# Eindexamen Aardrijkskunde VMBO-KB 2015 tijdvak 1

> Openbaar eindexamen. Bekijk en oefen het examen: https://slimmeexamens.nl/examens/vmbo-kb/aardrijkskunde/2015/tijdvak-1

## Vragen in dit examen

### Vraag 1 – Opgave 1

### Vraag 2 – Opgave 2

### Vraag 3 – Opgave 3

### Vraag 4 – Opgave 4

### Vraag 5 – Opgave 5

### Vraag 6 – Opgave 6

### Vraag 7 – Opgave 7

### Vraag 8 – Opgave 8

### Vraag 9 – Opgave 9

### Vraag 10 – Opgave 10

### Vraag 11 – Opgave 11

### Vraag 12 – Opgave 12

### Vraag 13 – Opgave 13

### Vraag 14 – Opgave 14

### Vraag 15 – Opgave 15

### Vraag 16 – Opgave 16

### Vraag 17 – Opgave 17

### Vraag 18 – Opgave 18

### Vraag 19 – Opgave 19

### Vraag 20 – Opgave 20

### Vraag 21 – Opgave 21

### Vraag 22 – Opgave 22

### Vraag 23 – Opgave 23

### Vraag 24 – Opgave 24

### Vraag 25 – Opgave 25

### Vraag 26 – Opgave 26

### Vraag 27 – Opgave 27

### Vraag 28 – Opgave 28

### Vraag 29 – Opgave 29

### Vraag 30 – Opgave 30

### Vraag 31 – Opgave 31

### Vraag 32 – Opgave 32

### Vraag 33 – Opgave 33

### Vraag 34 – Opgave 34

### Vraag 35 – Opgave 35

### Vraag 36 – Opgave 36

### Vraag 37 – Opgave 37

### Vraag 38 – Opgave 38

### Vraag 39 – Opgave 39

### Vraag 40 – Opgave 40

### Vraag 41 – Opgave 41

### Vraag 42 – Opgave 42

## Opgaven (tekst van het examen)

### Pagina 1

Examen VMBO-KB
2015
tijdvak 1
woensdag 20 mei
13.30 - 15.30 uur
aardrijkskunde CSE KB
Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen.
Dit examen bestaat uit 42 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 55 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald
kunnen worden.
KB-0131-a-15-1-0

### Pagina 2

Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
Open vragen
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft
meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de
beoordeling meegeteld.
Weer en klimaat
bron 1
Weerbericht
Vanavond lang warm
Amsterdam, 22 juli 2013
De hitte bereikt de komende twee dagen haar hoogtepunt. Vandaag en
morgen wordt het tropisch warm met maxima die plaatselijk kunnen
oplopen tot 34 graden Celsius. Woensdag worden regen- en
onweersbuien verwacht. Daarna blijft het broeierig warm.
Vanavond blijft het nog lang warm en valt lokaal een (onweers)bui. Om
21.00 uur is het 25 tot lokaal nog 30 graden Celsius. In de nacht daalt de
temperatuur uiteindelijk tot rond de 17 graden Celsius.
bron 2
Nederland
[FIGUUR: Kaart van Nederland met vier genummerde locaties (1, 2, 3, 4) en provinciegrenzen. Er is ook een schaalbalk.]
Legenda:
---- provinciegrenzen
KB-0131-a-15-1-o
2/29
lees verder

### Pagina 3

2p 1 In het weerbericht van bron 1 wordt door het KNMI een
middagtemperatuur met maxima tot 34 graden Celsius voorspeld.
→ Bij welk cijfer op de kaart van bron 2 is de kans het grootst dat het
34 graden Celsius wordt?
→ Geef een argument voor je keuze.

1p 2 Naast temperatuur en neerslag wordt er in een weerbericht ook vaak
gesproken over andere weerelementen.
→ Noem twee andere weerelementen.

