# Eindexamen Aardrijkskunde VWO 2012 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/aardrijkskunde/2012/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 2 – Opgave 2 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 3 – Opgave 3 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 4 – Opgave 4 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 5 – Opgave 5 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 6 – Opgave 6 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 7 – Opgave 7 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 8 – Opgave 8 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 9 – Opgave 10 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 10 – Opgave 11 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 11 – Opgave 12 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 12 – Opgave 9 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 13 – Opgave 13 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 14 – Opgave 14 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 15 – Opgave 15 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 16 – Opgave 16 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 17 – Opgave 17 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 18 – Opgave 18 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 19 – Opgave 19 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 20 – Opgave 20 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 21 – Opgave 21 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 22 – Opgave 22 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 23 – Opgave 23 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 24 – Opgave 24 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 25 – Opgave 25 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 26 – Opgave 26 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 27 – Opgave 27 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 28 – Opgave 28 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 29 – Opgave 29 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 30 – Opgave 30 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 31 – Opgave 31 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 32 – Opgave 32 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 33 – Opgave 33 (geen beschrijvende titel)

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
2012
tijdvak 2
dinsdag 19 juni
13.30 - 16.30 uur
aardrijkskunde

Bij dit examen hoort een bijlage.

Dit examen bestaat uit 33 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 69 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen
worden.

Als bij een vraag een verklaring, uitleg of berekening gevraagd wordt, worden aan het
antwoord meestal geen punten toegekend als deze verklaring, uitleg of berekening
ontbreekt.

Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd. Als er
bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer dan twee redenen, dan
worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld.

VW-0131-a-12-2-o


### Pagina 2

Aanwijzingen voor de kandidaat

Je kunt dit examen maken met de 53e druk of met de 52e druk van de atlas.
Schrijf op de eerste regel van je antwoordblad welke druk je gebruikt, de 53e of
de 52e.

Elke opgave bestaat uit enkele vragen. Bij elke vraag kun je, indien gewenst, de
atlas gebruiken.
De kaartnummers in de vragen verwijzen naar de 53e druk, of, als ze tussen
haakjes staan, naar de 52e druk van de atlas.

VW-0131-a-12-2-o 2 lees verder ►►►

### Pagina 3

Wereld
Opgave 1 – Buitenlandse investeringen en hulp in Afrika

Bestudeer bron 1 uit het bronnenboekje die bij deze opgave hoort.

Directe buitenlandse investeringen (Foreign Direct Investments, FDI) zijn investeringen in de productiecapaciteit in een ander land. Deze investeringen vinden bijvoorbeeld plaats door in dat land een bedrijf op te starten of een bedrijf uit dat land over te nemen.
1p 1 In welke twee van de drie economische sectoren wordt in Afrika momenteel het meeste geïnvesteerd door buitenlandse bedrijven?

Gebruik bron 1.
Vergelijk de buitenlandse investeringen, de officiële ontwikkelingshulp en het bruto binnenlands product per inwoner van de Afrikaanse landen met elkaar.
2p 2 Welke twee conclusies kun je trekken uit de vergelijking van deze drie kaartgegevens?

Gebruik bron 1.
Eén land in Afrika ontvangt zowel veel buitenlandse investeringen als veel ontwikkelingshulp.
3p 3 Welk land is dit?
Berċedeenseer waarom dit land ondanks de vele buitenlandse investeringen toch is aangewezen op ontwikkelingshulp.

De laatste jaren wordt er vaak getwijfeld aan het nut van ontwikkelingshulp. Op de lange termijn zou het aantrekken van directe buitenlandse investeringen beter zijn voor de ontwikkeling van Afrika dan de huidige ontwikkelingshulp.
2p 4 Geef
– een voordeel van de strategie van het aantrekken van deze investeringen.
– een nadeel van de strategie van het aantrekken van deze investeringen ten opzichte van het ontvangen van ontwikkelingshulp.

VW-0131-a-12-2-o 3 lees verder ▶▶▶

### Pagina 4

Opgave 2 - Uurlonen en transportstromen rondom de Grote Oceaan

Bestudeer bron 1 uit het bronnenboekje die bij deze opgave hoort.

Gebruik bron 1.
De grote verschillen in uurloon in de industrie tussen landen bestaan al lang. Pas de laatste dertig jaar heeft dit geleid tot een sterke groei van de intercontinentale goederenstromen.
2p 5 Geef twee technologische ontwikkelingen die hebben bijgedragen aan deze sterke groei.

