# Eindexamen Aardrijkskunde VWO 2010 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/aardrijkskunde/2010/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 2 – Opgave 2 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 3 – Opgave 3 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 4 – Opgave 4 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 5 – Opgave 5 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 6 – Opgave 6 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 7 – Opgave 10 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 8 – Opgave 11 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 9 – Opgave 12 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 10 – Opgave 7 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 11 – Opgave 8 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 12 – Opgave 9 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 13 – Opgave 13 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 14 – Opgave 14 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 15 – Opgave 15 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 16 – Opgave 16 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 17 – Opgave 17 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 18 – Opgave 18 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 19 – Opgave 19 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 20 – Opgave 20 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 21 – Opgave 21 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 22 – Opgave 22 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 23 – Opgave 23 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 24 – Opgave 24 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 25 – Opgave 25 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 26 – Opgave 26 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 27 – Opgave 27 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 28 – Opgave 28 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 29 – Opgave 29 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 30 – Opgave 30 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 31 – Opgave 31 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 32 – Opgave 32 (geen beschrijvende titel)

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
2010
tijdvak 1
vrijdag 28 mei
9.00 - 12.00 uur
aardrijkskunde
Bij dit examen hoort een bijlage.

Dit examen bestaat uit 32 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 63 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen
worden.
Als bij een vraag een verklaring, uitleg of berekening gevraagd wordt, worden aan het
antwoord meestal geen punten toegekend als deze verklaring, uitleg of berekening
ontbreekt.
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd. Als er
bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer dan twee redenen, dan
worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld.

VW-0131-a-10-1-o

### Pagina 2

Aanwijzingen voor de kandidaat

Bij een aantal vragen in dit examen is een cursieve regel achter de eigenlijke
vraagzin opgenomen. In deze cursieve regel staat precies vermeld welke
antwoordelementen in het antwoord aanwezig moeten zijn om de maximale score
te behalen.

LET OP:
De cursieve regel achter de vraagzin kan - afhankelijk van de feitelijke vraag -
bijvoorbeeld vermelden:
- dat een verklaring een situatiebeschrijving en een algemene regel
(= verklarend principe) moet bevatten.
- dat een uitleg bij een 'Leg uit waarom vraag' een oorzaak en een gevolg
moet bevatten.
- dat een redenering bij een 'Redeneervraag' een vergelijking en een
gevolg/conclusie moet bevatten.
- enzovoorts

Je kunt dit examen maken met de 53e druk of met de 52e druk van de atlas.
Schrijf op de eerste regel van je antwoordblad welke druk je gebruikt, de 53e of
de 52e.

Elke opgave bestaat uit enkele vragen. Bij elke vraag kun je, indien gewenst, de
atlas gebruiken.
De kaartnummers in de vragen verwijzen naar de 53e druk, of, als ze tussen
haakjes staan, naar de 52e druk van de atlas.

VW-0131-a-10-1-o 2 lees verder ►►►

### Pagina 3

Wereld

Opgave 1 – Demografische ontwikkelingen in Afrika

Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen.

Stelling: In ontwikkelingslanden ligt het geboortecijfer in steden doorgaans lager dan op het platteland.
2p 1 Geef twee argumenten waarmee je deze stelling kunt onderbouwen.

Gebruik bron 1.
Uit de bron blijkt dat het aandeel van Afrika in de wereldbevolking tussen 1950 en 2000 is veranderd. Eén oorzaak hiervoor is het hoge geboorteoverschot in Afrika zelf.
1p 2 Geef de andere oorzaak voor de verandering van het aandeel van Afrika in de wereldbevolking tussen 1950 en 2000.

Gebruik bron 2.
2p 3 Beargumenteer met behulp van de bron dat de bevolkingsgroei in Kameroen voorlopig nog groot zal zijn.

Opgave 2 – Anders-globalisten

Bestudeer bron 1 uit het bronnenboekje die bij deze opgave hoort.

Gebruik bron 1.
Volgens anders-globalisten 'is een andere wereld mogelijk' ('another world is possible').
1p 4 Geef een kenmerk van het logo van het WSF waaruit blijkt dat dit logo de visie van het WSF ondersteunt.

De opkomst van het anders-globalisme begint aan het eind van de twintigste eeuw.
2p 5 Geef twee manieren waarop tijd-ruimtecompressie bijgedragen heeft aan het ontstaan van de anders-globalisme beweging.

Gebruik bron 1.
Westerse nationale overheden hebben een grote rol gespeeld in internationalisering en globalisering sinds de koloniale tijd. Hun rol is echter afgenomen in de afgelopen veertig jaar. Op het World Economic Forum komen dan ook niet alleen regeringsleiders.
2p 6 Welk soort organisaties heeft deze leidende rol van westerse nationale staten overgenomen?
Op welke manier heeft dit de rol van nationale staten in de globalisering verkleind?

VW-0131-a-10-1-o 3 lees verder ►►►

### Pagina 4

Opgave 3 – Wereldsteden in de Verenigde Staten

Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen.