2p 3 Drie leerlingen doen ieder een uitspraak over de kans op het ontstaan van
regen.
Uitspraak 1: Regen kan ontstaan bij een botsing tussen een koufront en
een warmtefront.
Uitspraak 2: Regen kan ontstaan bij stuwing van vochtige lucht tegen een
hoger gelegen gebied.
Uitspraak 3: Regen kan ontstaan bij dalende lucht in de subtropen.
→ Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad
en geef van elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is.

bron 3
Nieuwjaarsduik Scheveningen, Noordzeekust

[FIGUUR: Een foto van een drukke nieuwjaarsduik op het strand van Scheveningen met op de achtergrond de pier.]

1p 4 Bron 3 toont een foto van de jaarlijkse Nieuwjaarsduik in Scheveningen.
Wat is juist over de situatie op het strand in Scheveningen op 1 januari?
A Bij een oostenwind is het relatief warm op 1 januari.
B Bij een oostenwind is het relatief nat op 1 januari.
C Een voordeel bij deze duik is dat de zee relatief warm is op 1 januari.
D Een voordeel bij deze duik is dat het land relatief warm is op 1 januari.

KB-0131-a-15-1-o 3 / 29 lees verder ► ► ►
Voor alle eindexamens, zie www.alleeindexamens.nl. Voor de perfecte voorbereiding op je eindexamen, zie ook www.ssl-leiden.nl. Pagina: 220

### Pagina 4

bron 4
Luchtdruk en bijbehorende neerslagkans

Luchtdruk* Neerslagkans (%)
990 80
994 70
998 60
1002 50
1007 40
1011 30
1016 20
1020 10
* Luchtdruk wordt uitgedrukt in hectopascal en millibar.

bron 5
Luchtdruk in Europa op 10 september 2013

[FIGUUR: Synoptische weerkaart van Europa met isobaren (lijnen van gelijke luchtdruk) en aanduidingen van lagedrukgebieden (Q) en hogedrukgebieden (R).]

1p 5 Gebruik de tabel van bron 4 en de kaart van bron 5.
Hoe groot was de neerslagkans op 10 september 2013 in
Midden-Nederland?
A rond de 20%
B rond de 30%
C rond de 40%
D rond de 50%

KB-0131-a-15-1-o 4 / 29 lees verder ►►►

### Pagina 5

1p 6 De kaart van bron 5 gaat over de verschillen in luchtdruk in Europa.
Bij welke letter in bron 5 was de windsnelheid op 10 september 2013 het
hoogst?
A bij letter P
B bij letter Q
C bij letter R
D bij letter S

bron 6
Weerbericht

[FIGUUR: Een rechthoek met tekst over het weerbericht van zondag 15 september 2013.]
Weerbericht, zondag 15 september 2013
Vandaag schijnt de zon volop, de middagtemperaturen kunnen
gemakkelijk oplopen tot 32 graden Celsius. Vannacht koelt het af naar
22 graden Celsius. Het blijft de komende dagen warm en droog.

1p 7 Lees bron 6.
→ Bij welk land past het weerbericht uit bron 6, bij Spanje of Nederland?
Geef een argument voor je keuze.

2p 8 Hier staan vier uitspraken over weer en klimaat.
Uitspraak 1: Een depressie is een hogedrukgebied.
Uitspraak 2: Luchtdruk wordt gemeten met een barometer.
Uitspraak 3: Isobaren zijn lijnen op een kaart die plaatsen met dezelfde
temperatuur met elkaar verbinden.
Uitspraak 4: De windkracht wordt ingedeeld met de schaal van Beaufort.
→ Neem de cijfers 1, 2, 3 en 4 van de uitspraken over op het
antwoordblad en geef van elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is.

KB-0131-a-15-1-o 5 / 29 lees verder

### Pagina 6

bron 7
Weersverwachting voor de Verenigde Staten
[FIGUUR: Een kaart van Noord-Amerika met weersymbolen en temperaturen.]
Legenda:
--.-- landsrens
24-11-2013
15:00
1p 9 Bron 7 geeft de weersverwachting voor de Verenigde Staten op
24 november. Deze weersverwachting past in het klimaatbeeld van
de Verenigde Staten voor deze tijd van het jaar.
-> Geef de verklaring voor de hoge temperatuur in Seattle ten opzichte
van New York.
KB-0131-a-15-1-0
6/29
lees verder