Gebruik bron 1.
In de bron zijn twee internationale containerroutes aangegeven met de letters A en B.
1p 6 Geef het verschil in het type producten dat op deze twee containerroutes richting de Verenigde Staten wordt vervoerd.

Gebruik bron 1.
De omvangrijkste containerstromen gaan van en naar China. Toch zou je op basis van deze bron verwachten dat veel multinationale ondernemingen hun arbeidsintensieve productieafdelingen naar een ander land zouden uitschuiven. Beantwoord onderstaande vragen.
4p 7 — Welk land wordt in bovenstaande tekst bedoeld?
— Geef aan hoe je uit de bron kunt afleiden dat naar dit land minder productieafdelingen zijn verplaatst dan naar China.
— Geef, afgezien van het uurloon, twee andere locatiefactoren die voor multinationale ondernemingen belangrijk zijn voor hun keuze naar welk land zij hun productieafdelingen zullen uitschuiven.

De hoogte van het uurloon in landen als Canada, de Verenigde Staten, Japan en Australië was een belangrijke reden voor het uitschuiven van productieafdelingen naar andere landen. Het vertrek van de productieafdelingen leidde echter niet tot een daling van de welvaart. De welvaart steeg zelfs.
2p 8 Beredeneer hoe de economie van deze landen veranderde zodat er toch sprake kon zijn van een welvaartstoename.

VW-0131-a-12-2-o 4 lees verder
Voor alle eindexamens, zie ook www.ssleiden.nl. Pagina: 1191

### Pagina 5

Aarde

Opgave 3 - Wereldwonderen in Peru

Bestudeer de bronnen 1 tot en met 3 uit het bronnenboekje die bij deze opgave
horen.

Gebruik bron 1 en 2 en de atlas.
Machu Picchu is gebouwd van blokken graniet. Graniet is een stollingsgesteente
dat diep in de aardkorst is gevormd.
3p 9 Beschrijf hoe de stollingsgesteenten in het Andesgebergte zijn ontstaan door in
te gaan op de plattektonische situatie ter plekke.

Gebruik kaartblad 192 (52e druk: 174).
2p 10 Leg uit dat graniet in het Andesgebergte slechts op enkele plaatsen aan de
oppervlakte ligt, terwijl het in gebergten als het Scandinavisch Hoogland of de
Oeral op veel plaatsen aan de oppervlakte voorkomt.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolg relatie bevatten.

Gebruik de atlas.
Bron 3 toont een lijntekening bij Nazca, aan de kuststrook van Peru. Als
indianen in de buurt van Machu Picchu ook lijntekeningen hadden gemaakt,
zouden deze al lang zijn verdwenen. Dat de tekeningen bij Nazca nu nog steeds
goed te zien zijn, heeft vooral te maken met het extreem droge klimaat in dat
gebied.
3p 11 Leg uit hoe de zeestroom voor de kust van Peru van invloed is op de
overheersende luchtdruk boven de kuststrook.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolg relatie bevatten.
Geef aan waardoor er bij deze overheersende luchtdruk geen neerslag ontstaat.

Gebruik de bronnen.
Het extreem droge klimaat in Nazca en omgeving heeft bijgedragen aan het
zichtbaar blijven van de lijntekeningen.
2p 12 Op welke twee manieren heeft het extreem droge klimaat hieraan bijgedragen?

VW-0131-a-12-2-o 5 lees verder >>>

### Pagina 6

Opgave 4 - Zeestromen

Bestudeer bron 1 uit het bronnenboekje die bij deze opgave hoort.

Gebruik bron 1.
De Spanjaarden maakten in de zestiende eeuw gebruik van het systeem van
wind- en zeestromen bij de kolonisatie van de Filipijnen.
1p 13 Vanuit welk (al eerder door de Spanjaarden gekoloniseerd gebied) vertrokken zij?

Gebruik bron 1.
De laatste tientallen jaren zijn op bepaalde plekken in de oceanen
opeenhopingen van plastic afval ontstaan.
3p 14 Bij welk cijfer in de bron heeft zich het meeste plastic afval opeengehoopt?
Geef een fysisch-geografisch argument en een sociaal-geografisch argument
voor je keuze.

