# Eindexamen Aardrijkskunde VWO 2005 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vwo/aardrijkskunde/2005/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 2 – Opgave 2 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 8 – Opgave 3 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 9 – Opgave 10 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 10 – Opgave 11 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 11 – Opgave 12 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 13 – Opgave 13 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 14 – Opgave 14 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 15 – Opgave 15 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 16 – Opgave 16 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 17 – Opgave 17 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 18 – Opgave 18 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 19 – Opgave 19 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 20 – Opgave 20 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 21 – Opgave 21 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 22 – Opgave 22 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 23 – Opgave 23 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 24 – Opgave 24 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 25 – Opgave 25 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 26 – Opgave 26 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 27 – Opgave 27 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 28 – Opgave 28 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 29 – Opgave 29 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 30 – Opgave 30 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 31 – Opgave 31 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 32 – Opgave 32 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 33 – Opgave 33 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 34 – Opgave 34 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 35 – Opgave 35 (geen beschrijvende titel)

### Vraag 36 – Opgave 36 (geen beschrijvende titel)

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

aardijkskunde
Examen VWO

Voorbereidend
Wetenschappelijk
Onderwijs

20 05

Tijd vak 2
Woensdag 22 juni
9.00 - 12.00 uur

Voor dit examen zijn maximaal 71 punten te
behalen; het examen bestaat uit 36 vragen.
Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel
punten met een goed antwoord behaald kunnen
worden.

Als bij een vraag een verklaring, uitleg of
berekening gevraagd wordt, worden aan het
antwoord meestal geen punten toegekend als
deze verklaring, uitleg of berekening
ontbreekt.

Geef niet meer antwoorden (redenen,
voorbeelden d.d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld twee redenen worden
gevraagd en je geeft meer dan twee redenen,
dan worden alleen de eerste twee in de
beoordeling meegeteld.

500048-2-130

Begin


### Pagina 2

Deze examenpagina is een opgavepagina die gericht is op geografische analyse en demografie, specifiek met betrekking tot migratie en mobiliteit. De pagina bevat oriënterende instructies voor het gebruik van een atlas (51e of 52e druk) gedurende het examen. Het centrale visuele element is een choropletenkaart van Nederland, geannoteerd als 'Opgave 1: Indexcijfers van het aandeel 65-plussers (1975 = index 100) per gemeente in 2000'. Deze in zwart-wit uitgevoerde kaart toont Nederlandse gemeenten, gekleurd volgens een legenda die de indexcijfers van 65-plussers in 2000 relateert aan 1975 (waarbij 1975 als basisjaar met index 100 dient). De legenda definieert vijf categorieën aan de hand van grijstinten: <90, 90-120, 120-140, 140-170, en >170. Onder de kaart wordt de bron vermeld (Fokkema, dr. C.M., in: Demos, april 2003) en een inleiding over gebieden in Nederland met een snelle toename van 65-plussers tussen 1975-2000, met specifieke vermelding van de randgemeenten van de drie grote steden, Flevoland, Noord-Brabant en Limburg. Van de student wordt verwacht dat deze de kaart analyseert, de concepten van indexcijfers en demografische veranderingen begrijpt, en waarschijnlijk vragen beantwoordt over de ruimtelijke spreiding en oorzaken van vergrijzing (aandeel 65-plussers) aan de hand van de gepresenteerde gegevens en mogelijk met behulp van een atlas. De pagina bevat ook navigatie-elementen zoals 'Lees verder' en paginanummers.

### Pagina 3

In enkele van de vier genoemde gebieden is migratie de belangrijkste oorzaak van de groei
van het aandeel 65-plussers.
2p 1 ☐ In welke twee gebieden is een duidelijke relatie te leggen tussen migratie en de snelle
toename van het aandeel 65-plussers in de periode 1975-2000?
2p 2 ☐ Beschrijf de relatie tussen de migratie naar de bedoelde gebieden en de snelle vergrijzing.
In dezelfde periode 1975-2000 hadden ook Zeeuwse plattelandsgemeenten met het
migratieverschijnsel te maken. Migratie bevorderde in die periode op twee manieren de
vergrijzing van die gemeenten.
2p 3 ☐ Op welke twee manieren?
Opgave 2

bron 2
Rem op Oost-Europeanen

Kabinet Balkenende zet alsnog 'veiligheidsklep' op instroom
Van onze politieke redactie

DEN HAAG - De Nederlandse regering zet in
navolging van andere Europese landen
alsnog een rem op het aantal Oost-Europese
werknemers dat hier de komende jaren
welkom is. (...)

arbeidsmarkt wordt gedaan, terwijl de
toestroom toch beheersbaar blijft. "Het is
een combinatie van vrij verkeer en een
beheersbare ontwikkeling." (...)
Het quotum van 22.000 Oost-Europese
werknemers in het eerste jaar na de
EU-uitbreiding is gebaseerd op een
berekening van het Centraal Planbureau.
(...)
Als blijkt dat de limiet van 22.000 te snel in
zicht komt, neemt het kabinet een nieuw
besluit.