Gentrificatie heeft in een aantal wijken in New York geleid tot toenemende sociale tegenstellingen of sociale polarisatie.
2p 7 Wat is gentrificatie?
Waarom leidt gentrificatie soms tot toenemende sociale tegenstellingen of sociale polarisatie?

Gebruik de bronnen 1 en 2.
2p 8 Beredeneer waarom projectontwikkelaars veel winst denken te kunnen maken in wijken als Cooper Village en Stuyvesant Town.

New York is een echte wereldstad. Ook het niet ver van New York gelegen Washington is te beschouwen als een wereldstad.
2p 9 Geef twee redenen waardoor het mogelijk is dat op een dergelijke korte afstand van elkaar twee wereldsteden zijn gelegen.

Aarde

Opgave 4 – De Colorado en de Grand Canyon

Bestudeer de bronnen 1 tot en met 5 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen.

Het Colorado Plateau in de staat Arizona (VS) bestaat uit zeer oude gesteenten. In de loop van miljoenen jaren heeft de rivier de Colorado in dit plateau, dat ooit een laagvlakte was, een spectaculair landschap gevormd. Dit dal staat bekend als de Grand Canyon.
2p 10 Leg uit hoe de opheffing van het Colorado Plateau heeft geleid tot de vorming van de Grand Canyon.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolg relatie bevatten.

Gebruik de bronnen 1, 2 en 3.
1p 11 Welke schematische weergave, bron 1, bron 2 of bron 3, geeft de Grand Canyon op de juiste wijze weer?

De Colorado stroomt grotendeels in een aride zone. De hoeveelheid sediment die de Colorado met zich mee voert, is groter dan die van een rivier in een gematigde zone met een vergelijkbare waterafvoer en een vergelijkbaar verhang.
2p 12 Leg uit waardoor een rivier in een aride zone meer sediment afvoert.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolg relatie bevatten.

VW-0131-a-10-1-o 4 lees verder ►►►

### Pagina 5

Gebruik de bronnen 4 en 5.
De dalwanden van de Grand Canyon vertonen een zeer grillig patroon. Dit
patroon wordt vooral veroorzaakt door één eigenschap van de
gesteentelagen van het Colorado Plateau van elkaar verschillen.
1p 13 Welke eigenschap is dit?
Gebruik de bronnen 4 en 5.
2p 14 Van welk type verwering zal er in de omgeving van de Grand Canyon vooral
sprake zijn?
Geef een argument voor je keuze.

Opgave 5 – Aardbevingen

Bestudeer de bronnen 1 tot en met 3 uit het bronnenboekje die bij deze opgave
horen.

Gebruik bron 1.
Op de foto is een deel van de San Andreasbreuk te zien. Behalve horizontale
verplaatsing is er langs de breuk ook verticale verplaatsing opgetreden.
1p 15 Welke kant van de breuk ligt het hoogst, A of B?
Welke aanwijzing geeft de foto daarvoor?

Gebruik de bronnen 2a, 2b en 2c.
De bronnen 2a, 2b en 2c geven een beschrijving van drie aardbevingen met een
vergelijkbare magnitude. De gevolgen van de drie aardbevingen zijn echter zeer
verschillend.
3p 16 Maak duidelijk waarom aardbevingen van vergelijkbare magnitude kunnen leiden
tot zulke grote verschillen in aantallen slachtoffers en schade.
Ga in je antwoord op alle drie de aardbevingen in.

Gebruik bron 3.
In de figuur zijn op verschillende plaatsen bewegingen van stukken aardkorst
aangegeven.
3p 17 Waar in de figuur kun je de zwaarste beving verwachten?
Kies uit:
– tussen A en B
– tussen C en D
– tussen B en D
– tussen C en E
– tussen E en F
Leg je keuze uit.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolg relatie bevatten.

VW-0131-a-10-1-o 5 lees verder ►►►

### Pagina 6

Zuid-Oost-Azië

Opgave 6 – Klimaten in Zuid-Oost-Azië

Bestudeer bron 1 uit het bronnenboekje die bij deze opgave hoort.

Gebruik bron 1.
De klimaatdiagrammen van de bron behoren, in alfabetische volgorde, bij de steden Hanoi, Ho Chi Minhstad, Kota Bharu en Kuala Lumpur.
18 Schrijf de cijfers 1 tot en met 4 op je antwoordblad.
Noteer achter elk cijfer de naam van de bijbehorende stad.

Gebruik kaart 196 (52e druk: 182).
Zuid-Oost-Azië kent twee soorten tropisch regen klimaat, net zoals Afrika en Zuid-Amerika.
19 Beschrijf het spreidingspatroon van beide klimaatsorten in Zuid-Oost-Azië.
Geef een oorzaak voor het verschil in neerslag tussen beide klimaatsorten.

Mede dankzij de grote hoeveelheden neerslag is het in grote delen van Zuid-Oost-Azië mogelijk twee en soms zelfs drie keer per jaar te oogsten. Die
overvloedige neerslag heeft echter ook nadelen.
20 Geef, afgezien van de kans op overstromingen, nog twee nadelen van deze
overvloedige neerslag voor de landbouw in Zuid-Oost-Azië.

