# Eindexamen Economie VMBO-KB 2013 tijdvak 2

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-kb/economie/2013/tijdvak-2

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 1

### Vraag 3 – Opgave 1

### Vraag 4 – Opgave 1

### Vraag 5 – Opgave 1

### Vraag 6 – Opgave 1

### Vraag 7 – Opgave 1

### Vraag 8 – Opgave 1

### Vraag 9 – Opgave 1

### Vraag 10 – Opgave 1

### Vraag 11 – Opgave 1

### Vraag 12 – Opgave 1

### Vraag 13 – Opgave 1

### Vraag 14 – Opgave 1

### Vraag 15 – Opgave 1

### Vraag 16 – Opgave 1

### Vraag 17 – Opgave 1

### Vraag 18 – Opgave 1

### Vraag 19 – Opgave 1

### Vraag 20 – Opgave 1

### Vraag 21 – Opgave 1

### Vraag 22 – Opgave 1

### Vraag 23 – Opgave 1

### Vraag 24 – Opgave 1

### Vraag 25 – Opgave 1

### Vraag 26 – Opgave 1

### Vraag 27 – Opgave 1

### Vraag 28 – Opgave 1

### Vraag 29 – Opgave 1

### Vraag 30 – Opgave 1

### Vraag 31 – Opgave 1

### Vraag 32 – Opgave 1

### Vraag 33 – Opgave 1

### Vraag 34 – Opgave 1

### Vraag 35 – Opgave 1

### Vraag 36 – Opgave 1

### Vraag 37 – Opgave 1

### Vraag 38 – Opgave 1

### Vraag 39 – Opgave 1

### Vraag 40 – Opgave 1

### Vraag 41 – Opgave 1

### Vraag 42 – Opgave 1

### Vraag 43 – Opgave 1

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VMBO-KB
2013
tijdvak 2
dinsdag 18 juni
13.30 - 15.30 uur
economie CSE KB

Bij dit examen hoort een bijlage.

Dit examen bestaat uit 43 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 52 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald kunnen worden.

KB-0233-a-13-2-0

### Pagina 2

Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

Arno rijdt de WW in

Bij de beantwoording van de vragen 1 tot en met 7 moet je soms gebruik-
maken van informatiebron 1.

Arno werkt als chauffeur bij een transportbedrijf. De laatste tijd gaat het
niet goed in de transportsector. Omdat er minder geconsumeerd wordt,
wordt er ook minder vervoerd. Daardoor komt Arno's baan in gevaar. De
werkgever van Arno heeft 4 chauffeurs in dienst. Een aantal klanten is
gestopt met gebruik te maken van zijn diensten. Het is voor klanten
voordeliger om zelf een vrachtwagen aan te schaffen. Arno krijgt te horen
dat hij ontslagen zal worden.

1p 1 De vraag naar producten is gedaald. Hierdoor is Arno werkloos geworden.
Van welke vorm van werkloosheid is hier sprake?
A conjuncturele werkloosheid
B frictiewerkloosheid
C seizoenswerkloosheid
D structurele werkloosheid

1p 2 Gebruik informatiebron 1.
Arno wordt dus ontslagen. De werkgever van Arno moet dit volgens een
aantal regels doen. Hieronder staan de werknemers met hun
personeelsnummer.

[FIGUUR: Tabel met personeelsnummer, leeftijd, leeftijdsgroep en aantal jaren werkzaam.
rij 1: 101, 24, 15 - 25, 8
rij 2: 102, 36, 35 - 45, 7
rij 3: 103, 37, 35 - 45, 6
rij 4: 104, 46, 45 - 55, 5]

Arno wordt volgens de regels ontslagen. Wat is zijn personeelsnummer?
A 101
B 102
C 103
D 104

KB-0233-a-13-2-o
2 / 13
lees verder

### Pagina 3

2p 3 Arno's vrouw vindt het vervelend dat ze minder inkomen hebben nu Arno werkloos is. In tegenstelling tot zijn vrouw maakt Arno zich meer druk om andere nadelen van het werkloos zijn.
→ Noem twee andere nadelen die iemand ondervindt als hij werkloos wordt.

Arno is niet de enige die werkloos is.
Van 1 december 2011 tot 1 januari 2012 nam de werkloosheid in Nederland toe met 18.000 personen. Zie onderstaande tabel.

