# Eindexamen Aardrijkskunde VWO 2006 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/aardrijkskunde/2006/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 2 – Opgave 2 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 3 – Opgave 3 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 4 – Opgave 4 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 6 – Opgave 6 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 8 – Opgave 8 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 9 – Opgave 10 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 10 – Opgave 11 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 11 – Opgave 12 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 12 – Opgave 13 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 13 – Opgave 9 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 14 – Opgave 14 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 15 – Opgave 15 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 16 – Opgave 16 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 17 – Opgave 17 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 18 – Opgave 18 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 19 – Opgave 19 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 20 – Opgave 20 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 21 – Opgave 21 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 22 – Opgave 22 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 23 – Opgave 23 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 24 – Opgave 24 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 25 – Opgave 25 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 26 – Opgave 26 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 27 – Opgave 27 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 28 – Opgave 28 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 29 – Opgave 29 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 30 – Opgave 30 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 31 – Opgave 31 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 32 – Opgave 32 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 33 – Opgave 33 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 34 – Opgave 34 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 35 – Opgave 35 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 36 – Opgave 36 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 37 – Opgave 37 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 38 – Opgave 38 (geen beschrijvende titel)

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VWO
aardrijkskunde
Voorbereidend
Wetenschappelijk
Onderwijs
20 06
Tijdvak 1
Dinsdag 23 mei
9.00-12.00 uur

Als bij een vraag een verklaring, uitleg of
berekening gevraagd wordt, worden aan het
antwoord meestal geen punten toegekend als
deze verklaring, uitleg of berekening
ontbreekt.

Voor dit examen zijn maximaal 76 punten te
behalen; het examen bestaat uit 38 vragen.
Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel
punten met een goed antwoord behaald kunnen
worden.

Geef niet meer antwoorden (redenen,
voorbeelden d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld twee redenen worden
gevraagd en je geeft meer dan twee redenen,
dan worden alleen de eerste twee in de
beoordeling meegeteld.

600025-1-130
Begin

### Pagina 2

Dit is een examenpagina die zich richt op de geografische concepten migratie en mobiliteit, specifiek in de context van Turkije en de Europese Unie. De pagina is een opgave met een brontekst en vier open vragen. Er zijn geen visuele elementen zoals grafieken, tabellen of figuren op de pagina zelf; de brontekst is puur tekstueel. De student wordt verwezen naar een atlas (51e of 52e druk) voor specifieke vragen, wat impliceert dat kaarten, statistische overzichten en mogelijk thematische kaarten belangrijke hulpmiddelen zijn. 

De wiskundige/wetenschappelijke concepten die aan bod komen, zijn gerelateerd aan demografie en geografie, zoals migratiestromen, remigratie, urbanisatietempo (verstedelijking) en de sociaaleconomische motieven hierachter. De tekst introduceert concepten als de invloed van toetreding tot de EU op migratie, ‘pull’-factoren (welkom zijn) en de link tussen interne migratie (platteland-stad) en externe migratie. 

Van de student wordt verwacht dat deze:
1. Twee redenen kan geven waarom emigratie vanuit Turkije naar Europa makkelijk wordt geacht, gebaseerd op de brontekst.
2. Een verklaring kan geven waarom Turkse migranten over twintig jaar welkom zouden zijn in Europa, mogelijk door de bron of eigen geografische kennis.
3. Het verschil in urbanisatietempo tussen Turkije en Spanje kan kwantificeren (hoe groot) met behulp van een statistisch overzicht in de atlas.
4. Een verklaring kan geven voor dit verschil in urbanisatietempo, eveneens met behulp van geografische kennis en mogelijk de atlas. 

De instructies bovenaan de pagina benadrukken het belang van het gebruik van de juiste atlas (51e of 52e druk) en het vermelden hiervan op het antwoordblad, wat cruciaal is voor de correctheid van antwoorden die atlasinformatie vereisen. De vragen testen zowel tekstbegrip als het vermogen om geografische data te interpreteren en te verklaren.

### Pagina 3

bron 2
Het grondgebruik in Istanbul

[FIGUUR: Kaart van Istanbul met verschillende gebieden aangeduid met patronen en nummers, met een legenda en een insetkaart van Turkije met de ligging van Istanbul.]