### Pagina 7

bron 8
Baan van de aarde om de zon
[FIGUUR: Schematische weergave van de aarde die rond de zon draait, waarbij de aardas schuin staat ten opzichte van de baan. Verschillende posities van de aarde ten opzichte van de zon zijn gemarkeerd met P, Q, R en S. Er wordt aangegeven waar de zonnestralen loodrecht op de aardas vallen.]
1p 10 In bron 8 is bij P, Q, R en S niet aangegeven welk seizoen het betreft.
Welke beschrijving hoort bij Q te staan?
A Op het noordelijk halfrond begint de winter, op het zuidelijk halfrond
begint de zomer.
B Op het noordelijk halfrond begint de zomer, op het zuidelijk halfrond
begint de winter.
C Op het noordelijk halfrond begint de herfst, op het zuidelijk halfrond
begint de lente.
D Op het noordelijk halfrond begint de lente, op het zuidelijk halfrond
begint de herfst.
KB-0131-a-15-1-0
7 / 29
lees verder

### Pagina 8

bron 9
De Verenigde Staten, bodemgebruik
[FIGUUR: Kaart van de Verenigde Staten met verschillende tinten en patronen die bodemgebruik aangeven. Plaatsnamen zoals Seattle, San Francisco, Denver, New York, Boston, Miami, en steden langs de Mississippi en Rio Grande zijn zichtbaar. Er zijn vier genummerde gebieden (1, 2, 3, 4) op de kaart. Een legenda beschrijft de verschillende tinten/patronen als "Improductief", "Bos", "Intensieve veeteelt", en de nummers 1, 2, 3, 4. De legenda bevat ook symbolen voor "Tabak", "Citrusvruchten", "Aardnoten", en een symbool met de tekst "4". Een schaalbalk geeft 0, 300, en 600 km aan.]
1p 11 Bekijk bron 9.
Op de kaart en in de legenda is een aantal vormen van bodemgebruik
vervangen door de cijfers 1, 2, 3 en 4.
Achter welke letter staat het juiste bodemgebruik?

| | 1 | 2 | 3 | 4 |
|---|---|---|---|---|
| A | extensieve veeteelt | tarwe | soja en maïs | katoen |
| B | extensieve veeteelt | katoen | tarwe | soja en maïs |
| C | katoen | extensieve veeteelt | soja en maïs | tarwe |
| D | katoen | soja en maïs | tarwe | extensieve veeteelt |
KB-0131-a-15-1-o
8 / 29
lees verder ►►►

### Pagina 9

Dit is een opgavepagina uit een examen, bestaande uit twee bronnen. Bron 10 is een illustratie die het versterkte broeikaseffect uitlegt, met de zon, zonnestraling, de atmosfeer, uitstoot van broeikasgassen (CO2, methaan etc.), opname van CO2, en een weergave van zee- en landijs. Bron 11 bevat een tekstfragment over de stijgende zeespiegel en de gevolgen voor New York, met een specifiek voorbeeld van een mogelijke zeespiegelstijging. De vragen op deze pagina betreffen het herkennen en toepassen van concepten gerelateerd aan het broeikaseffect en de stijgende zeespiegel. Vraag 12 vraagt om een maatregel om het versterkte broeikaseffect te verminderen, gebaseerd op bron 10. Vraag 13 vraagt naar de belangrijkste bron van broeikasgassen bij veeteelt. Vraag 14 vereist het rangschikken van vier begrippen die verband houden met de stijgende zeespiegel, zoals genoemd in bron 11, in chronologische volgorde.

