiek feit, term of concept uit de context van 'Opgave 1' direct kunnen benoemen of herkennen. Het gaat om parate kennis die direct op te roepen is.

Vaardigheden: Parate kennis, Nauwkeurigheid, Kernachtig formuleren

Veelgemaakte fouten:
- Te veel schrijven
- Het verkeerde antwoord geven

### Vraag 9 – Opgave 9 (geen beschrijvende titel)

Wat kun je verwachten: Een korte, specifieke vraag over een basisconcept of een eenvoudige berekening.

Wat moet je kennen: De leerling moet een specifiek concept, definitie of een eenvoudige berekening uit de context van 'Opgave 9' kunnen toepassen of uitleggen. Het gaat om het correct en bondig weergeven van basiskennis.

Vaardigheden: Basiskennis bedrijfseconomie, Begrijpend lezen, Kort en bondig formuleren

Veelgemaakte fouten:
- Te algemeen antwoorden
- Onnodige details geven

### Vraag 10 – Opgave 10 (geen beschrijvende titel)

Wat kun je verwachten: Een kort, direct en correct antwoord op een specifieke vraag uit Opgave 10.

Wat moet je kennen: De leerling moet een direct antwoord kunnen geven op een specifieke vraag, mogelijk een definitie, een enkelvoudige berekening of een korte conclusie, gebaseerd op Opgave 10.

Vaardigheden: Feitenkennis, Snelheid, Gericht lezen

Veelgemaakte fouten:
- Te uitgebreid antwoord geven
- Onjuiste feitenkennis
- De vraag verkeerd lezen

### Vraag 11 – Opgave 11 (geen beschrijvende titel)

Wat kun je verwachten: Korte uitleg van een concept of beschrijving/berekening van een eenvoudige relatie.

Wat moet je kennen: De leerling moet een bedrijfseconomisch concept kort kunnen uitleggen of een eenvoudige relatie kunnen beschrijven/berekenen.

Vaardigheden: Begrippen uitleggen, Eenvoudige verbanden leggen, Kort en bondig formuleren, Eenvoudig berekenen (indien van toepassing)

Veelgemaakte fouten:
- Onvolledige uitleg
- Niet to the point zijn
- Fouten in eenvoudige berekening

### Vraag 12 – Opgave 12 (geen beschrijvende titel)

Wat kun je verwachten: Een vraag die een specifiek detail of feit uit Opgave 12 toetst.

Wat moet je kennen: Je moet specifieke informatie uit de tekst van Opgave 12 kunnen vinden en correct kunnen interpreteren voor een direct antwoord.

Vaardigheden: Nauwkeurig lezen, Specifieke informatie vinden, Direct antwoord formuleren

Veelgemaakte fouten:
- Over het antwoord heen lezen
- Details missen in de opgave

### Vraag 13 – Opgave 13 (geen beschrijvende titel)

Wat kun je verwachten: Een korte toepassing van theorie, een berekening met toelichting, of een beargumenteerd antwoord.

Wat moet je kennen: Voor deze 3-puntenvraag moet je een specifiek bedrijfseconomisch concept kunnen toepassen of een korte berekening kunnen uitvoeren. Zorg dat je de basisdefinities en formules paraat hebt.

Vaardigheden: Conceptuele kennis toepassen, Korte berekeningen uitvoeren, Logisch redeneren, Antwoord bondig formuleren

Veelgemaakte fouten:
- Onvolledige uitleg geven
- Reken- of interpretatiefouten maken
- Irrelevante informatie toevoegen

### Vraag 14 – Opgave 14 (geen beschrijvende titel)

Wat kun je verwachten: Uitgebreidere analyse, berekening of verklaring van een bedrijfseconomisch vraagstuk.

Wat moet je kennen: De leerling moet een complexer bedrijfseconomisch vraagstuk kunnen analyseren en een onderbouwde berekening of verklaring kunnen geven.

Vaardigheden: Probleemanalyse, Complexe berekeningen uitvoeren, Argumentatie opbouwen, Inzicht in bedrijfsprocessen

Veelgemaakte fouten:
- Stappen overslaan bij berekeningen
- Onvolledige argumentatie
- Niet alle gegevens gebruiken

### Vraag 15 – Opgave 15 (geen beschrijvende titel)

Wat kun je verwachten: Een specifieke vraag over Opgave 15, mogelijk een definitie, korte uitleg of berekening.

Wat moet je kennen: De leerling moet de kernbegrippen en methoden die relevant zijn voor 'Opgave 15' begrijpen en deze kunnen toepassen om de vraag te beantwoorden.