Gebruik kaart 196A (52e druk: 182A).
Sommige onderzoekers denken dat de ijskap op Groenland versneld kan
afsmelten en dat dit kan leiden tot een kouder klimaat in West-Europa.
3p 15 Beredeneer hoe dit kan gebeuren aan de hand van de werking van de
diepwaterpomp.
Begin je redenering met de zin: Door het afsmelten van de ijskap op Groenland
komt er veel zoet water in de noordelijke Atlantische Oceaan terecht.

Zuidoost-Azië

Opgave 5 - De Irrawaddy-delta

Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen.

Gebruik de atlas.
2p 16 Beschrijf hoe het jaarlijkse neerslagregiem in het stroomgebied van de
Irrawaddy van invloed is op het sedimentaanbod in de benedenloop van de
rivier.

De delta van de Irrawaddy is een dichtbevolkt gebied.
2p 17 Leg uit waardoor delta's vaak dichtbevolkte gebieden zijn.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolg relatie bevatten.

Mangrovebossen, zoals te zien in bron 2, kwamen oorspronkelijk veel voor aan
de rand van de delta. De laatste decennia zijn veel van deze mangrovebossen
verwijderd.
2p 18 Leg uit hoe het verdwijnen van de mangrovebossen de omvang van de delta
beïnvloedt.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolg relatie bevatten.

VW-0131-a-12-2-o 6 lees verder ►►►

### Pagina 7

Gebruik bron 1.
De tropische storm Nargis zorgde in 2008 voor grote overstromingen in de
Irrawaddy-delta.
2p 19 Bij welke letter in bron 1, A of B, was de kans op overstromingen het grootst?
Beargumenteer je keuze.
Na de storm Nargis ontstond er niet alleen in het overstromingsgebied maar ook
daarbuiten hongersnood.
2p 20 Geef twee oorzaken waardoor er ook buiten de Irrawaddy-delta hongersnood
kon ontstaan als gevolg van de storm.
Opgave 6 – Het succes van Singapore
Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen.
Hieronder worden drie geografische dimensies genoemd.
– de natuurlijke of fysische dimensie
– de politieke dimensie
– de sociaal-culturele dimensie
2p 21 Geef bij twee van deze dimensies een kenmerk van Singapore dat heeft
bijgedragen aan het uitgroeien van Singapore tot het welvarendste land in
Zuidoost-Azië.
Sinds de onafhankelijkheid in 1965 is Singapore in het wereldsysteem
razendsnel van periferie naar semi-periferie en vervolgens naar centrum
verschoven.
2p 22 Geef aan
– welk economisch beleid Singapore voerde om van periferie naar
semi-periferie te verschuiven.
– welke verandering de economie van Singapore daarna doormaakte om van
semi-periferie naar centrum te verschuiven.
Gebruik de bronnen 1 en 2.
Ondanks ruimtegebrek kent Singapore de laatste decennia nog steeds een
sterke economische groei.
2p 23 Geef met behulp van de bronnen twee manieren waarop Singapore zich
aanpaste aan het ruimtegebrek.
Gebieden in Indonesië en Maleisië die dichtbij Singapore liggen, profiteren mee
van het economische succes van Singapore.
2p 24 Leg uit hoe deze gebieden mee profiteren.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolg relatie bevatten.
VW-0131-a-12-2-0
7
lees verder

### Pagina 8

Leefomgeving

Opgave 7 - Zwakke schakel: Flauwe Werk en Kwade Hoek

Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen.

Gebruik bron 1 en atluskaart 42 (52e druk: 38).
Vóór de afsluiting van het Haringvliet was Kwade Hoek een plek waar veel
schepen in de problemen kwamen als gevolg van verraderlijke stromingen. Nu is
dat niet langer het geval.
2p 25 Beredeneer waardoor er in het verleden zulke verraderlijke stromingen
ontstonden.

In 1971 werd het Haringvliet afgesloten met een dam.
2p 26 Leg uit hoe de afsluiting van het Haringvliet heeft bijgedragen aan de groei van
Kwade Hoek.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolg relatie bevatten.

Gebruik bron 2.
2p 27 Geef twee redenen waarom bij Flauwe Werk niet is gekozen voor een
 kustbeleid van dynamisch handhaven.

Gebruik bron 2.
1p 28 Geef naast de aanleg van een harde kust nog een maatregel die men bij
 Flauwe Werk heeft genomen om kustafslag tegen te gaan.

Bij Kwade Hoek werd in 2008 de primaire waterkering doorgestoken, zodat het
zeewater het gebied af en toe kan binnendringen.
2p 29 Beredeneer hoe dit de natuurwaarden in het gebied beïnvloedt.

