# Eindexamen Aardrijkskunde VWO 2018 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/aardrijkskunde/2018/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 2 – Opgave 2 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 4 – Opgave 4 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 6 – Opgave 6 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 7 – Opgave 7 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 9 – Opgave 9 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 10 – Opgave 10 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 11 – Opgave 11 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 12 – Opgave 12 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 13 – Opgave 13 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 14 – Opgave 14 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 15 – Opgave 15 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 16 – Opgave 16 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 17 – Opgave 17 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 18 – Opgave 18 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 19 – Opgave 19 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 20 – Opgave 20 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 21 – Opgave 21 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 22 – Opgave 22 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 23 – Opgave 23 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 24 – Opgave 24 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 25 – Opgave 25 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 26 – Opgave 26 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 27 – Opgave 27 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 28 – Opgave 28 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 29 – Opgave 29 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 30 – Opgave 30 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 31 – Opgave 31 (geen beschrijvende titel)

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
2018
tijdvak 1
donderdag 24 mei
9.00 - 12.00 uur
aardrijkskunde
Bij dit examen hoort een bijlage.
Gebruik De Grote Bosatlas, 54e druk.

Dit examen bestaat uit 31 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 64 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald
kunnen worden.
Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord
meestal geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt.

Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer dan twee
redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld.

VW-0131-a-18-1-o

### Pagina 2

Wereld
Opgave 1 - Migratie wereldwijd
Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen.
Gebruik de bronnen 1 en 2.
Hieronder staan twee beweringen.
a De drie macroregio's die samen de triade vormen hebben alle drie een positief migratiesaldo.
b Bij migratie speelt afstandsverval een belangrijke rol.
2p 1 Noteer op je antwoordblad de letters a en b en zet erachter of de bewering juist of onjuist is. Onderbouw elke keuze met behulp van de bronnen.
De migratiestroom van Latijns-Amerika naar Noord-Amerika (zie bron 1) is vooral te verklaren vanuit één dimensie. Bij de migratie binnen Afrika speelt ook een andere dimensie een belangrijke rol.
2p 2 Geef aan
– vanuit welke dimensie de migratiestroom van Latijns-Amerika naar Noord-Amerika vooral te verklaren is;
– welke andere dimensie bij de migratie binnen Afrika ook een belangrijke rol speelt.
Gebruik de atlas.
Zowel vanuit Zuid-Azië als vanuit Afrika gaat een omvangrijke migratiestroom naar Europa (zie bron 1). Migranten uit Zuid-Azië gaan vooral naar één Europees land, terwijl migranten uit Afrika naar verschillende Europese landen gaan.
2p 3 Beredeneer het ontstaan van dit verschil.
Betrek in je redenering het Europese land waar migranten uit Zuid-Azië vooral naar toe gaan.
Bron 1 toont nauwelijks migratie binnen Oost-Azië. Dat komt doordat de gebruikte gegevens zijn verzameld op het schaalniveau van landen. Wanneer de gegevens op een ander schaalniveau verzameld worden, ontstaat een ander beeld van de migratie binnen Oost-Azië.
2p 4 Beredeneer welk beeld van de migratie binnen Oost-Azië dan ontstaat.
VW-0131-a-18-1-o 2 / 9 lees verder ►►►

### Pagina 3

Opgave 2 - Het einde van de bloeddiamant?

Bestudeer de bronnen 1 tot en met 3 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen.

Gebruik bron 1.
2p 5 Toon aan dat in de diamantindustrie op twee verschillende schaalniveaus sprake is van een centrum-periferieverhouding.

Gebruik de kaartbladen DE WERELD.
In zowel Botswana als de Democratische Republiek Congo worden diamanten gewonnen. Toch is tussen deze twee landen een groot welvaartsverschil ontstaan.
2p 6 Beredeeneer vanuit de politieke dimensie het ontstaan van dit welvaartsverschil.

Gebruik bron 2.
Antwerpen, Johannesburg, New York en Tel Aviv zijn altijd al belangrijke centra in de diamanthandel geweest. De andere drie steden in bron 2 zijn pas de laatste decennia uitgegroeid tot belangrijke centra in de diamanthandel.
3p 7 Geef
- twee redenen waarom de andere drie steden in bron 2 pas de laatste decennia zijn uitgegroeid tot belangrijke centra in de diamanthandel;
- de reden waarom Johannesburg altijd al een belangrijk centrum in de diamanthandel is geweest.