Vaardigheden: Vraagstelling analyseren, Relevante theorie toepassen, Bondig antwoord formuleren, Eventueel een korte berekening uitvoeren

Veelgemaakte fouten:
- De vraag verkeerd interpreteren
- Onvolledig antwoord geven
- Reken- of redeneerfouten maken

### Vraag 16 – Opgave 16 (geen beschrijvende titel)

Wat kun je verwachten: Een vraag die dieper inzicht of een korte uitwerking vereist, mogelijk met een berekening.

Wat moet je kennen: De leerling moet een complexere vraag kunnen beantwoorden, mogelijk door een korte uitleg te geven, een eenvoudige berekening uit te voeren of een redenering op te bouwen.

Vaardigheden: Probleemanalyse, Logisch redeneren, Argumentatie opbouwen, Berekeningen uitvoeren

Veelgemaakte fouten:
- Stappen overslaan in de redenering
- Onvoldoende onderbouwing geven
- Rekenfouten maken

### Vraag 17 – Opgave 1 (geen beschrijvende titel)

Wat kun je verwachten: Een korte, concrete definitie of benoeming van een bedrijfseconomisch element of verband.

Wat moet je kennen: Bij deze 2-puntenvraag wordt vaak gevraagd om een begrip te definiëren of een eenvoudig verband te benoemen. Zorg dat je de kern van het gevraagde direct en correct kunt weergeven.

Vaardigheden: Begrippenkennis, Korte analyse, Bondig formuleren, Essentie herkennen

Veelgemaakte fouten:
- Onjuiste of onvolledige definities geven
- Te veel irrelevante informatie opschrijven
- De vraag verkeerd interpreteren

### Vraag 18 – Opgave 1 (geen beschrijvende titel)

Wat kun je verwachten: Een beknopt en accuraat antwoord op een gerichte vraag, gebaseerd op Opgave 1.

Wat moet je kennen: De leerling moet een specifiek detail of een direct gevolg kunnen benoemen of berekenen, gerelateerd aan de informatie in Opgave 1, voor een snel en correct antwoord.

Vaardigheden: Gericht informatie zoeken, Basisbegrippen herkennen, Nauwkeurigheid

Veelgemaakte fouten:
- Over het antwoord heen lezen
- Onnodig complexe redenering
- Antwoord niet specifiek genoeg

### Vraag 19 – Opgave 1 (geen beschrijvende titel)

Wat kun je verwachten: Een gerichte vraag binnen de context van Opgave 1, vaak een korte uitleg of berekening.

Wat moet je kennen: De leerling moet in staat zijn om de context van 'Opgave 1' te doorgronden en de gevraagde informatie of berekening correct uit te voeren.

Vaardigheden: Informatie uit de opgave filteren, Relevante theorie koppelen, Bondig en correct antwoord formuleren, Eventueel een kleine berekening uitvoeren

Veelgemaakte fouten:
- Irrelevante informatie gebruiken
- De vraag niet volledig beantwoorden
- Slordigheidsfouten maken

### Vraag 20 – Opgave 1 (geen beschrijvende titel)

Wat kun je verwachten: Toepassing van een bedrijfseconomisch concept of korte berekening/verklaring binnen Opgave 1.

Wat moet je kennen: De leerling moet een specifiek bedrijfseconomisch concept kunnen toepassen of een korte berekening kunnen uitvoeren/verklaring kunnen geven, gerelateerd aan de context van Opgave 1.

Vaardigheden: Analytisch denken, Informatie interpreteren, Conceptuele kennis toepassen, Nauwkeurigheid

Veelgemaakte fouten:
- Onvolledige beantwoording
- Verkeerde interpretatie van de vraag
- Slechte onderbouwing

### Vraag 21 – Opgave 1 (geen beschrijvende titel)

Wat kun je verwachten: Een kort en direct antwoord op een specifieke vraag uit Opgave 1.

Wat moet je kennen: Je moet in staat zijn om de kerninformatie uit Opgave 1 te halen en een basisbegrip of concept uit de bedrijfseconomie kort en bondig toe te passen of te benoemen.

Vaardigheden: Informatie uit de opgave filteren, Kernachtig formuleren, Basisbegrippen herkennen en toepassen

Veelgemaakte fouten:
- Te veel irrelevante informatie geven
- De vraag te breed beantwoorden

### Vraag 22 – Opgave 1 (geen beschrijvende titel)

Wat kun je verwachten: Een berekening of korte analyse die voortbouwt op de casus, vaak later in de opgave.

Wat moet je kennen: Je moet een bedrijfseconomische berekening of analyse kunnen uitvoeren, mogelijk door informatie uit eerdere delen van de opgave te combineren.