Tot mei 2005 werden ten hoogste 22.000
werknemers uit Midden- en Oost-Europa in
Nederland toegelaten, besloot het kabinet
gisteren. Premier Balkenende zei na afloop
van de ministerraad dat dat 'de fundamentele vrijheid' van een Europese
vrij naar: Trouw, 24 januari 2004

Uit bron 2 spreekt enige angst voor vestiging van buitenlandse arbeidskrachten in
Nederland. Of het toepassen van een quotum nodig zal zijn, hangt mede af van politieke en
sociaal-economische ontwikkelingen in de EU-landen buiten Nederland.
2p 4 ☐ Geef twee voorbeelden van deze ontwikkelingen die zich in de EU van na 1 mei 2004
kunnen voordoen, waardoor het in bron 2 genoemde quotum nodig kan zijn.

Ook met een quotum van 22.000 toegelaten arbeidsmigranten kunnen problemen op de
Nederlandse arbeidsmarkt ontstaan.
2p 5 ☐ Leg uit waarom er problemen kunnen ontstaan.

Uit enkele zeer specifieke gebieden, zoals het Rifgebied in Marokko, Oost-Turkije
en Zuid-Italië, kwam in de jaren '60 van de twintigste eeuw een arbeidstroom op
gang, die ook gericht was op Nederland.
1p 6 ☐ Geef een gemeenschappelijk ruimtelijk kenmerk op nationale schaal van deze drie
gebieden.

3p 7 ☐ Geef drie sociaal-economische bevolkingskenmerken van gebieden van waaruit veel
arbeidsmigratie plaatsvindt.

Er zullen zich weinig integratieproblemen voordoen met arbeidsmigranten uit nieuwe
EU-landen als Polen, Tsjechië, Slowakije, Hongarije en Slovenië.
2p 8 ☐ Geef hiervoor twee redenen.
500048-2-130
3
Lees verder

### Pagina 4

Opgave 3
De Zuidas van Amsterdam
bron 3
De Zuidas, met station Zuid/WTC als openbaarvervoersknooppunt, is eind 1997 door het
Rijk aangewezen als Nieuw Sleutelproject (NSP). De Zuidas is hiermee de grootste van de
zes sleutelprojecten die gekoppeld zijn aan de komst van de hogesnelheidslijn (HSL). In de
sleutelprojecten staat de integrale ontwikkeling van stationslocaties tot hoogwaardige
stedelijke centrumgebieden centraal. Op station Zuid/WTC komen in de toekomst vrijwel alle
openbare vervoersmodaliteiten samen: HSL, trein, metro, regio- en stadsbus. (...)
Het project Zuidas is één van de speerpunten in de stedelijke ontwikkeling van Amsterdam
in de komende jaren. De gemeente Amsterdam wil tussen nu en 2030 een nieuw stedelijk
stadscentrum ontwikkelen aan de Zuidas. De Zuidas groeit dan uit tot dé internationale
toplocatie van Nederland voor werken, wonen en recreëren.
bron: www.zuidas.nl

bron 4
De Zuidas in 2003 (dijkmodel) kijkrichting west
[FIGUUR: Een luchtfoto van een stedelijk gebied met veel gebouwen, spoorlijnen, wegen en water. Het Olympisch Stadion is omcirkeld en gelabeld.]
Olympisch Stadion
bron: Nieuwsbrief Zuidas, nummer 1, 2003

500048-2-130
4
Lees verder

### Pagina 5

bron 5 Plannen voor de Zuidas volgens het dokmodel

[FIGUUR: Een kaart van een stedelijk gebied met aanduidingen voor de stations Zuid/WTC en het Olympisch stadion.]