[FIGUUR: Tabel met kolomkoppen "1 december 2011" en "1 januari 2012". Rijen met "beroepsbevolking in personen" met waarden "7.900.000" en "7.900.000", "werkloosheid in personen" met waarden "456.000" en "474.000", en "toename werkloosheid in december 18.000".]

2p 4 Hoeveel bedraagt per 1 januari 2012 de werkloosheid in procenten van de beroepsbevolking? Schrijf je berekening op.

1p 5 Economen zeggen wel eens: “Werkloosheid leidt tot werkloosheid.” Hieronder staan drie verschijnselen.
1 besteedbaar inkomen daalt;
2 de vraag daalt;
3 productie daalt.
Zet de verschijnselen in een zodanige volgorde dat een logische gedachtegang ontstaat.
A werkloosheid stijgt → 1 → 2 → 3 → werkloosheid stijgt
B werkloosheid stijgt → 1 → 3 → 2 → werkloosheid stijgt
C werkloosheid stijgt → 2 → 1 → 3 → werkloosheid stijgt
D werkloosheid stijgt → 2 → 3 → 1 → werkloosheid stijgt
E werkloosheid stijgt → 3 → 1 → 2 → werkloosheid stijgt
F werkloosheid stijgt → 3 → 2 → 1 → werkloosheid stijgt

1p 6 Werkloosheid kost de overheid veel geld, omdat ze hierdoor veel belastingontvangsten misloopt.
→ Geef een ander nadelig financieel gevolg voor de overheid wanneer de werkloosheid hoog is.

1p 7 Arno doet veel moeite om weer een baan te vinden in de transportsector. Dat lukt niet. Hij weet niet wat hij nu moet doen.
→ Noem een manier waarop Arno de kans op een nieuwe baan kan vergroten.

KB-0233-a-13-2-o 3 / 13 lees verder ►►►

### Pagina 4

#TVOH, de invloed van sociale media

Bij de beantwoording van de vragen 8 tot en met 15 hoef je géén gebruik
te maken van een informatiebron.

Sociale media zoals Twitter, Facebook en Hyves zijn de laatste jaren
ongekend populair. Het zijn onlineplatformen waar de gebruikers de
inhoud verzorgen zonder dat verder iemand zich daarmee bemoeit. Via
deze media delen mensen verhalen, kennis en ervaringen. Dit doen zij
door berichten te publiceren of door gebruik te maken van ingebouwde
reactiemogelijkheden. Door vriend of volger te worden van andere
gebruikers kan snel een enorm netwerk ontstaan.

Ook producenten hebben de kracht van sociale media ontdekt. Zij
gebruiken deze media om het gedrag van consumenten te beïnvloeden.
Het consumentengedrag kan door commerciële en door sociale
beïnvloeding veranderen.

1p 8 Geef een omschrijving van het begrip commerciële beïnvloeding van het
consumentengedrag.

1p 9 Via sociale media vindt ook sociale beïnvloeding van het
consumentengedrag plaats.
→ Leg uit op welke wijze sociale beïnvloeding via Facebook of Hyves
plaatsvindt.

1p 10 Fabrikanten kunnen reclame maken op televisie, op de radio of in
tijdschriften. Toch zie je de laatste tijd dat steeds meer fabrikanten
reclame maken via de sociale media. Dit doen zij onder andere omdat dit
goedkoper is. Maar er zijn andere redenen om dat te doen.
→ Geef een andere reden dan de prijs om reclame via de sociale media
te maken in plaats van via de ‘oude’ media.

1p 11 Sociale media worden weliswaar niet alleen, maar wel vooral door
jongeren gebruikt. Sociale media zijn bij uitstek geschikt om deze
doelgroep te benaderen. Onder jongeren is Facebook bijvoorbeeld
inmiddels een belangrijkere nieuwsbron dan de krant.
→ Geef een reden waarom jongeren een interessante doelgroep zijn voor
veel fabrikanten.

KB-0233-a-13-2-o 4 / 13 lees verder ►►►

### Pagina 5

1p 12 Internet bestaat al vele jaren. Op het gebied van de toepassingen van
internet is er de laatste jaren veel veranderd. Mede hierdoor hebben de
sociale media een enorme vlucht genomen.
→ Geef een voorbeeld van een technologische ontwikkeling die het
gebruik van de sociale media verder heeft bevorderd. Leg ook uit hoe
deze technologische ontwikkeling het gebruik van de sociale media
bevordert of bevorderd heeft.

