# Eindexamen Aardrijkskunde VWO 2010 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/aardrijkskunde/2010/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 2 – Opgave 2 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 3 – Opgave 3 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 4 – Opgave 4 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 5 – Opgave 5 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 6 – Opgave 10 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 7 – Opgave 11 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 8 – Opgave 12 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 9 – Opgave 6 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 10 – Opgave 7 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 11 – Opgave 8 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 12 – Opgave 9 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 13 – Opgave 13 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 14 – Opgave 14 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 15 – Opgave 15 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 16 – Opgave 16 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 17 – Opgave 17 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 18 – Opgave 18 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 19 – Opgave 19 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 20 – Opgave 20 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 21 – Opgave 21 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 22 – Opgave 22 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 23 – Opgave 23 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 24 – Opgave 24 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 25 – Opgave 25 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 26 – Opgave 26 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 27 – Opgave 27 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 28 – Opgave 28 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 29 – Opgave 29 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 30 – Opgave 30 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 31 – Opgave 31 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 32 – Opgave 32 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 33 – Opgave 33 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 34 – Opgave 34 (geen beschrijvende titel)

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
2010
tijdvak 2
woensdag 23 juni
9.00 - 12.00 uur
aardrijkskunde
Bij dit examen hoort een bijlage.

Dit examen bestaat uit 34 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 63 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen
worden.
Als bij een vraag een verklaring, uitleg of berekening gevraagd wordt, worden aan het
antwoord meestal geen punten toegekend als deze verklaring, uitleg of berekening
ontbreekt.
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd. Als er
bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer dan twee redenen, dan
worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld.
VW-0131-a-10-2-o

### Pagina 2

Aanwijzingen voor de kandidaat
Bij een aantal vragen in dit examen is een cursieve regel achter de eigenlijke
vraagzin opgenomen. In deze cursieve regel staat precies vermeld welke
antwoordelementen in het antwoord aanwezig moeten zijn om de maximale score
te behalen.
LET OP:
De cursieve regel achter de vraagzin kan - afhankelijk van de feitelijke vraag –
bijvoorbeeld vermelden:
– dat een verklaring een situatiebeschrijving en een algemene regel
(= verklarend principe) moet bevatten.
– dat een uitleg bij een ‘Leg uit waarom vraag’ een oorzaak en een gevolg
moet bevatten.
– dat een redenering bij een ‘Redeneervraag’ een vergelijking en een
gevolg/conclusie moet bevatten.
– enzovoorts
Je kunt dit examen maken met de 53e druk of met de 52e druk van de atlas.
Schrijf op de eerste regel van je antwoordblad welke druk je gebruikt, de 53e of
de 52e.
Elke opgave bestaat uit enkele vragen. Bij elke vraag kun je, indien gewenst, de
atlas gebruiken.
De kaartnummers in de vragen verwijzen naar de 53e druk, of, als ze tussen
haakjes staan, naar de 52e druk van de atlas.
VW-0131-a-10-2-o
2
lees verder

### Pagina 3

Wereld
Opgave 1 - Los Angeles en New York
Bestudeer bron 1 uit het bronnenboekje die bij deze opgave hoort.
De havens van Los Angeles en New York zijn belangrijke knooppunten in de internationale goederenstromen.
Stelling: Van deze twee havens heeft New York het gunstigste achterland om omvangrijke goederenstromen aan te trekken.
2p 1 Geef de kaartnummers van twee thematische kaarten uit de atlas waarmee je deze stelling kunt ondersteunen.
2p 2 De containeroverslag groeit in Los Angeles sneller dan in New York. Leg dit uit door in te gaan op recente ontwikkelingen in de mondiale handelsstromen. Je uitleg moet een oorzaak-gevolg relatie bevatten.
2p 3 Los Angeles en New York zijn wereldsteden en hebben dus functies op mondiale schaal. Geef twee functies op mondiale schaal die New York wél heeft maar Los Angeles niet.
Gebruik bron 1.
Los Angeles en New York zijn ook knooppunten in de internationale migratie. Wel zijn er enkele opmerkelijke verschillen wat betreft de samenstelling van de bevolking van deze twee steden.
1p 4 Geef de ruimtelijke oorzaak voor het verschil in percentage Latino's tussen deze twee steden.
Gebruik bron 1.
De bron laat een verschil zien tussen het aandeel ‘African Americans’ in Los Angeles en in New York.
2p 5 Beschrijf met behulp van kaart 175D en E (52e druk: 160G en H) hoe dit verschil mede is ontstaan.
VW-0131-a-10-2-o 3 lees verder ►►►