Legenda:
① station Zuid/WTC ② Olympisch stadion

bron: Nieuwsbrief Zuidas, nummer 1, 2003

2p 9 □ De aantrekkelijkheid van de Zuidas voor internationaal georiënteerde bedrijven is onder meer te danken aan de zeer goede ligging van dit gebied. Geef hier twee zeer goede bereikbaarheids factoren, aan de hand van de kaart, die de gunstige ligging zoals die met name geldt voor internationaal georiënteerde bedrijven.

3p 10 □ De overheid probeert via een locatiebeleid de mobiliteit in goede banen te leiden. Zij maakt daarbij onderscheid tussen A-locaties, B-locaties en C-locaties. Tot welk locatietype behoort de Zuidas?
Geef twee argumenten voor je keuze die van toepassing zijn op het gekozen locatietype.

1p 11 □ Het Rijk en de gemeente Amsterdam onderzoeken nog hoe de ringweg, de spoor en het station ingepast kunnen worden in de plannen voor de Zuidas. Twee modellen worden onderzocht: het zogenaamde dijkvormige waarbij de weg en het spoor op een verbreedde dijk liggen (dit is de huidige situatie) en het dokmodel waarbij de weg en het rail over een lengte van 1.200 meter, verdiept in een soort tunnel, worden aangelegd.
De gemeente Amsterdam is groot voorstander van het dokmodel.
Geef, gelet op de gebruikswaarde van het gebied van de Zuidas, een argument dat de gemeente Amsterdam kan hanteren bij haar keuze voor het dokmodel.

2p 12 □ Gezien vanuit de belevingswaarde lijkt het dokmodel de voorkeur te verdienen. Geef hiervoor twee argumenten.

500048-2-13o 5 Lees verder


### Pagina 6

Vervoer en ruimtelijke inrichting

Opgave 4
De ‘Landbridge’ tussen Rotterdam en Rostock

bron 6
In het voorjaar 2002 reed voor het eerst de ‘Landbridge’, de snelle spoorshuttle tussen Rotterdam en de Duitse Oostzee haven Rostock. (..) Daarmee zorgde ‘Deutsche Bahn’ er indirect voor dat de Rotterdamse haven over het spoor toegang kreeg tot de achtertuin van de grote Noord-Duitse zeehavens.

vrij naar: MainportNews, maart 2003

2p 13 □ De ‘Landbridge’ rijdt van Rotterdam via het inlandknooppunt Duisburg naar Rostock. Vind je het juist dat Duisburg als inlandknooppunt wordt aangedaan door de ‘Landbridge’? Beargumenteer je mening.

bron 7
Een einde aan de groei van de containeroverslag is voorlopig niet in zicht. Bijna alle grote containerrederijen hebben nóg grotere schepen in bestelling, samen ruim meer dan honderd en alle met een laadcapaciteit van meer dan achttcizend containers. De eerste van deze schepen worden eind dit jaar in de vaart genomen. Reders ‘vechten’ inmiddels al om bouwcapaciteit bij de grote scheepswerven in vooral China, Zuid-Korea en Japan. De meeste werven zitten al tot ver in 2007 ‘vol’.

bron: Rotterdams Dagblad, 31 december 2003

Hamburg en Bremerhaven vormen voor veel grote reders het knooppunt voor het vervoer van containers van en naar de Oostzeehavens. Voor hen is het goedkoper om de containers, die met grote intercontinentale containerschepen zijn aangevoerd, met kleinere schepen, de zogenaamde feeders, van en naar de kleinere havens van de Oostzee te transporteren.

2p 14 □ Leg uit waarom Hamburg en Bremerhaven meer geschikt zijn als knooppunt voor deze grote intercontinentale containerschepen dan bijvoorbeeld de haven van Rostock.

Rotterdam heeft ook bij de containeroverslag nog altijd een voorsprong op deze beide grote Duitse Noordzeehavens, maar die voorsprong wordt kleiner. Toch maakt men zich in Rotterdam over deze ontwikkeling niet al te veel zorgen. Men verwacht zelfs dat in de nabije toekomst de voorsprong weer verder uitgebouwd kan worden.

2p 15 □ Geef twee redenen waarom je mag verwachten dat Rotterdam zijn voorsprong bij de containeroverslag in de nabije toekomst zal vergroten.