Vaardigheden: Informatie uit de hele opgave koppelen, De juiste formules of analysemethoden kiezen, Logische stappen volgen in je redenering, Je antwoord duidelijk onderbouwen

Veelgemaakte fouten:
- Fouten uit eerdere vragen meenemen
- Niet alle benodigde gegevens gebruiken
- De vraag onvolledig beantwoorden

### Vraag 23 – Balans Dolfaan

Wat kun je verwachten: Een vraag over een specifieke post, kenmerk of basisprincipe van de balans van Dolfaan.

Wat moet je kennen: De leerling moet de opbouw van een balans begrijpen en specifieke posten of kenmerken van de balans van Dolfaan kunnen identificeren of benoemen. Dit vereist inzicht in de balansstructuur.

Vaardigheden: Balans lezen en interpreteren, Begrippen rondom de balans herkennen, Eenvoudige analyse van balansposten

Veelgemaakte fouten:
- Activa en passiva verwarren
- Niet alle relevante informatie uit de balans halen

### Vraag 24 – Opgave 24 (geen beschrijvende titel)

Wat kun je verwachten: Analyse en onderbouwde beantwoording van een bedrijfseconomisch vraagstuk (3 punten).

Wat moet je kennen: De leerling moet een bedrijfseconomisch vraagstuk kunnen analyseren en een correcte, onderbouwde oplossing kunnen formuleren, mogelijk inclusief een berekening.

Vaardigheden: Probleemanalyse, Conceptuele kennis toepassen, Berekenen (indien van toepassing), Argumenteren

Veelgemaakte fouten:
- Onvolledig antwoord
- Fouten in berekening of redenering
- Niet alle aspecten van de vraag behandeld

### Vraag 25 – Opgave 25 (geen beschrijvende titel)

Wat kun je verwachten: Een directe vraag over een basisbegrip of een simpele berekening.

Wat moet je kennen: De leerling moet basiskennis van bedrijfseconomische concepten kunnen toepassen en een direct antwoord kunnen formuleren op een specifieke vraag.

Vaardigheden: Feitenkennis toepassen, Korte, bondige antwoorden formuleren, Vraagstelling analyseren

Veelgemaakte fouten:
- Te uitgebreid antwoorden
- Onnodige informatie geven
- De vraag verkeerd interpreteren

### Vraag 26 – Opgave 26 (geen beschrijvende titel)

Wat kun je verwachten: Een korte toepassing van theorie, een berekening met toelichting, of een beargumenteerd antwoord.

Wat moet je kennen: Voor deze 3-puntenvraag is het belangrijk dat je een bedrijfseconomisch principe kunt toepassen in een gegeven situatie of een korte redenering kunt opzetten. Denk aan oorzaak-gevolg relaties.

Vaardigheden: Theorie toepassen, Logisch redeneren, Korte berekening uitvoeren, Conclusie trekken

Veelgemaakte fouten:
- Onvolledige argumentatie
- Verkeerde aannames doen
- Reken- of interpretatiefouten

### Vraag 27 – Opgave 27 (geen beschrijvende titel)

Wat kun je verwachten: Een beknopt en precies antwoord op een specifieke vraag uit Opgave 27.

Wat moet je kennen: Je moet in staat zijn om een specifiek detail of begrip uit Opgave 27 te identificeren en dit nauwkeurig te benoemen of kort toe te lichten. Het antwoord moet direct en to-the-point zijn.

Vaardigheden: Specifieke informatie lokaliseren, Nauwkeurig en beknopt formuleren, Relevante bedrijfseconomische termen gebruiken

Veelgemaakte fouten:
- Te algemeen antwoorden
- De vraag verkeerd interpreteren of een ander antwoord geven dan gevraagd

### Vraag 28 – Balans Dolfaan

Wat kun je verwachten: Een uitgebreide vraag over de balans van Dolfaan, mogelijk met berekeningen of aanpassingen.

Wat moet je kennen: De leerling moet de structuur en functie van een balans begrijpen en in staat zijn om balansposten te interpreteren, te berekenen of aan te passen. Kennis van activa, passiva en hun onderlinge relaties is essentieel.

Vaardigheden: Balansanalyse, Cijfermatig inzicht, Boekhoudkundige principes toepassen, Logisch redeneren

Veelgemaakte fouten:
- Activa en passiva verwarren
- Fouten maken bij berekeningen
- Niet alle relevante posten meenemen

### Vraag 29 – Opgave 29 (geen beschrijvende titel)

Wat kun je verwachten: Een gestructureerd antwoord, mogelijk met een korte berekening of een onderbouwde uitleg.

Wat moet je kennen: Voor deze vraag moet je waarschijnlijk een bedrijfseconomisch concept uitleggen, een kleine berekening uitvoeren, of een verband tussen twee elementen uit Opgave 29 duidelijk maken. Een gestructureerd antwoord is belangrijk.