### Pagina 10

Water
bron 12
De stroomgebieden van vier rivieren
[FIGUUR: Kaart van Nederland met rivieren en stroomgebieden van Rijn, Maas, Schelde en Eems. Locaties P, Q en R zijn aangegeven.]
Legenda:
Rijn
Maas
Schelde
Eems
bron op 409 m
bron boven de 1500 m
0 60 120 km

1p 15 Bekijk bron 12.
Nederland maakt onder andere deel uit van de stroomgebieden van de
Rijn en de Maas.
Wat is juist?
A P is de Maas en de Maas is een gemengde rivier.
B P is de Rijn en de Rijn is een regerivier.
C Q is de Rijn en de Rijn is een gemengde rivier.
D Q is de waterscheiding van de Rijn en de Maas.
E R is de Maas en de Maas is een regerivier.
F R is de Rijn en de Rijn is een gletsjerrivier.
KB-0131-a-15-1-o
10 / 29

### Pagina 11

bron 13
Invultekst

Het rivierengebied van Nederland ligt in de ... K ...
(benedenloop / bovenloop) en is vooral een ... L ...
(sedimentatiegebied / erosiegebied).
De rivieren hebben er ... M ... (wel een / geen) delta gevormd.
Richting de Noordzeekust ligt de bodem ... N ... (onder / boven) het NAP.
Bij de monding is er sprake van ... O ... (verzilting / ontzilting) van het
rivierwater.

2p 16 Bekijk bron 12 en lees de tekst van bron 13.
→ Neem de letters K, L, M, N en O uit bron 13 over op het antwoordblad
en kies telkens het juiste woord.

KB-0131-a-15-1-0
11 / 29
lees verder ►►►


### Pagina 12

bron 14
Verkeersintensiteit waterwegen

[FIGUUR: Kaart van Nederland met waterwegen en steden, met een legenda die de verkeersintensiteit aangeeft met verschillende diktes van lijnen.]
Legenda:
Waterwegen
miljoen ton vervoerd gewicht,
per jaar, 2007
- minder dan 5
- 5 - 10
- 10 - 25
- 25 - 50
- 50 of meer

2p 17 Drie leerlingen doen ieder een uitspraak over bron 14.
Erwin zegt: "Over het Amsterdam-Rijnkanaal werd in 2007 tussen
de 25 en 50 miljoen ton vervoerd."
Isa zegt: "Vanuit Rotterdam wordt per binnenvaartschip meer over de
Waal naar Duitsland vervoerd dan over de Maas naar Frankrijk."
Luca zegt: "Binnenvaartschepen hoeven vanuit Rotterdam niet via de
Noordzee om naar de haven van Antwerpen te varen."
→ Neem de namen Erwin, Isa en Luca over op het antwoordblad en geef
van elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is.

KB-0131-a-15-1-o
12 / 29
lees verder ► ► ►

### Pagina 13

1p 18 Na de dreigende overstromingen in 1995 wilde de overheid de rivieren in
ons land meer ruimte geven. Eén van de maatregelen binnen dit beleid is
de aanleg van overloopgebieden.
Welke functie heeft een overloopgebied?
A Het is een bergingsgebied voor opvang van vervuild water.
B Het is een bergingsgebied voor opvang van zout water.
C Het is een gebied voor tijdelijke opvang van overtollig water.
D Het is een opslagplaats voor drinkwater.

bron 15
Elektriciteitscentrale

[FIGUUR: Een luchtfoto van een elektriciteitscentrale met twee grote koeltorens, omringd door water of een kanaal.]

1p 19 Bekijk bron 15.
Waarvoor gebruiken elektriciteitscentrales veel water?

KB-0131-a-15-1-o 13 / 29 lees verder ►►►

### Pagina 14

bron 16
Watervoorziening en waterwinning in het duingebied in Nederland

[FIGUUR: Schematische dwarsdoorsnede van een duingebied met de zeespiegel, zoet en brak/zout water, duinen, rivierwater dat geïnfiltreerd wordt en opgepompt leidingwater.]

1p 20 Het waterschap heeft maatregelen getroffen om verzilting van het
duingebied te voorkomen.
→ Geef met behulp van bron 16 de maatregel die verzilting van het
duingebied tegengaat.