VW-0131-a-12-2-0 8 lees verder

### Pagina 9

Opgave 8 - Gentrification in Amsterdam
Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen en at
las kaartblad 26 (52e druk: 24).
Volgens de gemeentelijke nota over gentrificatie in het stadsdeel Oud-West
hebben de negentiende-eeuwse wijken in Amsterdam sinds ongeveer 1990
allemaal in meer of mindere mate met gentrificatie te maken. Delen van het
stadsdeel Oud-West waren, net als andere negentiende-eeuwse wijken van
Amsterdam, verpauperd en toe aan vernieuwing. De herwaardering van de
negentiende-eeuwse woningvoorraad die heeft plaatsgevonden, heeft Oud-West
behoed voor grootschalige sloop en nieuwbouw.
2p 30 Geef twee kenmerken van de negentiende-eeuwse wijken waardoor er in deze
wijken gentrificatie kan optreden.
Gebruik bron 2.
In deze bron zijn de overheersende kenmerken van de oorspronkelijke bewoners
vervangen door de letter A en de kenmerken van de nieuwe bewoners door de
letter B.
2p 31 Geef twee sociaaleconomische kenmerken van de oorspronkelijke bewoners die
in de bron bij de letter A horen.
Gebruik bron 2.
2p 32 Geef twee voorbeelden van groepen wijkbewoners die in de bron bij de letter B
horen.
In steden in de Verenigde Staten is in de chique fase van gentrificatie vaak
sprake van een volledige verdringing van de oorspronkelijke bewoners. In
Nederlandse steden komt dit veel minder voor.
2p 33 Beredeneer waarom dit in Nederlandse steden veel minder voorkomt.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
VW-0131-a-12-2-0
9
einde

### Pagina 10

Bijlage VWO
2012
tijd vak 2
[FIGUUR: Zwarte balk bovenaan de pagina met witte tekst:] aardrijkskunde
Bronnenboekje
VW-0131-a-12-2-b

### Pagina 11

Wereld
Opgane 1 – Buitenlandse investeringen en hulp in Afrika
bron 1
Buitenlandse kapitaalstromen 2000-2006
[FIGUUR: Kaart van Afrika met daarop de verdeling van buitenlandse investeringen en ontwikkelingshulp per land, weergegeven met verschillende arcering en staafdiagrammen. Een legenda geeft de betekenis van de arcering en staafdiagrammen weer, samen met een schaal van 0 tot 700 km.]
Legenda:
buitenlandse kapitaal-
stromen 2000-2006
(absoluut jaarlijks gemiddelde
in miljoenen US $)
-1.500
Buitenlandse investeringen
Officiële ontwikkelingshulp
bruto binnenlands
product 2006 (in US $
per hoofd)
<400
400-800
800-2.400
>2.400
vrij naar: Afrika Studiecentrum Leiden, 2009
VW-0131-a-12-2-b
2
lees verder ►►►

### Pagina 12

Opgave 2 – Uurlonen en transportstromen rondom de Grote Oceaan

bron 1

Uurlonen en transportstromen rondom de Grote Oceaan

[FIGUUR: Kaart van de Grote Oceaan met daarop weergegeven landen, steden, containerroutes, en legende.]

*TEU: Twenty feet Equivalent Unit, een maateenheid in het containvervoer
vrij naar: Diercke Weltatlas, Westerman, Braunschweig, 2010

VW-0131-a-12-2-b
3
lees verder ►►►

### Pagina 13

Aarde

Opgave 3 – Wereldwonderen in Peru

bron 1

Peru

[FIGUUR: Kaart van Peru met aanduiding van verschillende landschappen (hoogland, regenwoud, woestijnkust) en bezienswaardigheden (archeologische bezienswaardigheid, bergtoppen). De kaart toont ook de Grote Oceaan, Lima, Nazca, Machu Picchu en Brazilië.]

Legenda:
hoogland
regenwoud
woestijnkust
archeologische
bezienswaardigheid
bergtoppen

COLOMBIA

BRAZILIË

PERU

GROTE OCEAN

0
175
350 km

vrij naar: http://www.southwindadventures.com/images/map-peru.jpg

VW-0131-a-12-2-b 4 lees verder 

### Pagina 14

bron 2
Machu Picchu
[FIGUUR: Overzichtsfoto van de Inca-stad Machu Picchu met omringende bergen, deels gehuld in mist.]
vrij naar: http://www.jamesgcoleman.com

Rond het jaar 1440 na Christus bouwden de Inca's in Peru de stad Machu Picchu. De stad ligt op ruim 2400 meter hoogte in het Andesgebergte en is gebouwd met granieten blokken uit de omgeving. Machu Picchu lag zo goed verborgen dat de Spanjaarden, die vanaf de 16e eeuw het gebied bezetten, de stad nooit ontdekt hebben. Aangenomen wordt dat Machu Picchu het buitenverblijf was van koningen en edelen van de Inca's. In 1911 werd het oude incapad naar de stad, dat verborgen lag onder een aardverschuiving, ontdekt en de door subtropische planten overwoekerder de stad gevonden.