Gebruik bron 3.
In deze bron worden afspraken genoemd die een groot aantal landen met elkaar hebben gemaakt over de diamanthandel.
2p 8 Geef aan
- waarom inwoners van landen met een grote afzetmarkt bij hun regering aandringen op deze afspraken;
- welk politiek voordeel het maken van deze afspraken heeft voor regeringen van landen als de Democratische Republiek Congo en Sierra Leone.

VW-0131-a-18-1-o 3 / 9 lees verder ► ► ►

### Pagina 4

Aarde

Opgave 3 – Een geologische Tour de France

Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave
horen.

Gebruik de bronnen 1 en 2 en de atlas.
De Tour de France is een wielerwedstrijd van drie weken dwars door
Frankrijk. De profielen van de vijf etappes a tot en met e uit bron 2 horen
bij de locaties 1 tot en met 5 uit bron 1.
Neem de cijfers 1 tot en met 5 uit bron 1 over op je antwoordblad.
Zet achter elk cijfer de letter van de juiste etappe uit bron 2.
2p 9

Gebruik kaartblad 76.
De Tour de France gaat bijna elk jaar door de Pyreneeën en soms ook
door de Vogezen.
Geef met behulp van de theorie over de platentektoniek aan op welke
wijze
de Pyreneeën zijn gevormd;
de Vogezen zijn gevormd.
2p 10
In Bretagne rijden de wielrenners door het Armorikaans Massief. Hier ligt
het dieptegesteente graniet aan het aardoppervlak.
Geef aan op welke wijze
dit graniet is gevormd;
dit graniet aan het aardoppervlak is komen te liggen.
2p 11

Gebruik atlastaart 76A.
De Tour de France eindigt elk jaar op de Champs-Élysées in Parijs. Deze
stad ligt in het midden van het Bekken van Parijs.
Beschrijf het spreidingspatroon van de ouderdom van de gesteenten in
het Bekken van Parijs.
Leg uit op welke wijze dit spreidingspatroon is ontstaan.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
3p 12

VW-0131-a-18-1-0 4 / 9 lees verder

### Pagina 5

Opgave 4 - Water in het Midden-Oosten
Gebruik kaartblad 147.
De beschikbare hoeveelheid zoet water afkomstig uit neerslag neemt de
komende decennia in het hele Midden-Oosten af. Voor Irak wordt echter
in 2050 geen waterschaarste verwacht. De zoetwatervoorziening van Irak
is wel kwetsbaar.
2p 13 Geef aan waarom
- voor Irak geen waterschaarste wordt verwacht;
- de zoetwatervoorziening van Irak wel kwetsbaar is.
Gebruik de atlas.
Op het Arabisch Schiereiland valt in het zuidwesten vrijwel alleen in de
zomermaanden neerslag.
2p 14 Beschrijf met behulp van de ligging van luchtdrukgebieden in de
zomermaanden de wijze waarop daar neerslag ontstaat.
Gebruik at1askaart 147F.
Op deze at1askaart staan vier mogelijke manieren waarop Saudi-Arabië
aan zoet water kan komen. Eén van die manieren is watertransport vanuit
andere gebieden.
3p 15 Noteer de andere drie mogelijke manieren op je antwoordblad.
Geef aan
- welke van deze drie manieren op langere termijn voor heel
Saudi-Arabië het meest geschikt is om aan zoet water te komen;
- waarom die andere twee manieren minder kansrijk zijn.
De wederzijdse beïnvloeding tussen mens en natuur kan juist in het
Midden-Oosten leiden tot landdegradatie.
2p 16 Noteer twee vormen van landdegradatie die in het Midden-Oosten veel
voorkomen op je antwoordblad.
Geef voor elke vorm aan op welke wijze de wisselwerking tussen mens en
natuur leidt tot deze vorm van landdegradatie.
VW-0131-a-18-1-0
5/9
lees verder ► ►►

### Pagina 6

Zuidoost-Azië
Opgave 5 – Natuurrampen in Zuidoost-Azië
Bestudeer bron 1 uit het bronnenboekje die bij deze opgave hoort.
Gebruik de atlas.
Een van de grootste natuurrampen die zich in Zuidoost-Azië heeft
voorgedaan was de tsunami van Aceh (Indonesië) in 2004.
2p 17 Beschrijf de wijze waarop deze tsunami ontstond. Betrek in je antwoord
– de plaattektonische situatie bij Sumatra;
– de oorzaak van het hoger worden van de golf toen die de kust
bereikte.