[FIGUUR: Blok met tekst "Ook producenten van tv-programma's zetten sociale media volop in bij
hun marketingbeleid. De makers van The Voice Of Holland (TVOH)
zorgen voor een grote stroom aan berichten via Twitter, Facebook en
Hyves en zetten hierdoor veel mensen aan tot het kijken naar dit
programma. Op Twitter werden de berichten begeleid door de #TVOH. Op
Facebook konden kijkers het programma waarderen door te klikken op de
knop 'Vind ik leuk' of 'Like' en reageren op het programma.
[FIGUUR: Knop met "Like" en een duim omhoog icoon]
Het aantal 'likes' was in het tweede seizoen van TVOH met gemiddeld
2.500 per week veel groter dan het jaar ervoor (toen was dat gemiddeld
500 maal per week). ]

1p 13 The Voice Of Holland werd uitgezonden door RTL. Deze omroep is een
van de commerciële omroepen. RTL was erg blij met de forse toename
van het aantal 'likes'.
→ Welk commercieel belang heeft RTL bij een groot aantal 'likes'?

1p 14 Vodafone (aanbieder van telefonie) is de sponsor van TVOH. Vodafone is
geïnteresseerd in het aantal mensen dat TVOH bekijkt.
→ Geef een reden waarom Vodafone geïnteresseerd is in het aantal
kijkers.

1p 15 Sommige media-experts zijn van mening dat de sociale media andere
media zoals kranten en tijdschriften volledig zullen vervangen in de
toekomst. Andere experts denken dat deze ‘oude’ media altijd zullen
blijven bestaan.
→ Denk jij dat de kranten en tijdschriften volledig zullen verdwijnen?
Geef een argument voor je mening.

KB-0233-a-13-2-o 5/13 lees verder

### Pagina 6

Een voor allen, allen voor een!

Bij de beantwoording van de vragen 16 tot en met 23 moet je soms gebruikmaken van de informatiebronnen 2 en 3 in de bijlage.

Roel en Linda zitten allebei in 4 vmbo-t. Ze zijn in de economieles bezig met een werkstuk over de economische afhankelijkheid van Nederland van het buitenland. Hun leraar geeft aan dat die afhankelijkheid erg groot is. Hij zegt dat 70% van ons nationaal inkomen verdiend wordt met de export.
Roel zegt tegen Linda: "Ik vraag me af of die afhankelijkheid van Nederland van het buitenland echt wel zo groot is. Ik wil dit onderzoeken."

1p 16 Gebruik informatiebron 2.
Linda zegt: "Misschien kunnen we beginnen met Nederlandse kaas. Er
wordt altijd gezegd dat we die zoveel exporteren." "Oké", zegt Roel, "ik
heb op een site gegevens daarover gevonden."
→ Hoeveel procent van de Nederlandse kaas werd er in 2010
geëxporteerd? Schrijf je berekening op.

2p 17 Gebruik informatiebron 2.
Linda bekijkt de tabel en rekent uit hoeveel kilo Nederlandse kaas er in
2010 door alle inwoners van Nederland gegeten werd. Ze gaat daarbij uit
van 16 miljoen inwoners in 2010. Linda komt tot de ontdekking dat er een
tekort van ruim 100 miljoen kilo kaas is in 2010. Roel zegt tegen haar:
"Dat is geen tekort. Dat hebben we geimporteerd uit het buitenland."
→ Bereken hoeveel kilogram kaas in 2010 werd geimporteerd. Schrijf je
berekening op.

"Nou, ongeveer driekwart van de kaas die we produceren, gaat naar het
buitenland", zegt Linda. "Laten we nu eens naar de dienstensector kijken,
want Nederland verleent veel diensten in en aan het buitenland."

1p 18 Naast goederen worden er ook diensten aangeboden. Wat wordt er in de
economie verstaan onder een dienst?
A Een dienst is een afspraak die in een schriftelijk contract is
vastgelegd.
B Een dienst is een sociale instelling die bepaalde bevolkingsgroepen
ondersteunt.
C Een dienst is een niet-stoffelijk goed.
D Een dienst is een plicht die men voor een bepaalde tijd is aangegaan.