Vaardigheden: Gegevens uit de opgave interpreteren, Logisch redeneren en argumenteren, Stapsgewijs een antwoord opbouwen, Bedrijfseconomische formules/principes toepassen

Veelgemaakte fouten:
- Onvolledige uitleg of berekening
- Stappen in je redenering overslaan
- Geen duidelijke conclusie trekken

### Vraag 30 – Opgave 30 (geen beschrijvende titel)

Wat kun je verwachten: Een korte, directe vraag over een basisbegrip of een simpele berekening.

Wat moet je kennen: De leerling moet een basisbegrip of een specifieke term uit de bedrijfseconomie kunnen definiëren of een eenvoudige berekening kunnen uitvoeren. Dit kan een directe kennisvraag zijn.

Vaardigheden: Definiëren van begrippen, Eenvoudig rekenen, Kennis reproduceren

Veelgemaakte fouten:
- Onvolledige definitie geven
- Termen verwarren

### Vraag 31 – Balans Dolfaan

Wat kun je verwachten: Analyse of berekening gerelateerd aan de balans van Dolfaan.

Wat moet je kennen: De leerling moet de opbouw en functie van een balans begrijpen en specifieke posten kunnen interpreteren of berekenen.

Vaardigheden: Balansanalyse, Rekenvaardigheid, Inzicht in activa/passiva, Financiële posten herkennen

Veelgemaakte fouten:
- Activa en passiva verwarren
- Foutieve interpretatie van balansposten
- Rekenfouten

### Vraag 32 – Opgave 1 (geen beschrijvende titel)

Wat kun je verwachten: Een uitgebreide vraag die een gedetailleerde berekening of een onderbouwd antwoord vereist.

Wat moet je kennen: De leerling moet een complexere berekening kunnen uitvoeren, meerdere stappen kunnen combineren, of een uitgebreid antwoord met onderbouwing kunnen formuleren. Dit vraagt om dieper inzicht en analyse.

Vaardigheden: Analyseren van complexe vraagstukken, Meerstapsberekeningen uitvoeren, Argumenteren en onderbouwen, Relevante gegevens selecteren

Veelgemaakte fouten:
- Stappen overslaan in de berekening
- Onvolledige onderbouwing geven
- Niet alle aspecten van de vraag beantwoorden

### Vraag 33 – Opgave 1 (geen beschrijvende titel)

Wat kun je verwachten: Een complexe vraag die een gedetailleerde berekening, analyse of uitleg vraagt.

Wat moet je kennen: Je moet meerdere stappen kunnen uitvoeren, gegevens analyseren en een uitgebreid antwoord (berekening of uitleg) kunnen geven op basis van Opgave 1.

Vaardigheden: Gegevens analyseren, Meerstapsberekeningen uitvoeren, Logisch redeneren, Uitgebreid antwoord formuleren

Veelgemaakte fouten:
- Stappen overslaan in de berekening/uitleg
- Onvolledige argumentatie
- Rekenfouten maken

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
Voorbereidend
Wetenschappelijk
Onderwijs
20 02
Tijd vak 1
Maandag 27 mei
9.00-12.00 uur
Management & Organisatie (nieuwe stijl)
Voor dit examen zijn maximaal 74 punten te
behalen; het examen bestaat uit 33 vragen.
Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel
punten met een goed antwoord kunnen
worden.
Bij dit examen hoort een boekje met informatie
inclusief een formuleblad.
Voor de uitwerking van de vragen 5 en 33 is een
bijlage toegevoegd.
Als bij een vraag een verklaring, uitleg of
berekening gevraagd wordt, worden aan het
antwoord meestal geen punten toegekend als
deze verklaring, uitleg of berekening
ontbreekt.
Geef niet meer antwoorden (redenen,
voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld twee redener worden
gevraagd en je geeft er meer dan twee redenen,
dan worden alleen de eerste twee in de
beoordeling meegeteld.
200018 33
Begin

### Pagina 2

Opgave 1

Michael Page is een wervings- en selectiebureau. Namens een bepaalde opdrachtgever is dit
bureau op zoek naar personeel.

Manager Performance Reporting
...organisatorisch sterke coach en analyticus...

Onze opdrachtgever, gevestigd in de regio Eindhoven, behoort binnen de beleggingswereld
tot de grootste en meest vooraanstaande organisaties. Het belegd vermogen bedraagt ruim
€ 17 miljard en in totaal zijn er 170 personen werkzaam. Tijdnemende complexiteit van
markten en producten, een gezonde groei van haar cliëntenportefeuille en een toenemende
behoefte naar gedetailleerde up to date informatie, kenmerken de organisatie en vragen om
verdere professionalisering.