Opgave 5
De zwaan, de haan en het nest

bron 8
Op 30 september 2003 kondigden de KLM en Air France een fusie aan. De reacties zijn overwegend positief. De KLM ‘moest wel’. Maar er heerst ook twijfel. Is de nieuwe holding levensvatbaar? En worden de lusten en lasten wel eerlijk verdeeld? Wat zijn de gevolgen voor Schiphol?

bron: Guillaume Berghouwt, in: Geografie, december 2003

500048-2-130
6
Lees verder


### Pagina 7

bron 9 Intercontinentale bestemmingen van KLM en Air France in 2003

[FIGUUR: Wereldkaart met cirkels die bestemmingen van KLM (donkergrijs) en Air France (lichtgrijs) in 2003 weergeven. Een legenda geeft aan dat donkergrijze cirkels KLM, lichtgrijze cirkels Air France en cirkels met beide kleuren Air France en KLM representeren.]

Legenda:
O KLM ● Air France ● Air France en KLM

bron: Guillaume Berghouwt, in: Geografie, december 2003

De fusie tussen Air France en KLM maakt de weg vrij voor optimalisering van het
gezamenlijke netwerk. Dat netwerk omvat twee dicht bij elkaar gelegen hubs: Parijs Charles
de Gaulle en Schiphol. De nieuwe maatschappij zou wel eens tot de conclusie kunnen
komen dat het economisch gezien beter is een deel van haar vluchten over te hevelen van
Schiphol naar het Parijse vliegveld Charles de Gaulle.
2p 16 Gebruik een bedrijfseconomisch en een vervoerskundig argument waarom overheveling
gunstig zou zijn voor het nieuwe Air France/KLM.

Een van de redenen van de fusie is dat beide netwerken complementair zijn. Ze vullen
elkaar aan wat betreft het aanbod van intercontinentale bestemmingen.
2p 17 In welk wereldddeell is het KLM-netwerk het meest complementair met dat van Air France en
in welk wereldddeel het minst?

Bron 9 laat intercontinentale bestemmingen van beide luchtvaartmaatschappijen zien.
Beschrijf en verklaar het meest opvallende verschil tussen Air France en de KLM wat
betreft de spreiding van hun intercontinentale bestemmingen.
3p 18

Volgens opgave van Schiphol heeft deze luchthaven een thuismarkt van ± 21 miljoen
passagiers.
Om deze thuismarkt goed te kunnen bedienen is aansluiting van Schiphol op het landelijk
treinnet en op de HSL (Hogesnelheidslijn)-Zuid niet voldoende.
Welke railverbinding heeft Schiphol nog meer nodig om die ± 21 miljoen potentiële
passagiers snel en comfortabel van en naar deze luchthaven te vervoeren?
1p 19

500048-2-13o 7 Lees verder


### Pagina 8

Opgave 6
De Niger
bron 10
Met 4.180 km is de Niger, na de Nijl en de Kongo, wat betreft lengte de derde rivier van
Afrika. Het is verreweg de belangrijkste rivier van West-Afrika met een stroomgebied dat
ongeveer 2 miljoen km² beslaat. In dat stroomgebied wonen ruim honderd miljoen mensen
die voor hun transport, voedsel en water erg afhankelijk zijn van deze rivier. De rivier is tot
Bamako in Mali bruikbaar voor commerciële scheepvaart. In 1963 is door Nigeria, Niger,
Mali, Tsjaad, Guinee, Kameroen, Ivoor kust, Benin en Burkina Faso, de Niger River
Commission opgericht. Later werd deze organisatie omgedoopt tot de Niger Basin Authority
die als belangrijkste taak kreeg de plannen van de diverse landen met betrekking tot deze
rivier op elkaar af te stemmen.
bron: Cito
Infrastructuur in West-Afrika
[FIGUUR: Kaart van West-Afrika met de rivier de Niger, landen, steden, spoorlijnen en belangrijke waterwegen.]
Legenda:
begin bevaarbaarheid
spoorlijn
vrij naar: Arnold, Guy, World Strategic Highways, Londen/Chicago, 2000
Het beheer van de Niger is in handen van de Niger Basin Authority.
3p 20 Tot deze organisatie behoren ook Kameroen, Tsjaad en Burkina Faso, hoewel de Niger niet
door deze landen stroomt.
Welk land heeft er het meeste belang bij dat ook Kameroen lid is van de Niger Basin
Authority?
Beargumenteer je keuze.
De Niger River Commission, later omgedoopt in Niger Basin Authority, werd opgericht in
1963.
2p 21 Leg uit waarom juist in het begin van de jaren zestig van de vorige eeuw de landen in het
stroomgebied van de Niger behoefte kregen aan zo'n organisatie.
Kaart 148 (51e druk: 132) laat zien dat het totale vervoerssysteem van Niger minder goed
ontwikkeld is dan dat van buurland Nigeria. Dat kan onder meer verklaard worden met
behulp van gebiedskenmerken van beide landen.
2p 22 Geef twee gebiedskenmerken van Niger die dit verschil in ontwikkeling van het
vervoerssysteem tussen beide landen mede verklaren.
500048-2-13o
8
Lees verder