Legenda:
woongebieden voor
hogere inkomensgroepen
illegale wijken
(geçekondus)
legale wijken voor
lagere inkomensgroepen
commerciële financiële
centra
industriegebieden
overig bebouwde
gebieden
TEM Trans-European
Motorway

Ligging van het kaartfragment
Bulgarije
Gr.
TURKIJE

Zee van Marmara
0 5 10 km
0 100 200 km

1 Oude stad
2 Galata
3 Taksım
4 Beyoğlu
5 Cihangir
6 Levent
7 Beşiktaş
8 Üsküdar
9 Kadıköy

vrij naar: Geografie, december 2004

Op de kaart van bron 2 kun je zien hoe Istanbul is opgebouwd. Er zijn verschillende
stadswijken, waaronder illegale gebouwde krottenwijken, de zogenaamde gecekondus.
Op at- laskaart 153G (135G) is de ruimtelijke opbouw van de stad Marrakech in
Marokko weergegeven.

1p 5 ☐ Welke overeenkomst is er in het spreidingspatroon van de krottenwijken in Istanbul
(bron 2) en die in Marrakech?

2p 6 ☐ Veel Turkse migranten vestigen zich in gecekondus.
Geef twee niet-economische redenen van Turkse migranten om zich juist daar te vestigen.

2p 7 ☐ Ondanks het illegale karakter van deze wijken, gedoogt de Turkse overheid de vestiging
van migranten in de gecekondus.
Geef twee redenen van de Turkse overheid om deze gecekondus te gedogen.

2p 8 ☐ In de tijd dat er veel Turkse arbeidsmigranten naar onder andere Nederland en Duitsland
vertrokken, is Griekenland nauwelijks een tussenliggende mogelijkheid (intervening
opportunity) geweest.
Leg uit dat ‘gezien vanuit de economische dimensie’ Griekenland nauwelijks een
tussenliggende mogelijkheid voor Turkse arbeidsmigranten was.

600025-1-13o
3
Lees verder


### Pagina 4

Opgaaf 2 – Nieuwe wegen in de Randstad als mogelijke oplossing voor de
mobiliteitsproblemen? Een vergelijking tussen de nieuwe A5 en de nog aan te leggen
A4 door Midden-Delfland.
bron 3
Opening van de A5
CRUQUIUS - Minister Peijs (Verkeer en Waterstaat) heeft zaterdag 8 november
2003 de snelweg A5 geopend. Deze kortste snelweg van Nederland (8 kilometer)
verbindt de A9 en de A4 met elkaar van knooppunt Raasdorp tot knooppunt
De Hoek. Na de openstelling van de A5 rijdt het verkeer vanuit Alkmaar en Haarlem
richting Den Haag van de A9 over de A5 naar de A4 en vice versa.
vrij naar: Ministerie van Verkeer en Waterstaat
bron 4
[FIGUUR: Kaart met de A5, A9 en A4 snelwegen, met de knooppunten Rott-
epolderplein, Raasdorp, De Hoek en Badhoevedorp. Locaties: Haarlem, Amster-
dam, Hoofddorp. Een schaalbalk van 0 tot 5 km.]
Legenda:
lengte en richting
van de file
Schiphol
bron: Filemonitor 2003, Ministerie van Verkeer en Waterstaat
bron 5
Net genoeg steun voor aanleg A4
Een zeer kleine meerderheid in de Tweede Kamer steunt de keuze van minister
Peijs van Verkeer en Waterstaat voor een snelle aanleg van de A4 door
Midden-Delfland. Cruciaal wordt de uitkomst van milieuonderzoek naar
luchtvervuiling door de nieuwe weg.
vrij naar: Delftse Courant, 10 december 2003
600025-1-130
4
Lees verder

### Pagina 5

bron 6 Hoofdverbindingswegen in een deel van West-Nederland

[FIGUUR: Kaart van een deel van Nederland met hoofdwegen aangeduid. Een legenda geeft de betekenis van de verschillende wegtypen aan: hoofdas conform nota Ruimte en ontbrekende schakel hoofdweg.]