[FIGUUR: een grijs rechthoekig blok]

Geïnteresseerde kandidaten kunnen hun curriculum vitae met begeleidend schrijven, onder
vermelding van referentienummer LH/71564, bij voorkeur zenden per e-mail:
lionhuijzers@michaelpage.com of sturen naar Michael Page Finance, Postbus 765, 5600 AT
Eindhoven, t.a.v. Lion W.P.A. Huijers. Voor nadere informatie kunt u met hem contact
opnemen, telefoon: 040-2433735.

Michael Page

F I N A N C E

www.michaelpage.nl

Australië · China · Frankrijk · Duitsland · Hong Kong · Italië · Nederland · Nieuw-Zeeland ·

Singapore · Spanje · Groot-Brittannië · VS

bron: NRC, 17 februari 2001

1p 1 $\Box$ Uit de advertentie blijkt dat de opdrachtgever voor het lezerspubliek anoniem wil zijn.
Noem een reden waarom een opdrachtgever anoniem wil zijn.

Naast anonimiteit en kostenoverwegingen zijn er voor de opdrachtgever andere redenen om
een wervings- en selectiebureau in te schakelen.
2p 2 $\Box$ Noem twee andere redenen om een wervings- en selectiebureau in te schakelen in plaats van
zelf personeel te selecteren en te werven.

Behalve het inschakelen van een wervings- en selectiebureau en het werven van hoog
opgeleid personeel door het zelf plaatsen van advertenties, zijn er nog andere
wervingsmethoden.
1p 3 $\Box$ Noem nog een andere wervingsmethode.

200018 33 2 Lees verder


### Pagina 3

Opgaaf 2
Brughel N.V. heeft voor de financiering van haar activa gebruik gemaakt van een 6%
hypothecaire lening en een 7% onderhandse lening.

Van de 6% hypothecaire lening is het volgende gegeven:
- jaarlijks op 1 januari wordt de interest achteraf betaald. Tevens wordt op deze datum
€ 50.000,- afgelost;
- na de aflossing op 1 januari 2001 bedraagt de schuld € 800.000,-.

Van de 7% onderhandse lening is het volgende bekend:
- de 7% onderhandse lening wordt afgelost met gelijkblijvende annuïteiten van € 47.196,-;
- de betaling van deze annuïteit vindt jaarlijks plaats op 31 december;
- op 31 december 2001 bedraagt de schuld na betaling van de annuïteit € 429.857,-.

2p 4 Bereken de uitgaven in 2002 die verbonden zijn aan de 6% hypothecaire lening.
3p 5 Vul op de bijlage behorende bij deze vraag, het aflossingsplan van de 7% onderhandse
lening in voor de jaren 2002 tot en met 2004 (alle bedragen mogen afgerond worden op
gehele euro's).
2p 6 Bereken het totale bedrag dat op de resultatenbegroting van 2002 van Brughel N.V. vermeld
wordt in verband met de 6% hypothecaire lening en de 7% onderhandse lening.

Opgaaf 3

Bij deze opgave horen vier informatiebronnen. In informatiebron 1 zijn de leenemogelijkheden bij
Mercedes-Benz opgenomen. In informatiebron 2 staat de door Taxa B.V. aangevraagde offerte van
Mercedes-Benz. Deze offerte omvat 2 pagina's. In informatiebron 3 staat de indeling van de balans van
Taxa B.V. en in informatiebron 4 zijn die delen van de prijslijsten van Mercedes-Benz opgenomen die
voor Taxa B.V. van belang zijn.

Taxa B.V. is een taxiondeming in Alkmaar die zich niet alleen bezighoudt met het reguliere
VIP-vervoer, maar ook met VIP-vervoer, koeriersdiensten en patiëntenvervoer op maat.
Bij het patiëntenvervoer worden de patiënten thuis opgehaald, naar het ziekenhuis
gebracht en na behandeling weer thuisgebracht.
Voor het patiëntenvervoer heeft Taxa B.V. een contract afgesloten met particuliere
ziektekostenverzekeraar. Dit contract levert zoveel extra werk op, dat het aantal taxiauto's met
(voorlopig) één wordt uitgebreid. Ook het aantal taxichauffeurs dat voor Taxa B.V. werkzaam is
zal moeten worden uitgebreid.