VW-0131-a-12-2-b 5 lees verder 

### Pagina 15

bron 3
Lijntekeningen bij Nazca
Tussen 200 voor en 600 na Christus maakten de Nazca-indianen reusachtige
tekeningen van dieren en figuren in het gebied rond Nazca. Ze maakten de
lijnen in de bodem door de tot donkerroze geoxideerde bovenlaag van grind weg
te halen. Hierdoor werd de laag heldergele kiezels eronder zichtbaar. De lijnen
zijn soms meer dan 200 meter lang, één meter breed en tot 30 centimeter diep.
Vanaf het aardoppervlak kun je de figuren niet goed zien, pas vanuit de lucht
worden ze zichtbaar. Dit toont aan dat de Nazca-indianen destijds over veel
geometrische kennis beschikten. Waarom de tekeningen gemaakt zijn, is nog
steeds onduidelijk.
vrij naar: www.yannarthusbertrand2.org
[FIGUUR: Een zwart-wit foto van een Nazcalijntekening in de bodem, met geometrische spiralen en mensachtige figuren met handen.]
vrij naar: donhermanski.blogspot.com
VW-0131-a-12-2-b
6
lees verder

### Pagina 16

Opgave 4 – Zeestromen

bron 1

De vijf grote oceaancirculaties

[FIGUUR: Wereldkaart met de vijf grote oceaancirculaties aangegeven met genummerde cirkels en pijlen.]

De cijfers 1 tot en met 5 geven mogelijke opeenhopingen van plastic afval aan.
bron: Cito
VW-0131-a-12-2-b 7 lees verder ►►►

### Pagina 17

Zuidoost-Azië
Opgave 5 - De Irrawaddy-delta
bron 1
De tropische wervelstorm Nargis voor de kust van Myanmar
[FIGUUR: Satellietbeeld van een kustgebied met een tropische wervelstorm. Pijlen geven de windrichting aan en er is een onderbroken lijn die het pad van de storm weergeeft. Er is een schaalbalk van 20 km. Er zijn labels met "N", "B", "A" en "Nargis, 2/3 mei 2008".]
In mei 2008 werd Myanmar getroffen door de tropische wervelstorm Nargis. Het
pad dat de wervelstorm heeft afgelegd is weergegeven door de witte,
onderbroken lijn. De kleine pijltjes geven schematisch de windrichting rond het
oog van de tropische wervelstorm weer op het moment dat deze de kust
bereikte. Bij een tropische wervelstorm zoals Nargis wordt het water hoog
opgestuwd aan de kust.
vrij naar: Makaske, B., Geografie, november/december 2008

VW-0131-a-12-2-b
8
lees verder

### Pagina 18

bron 2
Oorspronkelijk mangrovebos bij laag water
[FIGUUR: Een zwart-witfoto van een mangrovebos met wortels die boven het water uitsteken.]
vrij naar: http://upload.wikipedia.org
Mangrovebos zoals op de foto is afgebeeld, is tropisch bos dat groeit met de
wortels in het water aan de kust. Bij hoog water komen de wortels onder water
te staan en bij laag water vallen ze gedeeltelijk droog.
vrij naar: Makaske, B., Geografie, november/december 2008
VW-0131-a-12-2-b 9 lees verder ► ► ►

### Pagina 19

Opgave 6 - Het succes van Singapore
bron 1
De skyline van Singapore
[FIGUUR: Een zwart-witfoto van de skyline van Singapore, met hoge kantoorgebouwen en een traditionele boot op het water op de voorgrond.]
vrij naar: http://www.ica.coop
VW-0131-a-12-2-b
10
lees verder ►►►

### Pagina 20

bron 2
Singapore

schaal
1 : 300.000

[FIGUUR: Kaart van Singapore met diverse stedelijke en natuurlijke gebieden, waterwegen, wegen en andere infrastructuur. De kaart toont plaatsnamen zoals Jurong, Bukit Timah, Woodlands, Sembawang, Yishun, Paya Lebar, Tampines, Bedok, Katong, Sentosa, Changi Airport en de straat Johor.]