bron: Nota Mobiliteit, 2004

De A5 is met 8 kilometer lengte de kortste snelweg van Nederland en qua lengte goed
vergelijkbaar met de geplande aanleg van de A4 tussen Delft en Schiedam. Toch hebben,
zoals blijkt uit bron 6, beide wegen niet dezelfde functie. In de regel krijgt de aanleg van
een hoofdverbindingsweg voorrang op de aanleg van andere wegen.
2p 9 □ De uit voorzien bij de (vermelde) aanleg van de A5 van die regel is afgeweken.
Stelling: ‘De aanleg van het nieuwe stuk van de A4 door Midden-Delfland is in strijd met
nationale plannen voor de ruimtelijke inrichting.’
2p 10 □ Geef twee argumenten ontleend aan twee atkaarttaarten (nummers en letters noemen) die deze
stelling ondersteunen.
Actiegroepen vrezen dat het unieke landschap van Midden-Delfland ernstig wordt aangetast
door de aanleg van het nieuwe stuk snelweg van de A4. Stel er komt een nieuw onderzoek
voor dit aan te leggen stuk A4 met als hoofdvraag: Houdt de overheid met het aanleggen
van de nieuwe A4 voldoende rekening met het landschap en het milieu van
Midden-Delfland?
3p 11 □ Formuleer drie deelvragen, achtereenvolgens een beschrijvende, een
waarderende en een probleemoplossende deelvraag, die bijdragen aan de beantwoording van
de hierboven geformuleerde hoofdvraag.

In tegenstelling tot de aanleg van de A4 tussen Delft en Schiedam is er maar weinig verzet
geweest tegen de aanleg van de A5 en lijkt het erop dat deze weg vooral positieve effecten
heeft (gehad) op de ruimtelijke kwaliteit van dit gebied.
2p 12 □ Leg deze positieve effecten uit met behulp van het begrip ‘toekomstwaarde’.

De aanleg van een compleet nieuwe weg zoals de A5 is één van de mogelijkheden van de
overheid om iets aan het fileprobleem te doen. Toch geeft de overheid er tegenwoordig vaak
de voorkeur aan om op bestaande wegen infrastructurele verbeteringen aan te brengen.
2p 13 □ Geef vanuit twee verschillende dimensies een argument voor deze voorkeur van de
overheid.

600025-1-130 5 Lees verder

### Pagina 6

Vervoer en ruimtelijke inrichting
Opgave 3 - Spoorwegen in Mozambique
bron 7
De Nacala-corridor, de verbindingsas met Malawi

[FIGUUR: Kaart van Mozambique en omringende landen met spoorlijnen en steden. Een kleiner kaartje toont de ligging van Mozambique in Afrika.]

bron: www.rrdc.com
De ruimtelijke structuur van het spoorwegnetwerk van Mozambique is kenmerkend voor die
van de meeste landen in Afrika.
2p 14 [ ] In welke twee opzichten is de ruimtelijke structuur van het spoorwegnetwerk van
Mozambique kenmerkend voor Afrikaanse landen?

Als gevolg van burgeroorlogen, natuurgeweld en verwaarlozing verkeert de
spoorwegverbinding door de Nacala-corridor thans in een slechte staat. Onder leiding van
het Amerikaanse bedrijf RDC (Railroad Development Corporation) wordt deze spoorlijn nu
weer opgeknapt. Als tegenprestatie voor deze steun heeft de regering van Mozambique deze
spoorlijn geprivatiseerd en mag de RDC deze lijn gedurende een periode van 15 jaar
exploiteren.
1p 15 [ ] Er zijn voor- en tegenstanders van de privatisering van deze spoorlijn.
Geef een argument vóór privatisering van deze spoorlijn.
1p 16 [ ] Geef een argument tégen deze privatisering.
2p 17 [ ] Weeg deze argumenten tegen elkaar af en geef daarbij duidelijk aan wat voor jou de
doorslag geeft en waarom.

Het ligt voor de hand dat Mozambique bij de verdere ontwikkeling van zijn spoorwegnet
samenwerking zoekt met de landen van de Southern African Development Community
(SADC).
2p 18 [ ] Leg met behulp van een ruimtelijk kenmerk uit waarom veel landen van deze Afrikaanse
organisatie er belang bij hebben Mozambique te helpen bij de verbetering van het
spoorwegnet.

De gevolgen van het weer in gebruik nemen van de spoorlijn van Nacala naar Malawi zijn
niet op elke ruimtelijke schaal gelijk. Zo zal op lokale schaal gezien Nacala er zo goed als
zeker profijt van hebben. Maar op een andere ruimtelijke schaal zouden er ook wel eens
negatieve effecten kunnen optreden.
2p 19 [ ] Noem twee van deze negatieve effecten op een andere dan de lokale schaal.