Alle taxichauffeurs zijn bij Taxa B.V. in vaste dienst en voor hen gelden een aantal ,,huisregels”.
Zo dienen alle taxichauffeurs (zowel de mannelijke als de vrouwelijke) tijdens hun werk een
driedelig pak te dragen. De mannen dragen daarbij een stropdas, de vrouwen een sjaal. Ook geldt
er een algeheel verbod voor mannelijke taxichauffeurs om oorringen te dragen. Vrouwelijke
taxichauffeurs mogen wel oorringen dragen, maar evenals hun mannelijke collega's geen zichtbare
piercings.
In verband met de - toch al hoge - constante kosten van de onderneming wil de directie van
Taxa B.V. liever geen nieuwe taxichauffeurs in vaste dienst nemen. De contracten die Taxa B.V.
nieuwe taxichauffeurs wil voorleggen,

### Pagina 4

Van de Mercedes-Benz-dealer heeft Taxa B.V. een brochure ontvangen over de
mogelijkheden van leasing (zie informatiebron 1) en een offerte voor een overeenkomst op
basis van netto financiële leasing (zie informatiebron 2).
2p 9 Zal, uitgaande van een looptijd van het contract, `Mercedes-Benz Leasing Nederland B.V.'
bij `operationele service leasing' een hoger of een lager maandelijks leasetarief in rekening
brengen dan bij `netto financiële leasing'? Motiveer het antwoord.
1p 10 Wie draagt het risico van economische veroudering bij netto financiële leasing?
1p 11 Waarin verschilt de in informatiebron 1 opgenomen netto operationele leasing van
huurkoop?
1p 12 Verklaar waarom Mercedes-Benz Leasing B.V. in deze offerte geen BTW heeft opgenomen.
3p 13 Noem drie posten die op de balans van Taxa B.V. (zie informatiebron 3) vermeld staan, die
door het sluiten van een overeenkomst op basis van een netto-financiële leasing in waarde
veranderen. Motiveer het antwoord.
Een taxionderneming is de overheid vrijgesteld van Belasting Particuliere
Motorvoertuigen (= BPM) indien een taxi wordt geleasd, dient de leasemaatschappij de
BPM aan de belastingdienst af te dragen. De leasemaatschappij brengt de BPM bij de
taxionderneming in rekening en de taxionderneming vordert de BPM terug van de
belastingdienst. Meestal brengt de leasemaatschappij de BPM bij de taxionderneming in
rekening op het moment dat de taxionderneming de BPM kan terugvorderen.

Hetzelfde type (Elegance) taxi, inclusief de bijkomende opties/accessoires, waarvoor de
offerte is ontvangen, kan ook worden gekocht. Van de dealer is een prijslijst van de diverse
4p 14 typen Elegance en van de extra opties/accessoires ontvangen (zie informatiebron 4).
Bereken het bedrag exclusief BTW dat Taxa B.V. moet betalen aan de dealer indien
Taxa B.V. de auto koopt, van het type en uitvoering zoals die beschreven is in de offerte op
basis van netto financiële leasing.

Om een vergelijking te maken of een nieuwe taxi auto moet worden gekocht of geleasd,
worden de maandelijkse lasten van netto financiële leasing vergeleken met de som van de
afschrijvingskosten van de taxauto en de interestkosten in verband met de financiering van
de taxauto bij aankoop.
Taxa B.V. gaat uit van de volgende veronderstellingen:
• de gebruiksduur (economische levensduur) van een taxi auto is 4 jaar;
• de taxauto wordt afgeschreven met gelijke maandbedragen;
• de geschatte restwaarde van de taxauto bedraagt € 6.000,- exclusief BTW;
• door aankoop van de taxauto stijgen de jaarlijkse interestkosten van Taxa B.V. tijdens de
gebruiksduur van de taxauto met gemiddeld € 2.400,-.
2p 15 Bereken de maandelijkse afschrijvingskosten van de taxauto indien Taxa B.V. deze zou
kopen.
2p 16 Zal Taxa B.V. op grond van kostenoverwegingen de taxauto kopen of leasen op basis van
netto financiële leasing? Motiveer het antwoord met behulp van een berekening.

200018 33 4 Lees verder

### Pagina 5

Opgave 4

EXAMEN? Ambrazin helpt!

Opzien tegen examens is een soort onzekerheid die veroorzaakt wordt door het gevoel dat je denkt geen grip op de situatie te hebben. Je hebt ontzettend goed je grote lijnen wat er van je verwacht wordt ook alsof je hoofd overloopt met kennis en feiten die je in de les hebben. Immers, je moet alles tijdig en paraat hebben. En daar zit 'm nou net de kneep. Je moet gen- gen dat je bij de les blijft, nietwaar? Maar soms ontkom je er niet aan dat het inwendig onrustig begint te kriebelen, dat je
niet aan dat het inwendig onrustig begint te kriebelen, dat je er niet aan dat het inwendig onrustig begint te kriebelen, dat je
AMBRAZIN van BLOEM:
✓ bij exameninspanning
✓ indien men tegen examens opziet
✓ voor een beter geheugen
✓ voor betere leerprestaties
✓ om geconcentreerd te blijven
✓ geeft geestelijke rust en innerlijke harmonie
[FIGUUR: Foto van een jongeman met een pet op, lachend]
AMBRAZIN bevat 25 belangrijke mineralen die gunstig zijn voor een
waardebon goede geestelijke
AMBRAZIN
balans
Houdt je bij de les!
1 verpakking à 75 tabletten $f$ 13,95
Verp. à 150 tabl. $f$ 22,95
NU
2 verpakkingen à 150 stuks $f$ 45,90
NU $f$ 37,50
MAXIMAAL VOORDEEL $f$ 8,40
geldig tot 3 weken na verspreiding

bron: folder ,,natuurlijk beter met Bloem"