Legenda:
Zakencentrum
Overig kantoor- en winkelgebied
Bosgebied
Attractiepark
Industrie- en/of haventerrein
Luchthaven
Park, bos
Overwegend cultuurland
(groente, rubber, kopra)

Land in aanleg
Mangrove
Grens van de stad Singapore
Drinkwaterleiding
Spoorweg
Hoofdweg
Autosnelweg
Aardolieraffinaderij
Technopolen

vrij naar: De Grote Bosatlas, 53e druk, kaart 149E

VW-0131-a-12-2-b 11 lees verder ►►►

### Pagina 21

Leefomgeving

Opgave 7 – Zwakke schakel: Flaauwe Werk en Kwade Hoek

bron 1

Zwakke schakel: Flaauwe Werk en Kwade Hoek op Goeree
Flaauwe Werk en Kwade Hoek werden in 2003 door het ministerie van Verkeer
en Waterstaat aangewezen als “zwakke schakel” van de Nederlandse kust.
Hoewel de twee kustvakken dicht bij elkaar liggen, zijn er toch grote verschillen.

Kwade Hoek dankt zijn naam aan de verraderlijke stromingen en zandbanken
voor de kust, waardoor vroeger veel schepen daar in de problemen raakten.
Door de afsluiting van het Haringvliet in 1971 zijn de sedimentatie- en
erosieprocessen veranderd.

Flaauwe Werk is een dijk van 2,75 kilometer lang die aan weerszijden is bedekt
met zand. Tussen 2005 en 2007 is de dijk verbreed en verhoogd, en vervolgens
weer bedekt met zand.

vrij naar: www.natuurmonumenten.nl en www.kustvisie.nl

bron 2a

Een deel van de noordkust van Goeree

[FIGUUR: Kaart van een kustgebied met dijken, polders, bebouwing en waterwegen. Schaalaanduiding van 0 tot 500 m.]

vrij naar: Grote Provincie Atlas Zuid-Holland, 1:25.000

VW-0131-a-12-2-b
12
lees verder ►►►

### Pagina 22

bron 2b
Een deel van de noordkust van Goeree

[FIGUUR: Kaart met waterwegen, polders en bebouwing. Er zijn hoogtelijnen en dieptelijnen aangegeven. Sommige punten zijn gemarkeerd met 'PI' en een nummer.]

vrij naar: Grote Provincie Atlas Zuid-Holland, 1:25.000

VW-0131-a-12-2-b
13
lees verder ▶ ▶ ▶

### Pagina 23

Opgave 8 – Gentrification in Amsterdam
bron 1
Deel van de Helmersstraat in het stadsdeel Oud-West
[FIGUUR: Zwart-wit foto van een straat in Amsterdam met huizen, bomen en fietsen op de stoep.]
Deel van de Kinkerstraat in het stadsdeel Oud-West
[FIGUUR: Zwart-wit foto van een straat in Amsterdam met gebouwen, winkels, tramrails en mensen die fietsen of lopen.]
vrij naar: Jongejan, G., 2011

VW-0131-a-12-2-b 14 lees verder ►►►

### Pagina 24

Volgens de sociologe Ineke Teijmant is het proces van gentrification te verdelen in drie fasen. Deze fasen zijn weergegeven in bron 2.

bron 2

Drie fasen van gentrification

| | vóór de gentrificatie | artistieke fase | gemengde fase | chique fase |
|---|---|---|---|---|
| staat van bebouwing | veel achterstallig onderhoud / vervallen buurten | zelfwerkzaamheid en improvisatie in vervallen buurten | gedeeltelijk gerenoveerd en vernieuwd, kleurrijke gevels | over- restauratie, historiserende nieuwbouw, penthouses |
| voorzieningen | weinig | actiecomités en galerles tussen marginale of traditionele horeca en detailhandel | nieuwe horeca, kleine podia, galerles, nieuwe winkels, koffiezaken, afhaalzaken | dure delicatessen- zaken, modehuizen, advocaten |
| kenmerken bewoners | A | B | culturele en economische middenklasse, bijvoorbeeld yuppen | culturele en economische elite |

vrij naar: gemeente Amsterdam, stadsdeel Oud-West, Gentrification in Oud-West, november 2009