Een vulkaanuitbarsting zoals die van de Pinatubo op de Filipijnen in 1991
leidde tot een veel kleiner aantal slachtoffers dan de tsunami van Aceh in
2004.
2p 18 Geef twee oorzaken waardoor bij een vulkaanuitbarsting meestal minder
slachtoffers vallen dan bij een tsunami.

Gebruik bron 1 en kaartblad 228.
In Zuidoost-Azië heeft in 2008 een grote natuurramp plaatsgevonden
waarbij, net als bij de tsunami van Aceh in 2004, ook meer dan
100.000 dodelijke slachtoffers vielen. Het verwijderen van de mangroven
heeft bijgedragen aan het grote aantal slachtoffers van beide rampen.
2p 19 Geef aan
– in welk land in Zuidoost-Azië deze andere grote natuurramp heeft
plaatsgevonden;
– op welke manier het verwijderen van de mangroven heeft bijgedragen
aan het grote aantal slachtoffers van beide rampen.

Delta's in Zuidoost-Azië worden door klimaatverandering kwetsbaarder
voor overstromingen. Niet alleen de gebieden die direct aan zee grenzen,
maar ook gebieden verder landinwaarts in delta's worden kwetsbaarder.
Leg uit dat door klimaatverandering ook gebieden verder landinwaarts in
2p 20 delta's kwetsbaarder worden voor overstromingen.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.

VW-0131-a-18-1-o 6 / 9 lees verder ►►►

### Pagina 7

Opgave 6 – Het grensgebied van Maleisië en Thailand

Bestudeer bron 1 uit het bronnenboekje die bij deze opgave hoort.

Gebruik bron 1.
Het Maleise deel en het Thaise deel van het grensgebied hebben binnen
het eigen land een perifere ligging.
2p 21 Geef
– een backwash effect dat door deze perifere ligging optreedt in deze
gren sgebieden;
– de wijze waarop het instellen van SBEZ's kan bijdragen aan het
verminderen van dit backwash effect.

Gebruik de atlas en bron 1.
China is voorstander van de aanleg van een kanaal door het zuiden van
Thailand.
2p 22 Beredeneer waarom China voorstander is van de aanleg van dit kanaal.

Gebruik de atlas.
De regering van Thailand ziet de economische voordelen van de aanleg
van het kanaal, maar er zijn ook twijfels.
2p 23 Geef voor de regering van Thailand vanuit de politieke dimensie twee
redenen om te twijfelen over de aanleg van het kanaal:
– één op nationaal schaalniveau;
– één met betrekking tot de samenwerking in de ASEAN.

VW-0131-a-18-1-0 7 / 9 lees verder ►►►

### Pagina 8

Leefomgeving
Opgave 7 - Kustversterking Katwijk aan Zee
Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen.
Gebruik bron 1 en de atlas.
Bij Katwijk aan Zee vonden vóór de aanleg van de sluizen vaak
overstromingen plaats.
2p 24 Geef aan
met welk gegeven op kaartblad 32 je kunt aantonen dat bij
Katwijk aan Zee vóór de aanleg van de sluizen overstromingen
hebben plaatsgevonden;
op welke wijze deze overstromingen ontstonden.
Gebruik de atlas.
Rond het jaar 2000 werd de oude dijk in Katwijk aan Zee aangemerkt als
een zwakke schakel in de Nederlandse kust.
1p 25 Geef aan waarom het versterken van deze zwakke schakel van nationaal
belang was.
Gebruik bron 1.
Het versterken van de oude dijk in Katwijk aan Zee is nooit een reële
optie geweest, zelfs niet als dat goedkoper zou zijn geweest dan de
aanleg van de nieuwe zeewering.
2p 26 Geef twee redenen waarom de versterking van de oude dijk in
Katwijk aan Zee nooit een reële optie is geweest.
Gebruik de bronnen 1 en 2.
Bij de nieuwe zeewering bij Katwijk aan Zee zijn twee vormen van
kustbeheer gecombineerd.
2p 27 Beredeneer waarom bij Katwijk aan Zee deze twee vormen van
kustbeheer gecombineerd zijn.
VW-0131-a-18-1-0 8/9 lees verder ►►►

### Pagina 9

Opgave 8 - Het Modekwartier in Arnhem

Bestudeer de bronnen 1 tot en met 3 uit het bronnenboekje die bij deze
opgave horen.