Het bovenstaande is overgenomen uit een door fabrikant Bloem uitgebrachte reclamefolder die in Nederland huis-aan-huis is verspreid. Alle kosten van de folder komen voor rekening van de fabrikant. In deze folder zijn dan ook uitsluitend ,,gezondheidsproducten" van deze fabrikant opgenomen. Een van deze producten is ,,Ambrazin", een middel tegen
examenvrees.

2p 17 ☐ Welke vorm van marketingstrategie past fabrikant Bloem toe door het uitgeven en verspreiden van de folder? Motiveer het antwoord.
1p 18 ☐ Tot welk onderdeel van de marketingmix wordt het merkenbeleid gerekend?
2p 19 ☐ Toon aan dat Bloem maakt van pullstrategie.

200018 33
5
Lees verder


### Pagina 6

Opgave 5

De industriële onderneming Gelei B.V. heeft de verkoopprijs van haar product voor 2001 als volgt vastgesteld:

materiaalkosten: 10 kg à € 6,- per kg € 60,00
loonkosten: 0,3 uur à € 25,- per uur € 7,50
indirecte fabricagekosten: 0,5 machine-uur à € 40,- per uur € 20,00
fabricagekostprijs € 87,50
variabele verkoopkosten € 7,50
commerciële kostprijs € 95,00
winstopslag € 25,00
verkoopprijs per stuk exclusief BTW € 120,00
BTW 19% € 22,80
verkoopprijs per stuk inclusief BTW € 142,80

Het machine-urtarief bestaat uit:
variabele machinekosten € 10,-;
constante machinekosten € 30,-.

De normale productie en afzet zijn 6.000 stuks per jaar. De verwachte productie en afzet voor 2001 zijn 5.500 stuks. Voor 2001 bedraagt het verwachte positieve bedrijfsresultaat € 130.000,-.

In de nacalculatie van 2001 staan de volgende gegevens:
• werkelijke productie en werkelijke afzet: 5.000 stuks;
• materiaal: verbruik 51.000 kg, waarvoor € 311.100,- is betaald;
• loon: het aantal arbeidsuren is 1.440 uur geweest waarvoor € 38.400,- is betaald;
• werkelijke indirecte fabricagekosten: € 104.600,-;
• werkelijk aantal machine-uren: 2.500.

2p 20 Bereken voor 2001 het prijsverschil op de materiaalkosten. Vermeld of dit verschil voordelig of nadelig is (zie formuleblad).

2p 21 Bereken het efficiencyverschil op de loonkosten. Vermeld of dit verschil voordelig of nadelig is (zie formuleblad).

2p 22 Bereken het bezettingsresultaat op de indirecte fabricagekosten. Vermeld of dit resultaat voordelig of nadelig is (zie formuleblad).

200018 33 6 Lees verder


### Pagina 7

Opgave 6

Bij deze opgave horen vier informatiebronnen, de informatiebronnen 5 tot en met 8. In de informatiebronnen 5, 6 en 7 zijn grafieken opgenomen betreffende de printer PM 346. In informatiebron 5 is de gerealiseerde afzet van 1996 tot en met 2001 en de verwachte afzet van de gerealiseerde en verwachte jarenomzet op schaal opgenomen. Informatiebron 6 bevat voor dezelfde perioden een grafiek betreffende de verwachte jaaromzet. In informatiebron 7 is de break-evenafzet voor 2002 grafisch bepaald. In informatiebron 8 staan gegevens betreffende een onderzoek naar de mogelijkheid om de printer PM 346 in 2002 te herpositioneren op de markt.

In deze opgave wordt ervan uitgegaan dat het prijspeil van de productiekosten in de periode 1996–2004 niet verandert. In deze opgave blijft de BTW buiten beschouwing.

Onderneming Presto m is producent van diverse soorten printers. Prestom heeft in de jaren 1996–1999 een flinke groei doorgemaakt, veroorzaakt door het succes van de printer PM 346. De printer PM 346 werd, nadat het product werd gepatenteerd, op de markt gebracht om de
verliesgevende type PM 235 te vervangen.
Voor 1996, het introductiejaar van de printer PM 346, werd een afzet verwacht van 2.500 printers.
Uiteindelijk werden in 1996 10.000 printers PM 346 verkocht.
Het succes van de printer PM 346 zorgde in 1996 voor een aantal problemen die binnen de
onderneming moesten worden opgelost.
1p 23 Geef een voorbeeld van een logistiek probleem dat Presto m in 1996 heeft moeten oplossen dat veroorzaakt werd door het succes van de printer PM 346.