1p 21 Het Nederlandse rivierenlandschap is onder andere opgebouwd uit
oeverwallen en komgronden, die elk hun eigen kenmerken hebben.
Achter welke letter staan de juiste kenmerken bij komgrond en oeverwal?

komgrond oeverwal
A bestaat uit grof zand, wordt bestaat uit zware rivierklei, wordt
gebruikt als akkerland, is hoger gebruikt als weiland, is lager
gelegen en ligt niet direct naast gelegen en ligt dicht bij de rivier
de rivier

B bestaat uit grof zand, wordt bestaat uit zware rivierklei, wordt
gebruikt als akkerland, is lager gebruikt als weiland, is lager
gelegen en ligt direct langs de gelegen en ligt verder weg van de
rivier rivier

C bestaat uit zware rivierklei, wordt bestaat uit grof zand, wordt
gebruikt als weiland, is lager gebruikt als akkerland, is hoger
gelegen en ligt direct langs de gelegen en ligt verder weg van de
rivier rivier

D bestaat uit zware rivierklei, wordt bestaat uit grof zand, wordt
gebruikt als weiland, is lager gebruikt als akkerland en voor
gelegen en ligt niet direct langs bewoning, is hoger gelegen en ligt
de rivier dicht bij de rivier

KB-0131-a-15-1-o 14 / 29 lees verder ►►►

### Pagina 15

bron 17
De Drieklovendam

[FIGUUR: Een weids panorama van een enorme dam met veel water dat eruit stroomt. Op de achtergrond is een berglandschap en een stadje te zien.]

1p 22 Bekijk bron 17.
De Drieklovendam is in de Chang Jiang aangelegd. Naast de dam zijn
vijf dubbele scheepvaartsluizen en een scheepslift aangelegd.
→ Geef de reden waarom deze scheepvaartsluizen en scheepslift van
belang zijn voor de havenstad Shanghai.

KB-0131-a-15-1-0
15 / 29
lees verder ► ►►

### Pagina 16

bron 18
Oost-Azië reliëf
[FIGUUR: Een topografische kaart van Oost-Azië, met kleurcodes voor hoogte. De legenda toont hoogtes van minder dan 0 m tot meer dan 5000 m, rivieren en landsgrenzen. Grote bergketens zoals de Himalaya en de Hoogland van Tibet zijn zichtbaar.]
bron 19
Oost-Azië neerslag
[FIGUUR: Een kaart van Oost-Azië met kleurcodes voor jaarlijkse neerslag. De legenda toont neerslagklassen van minder dan 100 mm tot 2000 mm of meer.]
KB-0131-a-15-1-o
16 / 29
lees verder ► ► ►

### Pagina 17

bron 20
Invultekst
De Huang He en de Chang Jiang zijn twee belangrijke rivieren in China.
De Huang He ligt in ... P ... (Noord-China / Zuid-China) en is
een ... Q ... (gemengde rivier / gletsjerrivier).
Het stroomgebied van de Huang He is een ... R ... (droger / natter) gebied
dan dat van de Chang Jiang.
De Chang Jiang is een ... S ... (gemengde rivier / gletsjerrivier).

2p 23 Bekijk bron 18 en bron 19 en lees bron 20.
→ Neem de letters P, Q, R en S uit bron 20 over op het antwoordblad en
kies telkens het juiste woord.

1p 24 Bekijk bron 18.
Veel rivieren in China ontspringen in de Himalaya en het Hoogland van
Tibet. Ze lopen via het Zuid-Chinees Bergland of het Noord-Chinees
Bergland naar het Chinees Laagland.
Achter welke letter staan de juiste kenmerken van de rivieren bij
Himalaya/Hoogland van Tibet en Chinees Laagland?

Himalaya en
Hoogland van Tibet
Chinees Laagland

A bovenloop, er is evenwicht tussen
sedimentatie en erosie
benedenloop, er is evenwicht
tussen sedimentatie en erosie

B bovenloop, er vindt vooral erosie
plaats
benedenloop, er vindt vooral
sedimentatie plaats

C middenloop, er is evenwicht tussen
sedimentatie en erosie
benedenloop, er vindt vooral erosie
plaats

D middenloop, er vindt vooral
sedimentatie plaats
benedenloop, er vindt vooral
sedimentatie plaats

KB-0131-a-15-1-o
17 / 29
lees verder ► ► ►

### Pagina 18

bron 21
Grote Kanaal

[FIGUUR: Een kaart van het Grote Kanaal in China, met de steden Beijing, Tianjin, Shijiazhuang, Jinan, Jining, Xuzhou, Nanjing, Hangzhou en Shanghai. Er is ook een legenda die aangeeft wat een kanaal en een rivier is. De Gele Zee is ook zichtbaar op de kaart.]