600025-1-13o 6 Lees verder


### Pagina 7

Hoewel Zuid-Afrika zelf goede havens en een uitstekend spoorwegnet heeft, helpt dit land
Mozambique bij de verbetering van de haven van Maputo.
2p 20 ☐ Beargumenteer vanuit twee verschillende dimensies dat deze hulp aan Mozambique ook in
het belang van Zuid-Afrika is.

Opgave 4 – De havens van Rotterdam en Antwerpen vergeleken

Antwerpen heeft, mede door de ligging vlakbij de Nederlandse grens, te maken met een
groot gebrek aan uitbredingsmogelijkheden.
4p 21 ☐ Waarom zou die grens met Nederland geen belangrijke hindernis meer hoeven te zijn bij de
uitbreiding van de haven van Antwerpen? Ga in je antwoord uit van de politieke dimensie
en van de economische dimensie.

Wat betreft de toegankelijkheid voor de zeescheepvaart heeft de haven van Antwerpen een
aantal nadelen ten opzichte van de haven van Rotterdam.
2p 22 ☐ Noem twee nadelen van Antwerpen voor wat betreft de toegankelijkheid voor zeeschepen.

Zwitserland behoort tot het achterland van de havens van Rotterdam en Amsterdam.
2p 23 ☐ Met behulp van welk begrip uit de theorie van Ullman kun je het beste verklaren dat de
grootste vervoersstroom vanuit Zwitserland juist naar deze twee havens loopt?
Motiveer je keuze voor het gebruikte begrip.

600025-1-13o 7 Lees verder

### Pagina 8

Opgave 5 – De bereikbaarheid van Schiphol
bron 8
De verbetering van de infrastructuur rond Schiphol

Het rijk zal in zijn infrastructuurbeleid prioriteit geven aan de bereikbaarheid van de
mainports. Het gaat daarbij onder meer om de opname van Schiphol in het Europese
netwerk van hogesnelheidstreinen: de HSL-Zuid en de HSL-Oost.
De snelwegen die Schiphol verbinden met de belangrijkste stedelijke gebieden in Nederland
en het buitenland, vormen de hoofdverbindingsassen in het wegennet. Vanwege het
bijzondere belang voor de economie krijgt de aanpak van knelpunten op deze verbindingen
prioriteit. Voor het traject Hoofddorp – Schiphol – Amsterdam-Blijlmermeer – Almere start het
rijk een planstudie naar extra wegcapaciteit.

vrij naar: Nota Mobiliteit, 2004

bron 9
De tunnelvariant

[FIGUUR: Kaart met de stedelijke bebouwing van Amsterdam, het IJ-meer, Almere-Stad, Gooimeer en Bussum. Er zijn wegen en spoorlijnen op de kaart aangegeven, inclusief een stippellijn die een tunnelvariant voorstelt.]

Legenda:
stedelijke bebouwing
autoweg
spoorlijn
kanaal
tunnelvariant

vrij naar: www.deuitweg.nl

600025-1-130
8
Lees verder

### Pagina 9

bron 10 De stroomlijnvariant via de Gaasperdammerweg
[FIGUUR: Kaart met Amsterdam, Almere-Stad, IJ-meer, Gooimeer, Bussum en wegennet.]
Legenda:
stedelijke bebouwing
autoweg
spoorlijn
kanaal
nieuwe of te verbreden autoweg
0 2,5 5 km
vrij naar: www.deuitweg.nl
Voor het traject Hoofddorp – Schiphol – Amsterdam-Bijlmer – Almere lijkt extra
2p 24 [] wegcapaciteit hoogst noodzakelijk.
Geef twee verkeerstechnische redenen waarom extra wegcapaciteit op delen van het traject
Hoofddorp – Schiphol – Amsterdam-Bijlmer – Almere hard nodig is.
2p 25 [] Zal de HSL-Zuid een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de oplossing van het
fileprobleem rondom Schiphol?
Beargumenteer je antwoord.
Het rijk bestudeert twee mogelijke oplossingen voor de verkeersproblemen tussen Almere
en Schiphol: een tunnel die de A9 met de A6 verbindt of een sterke uitbreiding van de
bestaande infrastructuur via de Gaasperdammerweg.
2p 26 [] Voor welke oplossing zou jij kiezen?
Beargumenteer je keuze door in te gaan op de gevolgen ervan voor de ruimtelijke kwaliteit
van dit gebied. Gebruik in je argumentatie de begrippen ‘gebruikswaarde’ en
‘belevingswaarde’.
600025-1-130 9 Lees verder