KB-0233-a-13-2-o
6 / 13
lees verder ►►►

### Pagina 7

Transport is één van de diensten die Nederland biedt aan het buitenland.
Daarbij moet je denken aan het wegvervoer, maar ook de binnenvaart en
het vliegverkeer. "Dus wanneer de KLM een Amerikaanse toerist naar
Nederland vliegt, dan is dat een dienst", zegt Linda tegen Roel.

1p 19 Waartoe behoort het vervoeren door de KLM van een Amerikaanse toerist
naar Nederland en waarom?
A Dit behoort tot de export, omdat er diensten aan het buitenland
geleverd worden.
B Dit behoort tot de export, omdat er personen naar het buitenland gaan.
C Dit behoort tot de import, omdat er diensten aan Nederland geleverd
worden.
D Dit behoort tot de import, omdat er personen naar Nederland komen.

Gebruik informatiebron 3.
1p 20 Roel zegt: "Voor export en import is vervoer erg belangrijk. Hoeveel
vervoeren Nederlandse vrachtwagens eigenlijk?" Ze kijken naar de grafiek
in de informatiebron. "Wat is een tonkilometer (ton km) nou?", vraagt
Linda. "Dat wil zeggen dat een ton aan gewicht één kilometer is vervoerd",
zegt Roel. "Als je met een halve ton 2 kilometer rijdt, is dat ook 1
tonkilometer."
→ Geef de reden waarom het aantal tonkilometers bij
grensoverschrijdende ritten veel groter is dan bij binnenlandse ritten.

1p 21 Linda denkt dat de binnenvaart sterk zal groeien ten koste van het
wegvervoer.
→ Noem een voordeel van de binnenvaart ten opzichte van het
wegvervoer.

1p 22 De transportsector heeft veel voordeel van het lidmaatschap van
Nederland van de Europese Monetaire Unie (EMU), zoals vrij verkeer van
goederen, diensten en personen.
→ Noem een ander kenmerk van de EMU dat voordelig is voor de
Nederlandse transportsector.

KB-0233-a-13-2-o 7 / 13 lees verder ►►►

### Pagina 8

Nederland heeft er belang bij dat goederen zo goedkoop mogelijk naar het
buitenland vervoerd kunnen worden. Daar draagt de EU ook aan bij.
Toch moeten Nederlandse vervoerders tol betalen als ze gebruikmaken
van buitenlandse wegen. Binnenlandse vervoerders betalen in hun eigen
land evenveel tol als buitenlandse vervoerders.

1p 23 Roel vindt het raar dat Nederlandse vervoerders tol moeten betalen als ze
gebruik moeten maken van buitenlandse wegen. "Dat is toch tegen de
Europese gedachte," zegt hij. "Europa moet zorgen dat dit wordt
afgeschaft," roept hij. Linda vindt het logisch dat sommige landen tol
heffen.
$\rightarrow$ Wat vind jij: mogen andere Europese landen tol heffen als
buitenlandse vervoerders gebruikmaken van hun wegen? Geef een
argument voor je mening.

De ene reus slurpt de andere op

Bij de beantwoording van de vragen 24 tot en met 29 hoef je géén gebruik
te maken van een informatiebron.

Uit een krant:
Met de overname van C1000 slaat supermarktketen Jumbo een grote
slag. Het Veghelse familiebedrijf is nu de grootste concurrent van Albert
Heijn.
C1000 heeft op dit moment 423 vestigingen in Nederland en Jumbo 302.

Paul en Leonie, beiden werkzaam in een C1000-winkel in Amersfoort,
hebben pauze en discussiëren erover of het nu wel zo slim is van Jumbo
om C1000 over te nemen.

1p 24 Paul zegt tegen Leonie dat de C1000-winkels helemaal worden
overgenomen door Jumbo, maar dat de naam 'C1000' in de beginfase
blijft bestaan.
$\rightarrow$ Welke reden kan Jumbo hebben om de naam 'C1000' niet te
veranderen in Jumbo?

2p 25 Paul zegt: "Ik snap niet waarom Jumbo zo'n groot bedrijf overneemt. Dat
kost toch heel veel geld?"
"Door de overname ontstaat een groot bedrijf", zegt Leonie.
$\rightarrow$ Noem voor Jumbo een voordeel én een nadeel van een groot bedrijf in
vergelijking met een klein bedrijf.