### Pagina 4

Dit is een examenpagina die twee opgaven bevat, 'Opgave 2 – Senegal worstelt met globalisering' en 'Opgave 3 – Luchtstromen', beide onderdelen van het vak aardrijkskunde ('Aarde'). Het type pagina is een opgavepagina, waarbij de student wordt gevraagd om bronnen uit een apart bronnenboekje te bestuderen (bron 1 voor Opgave 2, en bronnen 1 en 2 voor Opgave 3). Visuele elementen zoals grafieken en tabellen worden genoemd (bijv. 'klimaatgrafiek van Arusha'), maar zijn niet direct op de pagina zelf aanwezig. Er zijn geen wiskundige formules of complexe wetenschappelijke concepten direct weergegeven, maar er wordt wel kennis van aardrijkskundige concepten en processen verondersteld. Voor Opgave 2 moet de student concepten zoals globalisering, mondiale economie, centrum-periferie model en backwash-effecten begrijpen en toepassen. Vragen vereisen redenering en analyse van de bron om de invloed van kolonialisme en globalisering op Senegal te duiden, culturele verspreiding te benoemen en backwash-effecten te identificeren. Er is ook een stelling over regionale ongelijkheid die de student moet beredeneren. Voor Opgave 3 moeten studenten atmosferische en klimatologische concepten toepassen. Specifiek wordt er gevraagd naar de oorzaak van pieken in een neerslagverdeling (waarschijnlijk gerelateerd aan moessons of ITCZ), oorzaken van droge perioden in een specifieke locatie (Yangon), en factoren die windrichting beïnvloeden, inclusief de Corioliskracht (verandering van luchtstroming van Australië naar Zuidoost-Azië). De student moet dus geografische processen kunnen verklaren aan de hand van gegeven bronnen.

### Pagina 5

Gedurende het jaar verschuiven de maxima en minima en de bijbehorende
windsystenmen op het noordelijk halfrond veel meer dan op het zuidelijk halfrond.
2p 13 Geef de verklaring voor dit verschil tussen het noordelijk en het zuidelijk
halfrond.
Je verklaring moet een situatiesbeschrijving en een algemene regel bevatten.
Opgave 4 – Plaatbewegingen, vulkanisme en aardbevingen in
het Middellandse Zeegebied
Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen.
Gebruik de bronnen 1 en 2.
Het Middellandse Zeegebied is een tektonisch actieve regio. Er zijn in dit gebied
verschillende vulkanen en eilandenbogen. In bron 1 zien we de ligging van de
2p 14 eilandenboog bij de Helleense subductiezone.
Leg uit waarom de buitenboog geen vulkanisme kent.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolg relatie bevatten.
Gebruik bron 2.
In het westelijke Middellandse Zeegebied tref je nauwelijks vulkanen aan.
2p 15 Leg uit waarom er in landen als Spanje, Marokko en Algerije nauwelijks of geen
sprake is van vulkanisme.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolg relatie bevatten.
Afhankelijk van het type plaatbeweging ontstaan er verschillende eruptietypes.
Het eruptietype weerspiegelt zich in de vorm van de vulkaan.
2p 16 Schrijf de cijfers 1 en 4 uit onderstaand schema op je antwoordblad.
Zet achter elk van beide cijfers het bijbehorende begrip.
type plaatbeweging eruptietype vulkaanvorm
convergerend 1 2
divergerend 3 4
1p 17 Welke vulkaanvorm (zie bovenstaand schema) zul je in het oostelijke
Middellandse Zeegebied het meeste aantreffen, gelet op de tektonische
processen in dit gebied?
Er bestaat een verband tussen het type plaatbeweging (zie bovenstaand
schema) en de zwaarte van een aardbeving als gevolg van deze beweging.
1p 18 Beschrijf dit verband.
VW-0131-a-10-2-o 5 lees verder

### Pagina 6

Zuidoost-Azië

Opgave 5 - SiJoRi, een succesvolle groeiriehoek

Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen.

2p 19 Singapore profiteert flink van de samenwerking in de SiJoRi-groeidriehoek. Geef twee comparatieve voordelen die de Indonesische Riau-eilanden en de Maleisische deelstaat Johor bieden aan bedrijven uit Singapore.

De economische relaties tussen Singapore en Johor zijn al lang sterker dan die tussen Singapore en de Riau-eilanden. De nabije ligging is één van de twee oorzaken daarvan.
1p 20 Geef de andere oorzaak.

Gebruik bron 2.
In deze groeiriehoek lopen verreweg de meeste economische relaties via twee corridors, terwijl de derde corridor economisch gezien van veel minder betekenis is.
2p 21 Welke corridor, 1, 2 of 3, is economisch gezien het minst belangrijk? Geef hiervoor de oorzaak.