Prestom heeft vanaf het op de markt brengen van de printer PM 346 voor deze printer een bepaalde prijs politiek gevoerd.
3p 24 Bereken met behulp van informatiebron 5 en 6 de verkoopprijs van de printer PM 346 die Presto m jaarlijks heeft vastgesteld in de periode 1996–2001.
1p 25 Welke prijs politiek kan Presto m in de periode 1996–2001 voor de printer PM 346 gevoerd hebben? Motiveer het antwoord.

Uit informatiebron 7 valt af te leiden dat bij een verwachte afzet van 25.000 printers PM 346 in 2002 de verwachte totale kosten in dat jaar € 2.000.000,- zijn.
3p 26 Toon dit aan met behulp van een berekening.
2p 27 Bereken de constante en de variabele kosten per printer PM 346, uitgaande van een normale productie van 25.000 printers PM 346 per jaar.
2p 28 Bepaal door middel van een berekening de break-evenafzet in 2002 van de printer PM 346 (zie formuleblad).

Uit informatiebronnen 5 en 6 valt ook af te leiden dat de printer PM 346 in 2002 terecht zal komen in de eindfase van de levenscyclus. De directie wil de printer PM 346 door kleine technische aanpassingen gaan herpositioneren op de markt omdat de afdeling Research en Development kenbaar heeft gemaakt dat in 2005 een acceptabele opvolger (de PM 450) ontwikkeld is.
De directie heeft in november 2001 een adviesbureau in de arm genomen met de

### Pagina 8

Opgave 7
Handelsonderneming Dolfaan heeft de volgende balans per 1 april 2002 opgesteld.

[FIGUUR: Balans Dolfaan 1 april 2002 met debet- en creditposten]

Debet
Gebouwen € 500.000,-
Inventaris € 150.000,-
Voorraad € 90.000,-
Debiteuren € 178.500,-
Te vorderen BTW € 51.300,-
Liquide middelen € 20.200,-
€ 990.000,-

Credit
Eigen vermogen € 223.850,-
6% Hypothecaire lening € 400.000,-
8% Onderhandse lening € 100.000,-
Voorzieningen € 20.000,-
Te betalen BTW € 85.500,-
Crediteur Slepijn € 160.650,-
€ 990.000,-

Overige gegevens Dolfaan.
Handelsonderneming Dolfaan is een filiaalbedrijf van onderneming Slepijn. Dolfaan betrekt
haar goederen uitsluitend via onderneming Slepijn.
Slepijn stelt voor al haar goederen consumentenprijzen vast die door Dolfaan worden
overgenomen. Voor alle goederen dient Dolfaan aan Slepijn een prijs te betalen die 40%
onder de vastgestelde consumentenprijs exclusief BTW ligt.
De BTW op alle ingekochte en verkochte goederen is 19%.

Handelsonderneming Dolfaan wil voor het tweede kwartaal van 2002 een
liquiditeitsbegroting opstellen, waarbij rekening dient te worden gehouden met de volgende
gegevens:
• alle inkopen en verkopen zijn regelmatig over de maanden van het kwartaal verdeeld;
• alle inkopen en verkopen vinden op rekening plaats;
• het verstrekte leverancierskrediet bedraagt 1 maand;
• het genoten leverancierskrediet bedraagt 1,5 maand;
• in het tweede kwartaal verwacht Dolfaan een omzet van € 630.000,- exclusief BTW;
• in het tweede kwartaal bedraagt de verwachte voorraadwaarde € 72.000,-;
• in het tweede kwartaal vindt de afdracht plaats van de over het eerste kwartaal
verschuldigde BTW;
• op 1 mei wordt op de 6% hypothecaire lening € 100.000,- afgelost, tevens
datum de interest over het afgelopen halfjaar betaald;
• de afschrijvingskosten op de gebouwen en machines bedragen 2% per kwartaal;
• maandelijks voegt de onderneming € 1.000,- toe aan de voorziening onderhoud;
• de overige uitgaven bedragen € 20.000,-.

3p 32
Bereken het bedrag inclusief BTW, dat Dolfaan aan Slepijn moet betalen in verband met de
door Slepijn in het tweede kwartaal van 2002 geleverde goederen.

6p 33
Stel voor handelsonderneming Dolfaan voor het tweede kwartaal van 2002 een
liquiditeitsbegroting op. Maak daarbij gebruik van de bijlage die bij deze vraag hoort.

Einde

200018 33