KB-0233-a-13-2-o
8 / 13
lees verder ►►►

### Pagina 9

Leonie zegt dat deze overname in ieder geval betekent dat de omzet van
Jumbo enorm zal toenemen. "Zeker", zegt Paul, "Ik lees hier net op de
website dat Jumbo en C1000 samen een omzet hebben van 7,5 miljard
euro. Van de supermarkten is alleen Albert Heijn groter. Die heeft een
omzet van 10 miljard euro. De overige supermarkten hebben samen een
omzet van 15 miljard euro."

2p 26 Hoeveel bedraagt het marktaandeel in procenten van Jumbo en C1000
samen na de overname? Schrijf je berekening op.

1p 27 Leonie zegt: "Jumbo en Albert Heijn hebben nu samen meer dan de helft
van de hele markt in handen. Er is minder concurrentie en dus gaan de
prijzen omhoog. Dat kan betekenen dat de werkloosheid toe gaat nemen."
Hieronder staan vijf economische verschijnselen.
1 De prijzen in de supermarkten gaan omhoog.
2 De vraag naar goederen neemt af.
3 Er ontstaan overschotten.
4 Er wordt minder geproduceerd.
5 De werkloosheid neemt toe.
Zet de verschijnselen in een zodanige volgorde dat een logische
gedachtegang ontstaat.
A $1 \rightarrow 2 \rightarrow 3 \rightarrow 4 \rightarrow 5$
B $1 \rightarrow 2 \rightarrow 4 \rightarrow 5$
C $1 \rightarrow 3 \rightarrow 2 \rightarrow 4 \rightarrow 5$
D $1 \rightarrow 3 \rightarrow 4 \rightarrow 2 \rightarrow 5$
E $1 \rightarrow 4 \rightarrow 2 \rightarrow 3 \rightarrow 5$
F $1 \rightarrow 4 \rightarrow 3 \rightarrow 2 \rightarrow 5$

Paul denkt dat Jumbo en Albert Heijn niet gaan samenwerken. Hij zegt
tegen Leonie: "Ik vind het veel waarschijnlijker dat ze elkaar gaan
beconcurreren en dat er een prijzenoorlog ontstaat." "Nou", zegt Leonie,
"dat is dan in het voordeel van de consument, want de prijzen worden dan
lager."

2p 28 Paul is niet overtuigd van het voordeel voor de consument bij een
prijzenoorlog. "Ik denk dat de consument op den duur nadeel heeft van
een prijzenoorlog", zegt hij.
$\rightarrow$ Geef een argument voor de mening van Paul. Gebruik hierin twee
denkstappen.

KB-0233-a-13-2-0
9/13
lees verder

### Pagina 10

Leonie zegt: “Ik ben niet blij met deze overname door Jumbo. De kleine
buurtsupermarkten, de slagers en de groenteboeren verdwijnen door een
dergelijke overname nog sneller.” Paul denkt dat die kleine winkels best
wel kunnen blijven bestaan, maar dan moeten ze het wel slim aanpakken.

1p 29 Wat denk jij: zullen de kleine buurtsupermarkten sneller verdwijnen door
de overname of zullen de kleine buurtsupermarkten juist een grotere kans
hebben om te overleven door de overname?
→ Geef een argument voor je keuze.

Pinnen gaat het winnen

Bij de beantwoording van de vragen 30 tot en met 36 moet je soms
gebruikmaken van de informatiebronnen 4 en 5 in de bijlage.

AMSTERDAM - In de nabije toekomst betalen Nederlanders vaker met
een pasje dan met contant geld. Dat voorspelt Currence, het bedrijf achter
de PINpas. Vorig jaar hebben we weer flink meer geïnd.

Martijn en Hans zijn broers. Martijn is dit jaar zestien geworden en Hans
is veertien. Ze hebben ook nog een zusje van twaalf. Laura. Martijn heeft
voor zijn verjaardag behoorlijk veel geld gekregen en heeft dit op zijn
bankrekening gezet. Tot nu toe had hij geen pinpas, maar vanaf vandaag
krijgt hij er een.
Vader Hendrik staat er nog niet helemaal achter, maar moeder Monique
vindt dat je het best kunt leren omgaan met een pinpas door hem te
gebruiken.