De SiJoRi-groeidriehoek is economisch gezien een groot succes. Maar op lokale schaal komen er ook nadelige gevolgen van deze economische activiteiten (zie bron 1) aan het licht.
2p 22 Geef twee voorbeelden van deze nadelige gevolgen op lokale schaal.

Opgave 6 – De Mekong

Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen.

In de benedenloop van de Mekong worden de hoogste waterstanden gemeten in de periode juli – november.
2p 23 Welke twee oorzaken zorgen ervoor dat juist dan de hoogste waterstanden worden gemeten?

Gebruik bron 2.
Bij deze hoge waterstanden in de periode juli – november stroomt in de benedenloop van de Mekong niet al het water rechtstreeks naar zee maar stroomt een deel over naar het Tonle Sap-meer.
2p 24 Leg uit waardoor bij hoge waterstanden dit verschijnsel ontstaat. Je uitleg moet een oorzaak-gevolg relatie bevatten.

VW-0131-a-10-2-o 6 lees verder

### Pagina 7

Gebruik bron 2.
In het stroomgebied van de Mekong zijn veel stuwdammen gepland, onder
andere ten behoeve van de productie van elektriciteit.
2p 25 Geef twee nadelige gevolgen die de aanleg van deze stuwdammen heeft op de
landbouw in de Mekongdelta.

Gebruik bron 2.
In Laos zijn in de zijrivieren van de Mekong veel stuwdammen gepland.
Stelling: De elektriciteit die deze stuwdammen opwekken, is maar voor een klein
deel bestemd voor Laos zelf. Zie daarvoor ook de gegevens van Laos in de
kolom ENERGIE in de Grote Bos statistiek.
2p 26 Noteer twee andere gegevens uit de Grote Bos statistiek die je kunt gebruiken
om deze stelling te ondersteunen.

Leefomgeving

Opgave 7 – Houten

Bestudeer de bronnen 1 tot en met 5 uit het bronnenboekje die bij deze opgave
horen.

Gebruik bron 2.
Houten was eerst een groeikern en groeit nu weer omdat in de gemeente
Houten een Vinex-locatie is aangewezen. In Houten is de Vinex-locatie verdeeld
2p 27 in twee wijken.
Welke twee van de bevolkingsgrafieken, 1, 2, 3 en 4, horen bij de twee wijken in
de Vinex-locatie van Houten?
Geef een argument voor je keuze.

2p 28 Geef twee argumenten voor de keuze voor Houten als Vinex-locatie.

Gebruik de bronnen 3 en 4.
Niet alle inwoners van Houten zijn blij met het aanwijzen van Houten als
Vinex-locatie.
2p 29 Geef twee ruimtelijke argumenten die de huidige inwoners van Houten kunnen
gebruiken tegen verdere uitbreiding van hun woonplaats.

Gebruik bron 5.
Uit de bron zou je kunnen afleiden dat het Vinex-beleid in Houten is mislukt.
2p 30 Toon dit aan met behulp van de bron.
Betrek in je antwoord de doelstelling van het Vinex-beleid.

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

VW-0131-a-10-2-o 7 lees verder ►►►


### Pagina 8

Dit is een examenpagina (Opgave 8) over 'De Hondsbosse Zeewering'. De pagina bevat geen visuele elementen zoals grafieken, tabellen of figuren, maar verwijst impliciet naar een 'bronnenboekje' met 'bron 1' en een 'atlaskaart Eigen omgeving - Landschappen'. De opgave bestaat uit vier deelvragen (31-34) die gericht zijn op aardrijkskundige en geologische concepten met betrekking tot kustbeheer, -vorming en waterbeheersing. De student wordt gevraagd om informatie uit de genoemde bronnen te interpreteren en toe te passen. Vraag 31 vraagt naar aanwijzingen voor overstromingen uit een atlaskaart. Vraag 32 betreft voordelen van 'zachte kusten' ten opzichte van 'harde kusten', wat duidt op concepten van kustbescherming en duurzaamheid. Vraag 33 richt zich op de krachten achter zandtransport langs de kust, gerelateerd aan de ligging van de Hondsbosse Zeewering, waarbij mogelijk geofysische processen zoals stroming en golven relevant zijn. Vraag 34 vraagt om uitleg van een stelling over 'golfoverslag' en 'natuurbeheer', waarbij een oorzaak-gevolg relatie geformuleerd moet worden, wat wijst op ecologische en beleidsmatige aspecten van watermanagement. De pagina vereist analytisch denken en kennis van aardwetenschappen en milieuwetenschappen in een geografische context. Er is een bronvermelding en verwijzingen naar externe websites voor examenvoorbereiding.