### Pagina 10

Actieve aarde

Opgave 6 – Platentektoniek nu en in de toekomst
Platbewegingen langs de westkust van Noord-Amerika

bron 11

Huidige situatie

[FIGUUR: Een kaart van de westkust van Noord-Amerika met plaatgrenzen en plaatnamen zoals Juan de Fuca plaat, Pacifische plaat en Noord-Amerikaanse plaat. De San Andreas breuk is aangegeven met pijlen die de bewegingsrichting aangeven. Een schaalbalk is aanwezig van 0 tot 600 km.]

De pijlen op de kaart geven de richting aan van de plaatbewegingen.

vrij naar: National Geographic Society, Washington, 1995

2p 27 □ In bron 11 zijn twee grenszones van platen met de letters A en B aangegeven.
Schrijf de letters A en B van bron 11 onder elkaar op je antwoordblad en schrijf er het
geologische begrip achter dat wordt gebruikt om de betreffende plaatgrens aan te
duiden.

San Francisco is in 1906 grotendeels verwoest door een aardbeving. De verwachting is dat
deze stad in de toekomst meer getroffen zal worden door een zware aardbeving.
1p 28 □ Geef hiervoor een argument dat afgeleid kan worden uit bron 11.

In het deel van Californië dat ten zuiden van San Francisco ligt, valt in de maand juli
gemiddeld weinig neerslag.
1p 29 □ Welke twee atlastkaarten (nummers en letters noteren) zijn in combinatie het meest geschikt
om de geringe neerslag in juli te verklaren?

600025-1-13o 10 Lees verder


### Pagina 11

Als we ervan uitgaan dat de plaatbewegingen, zoals aangegeven met de pijl in bron 11, de
komende 25 miljoen jaar blijven doorgaan en de andere factoren onveranderd blijven,
dan zal het klimaat van het deel van Californië ten westen van de San Andreasbreuk over
25 miljoen jaar veranderd zijn.

30 3p 30 Zal de gemiddelde temperatuur in de maand juli over 25 miljoen jaar zijn toegenomen of
afgenomen?
Geef vervolgens een verklaring voor je keuze en wel op de volgende manier:
- je beschrijft eerst zo nauwkeurig mogelijk in welke richting het deel van Californië ten
westen van de San Andreasbreuk zal opschuiven;
- daarna verklaar je waarom de verandering in ligging van dat deel van Californië de
gemiddelde temperatuur in de maand juli zal veranderen.

31 2p 31 Zal de gemiddelde jaarlijkse hoeveelheid neerslag over 25 miljoen jaar dan zijn
toegenomen of afgenomen?
Geef een verklaring voor je keuze.

Let op: Opgave 7 van dit examen staat op de volgende pagina.
600025-1-130 11 Lees verder