1p 30 Is betalen met een pinpas een vorm van directe ruil of van indirecte ruil?
Geef een argument voor je keuze.

1p 31 Volgens Hendrik geven mensen veel makkelijker geld uit wanneer het niet
contant uit hun portemonnee komt. Monique ziet vooral voordelen van
pinnen.
→ Noem een voordeel van pinnen voor de consument boven contant
betalen.

KB-0233-a-13-2-0
10 / 13
lees verder

### Pagina 11

```json
{
  "description": "Deze examenpagina is een opgavepagina van een examen, getit

### Pagina 12

1p 36 Martijn, Hans en Laura vinden allemaal dat pinnen de toekomst heeft.
Martijn durft zelfs te zeggen dat contant betalen helemaal aangeschaft zal
worden. Daar is zijn vader Hendrik het niet helemaal mee eens.
→ Waarom zal contant betalen waarschijnlijk niet volledig aangeschaft
worden?

Fairtrade

Bij de beantwoording van de vragen 37 tot en met 43 hoef je géén gebruik
te maken van een informatiebron.

Uit een folder van de Wereldwinkel:
Bijna 400 Wereldwinkels in Nederland verkopen de mooiste
wereldcadeaus die volgens eeuwenoude tradities zijn gemaakt in
ontwikkelingslanden. Door de handel met Wereldwinkels verdienen de
makers van deze cadeaus een geregeld en eerlijk inkomen. Bovendien
krijgen zij ondersteuning bij het ontwikkelen van hun bedrijf.
Wereldwinkels maken hiermee duidelijk dat armoede wél bestreden kan
worden.

1p 37 De Wereldwinkel maakt het met zijn aanbod van producten (dit noemt
men fairtradeproducten) makkelijker voor mensen in Nederland om op
kleine schaal aan ontwikkelingshulp te doen.
→ Leg uit dat de consument die bij de Wereldwinkel koopt aan
ontwikkelingshulp doet.

2p 38 De Wereldwinkel legt de nadruk op producten uit ontwikkelingslanden.
Twee economische kenmerken van ontwikkelingslanden zijn een laag
inkomen per hoofd van de bevolking en een grote werkloosheid.
→ Noem nog twee kenmerken van ontwikkelingslanden.

Een probleem voor ontwikkelingslanden is dat zij voor hun inkomen voor
een groot deel afhankelijk zijn van het Westen. De economische crisis in
het Westen heeft hierdoor ook voor de ontwikkelingslanden ernstige
gevolgen gehad. Naast het probleem dat rijke landen tijdens crisissen
misschien minder geld uittrekken voor ontwikkelingshulp was er nog een
ander gevolg, namelijk dat er minder fairtradeproducten werden verkocht.
Toch steeg de totale omzet van fairtradeproducten.

1p 39 Verklaar hoe het mogelijk is dat de totale omzet van fairtradeproducten
steeg, terwijl er minder werden verkocht.

KB-0233-a-13-2-o
12 / 13
lees verder

### Pagina 13

1p 40 Producten uit ontwikkelingslanden zijn meestal niet echt duur voor westerse consumenten.
→ Geef een oorzaak waardoor in ontwikkelingslanden goedkoper geproduceerd kan worden.

[FIGUUR: Tabel met Jaar, Aantal huishoudens in Nederland en Percentage huishoudens dat fairtradeproducten koopt]

Bekijk de tabel hierboven.
2p 41 Hoeveel procent is het aantal huishoudens dat fairtradeproducten koopt gestegen tussen 2009 en 2010? Schrijf je berekening op.

1p 42 Doordat de producten tegen een hogere (eerlijke) prijs worden verkocht, heeft dat een effect op de ruilvoet van een ontwikkelingsland.
→ Leg uit welk effect dit heeft op de ruilvoet van zo'n land als de prijzen van importgoederen gelijk blijven.

1p 43 De extra winsten door de fairtradehandel hebben een positieve invloed op de plaatselijke bevolking in ontwikkelingslanden. Zo wordt er bijvoorbeeld meer geld geïnvesteerd in onderwijs.
→ Geef een argument waarom investeren in onderwijs goed is voor de economie van ontwikkelingslanden.

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
KB-0233-a-13-2-0
13 / 13
einde