### Pagina 9

2p 23 Als verbindingsroute naar de kust is de rivier de Niger voor Mali minder belangrijk dan voor Niger. Dat is niet alleen een gevolg van de meer stroomopwaartse ligging van Mali, maar heeft met gebruikmaking van een begrip uit de interactietheorie van Ullman nog een reden dat de rivier de Niger voor Mali als transportroute van en naar de kust momenteel minder belangrijk is dan voor Niger.
500048-2-130 9 Lees verder

### Pagina 10

Actieve aarde

Opgave 7

bron 12 Ouderdom van de oceanische korst

[FIGUUR: Wereldkaart met de oceanische korst ingekleurd op basis van ouderdom en legenda.]

Legenda:
Kwartair Continentaal
Ouder Tertiair
Plioccen en Mioceen
Boven en Midden-Krijt
Jura

bron: Berendsen, H.J.A., Fysisch-geografisch onderzoek, Assen, 1997

De ligging van delen van de oceanische korst met een verschillende geologische ouderdom
in de Atlantische Oceaan laat een bepaald symmetrisch patroon zien.
2p 24 □ Leg uit waardoor dit symmetrische patroon is ontstaan.

Het deel van de oceanische korst dat gevormd is in bijvoorbeeld het Ouder Tertiair is in de
Grote Oceaan veel breder dan in de Atlantische Oceaan.
1p 25 □ Geef daarvoor de oorzaak.

1p 26 □ Uit welk gesteente bestaat de oceanische korst?
Kies uit:
• basalt
• graniet
• kalksteen
• leisteen
• marmer
• zandsteen

500048-2-13o 10 Lees verder


### Pagina 11

bron 13
Schematische doorsnede van de oceaanbodem (niet op schaal) door de Atlantische Oceaan

[FIGUUR: Schematische doorsnede van de oceaanbodem met de continentale en oceanische aardkorst, verschillende sedimentlagen (Tertiair en Kwartair, Krijt, Boven-Jura), een mid-oceanische rug en een diepte van 5 km.]

Noord-Amerika Europa

Legenda:
Continentale aardkorst
Oceanische aardkorst
Tertiair en Kwartair
Krijt
Boven-Jura

bron: Beunk, F., Plaattectoniek: motor van het systeem aarde, in tijdschrift Gea, nummer 2, juni 2000

2p 27 ☐ Een laag sediment op de oceanische korst is niet overal even dik.
Geef twee oorzaken voor dit verschil in dikte van een sedimentlaag.

2p 28 ☐ Op basis van bron 13 is het te verwachten dat er in de buurt van midoceanische ruggen geen fossiele brandstoffen te vinden zijn.
Geef hiervoor de verklaring met behulp van een argument uit bron 13.

1p 29 ☐ Niet alle eilanden in de oceanen zijn geschikt voor het bestuderen van een midoceanische rug.
Welk eiland / welke eilandengroep is hiervoor het meest geschikt?
Zie daarvoor de kaarten 170-171 (51e druk: 152-153).
Kies uit:
• Canarische Eilanden
• Hawaii-eilanden
• Kaapverdische eilanden
• Nieuw-Zeeland
• IJsland

500048-2-13o 11 Lees verder


### Pagina 12

Opgave 8
Het ontstaan van de Hawaii-eilanden
bron 14
[FIGUUR: Kaart met de ligging van de Hawaii-eilanden en de leeftijden van lavamassa's in miljoenen jaren. Een pijl wijst van het noordwesten naar het zuidoosten, met de tekst "leeftijd van de lavamassa's in miljoenen jaren". De eilanden worden aangegeven met punten en labels met hun naam en leeftijd. Schaalbalk onder de kaart.]

bron: Lorentz, M., Die Entstehung von Hawaii, www.gymnasium-oberhaching.de
bron 15
NW
4500 m
zeeniveau
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10 11 12
13
14
15
16
17
18
19
20
ZO
6000 m
[FIGUUR: Profiel langs de Hawaii-archipel met de diepte onder zeeniveau. De horizontale as is gelabeld met nummers van 0 tot 20 en een schaal van 0 tot 600 km. De verticale as is gelabeld met 4500 m en 6000 m en "zeeniveau".]