### Pagina 12

Opgave 7 - Klimaat en klimaatveranderingen
Is het Klimaatverdrag wel noodzakelijk?
bron 12
In 1992 werd in Rio de Janeiro het zogenoemde Raamverdrag Klimaatverandering van de
Verenigde Naties (Unfccc) gesloten, meestal aangeduid als het Klimaatverdrag.
De doelstelling van dit verdrag is: "het stabiliseren van de concentratie van broeikasgassen
in de atmosfeer op een zodanig niveau, dat een gevaarlijke menselijke invloed op het
klimaat wordt voorkomen."
Halverwege de jaren negentig werd duidelijk dat stabilisatie van de uitstoot van
broeikasgassen ontoereikend is om het tiendcentale doel van het Klimaatverdrag te
realiseren. Dat heeft geleid tot het Kyoto-protocol. Het Kyoto-protocol werd in 1997
opgesteld als aanvulling op het Klimaatverdrag. Industriëlanden verbinden zich hierin om de
uitstoot van broeikasgassen in 2008-2012 met gemiddeld 5% te verminderen ten opzichte
van het niveau in 1990. Per land golden uiteenlopende reductiepercentages.
De Europese Unie heeft na onderling overleg de emissiereducties per lidstaat bepaald.
Nederland moet zijn broeikasgasemissies in 2008-2012 met 6% hebben gereduceerd ten
opzichte van 1990. De Verenigde Staten hebben het Kyoto-protocol niet ondertekend.
vrij naar: http://www.vrom.nl/pagina.html?id=9229
Temperatuurveranderingen sinds 1400
bron 13
[FIGUUR: Grafiek met op de y-as "geïndexeerde temperatuur in °C" van -0,5 tot 0,5 en op de x-as jaren van 1400 tot 1950. Twee lijnen zijn weergegeven: een gestippelde lijn en een doorgetrokken lijn.]
Legenda:
------grafiek van McIntyre & McKitrick
——grafiek van Mann et al.
bron: Geografie, juni 2005
De wetenschappers McIntyre en McKitrick hebben de gegevens van de Amerikaanse
klimaatonderzoeker Mann onderzocht en nagerekend. Zij zijn het niet eens met de conclusie
van Mann dat de mens verantwoordelijk is voor de klimaatverandering. Mann vindt ook dat
er daarom wereldwijd afspraken gemaakt moeten worden om de uitstoot van broeikasgassen
te verminderen.
3p 32 Welke argumentatie kunnen McIntyre en McKitrick ontlenen aan bron 13 om Manns
conclusie te verwerpen?
600025-1-130
12
Lees verder

### Pagina 13

Het is wetenschappelijk nog niet overtuigend aangetoond dat het klimaat zal veranderen als gevolg van de uitstoot van broeikasgassen door menselijke activiteiten. Toch vinden voorstanders van het Kyoto-protocol het verstandig om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen.
2p 33 Welke redenering kunnen zij hiervoor gebruiken?

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
600025-1-13o 13 Lees verder

### Pagina 14

Opave 8 – Aspecten van de plaattecktoniek

bron 14
[FIGUUR: Kaart van de Atlantische Oceaan met de continenten Zuid-Amerika en Afrika, de zeediepte wordt weergegeven met kleuren.]
bron: Uit een artikel in: Natuur en techniek, Maastricht / Brussel, 1991

bron 15
[FIGUUR: Profiel van de zeebodem doorsneden door de Atlantische Oceaan, met de kustlijnen van Zuid-Amerika en Afrika, en de aanduiding van de Mid-Atlantische Rug en een trog.]
bron: Uit een artikel in: Natuur en techniek, Maastricht / Brussel, 1991

3p 34 □ Geef op basis van bron 15 een beschrijving van achtereenvolgens:
• de huidige plaatbewegingen ten opzichte van elkaar in gebied A;
• het geologisch proces dat zich afspeelt in de oceanische korst in gebied A;
• en het gevolg daarvan voor de (grootte van de) oppervlakte van de twee oceanische korsten.

1p 35 □ De oceanische korst bestaat vooral uit één soort uitvloeiingsgesteente.
Geef de specifieke naam van dit gesteente.

2p 36 □ In de tweede helft van de vorige eeuw is er wetenschappelijk onderzoek verricht in de
oceanen. Dit onderzoek heeft belangrijke gegevens opgeleverd waardoor de
theorie van de plaattenketoniek door de wetenschappers is aanvaard.
Noem twee resultaten van dit onderzoek die er gebruikt zijn als argumenten vóór de
van de plaattenketoniek.

2p 37 □ Langs de westkust van Zuid-Amerika ligt een hooggebergte. Dit is niet het geval langs de
oostkust van Zuid-Amerika en langs de westkust van Afrika.
Leg met behulp van een argument dat je kunt afleiden uit een atlassikaart uit, waarom daar
geen hooggebergten liggen.

3p 38 □ Naar aanleiding van de vondst van grote olievilden in het gebied aangegeven met de
letter P in bron 14, gingen oliemaatschappijen in de kustzone van een ander land in een
ander werelddeel naar olie zoeken.
Welk ander land wordt bedoeld?
Leg met behulp van de theorie van de plaattenketoniek uit waarom het bedoelde land in de
belangstelling kwam van de oliemaatschappijen.

Einde
600025-1-130 14