In de Arnhemse wijk Klarendal ging de leefbaarheid vanaf 1960 achteruit
(zie bron 1).
2p 28 Leg uit waarom dit juist in die periode gebeurde.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.

Gebruik de bronnen 1 tot en met 3.
De stadsvernieuwing die in de periode 1970-1990 plaatsvond in Klarendal
leidde niet tot structurele verbeteringen in de wijk. De herstructurering
waarbij het Modekwartier is ontstaan, moet leiden tot een proces waarbij
wel structurele verbeteringen ontstaan.
2p 29 Geef aan
- waarom de stadsvernieuwing in de periode 1970-1990 niet tot
structurele verbeteringen in de wijk Klarendal leidde;
- met welk begrip het proces wordt aangeduid dat met de
herstructurering wordt nagestreefd.

Gebruik bron 1.
De ontwikkeling van het Modekwartier in Klarendal is een voorbeeld van
een manier waarop de leefbaarheid in een prioriteitswijk verbeterd kan
worden.
2p 30 Beredeneer waarom het voormalige stationspostkantoor naar het
Modekwartier is verplaatst.

Gebruik bron 1.
2p 31 Geef twee redenen waarom deze aanpak niet zomaar is toe te passen in
andere prioriteitswijken.

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
VW-0131-a-18-1-0
9/9
einde

### Pagina 10

Bijlage VWO
2018
tijd vak 1
aardskunde
Bronnenboekje
VW-0131-a-18-1-b

### Pagina 11

Wereld

Opgave 1 - Migratie wereldwijd

bron 1

Migratie binnen en tussen macroregio's (2005 - 2010)
[FIGUUR: Cirkeldiagram dat migratiestromen tussen macroregio's weergeeft met pijlen die de richting en dikte die de omvang aangeeft.]
Oost-Azië Zuid-Azië Zuid-Oost-Azië Oceanië Latijns-Amerika Noord-Amerika Afrika Europa voormalige Sovjet-Unie West-Azië

De gegevens die gebruikt zijn om deze infographic te maken, zijn verzameld op het schaalniveau van landen. De dikte van de lijnen geeft de omvang van de migratiestromen weer. De pijlen geven de richting van de migratiestromen weer.

VW-0131-a-18-1-b 2 / 14 lees verder ► ► ►

### Pagina 12

bron 2
Afbakening van de macroregio's uit bron 1

[FIGUUR: Wereldkaart met verschillende macroregio's gekleurd en gelabeld: Noord-Amerika (rood), Europa (groen), Voormalige Sovjet-unie (paars), Afrika (oranje), Latijns-Amerika (geel), West-Azië (roze), Zuid-Azië (lichtgroen), Zuidoost-Azië (turkoois), Oceanië (donkergroen).]

VW-0131-a-18-1-b 3 / 14 lees verder ► ► ►

### Pagina 13

Opgave 2 – Het einde van de bloeddiamant?

bron 1

De Karowemijn in Botswana. Diamanten ontstaan onder hoge druk in
de aardmantel. Ze komen aan het aardoppervlak door
vulkaanuitbarstingen die uiteindelijk zogenaamde kimberlieten vormen.
Deze donkere stollingsgesteenten komen vooral voor in zeer oude
(precambiche) gesteenten.
De Karowemijn in Botswana ligt in de Kalahariwoestijn en is eigendom
van het Canadese mijnbouwbedrijf Lucara Diamond Corp. Deze
multinational heeft wereldwijd nog geen 200 mensen in vaste dienst, maar
in de Karowemijn alleen al werken zo’n 500 contractarbeiders.
In de open mijn wordt springstof gebruikt om gesteente los te maken. De
stenen worden daarna vermalen. De kleinere stenen die daarbij ontstaan
worden 'gewassen'. De zware diamanten worden daarna gescheiden van
het lichtere gesteente. Met de hand wordt de laatste selectie gedaan. In
de hoofdstad Gaborone wordt de kwaliteit van de diamanten bepaald.
Daarna gaan de ruwe diamanten naar slijpcentra waar ze worden
geslepen. Het slijpen van de diamanten gebeurt in of in de nabijheid van
de centra in de diamanthandel (zie bron 2).

De Karowemijn in Botswana

[FIGUUR: Een grote, cirkelvormige open mijnschacht met terrasvormige wanden, omringd door een uitgestrekt landschap met water en gebouwen.]