2p 25 Op de kaart in bron 21 zie je dat de meeste rivieren in China in een bepaalde hoofddrich ting stromen. Het Grote Kanaal loopt van Hangzhou naar Beij ing.
-> Noem de twee redenen waarom dit kanaal is aangelegd.

KB-0131-a-15-1-o 18 / 29 lees verder ►►►

### Pagina 19

bron 22
Israël / Palestina irrigatie

[FIGUUR: Kaart van Israël met de National Water Carrier en de grondwaterlagen.]

Legenda:
Aquifer
1 Kustaquifer
2a Noordelijke bergaquifer
2b Westelijke bergaquifer
2c Oostelijke bergaquifer
— Irrigatieleiding
---- Landsgrens

2p 26 Op de kaart van bron 22 zie je de National Water Carrier, een kanaal voor
watertransport in Israël.
→ Noem eerst het doel van de National Water Carrier.
→ Noem vervolgens de belangrijkste bron van de National Water Carrier.

KB-0131-a-15-1-o 19 / 29 lees verder ►►►

### Pagina 20

bron 23
Ontziltingsfabriek

[FIGUUR: Een man in een helm loopt langs een grote, witte waterleiding. Op de achtergrond staan industriële installaties en bewolking.]

1p 27 Zie bron 23.
Het ontzilten van zeewater wordt steeds meer toegepast om
het Midden-Oosten van water te voorzien.
→ Geef een reden waarom het ontzilten van zeewater niet duurzaam is.

1p 28 In Nederland worden akkers en weilanden vaker beregend dan dat er
druppelirrigatie wordt toegepast.
→ Noem hiervoor een reden.

KB-0131-a-15-1-o 20 / 29 lees verder ►►►

### Pagina 21

Bevolking en ruimte

bron 24
Krantenartikel

Krimp bedreigt het platteland: verlaten huizen, afbladderde verf en
dichtgespikkerde ramen. De journaalbeelden uit 2008 van het Groningse
gehucht Ganzedijk stemmen droevig. Ze zijn symbool geworden voor het
schrikbeeld voor veel bestuurders op het platteland: bevolkingskrimp.

1p 29 Lees bron 24.
Er zijn verschillende oorzaken van regionale bevolkingskrimp op het
platteland.
Achter welke letter staan twee juiste oorzaken?
A immigratie en ontgroening
B remigratie en natuurlijke bevolkingsgroei
C negatief geboorteoverschot en urbanisatie
D sterfteoverschot en segregatie

2p 30 Regionale bevolkingskrimp is volgens bron 24 een schrikbeeld voor
bestuurders op het platteland.
→ Geef twee nadelige gevolgen van bevolkingskrimp voor de
leefbaarheid in deze plattelandsregio’s.

KB-0131-a-15-1-0
21 / 29
lees verder

### Pagina 22

bron 25
Krimp- en groeigebieden in Nederland
[FIGUUR: Kaart van Nederland met vier genummerde regio's en provinciegrenzen.]
Legenda:
--- provinciegrenzen
0 30 60 km
1p 31 Op de kaart in bron 25 zijn vier regio's aangegeven.
Twee van deze regio's zijn krimpgebieden en in twee regio's groeit de
bevolking.
Wat is de juiste combinatie van cijfer en soort gebied?
krimpgebied gebied met bevolkingsgroei
A 1 en 2 3 en 4
B 1 en 4 2 en 3
C 2 en 3 1 en 4
D 3 en 4 1 en 2
KB-0131-a-15-1-0
22 / 29
lees verder ► ► ►

### Pagina 23

bron 26
Oorzaken bevolkingsdaling in krimpgebieden.