Profiel langs de Hawaii-archipel. De verticale schaal is zeer sterk overdreven, waardoor de bergen veel
steiler lijken dan ze in werkelijkheid zijn. De eilanden zijn met de volgende nummers aangeduid.
1 Kure Island
2 Midway Islands
3 Gambia Shoal
4 Pearl en Hermes Reef
5 Fisher Reef en Neva Shoal
6 Laysan Island
7 Maro Reef
8 Raita Bank
9 Gardner Island
10 St. Rogatien Bank
11 Brooks Bank
12 French Frigate Shoals en La Perouse Rocks
13 Necker Island
14 Nihoa Island
15 Niihau
16 Kauai
17 Oahu
18 Molokai
19 Maui
20 Hawaii

bron: Macdonald, G.A. e.a., Volcanoes in the Sea, the geology of Hawaii, Honolulu, 1983

500048-2-130
12
Lees verder

### Pagina 13

bron 16
Gemiddelde jaarlijkse neerslag in inches (2,56 cm) in de Hawaii-eilanden

[FIGUUR: Kaart van de Hawaii-eilanden met isohyeten op de eilanden Kauai, Oahu, Molokai, Lanai, Maui, Kahoolawe en Hawaii. Er is ook een kleinere kaart die de ligging van de eilanden ten opzichte van elkaar toont. Een legenda geeft aan dat de lijnen lijnen van gelijke neerslag in inches zijn, met een schaal van 1 inch = 2,54 cm. Een schaalbalk van 0 tot 60 km is aanwezig.]

bron: Macdonald, G.A. e.a., Volcanoes in the Sea, the geology of Hawaii, Honolulu, 1983

1p 30 ☐ Welk vulkaantype overheerst op de afgebeelde eilanden?

Er is een verschil in hoogte tussen de meest westelijke eilanden en de meest oostelijke
eilanden.
2p 31 ☐ Geef de verklaring voor dit verschil, waarbij je een eventueel verschil in vulkanische
activiteit buiten beschouwing laat.

2p 32 ☐ Bereken met behulp van de gegevens van bron 14 de gemiddelde jaarlijkse snelheid in hele
centimeters van de Pacifische plaat over de afgelopen 27,2 miljoen jaar bij de Hawaii
eilanden.
Let op!
Geef de berekening erbij.

Het eiland Hawaii vertoont een neerslagpatroon dat kenmerkend is voor alle eilanden van
de groep.
3p 33 ☐ Verklaar dit patroon.

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

500048-2-13o 13 Lees verder


### Pagina 14

Opave 9
Dwarsdoorsnede van het aardbevingsgebied bij Roermond op 13 april 1992
bron 17
[FIGUUR: Dwarsdoorsnede met epicentrum, aardbevingshaard, Roermond, een breuk en schaalverdeling.]
[FIGUUR: Kaart met Roermond, een breuk en schaalverdeling.]
De aardbeving bij Roermond
De aardbeving bij Roermond was één van de
sterkste aardbevingen uit de Nederlandse en
Belgische geschiedenis. Sinds 1300 zijn er in
beide landen zo'n veertien andere
aardbevingen geweest van vergelijkbare
sterkte. De aardbeving bij Roermond richtte
plaatselijk veel schade aan, met name in
Roermond, Herkenbosch en het Duitse
Heinsberg. De beving werd gevoeld tot op 400
à 500 km afstand van het epicentrum (onder
andere in Berlijn, München, Zürich en
Londen) en tot in Californië en Australië
hebben seismografen haar geregistreerd.
bron: Paulssen, H. en T. van Eck, Aardbevingen, in: Natuur & Techniek, nummer 2, 1993
2p 34 Daarom komen aardbevingen van deze sterkte weinig voor in Nederland?
Het sedimentpakket aangegeven met de letter A verschilt in dikte van het pakket aangegeven
met de letter B.
2p 35 Geef hiervoor de verklaring.
3p 36 Welke geografische werkwijze kun je het beste toepassen als je wilt weten hoe ver het
breukensysteem waarvan Feldbiss- en Peelrandbreuk deel uitmaken, zich uitstrekt?
Welke twee atlatikaarten (nummer en letter) illustreren deze werkwijze het beste?
Einde
500048-2-130
14