VW-0131-a-18-1-b 4 / 14 lees verder ► ► ►

### Pagina 14

bron 2
Vindplaatsen van diamanten en centra in de diamanthandel

[FIGUUR: Wereldkaart met gemarkeerde locaties voor diamantwinning en handel. De legenda toont een blauwe diamant voor vindplaatsen en een gele cirkel voor handelscentra.]

Legenda:
	 blue diamond vindplaats diamanten
	 yellow circle centrum in de diamanthandel

bron 3
Bloeddiamanten uitgebannen
De film *Blood Diamond* (2006), met in de hoofdrol Leonardo DiCaprio, speelt tijdens een burgeroorlog in Sierra Leone in de jaren negentig van de vorige eeuw. Rebellen hebben de controle over gebieden waar diamanten worden gewonnen. Van het geld dat de rebellen verdienen met de verkoop van 'bloeddiamanten', kopen ze wapens.
Een groot aantal landen heeft in 2002 afspraken gemaakt over de handel in diamanten. Deze afspraken houden in dat ruwe diamanten die verhandeld worden voorzien moeten zijn van een certificaat dat garandeert dat de diamanten niet afkomstig zijn uit een oorlogsgebied en niet gebruikt zijn voor het kopen van wapens. Niet alleen landen in kapitaalkrachtige regio’s in Noord-Amerika, Europa en Azië, maar ook diamant-producerende landen zoals Sierra Leone en de Democratische Republiek Congo hebben toegezegd zich aan deze afspraken te houden.

[FIGUUR: Poster van de film "Blood Diamond", met Leonardo DiCaprio en Djimon Hounsou in de hoofdrollen. De poster vermeldt "WIDESCREEN EDITION" en "5 ACADEMY AWARD NOMINATIONS".]

VW-0131-a-18-1-b
5 / 14
lees verder ►►►
Beschikbaar gesteld door Stichting Studierbegeleiding Leiden (SSL).

### Pagina 15

Aarde

Opgave 3 – Een geologische Tour de France

bron 1
Locatie van vijf etappes uit de Tour de France

[FIGUUR: Een kaart van Frankrijk met een reliëf-kleurcodering en genummerde locaties van etappes.]

Legenda:
hoogte in meters
0 - 200
200 - 500
500 - 1.000
1.000 - 2.000
>2.000

bron 2
Profielen van vijf etappes uit de Tour de France
Legenda bij de volgende pagina.

Legenda:
HC beklimming buitencategorie
1 beklimming van de 1e categorie
2 beklimming van de 2e categorie
3 beklimming van de 3e categorie
4 beklimming van de 4e categorie

VW-0131-a-18-1-b
6 / 14
lees verder ►►►

### Pagina 16

etappe a
Col de la
Schlucht
2
1.140 m
Col du
Wettstein
3
880 m
Col du
Pas
de Peyrol
(Le Puy Mary)
2
1.589 m
1.044 m
Col du
Perthus
2
1.309 m
Col de
Cère
3
1294 m
Col de Prat
de Bouc
(Pomb du Cantal)
2
1.162 m
1.392 m
Le Markstein
1
1.183 m
Grand Ballon
3
1.336 m
826 m
560 m 559 m
0
12
41
62
86
120 127133
170 km
[FIGUUR: Profiel van etappe a met meerdere bergen, genummerd met categorie en hoogte.]

etappe b
Côte de
Massiac
3
753 m
429 m
0
16
43
Saint-Flour
4
872 m 882 m
99 116 127139
154
193 208 km
[FIGUUR: Profiel van etappe b met meerdere bergen, genummerd met categorie en hoogte.]

etappe c
Col du
Lautaret
1
2.058 m
1.502 m
Col
d'Izoard
HC
2.360 m
Risoul
1
1.855 m
0
82
94
132
177 km
[FIGUUR: Profiel van etappe c met meerdere bergen, genummerd met categorie en hoogte.]

etappe d
Côte de Laz
4
142 m
237 m
200 m 217 m
Mür-de-Bretagne
3
293 m
164 m
0
58
79
116
131
152
172 km
[FIGUUR: Profiel van etappe d met meerdere bergen, genummerd met categorie en hoogte.]

etappe e
Col des
13 Vents
3
600 m
Col de la Croix
de Mounis
2
809 m
871 m
Côte de
la Quintaine
3
739 m
Côte de
Teillet
4
491 m
0
80
94
149
171
205 km
[FIGUUR: Profiel van etappe e met meerdere bergen, genummerd met categorie en hoogte.]