De bevolking in krimpgebieden daalt of verandert van samenstelling
doordat:
1 er minder kinderen geboren worden
2 gezinnen met kinderen verhuizen naar grotere steden
3 jongeren en hoogopgeleiden verhuizen naar grotere steden

2p 32
Tijdens de aardrijkskundeles hebben Esther, Lin en Michelle een
discussie over de tekst van bron 26. Zij doen ieder een bewering.
Esther zegt: "Oorzaak 1, 2 en 3 hebben alle drie te maken met migratie."
Lin zegt: "Oorzaak 2 en 3 hebben te maken met het begrip urbanisatie."
Michelle zegt: "Bij oorzaak 3 past het begrip braindrain."
→ Neem de namen Esther, Lin en Michelle over op het antwoordblad en
geef van elke bewering aan of deze juist of onjuist is.

bron 27
Drie bevolkingsdiagrammen

[FIGUUR: Drie bevolkingsdiagrammen met op de y-as 'leeftijd' en op de x-as de bevolkingssamenstelling. De diagrammen zijn gelabeld met 'piramide', 'toren' en 'urn'. Een legenda toont dat de donkergrijze kleur staat voor 'senioren', lichtgrijs voor 'economisch actieven' en wit voor 'jongeren'.]

1p 33
Bron 27 laat drie verschillende vormen van bevolkingsdiagrammen zien.
Welk bevolkingsdiagram hoort bij een gebied waar het bevolkingsaantal
terugloopt?
A piramide
B toren
C urn

KB-0131-a-15-1-0
23 / 29
lees verder ► ► ►

### Pagina 24

bron 28
Migratie van Oost-Duitsland naar West-Duitsland, 1950 – 2003

aantal 500-
personen
(x1000)
400-
300-
200-
100-
0+
1950 1954 1958 1962 1966 1970 1974 1978 1982 1986 1990 1994 1998 2002

1p 34 Bron 28 laat de migratie van Oost-Duitsland naar West-Duitsland tussen
1950 en 2003 zien.
→ Geef de reden waarom in de periode 1962 – 1989 veel minder
mensen van Oost-Duitsland naar West-Duitsland migreerden dan in de
periode ervoor en erna.

bron 29
Van stad naar stedelijke zone

[FIGUUR: Drie illustraties van stedelijke ontwikkeling. De eerste toont een enkele, compacte stad. De tweede toont een stad met daaromheen verspreide, kleinere woonkernen, met pijlen die migratie van de stad naar de omgeving aangeven. De derde toont een nog groter gebied met verschillende clusters van bebouwing, zowel dicht bij elkaar als verder weg, met pijlen die migratie tussen de clusters aangeven.]

stad
agglomeratie
stadsgewest
stedelijke zone

1p 35 Bron 29 laat de ontwikkeling zien van stad naar stedelijke zone. Binnen
deze ontwikkeling passen de begrippen suburbanisatie en urbanisatie.
Achter welke letter staan de begrippen die het best passen bij
agglomeratie en urbanisatie?

agglomeratie stedelijke zone
A suburbanisatie suburbanisatie
B suburbanisatie urbanisatie
C urbanisatie suburbanisatie
D urbanisatie urbanisatie

KB-0131-a-15-1-o 24 / 29 lees verder >>>

### Pagina 25

bron 30
Stedelijke zones

[FIGUUR: Kaart van Nederland met aanduiding van stedelijke zones.]

1p 36 Met welke letter is de stedelijke zone Bandstad Twente aangegeven in
bron 30?
A met letter P
B met letter Q
C met letter R
D met letter S
E met letter T
F met letter U

1p 37 In oude industriegebieden zoals het Ruhrgebied krijgen oude gebouwen
soms een nieuwe functie. Zo probeert men de ruimtelijke kwaliteit van
zo'n gebied weer te verbeteren. Voordat daadwerkelijk tot herinrichting
wordt overgegaan, is er veel overleg nodig tussen gemeente en
bewoners.
Hoe noemen we het overleg van de gemeente met de bewoners?
A inspraak
B integratie
C leefbaarheid
D sociale controle