Opgave 7 – Politieke en economische ontwikkelingen in de ASEAN

Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen.

In de twintigste eeuw is het regionale beeld van Zuid-Oost-Azië in het westen nogal veranderd. In een aantal perioden bestond er steeds een ander beeld van Zuid-Oost-Azië. De jaartallen van de perioden verschillen per land.
Voor Vietnam gelden de volgende perioden:
a de periode tot 1954;
b de periode van 1954 tot 1986;
c de periode na 1986.

In periode b bestond het beeld van Vietnam als politiek conflictgebied.
21 Schrijf de letters a en c van de perioden op je antwoordblad.
Noteer achter elke letter
het beeld van Vietnam dat in die periode in het westen bestond / bestaat;
welke positie Vietnam in die periode in het wereldsysteem innam / inneemt.

VW-0131-a-10-1-o


### Pagina 7

Gebruik bron 2.
De bron geeft een aanwijzing voor het bestaan van een triade in de
wereldhandel.
1p 22 Welke aanwijzing is dit?

Gebruik bron 1.
De komende jaren zullen er wat betreft de buitenlandse investeringen in
Zuid-Oost-Azië veranderingen optreden. Het aandeel van investerende (groepen
van) landen zal veranderen.
1p 23 Geef een voorbeeld van zo'n verandering.

Gebruik bron 2.
De bron toont onder andere de handelsbalansen van de ASEAN-landen met een
aantal andere landen/gebieden.
3p 24 In welk opzicht verschillen de handelsbalansen van de ASEAN-landen met die
van de Verenigde Staten en de Europese Unie enerzijds en met die van de
andere landen anderzijds?
Berendeener waardoor dit verschil in de tweede helft van de twintigste eeuw is
ontstaan.

Leefomgeving

Opgave 8 – Het Oosterdokseiland

Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen.

Amsterdam doet momenteel grote investeringen in de ontwikkeling van de
zuidoever van het IJ. Het project ODE op het Oosterdokseiland is daarvan een
onderdeel. Het is ook een voorbeeld van publiek-private samenwerking.
1p 25 Geef voor de gemeente een voordeel van het aangaan van een publiek-private
samenwerking.

Gebruik de bronnen 1 en 2.
Voor bedrijven wordt de ligging van ODE in Amsterdam ‘zeer gunstig’ genoemd.
3p 26 Geef drie redenen waarom deze locatie op de schaal van Amsterdam voor een
internationaal dienstverlenend bedrijf zo gunstig is.

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

VW-0131-a-10-1-o 7 lees verder ►►►

### Pagina 8

```json
{
  "description": "Deze examenpagina is een opgaveblad voor een aardrijkskunde-examen, gericht op stedelijke ontwikkeling en kustbeheer. De pagina bevat geen visuele elementen zoals grafieken, tabellen of figuren, maar verwijst herhaaldelijk naar 'bronnen' uit een bijgehorend bronnenboekje en een 'atlaskaart 26A (52e druk: 24A)', die essentieel zijn voor het beantwoorden van de vragen. \n\nDe pagina behandelt twee hoofdthema's: \n1.  **Stedelijke ontwikkeling en herinrichting:** Vragen 27 en 28 richten zich op de transformatie van voormalige haventerreinen in Europese steden (zoals Hamburg en Londen) naar zakencentra en luxe woongebieden, en de ontwikkeling van de Zuidas in Amsterdam. Hierbij komen concepten aan bod zoals functieverlies van oude haventerreinen en de voordelen van nieuwe locaties voor bedrijvigheid.\n2.  **Kustbeheer op Texel en de Waddeneilanden:** Opgave 9, bestaande uit vragen 29 tot en met 32, behandelt zandsuppleties, dynamisch handhaven, kustprocessen en ecologische waarden. Specifieke locaties zoals 'De Slufter' op Texel en de algemene beweging van de Waddeneilanden komen aan bod. Studenten moeten uitleggen hoe zandsuppleties passen bij 'dynamisch handhaven', processen van natuurlijke zandvastlegging beschrijven, de oorzaak-gevolgrelatie van kustprocessen op de beweging van de Waddeneilanden uitleggen, en de ecologische waarde van De Slufter beredeneren. \n\nVan de student wordt gevraagd om: \n-   Redenen te geven voor het functieverlies en de herinrichting van haventerreinen.\n-   Voordelen te benoemen van een specifieke locatie voor bedrijvigheid.\n-   Te beredeneren hoe begrippen als 'dynamisch' en 'handhaven' van toepassing zijn op zandsuppleties.\n-   Processen te beschrijven (zandvastlegging).\n-   Oorzaak-gevolgrelaties uit te leggen met betrekking tot kustprocessen en ecologische waarden. \n\nAlle antwoorden moeten gebaseerd zijn op de meegeleverde bronnen en de atlaskaart. De vragen vereisen analyse, interpretatie en toepassing van kennis.",
  "summary": "Examenpagina met aardrijkskunde vragen over stedelijke ontwikkeling en kustbeheer op Texel/Waddeneilanden. Concepten zijn herinrichting havent