VW-0131-a-18-1-b
lees verder

### Pagina 17

Zuidoost-Azië
Opgave 5 – Natuurrampen in Zuidoost-Azië
bron 1
Mangroven
[FIGUUR: Een foto van mangroven die in het water staan met hun wortels boven het oppervlak zichtbaar.]
Mangroven zijn vloedbossen. Ze groeien aan tropische kusten, met name in deltagebieden. De lange wortels zorgen ervoor dat de bomen ook bij vloed boven het water uitsteken. Op veel plaatsen in Zuidoost-Azië zijn mangroven verwijderd.
VW-0131-a-18-1-b
8 / 14
lees verder ▶ ▶ ▶

### Pagina 18

Opgave 6 – Het grensgebied van Maleisië en Thailand

bron 1

Plannen voor het grensgebied van Maleisië en Thailand
Maleisië en Thailand hebben de afgelopen decennia een snelle
economische ontwikkeling doorgemaakt. In beide landen zijn daarbij grote
verschillen ontstaan tussen de centrumgebieden en de grensgebieden.
In 2014 werd een plan gepresenteerd om de gebieden aan weerszijden
van de grens tussen Maleisië en Thailand beter te laten samenwerken en
ze tot ontwikkeling te laten komen. Hiertoe zouden in het grensgebied
'Special Border Economic Zones' (SBEZ’s) ingesteld moeten worden.
Er is ook een plan om een kanaal aan te leggen dwars door de smalle
landengte in het zuiden van Thailand, vergelijkbaar met het
Panamakanaal. Tot dusver is het kanaal er niet gekomen. De aanleg van
het kanaal is duur, zo'n twintig tot dertig miljard dollar. Bovendien ziet de
Thaise overheid naast voordelen ook mogelijke nadelen van het kanaal.

Het grensgebied van Maleisië en Thailand

[FIGUUR: Kaart van het grensgebied van Maleisië en Thailand met aanduiding van Songkhla, Pattani, Alor Setar, Straat Malakka, Maleisië, Thailand, Narathiwat, Kota Bharu en SBEZ-gebieden. Een rode lijn met pijlen geeft een mogelijk kanaaltraject weer.]

Legenda:
SBEZ mogelijke vestiging van een SBEZ - Special Border Economic Zone
mogelijk traject van het Thai- of Kra-kanaal

VW-0131-a-18-1-b 9 / 14 lees verder ► ► ►

### Pagina 19

Leefomgeving

Opgave 7 - Kustversterking Katwijk aan Zee

bron 1

Een oude dijk en een nieuwe zeewering
Katwijk aan Zee ligt op een plek waar in het verleden vaak
overstromingen plaatsvonden. Deze overstromingen kwamen vooral
vanuit het achterland. Daarom werd in de Middeleeuwen een dijk
aangelegd om het oude stadscentrum te beschermen.
In 1808 werden bij Katwijk aan Zee sluizen aangelegd, waardoor het
overstromingsgevaar vanuit het achterland verdween. De dijk verloor
daarmee wel zijn oorspronkelijke lokale functie. De dijk werd echter niet
afgebroken, maar kreeg een nieuwe functie op een ander schaalniveau
als onderdeel van de primaire zeewering.
Rond het jaar 2000 werd vastgesteld dat de dijk niet meer voldeed aan de
veiligheidsnorm. De dijk werd aangemerkt als een zwakke schakel in de
Nederlandse kust. Het versterken van de dijk is echter nooit een reële
optie geweest. Tussen 2013 en 2015 is daarom langs de oude boulevard
en de dijk een nieuwe dijk aangelegd. In deze nieuwe dijk is een
parkeergarage gebouwd. Op de dijk en zeewaarts van deze dijk is een
grote hoeveelheid zand aangebracht. Met de aanleg van deze nieuwe
zeewering voldoet dit deel van de kust aan de gestelde veiligheidsnorm.
Kustversterking Katwijk aan Zee
[FIGUUR: Kaart van Katwijk aan Zee met de Noordzee, de oude stad, de oude dijk en de locatie van de nieuwe zeewering. De legenda toont de kleuren voor het oude stadscentrum, de oude dijk en de locatie van de nieuwe zeewering.]
Legenda:
oude stadscentrum
oude dijk
locatie nieuwe zeewering
NOORDZEE

VW-0131-a-18-1-b
10 / 14
lees verder

### Pagina 20

bron 2
De nieuwe zeewering bij Katwijk aan Zee tijdens de aanleg

[FIGUUR: Luchtbeeld van een kustgebied met een boulevard, een parkeergarage en een aangelegde zeewering.]