KB-0131-a-15-1-0 25 / 29 lees verder ► ► ►

### Pagina 26

bron 31
Bevolkingsdichtheid China
[FIGUUR: Kaart van China met bevolkingsdichtheid en aanduiding van steden. Er is een legenda met bevolkingsdichtheid en een legenda voor steden met meer of minder dan 5 miljoen inwoners.]
Legenda:
Inwoners per km²
minder dan 1
1 - 50
50 - 100
100 - 200
200 of meer
Agglomeratie of stad met
5 miljoen of meer inwoners
Agglomeratie of stad met 1 - 5 miljoen inwoners
2p 38 Bron 31 laat zien dat de bevolking erg ongelijk gespreid is over China.
→ Geef twee natuurlijke oorzaken van de lage bevolkingsdichtheid in het
westen van China.
KB-0131-a-15-1-o
26/29
lees verder ►

### Pagina 27

bron 32
Bevolkingsomvang (na 2014: voorspelde bevolkingsomvang)
[FIGUUR: Lijn grafiek met op de y-as bevolkingsomvang in miljoenen en op de x-as jaren. Er zijn vier lijnen die verschillende landen representeren: China (gestippeld), India (doorgetrokken), Europa (stippellijn) en USA (streeepuntlijn). De grafiek loopt van 0 tot 1750 miljoen op de y-as en van 1950 tot 2050 op de x-as.]
x milioen
1750+
1500+
1250+
1000+
750+
500+
250+
0+
1950 1970 1990 2010 2030 2050
Legenda:
- - - China
India
...... Europa
--- USA

bron 33
Leeftijdsdiagram van China in 2010
[FIGUUR: Een bevolkingspiramide met op de x-as de aantallen in miljoenen, oplopend van 0 tot 80 voor zowel mannen (links) als vrouwen (rechts). Op de y-as staan leeftijdsgroepen van 5 jaar, van 0-4 tot 100+.]
mannen
vrouwen
100+
95-99
90-94
85-89
80-84
75-79
70-74
65-69
60-64
55-59
50-54
45-49
40-44
35-39
30-34
25-29
20-24
15-19
10-14
5-9
0-4
80 60 40 20 0 0 20 40 60 80
x milioen

1p 39 Johnny en Andrea bekijken bron 32 en bron 33. Ze doen ieder een
uitspraak over deze bronnen.
Johnny zegt: "Ondanks de bevolkingsafname van China in de toekomst,
blijft China tot 2050 het gebied waar de meeste mensen van de wereld
wonen."
Andrea zegt: "Door de bevolkingspolitiek is in China een
mannenoverschot ontstaan."
→ Neem de namen Johnny en Andrea over op het antwoordblad en geef
van elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is.

KB-0131-a-15-1-0
27 / 29
lees verder

### Pagina 28

bron 34
Wijk in Beijing
[FIGUUR: Foto van een oude, smalle straat in Beijing met vervallen gebouwen aan weerszijden. Op de voorgrond een man met een fiets en wat spullen op een karretje.]

1p 40 Bron 34 laat een oude wijk in Beijing zien.
Hoe noemen we zo'n wijk in China?
A bidonville
B hukou
C hutong
D krottenwijk

2p 41 Zie bron 34.
De laatste jaren verdwijnen deze oude woonwijken uit de Chinese steden.
→ Geef twee redenen waarom deze oude woonwijken steeds meer
verdwijnen.

KB-0131-a-15-1-0
28 / 29
lees verder

### Pagina 29

bron 35
Bevolkingsgroei in China, 2000 - 2010

[FIGUUR: Kaart van China met regionale bevolkingsgroei van 2000-2010. De legenda toont vijf categorieën: afname, 0-0,5%, 0,5-1%, 1-2%, en 2% of meer. Verschillende provincies hebben verschillende kleurschakeringen die overeenkomen met deze categorieën. Er is een schaalbalk aanwezig.]

1p 42 Bekijk bron 35.
Wat is een oorzaak van de bevolkingsgroei in het westen van China?
A de natuurlijke bevolkingsgroei
B de sociale bevolkingsgroei
C het migratieoverschot

Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
KB-0131-a-15-1-o
29 / 29 einde ■