De Boulevard lag vroeger direct aan zee. Zeewaarts van de Boulevard is
een nieuwe dijk aangelegd met daarin een parkeergarage. Op deze dijk
en verder zeewaarts is een grote hoeveelheid zand aangebracht.

VW-0131-a-18-1-b 11 / 14 lees verder ► ► ►

### Pagina 21

Opgave 8 - Het Modekwartier in Arnhem
bron 1

Het Modekwartier in de wijk Klarendal
Klarendal is een negentiende-eeuwse arbeiderswijk vlak buiten het
centrum van Arnhem. Tot 1960 was het een typische arbeiderswijk.
Daarna gingen de leefbaarheid en de veiligheid in de wijk achteruit. In de
periode 1970-1990 vond stadsvernieuwing plaats met vooral sociale
woningbouw. In 2007 waren de problemen echter al weer zo groot dat
Klarendal op een lijst van veertig prioriteitswijken werd gezet. Naar het
voorbeeld van Notting Hill, een multi-etnische wijk in Londen die de
laatste twintig jaar met behulp van de modesector trendy werd, begon de
verbetering van Klarendal. Verpauperde panden, die vaak in gebruik
waren als coffeeshops, werden omgevormd tot mode winkels. Deze
bestemming had veel te maken met de nabijheid van de Arnhemse
kunstademie. Het midden in Klarendal gelegen Modekwartier bestaat
inmiddels uit modewinkels, studio's, galerieën, restaurants en showrooms.
Een belangrijke ingreep in Klarendal was de verplaatsing van het
voormalige stationspostkantoor. Dit gebouw moest oorspronkelijke
locatie gesloopt worden, maar werd opnieuw opgebouwd in Klarendal.
Tegenwoordig is er onder andere de Arnhem Fashion Factory gevestigd,
een instelling die jonge mode-ondernemers helpt een bedrijf te starten.
Het voormalige stationspostkantoor

[FIGUUR: Een foto van een bakstenen gebouw met meerdere verdiepingen en dakkapellen, met de tekst "KL ARE IN ADIAL" op de gevel.]

VW-0131-a-18-1-b 12 / 14 lees verder ►►►

### Pagina 22

bron 2
Ligging van het Modekwartier in Arnhem
[FIGUUR: Kaart van Arnhem met de wijk Modekwartier en omliggende gebieden aangegeven. Verschillende straten en bezienswaardigheden zoals het Nederlands Watermuseum, Sonsbeek, Kortenbosch en het Spijkerkwartier zijn gemarkeerd. Een legenda aan de onderkant van de kaart verklaart de symbolen voor "nieuwe locatie voormalig stationspostkantoor", "winkels" en "overige bebouwing (met name wonen)".]
Legenda:
nieuwe locatie voormalig stationspostkantoor
winkels
overige bebouwing (met name wonen)
VW-0131-a-18-1-b
13 / 14
lees verder ► ► ►

### Pagina 23

bron 3
Modekwartier in de wijk Klarendal

[FIGUUR: Een rode plattegrond met de tekst "MODEKWARTIER" en "ARNHEM" bovenaan. Verschillende straten en winkels zijn weergegeven.]

[FIGUUR: Een gebouw met veel ramen, een balkon en een uithangbord met de tekst "MODEKWARTIER 21". Buiten staan tafels en stoelen en fietsen.]

[FIGUUR: Een winkelpand met een grote glazen pui. Binnenin zijn kledingstukken te zien. Buiten staat een bankje en plantenbakken.]

[FIGUUR: De glazen pui van een winkel met de tekst "bonflouri BLOEMIST". Buiten staan bloemenbakken.]

[FIGUUR: Een detail van een etalage met de tekst "Eva Luna COUTURE IRENE SCHAEP" op het raam.]

[FIGUUR: Een straatbeeld met aan weerszijden gebouwen met winkels op de begane grond. Enkele mensen lopen op de stoep. Onderaan de afbeelding staat "MODEKWARTIER ARNHEM".]

VW-0131-a-18-1-b 14 / 14 einde ■